เหตุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 165 / 294

…วยภิกษุสงฆ์ ครั้นสุด (การหลั่ง) ทักษิโณทก จะถวายยาคู ก็ทรงปิด บาตรไว้ด้วยพระหัตถ์ หมอชีวกทูลถามว่า "เหตุอะไร พระพุทธ เจ้าข้า " ตรัสบอกว่า "ในวิหารยังมีภิกษุ (เหลือ) อยู่รูปหนึ่ง " ท่าน (หมอ) จึงส่งบุรุษ (…

เนื้อหานี้อธิบายถึงโทสะและโมหะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการละธุลีเหล่านี้เพื่อให้เป็นบัณฑิตในศาสนา เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงออกจากวิหารไป พระจุลปันถกได้รับนวโลกุตรธรรมที่มีคุณสมบัติในการบรรลุธรรมสูงสุดด้

…ะอรรถว่าได้ยิน และเพราะ อรรถว่ามิใช่ชีวะ (เป็นแต่ธาตุ) อนึ่ง ชื่อว่า โสตธาตุ เพราะเป็น เหมือนธาตุหู เหตุที่กิจแห่งธาตุหูดังนี้บ้าง (ความหมายแห่งบาลีที่ว่า ทิพพาย โสตธาตุยา นั้นก็คือ) เพื่อโสตธาตุอันเป็นทิ…

บทความนี้อธิบายความหมายของโสตธาตุที่เป็นทิพย์และความสามารถในการได้ยินเสียงจากทั้งมนุษย์และเทวดา รวมถึงการอธิบายว่าผู้ที่สามารถได้ยินเสียงที่เกินกว่าธาตุหูเนื้อมนุษย์ได้เป็นเพราะอำนาจของทิพยวิหารและการ

…นดได้ ญาณอันกำหนดได้ซึ่งใจ (ของผู้อื่น) ชื่อเจโต ปริยะ ญาณนั้นด้วย กำหนดได้ซึ่งใจ (ของผู้อื่น) ด้วย เหตุนั้นจึงชื่อ เจโตปริยญาณ (ญาณอันกำหนดใจของผู้อื่นได้) (บทว่า เจโตปริย ญาณาย) มีอธิบายว่า เพื่อประโยชน…

ในบทนี้ได้อธิบายถึงการรับรู้เสียงต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ในพรหมโลก และการกำหนดแยกเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ พร้อมทั้งการอธิบายเจโตปริยญาณ ซึ่งเป็นญาณที่สามารถกำหนดใจของผู้อื่นได้ โดยเน้นถึงความสำคัญในการเข้าใจจิต

…ุนธรรมกัน เพราะการเสพอสัทธรรมเป็นปัจจัย พวกเขาถูกท่านพวกนักปราชญ์ ตำหนิเอาเบียนเอา" ก็ปลูกเรือนขึ้น เหตุจะปกปิดอสัทธรรมนั้น [เกิดอทินนาทาน] สัตว์เหล่านั้นอยู่ครองเรือนไป ได้เยี่ยงอย่างสัตว์ชาติเกียจคร้าน …

บทความนี้กล่าวถึงสถานการณ์ที่สัตว์เข้าสู่ภาวะจ้องมองกันเกินเวลา ส่งผลให้เกิดความเร่าร้อนทางกามและการเสพอสัทธรรม พวกเขาถูกนักปราชญ์ตำหนิและพยายามสร้างเรือนเพื่อปกปิดอสัทธรรม การสะสมข้าวและการตัดสินใจใน

…าศัยทิพยวิหารของตน" (คืออาศัย ทิพยวิหารเป็นนิสสยปัจจัย) บ้าง ชื่อว่าเป็นทิพย์ เพราะมีแสงสว่าง ใหญ่" เหตุกำหนดอาโลกกสิณ (ได้มา) บ้าง ชื่อว่าเป็นทิพย์ เพราะ ความมีที่ไปใหญ่" เหตุเห็นรูปอันอยู่ในที่ (กำบัง) …

…ยงและความเห็นว่าขาดสูญ ข้อคิดที่ได้รับจากบทนี้คือการมีมุมมองที่ชัดเจนต่อความเกิดใหม่และการตระหนักถึงเหตุผล ซึ่งทำให้เราสามารถเข้าใจในอรรถของทิพยวิหารและเหตุแห่งญาณได้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยมีการอ้างอิงข้อมูลจา…

…น มีพรรณนาความว่า "ความประพฤติชั่ว หรือความประพฤติเสีย เพราะ เป็นความประพฤติที่เน่าไปด้วยอำนาจกิเลส เหตุนั้นจึงชื่อทุจริต ความ ประพฤติชั่วด้วยกาย หรือความประพฤติชั่วอันเกิดขึ้นทางกาย เหตุนั้น จึงชื่อกายทุ…

ในบทนี้กล่าวถึงญาณอันเกี่ยวข้องกับกรรม โดยเฉพาะความรู้เกี่ยวกับการดำเนินกรรมและการประพฤติชั่วที่เกิดจากกิเลส ความเข้าใจในข้อความนี้จะช่วยให้เห็นความสำคัญของทิพยจักษุญาณ ซึ่งเป็นพื้นฐานในการเข้าใจกรรมท

…ยย่อยยับ (แห่งคนทำชั่วทั้งหลาย) ดัง นี้ก็ได้ อายะ ที่เรียกกันว่า อัสสาทะ (ความยินดี) ไม่มีในที่นั้น เหตุ ฉะนี้ ที่นั้นจึงชื่อนิรยะ อีกนัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบ่นถึงกำเนิดดิรัจฉาน ด้วย อปายศัพท์ จริง…

เนื้อหาเกี่ยวกับนิรยะซึ่งจัดเป็นทุคติที่เป็นที่อาศัยแห่งทุกข์ และวินิบาตที่ทำให้ตกลงไปอำนาจโดยคนทำชั่ว รายละเอียดเกี่ยวกับอัสสาทะ ความยินดีที่ไม่มีในที่นั้น รวมถึงการแบ่งประเภทของอายะและกำเนิดดิรัจฉาน

…ี้หมายถึงสิ่งที่เนื่องด้วยขันธ์ สำเร็จด้วย สมมติพึงเห็นว่าเป็นเนื้อความที่อาศัยพยัญชนะ มิใช่พยัญชนะ เหตุ พยัญชนะ จัดเป็นปริตตธรรม เพราะท่านสงเคราะห์เข้าในสัททายตนะ (คือเสียง) ดังบาลีว่า "นิรุตติปฏิสัมภิทา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาความหมายของยถากัมมูปคญาณซึ่งเป็นเนื้อหาสำคัญในประเด็นขันธ์ทั้งที่เป็นกุศลและอกุศล เป็นอารมณ์ของญาณ ๒ ได้แก่ ปุพเพนิวาสญาณที่เกี่ยวข้องกับการระลึกถึงขันธ์ทั้งของตนและของคนอื่น ร

…ศัพท์ ซึ่งเปล่า ด้วย มิ ด ศัพท์ ซึ่งแปลว่า ด้วย มี ด ศัพท์ ซึ่งแปลว่า นั้น อดิ ศัพท์ ซึ่งเปล่า เพราะเหตุนี้ อยู่ด้วย เมื่อเข้ามาสังคุตแล้ว ค ศัพท์ ค ศัพท์และอิกศัพท์ ลงทั้งเสียดัง อุ ในแบบว่า พระภูโ โอโลภ…

เนื้อหาบทนี้อธิบายเกี่ยวกับบำไว้อานสมาธิ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่า 'ปัญญา' ในบริบทของสมาธิ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับแนวคิดต่างๆ ด้วยการเปรียบเทียบกับสมาธิรูปแบบอื่นๆ บทนี้ยังสำรวจคำศัพท์และความหม

…าบทหลัง ใช ถึงเหมือนกับตัวประธาน เช่นอารวณว่า สูฎา เวา ตำ ธนบูชิต-สูฏารณี ทรัพย์นั้นด้วย คือตราผ้วย เหตุนี้ชื่อว่า ทรัพย์คือรทรา แต่เพื่อไม่ให้การแปลวิเคราะห์ ยึดเอา คำ แบบบาสิไวยากรณ์ ซึ่งเป็นแบบสะดวกในก…

บทความนี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์และรูปแบบการวิเคราะห์ในบาลีไวราณี สมาธิ และตำราต่างๆ โดยเน้นการใช้การวิเคราะห์ตามหลักไวยากรณ์เพื่อความเข้าใจที่ดีขึ้นในข้อความต่างๆ ในคัมภีร์ศาสนา ทั้งยังมีการอธิบายทิศสมาสและก

…ันในรูปวิสัยนั้ ข. อย่างที่ใช้ในรูปวิสัยนั้ เช่น วาด อนุกชติ อนุวัติ (ย วาดๆ ส่งใด) ย่อมไปตามองค์งเหตุหนึ่ง (ดำ วาดๆ ส่งนั้) ชื่อว่าตามชม อนุ เป็นนามมีบทหน้า ใช้แทนอุปในรูปวิสัยนั้ สำเร็จแล้ว คงไว้แต่ต…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์อริยาบถในภาษาไทย โดยเน้นการใช้ชื่อและนามซึ่งมีความใกล้เคียงกัน รวมถึงการใช้แทนในรูปวิสัยต่าง ๆ มีการนำเสนอถึงกระบวนการที่ช่วยในการเข้าใจความหมายและการใช้งานในภาษา เช่น การใ

…ละตัชดิ - หน้าที่ 46 ตัวอย่างวิเคราะห์ สห ภริยะ โอว รัตตติ (ปฏิโล) บุรุษใด ย่อม เป็นไปกับด้วยภริยา เหตุนันั้น บุรุษนัน ชื่อว่าเป็นไปกับด้วยภริยา (คือมีภริยา). สห สามเกิน ยาว วุตติ ดี สุตศิริมา (อิติ) หญ…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์การใช้สมาสในภาษาไทย โดยยกตัวอย่างการสัมพันธ์ระหว่างบุรุษและภริยา รวมถึงหญิงและสามี ผ่านทางการใช้คำศัพท์ที่ถูกต้อง เนื้อหายังพูดถึงการแปลความหมายของสมาสตามโครงสร้างของการใช้คำใ

…ัจจัยมัย ณ เป็นต้น อันใด หิต เป็นประโยชน์ ตศัสธ วิสุตฐาททักสุด อุดมสุข แก่อรรถ มี วาสุสุข เป็นต้น เหตุฉนั้น ดน ปัจจัยกิริย์... นั้น ตฤทธิ์ เชื่อว่า ตัรธิต (ตฤทธิ์ เป็น ประโยชน์แก่รร มีวุติสุข เป็นต้…

เนื้อหาอธิบายลำไวยากรณ์เกี่ยวกับดังชิตซึ่งเป็นวิธีการลดรูปศัพท์ในภาษาไทย โดยสามารถแทนที่คำที่ไม่จำเป็นและทำให้ความหมายไม่เปลี่ยนแปลง เช่น การแปลและการตัดคำในประโยค ตัวอย่างเช่น การใช้ราชาเห-ขาโต และนค

ประโยค - อธิบายบาลีไวรากณี สมาทและตัชฌิต - หน้า 54 หมายเหตุพิเศษที่ใช้ทั่วไปโดยมาก คือ สามัญญิตติซึ่งเป็นปัจจัยแทน ศพทได้ทั่วไป ทั้งที่เป็นนามนาม คุณนาม และกริ…

ในเนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้สามัญญิตติเป็นปัจจัยแทนศพทในรูปแบบต่างๆ โดยแยกประเภทการใช้ตามประเภทของนามนาม คุณนาม และกริยา รวมถึงตัวอย่างที่สื่อให้เห็นถึงความหมายและการใช้งานในบริบทต่างๆ ว่าด้วยประ

…นำไปด้วยมือ เป็นดี ส่วน อุติติโก ก็ต้องแปลว่า มีความต้องการ ถ้าแปลว่า คนทำประโยชน์ ก็พอได้ แต่ไม่ดี เหตุนี้จึงให้เป็นตัสสตดิติอิติดีว่า ทนุติโก ก็เหมือนกัน ขอให้จูปิจกิรยะในแบบให้ดี เพื่อความเทียบเคียงและ…

…การเปรียบเทียบศพต่างๆ กับวินารที่เคยพบ การเข้าใจผิดในคำศัพท์ ช่วยให้การสื่อสารชัดเจนและสะดวกมากขึ้น เหตุผลที่เราเสนอให้มีการวิเคราะห์และตีความคำศัพท์ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารภาษาไทยอย่างมีประสิทธิภ…

…ทนศัพท์อื่น คือ อรท ซึ่งแปลว่า ควร ก็ได้ โดย ว่า ทสสนิ อรทติ ทสสนิโย (ชนใด) ย่อมควร ซึ่งความคิดเห็น เหตุนัน (ชนนัน) ชื่อ ทสสนียะ (ผู้อรรถซึ่งความเห็น หรือ่านดู) ปรนโยนใย ทฤษณโย มีวิจ อย่างเดียวกัน. ในสุตบ…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และการใช้ตำทิฺฐิในภาษาไวยากรณ์ โดยมีการอธิบายถึงวิธีการเปลี่ยนแปลงและการสร้างคำต่างๆ เช่น การใช้ปัจจัยในตำทิฺฐิ เช่น ทนบุตร และคำศัพท์อื่นๆ ที่มีความหมายที่แตกต่างกัน โดยเ

…ส วิลเสน ปาโบโด้ ปาป ชน ท.เหล่านี้ ทั้งปาง เป็นปาป, ชนนี้ เป็นบาป โดยวิถี แห่ง (กว่า) ชน ท.เหล่านี้ เหตุนั้น (ชนนี้) ชื่อ ปาประ เป็นบาปกว่า. ตม ปัง สุฬพล อิ่ม ปาปา อวยมิส วิลเสน ปาโบโด้ ปาปโม. คำแปลในรูปว…

เนื้อหาในหน้านี้เป็นการวิเคราะห์คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับบาป โดยเฉพาะในคำว่า 'ปาป' และการจำแนกประเภทของบาปต่างๆ รวมถึงการอธิบายโดยละเอียดถึงความหมายและการใช้งานของคำต่างๆ ในทางปรัชญา รวมถึงการเปรียบเทีย

ประโยค - อธิบายกาลังชำและผิดติด - หน้า 72 เป็นบันทึก โดยวิสัญ แห่ง (กวา) ชน ท. เหล่านี้ เหตุนี้น (ชนนี้) ชื่อ ปณทิตตระ (เป็นบันทึกกว่า). ตาม ปูไล สุพง อิ่ม ปณทิตา ออมสิน วิสาสน ปณทิตโตติ ปณทิต…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์การใช้ศัพท์ในบันทึกโดยวิสัญ ซึ่งรวมถึงการอธิบายตำแหน่งและความหมายของคำศัพท์ต่างๆ เช่น ปณทิตา และ เสยโย และการใช้ในการดำเนินตามรูปที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีการสืบค้นความหมายที

…ระโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมาธิ and ตัณหา - หน้า 82 ประกอบได้เฉพาะปกิสินยหวังทั่วไป. รูปวิเคราะห์ เหตุ ปริมณฑานี อสูสาติ ทวีศ เครื่องกำหนดนับ ท. ของ วัตถุนนั้น 2 เหตุนี้น (วัตถุนัน) ชื่อว่า มีจำนวน 2. ค…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์บาลีไวยากรณ์ซึ่งรวมถึงสมาธิและตัณหา โดยอธิบายถึงรูปแบบและลักษณะของคำในบริบทที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังใส่ใจการเรียงลำดับและการใช้คำเพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ชัดเจนในภาษาบาลี โดย

…ป็นตัวอุปมาในข้อความ มีวิเคราะห์ ดังนี้ :- ธโม วิจิลสติธ ธามยิตตย (ย อุตต วจกฺตา) ย่อม ปรากฏอุคควัน เหตุนี้นะ (ต อุตต วจกฺตน) ชื่อ ธุมยิตตตะ (ปรากฏอุคควัน).

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในแบบต่างๆ โดยมีการนำเสนอหลักการการใช้และตัวอย่าง เช่น การใช้ประการต่างๆ ในการสื่อสาร รวมถึงการวิเคราะห์โดยละเอียดในโครงสร้างประโยคและความหมายของคำในแบบต่างๆ กา