เหตุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 225 / 298

…อุปป ศัพท์ ในว่า อุปาปุจฉ นี้ เป็นธรรมแห่ง อภา เหมือน อุปป ศัพท์ในประโยคเป็นต้นว่า อุปปาโภ อุปปตโภ. เหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า อันอุตุสม เป็นอยู่ พระผู้พระภาค ภาคทรงหมายอาภาวามไม่มีแห่งอาพาร อันต่างด้วยอาพา…

ประโยคนี้กล่าวถึงคำสอนในพระพุทธศาสนาที่ไม่ให้กล่าวถึงพระเจ้านาภในแง่ลบ และเน้นความสำคัญของความมักน้อย ในการที่บุคคลมีความปรารถนาในสิ่งต่าง ๆ ซึ่งอาจส่งผลต่อจิตใจของผู้คน การเข้าใจและการไม่ปรารถนาในปัจ

… มักคลิกท่านนี้เป็นเปล่า เล่ม ๔ หน้า ๑๐๔ [๗๔๑] กิทธรรมาคิภูนู้สั่นโดน ย่อมเป็นผู้ปะพฤติดั่งนอนเรีบ เหตุนั้น ในอรรถกถาสมบูรณ์สูตรเป็นต้น ท่านจึงกล่าวไว้ว่า "ภิกษุผู สันโดษนั้น บริโภคสนสนที่บุรฺษะท่าแล้ว ๆ…

เนื้อหาอธิบายถึงภิกษุผู้สันโดษที่มีการบริโภคและการอยู่ในอารามตามบทพรรณนาในอรรถกถาสมบูรณ์สูตร โดยกล่าวถึงลักษณะการดำรงชีวิตที่มีความโดดเดี่ยวและความสุขในกิจทั้ง 4 อ้างอิงถึงพระปัจเจกสัมพุทธองค์ที่วางหล

ประโยค๕ มัจจัณฑ์นี้เป็นเปล เล่ม ๔ หน้า ๑05 เป็นต้น. ทิค ๔ ของบุคคลผู้สันโดษโดนั่น มีอยู่ แม้เพราะเหตุนั่น บุคคล ผู้สันโดษ ชื่อว่า อาทุกุทิวาส. บุคคลผู้สันโดษ ชื่อว่า อุปปโภ เพราะวิจารณะว่่า อย่างไม่ถือ…

มัจจันตสูตรได้พูดถึงบุคคลผู้สันโดษที่มีชื่อว่า อาทุกุทิวาส และ อุปปโภ ซึ่งสามารถครองอันตรายทั้งหลายได้ด้วยอิศวาสนขันธ์และธรรมต่างๆ อันตรายทั้งหลายที่เกิดขึ้นสามารถส่งผลกระทบต่อกายและจิตของบุคคล หากไม่

…ให้เกิดขึ้น และด้วยการเจริญ บทว่า อนุปุพุทธ สงว่า ผู้สันโดษ ด้วยอำนาจแห่งความท้อแท้ ด้วยคติว่า ด้วย เหตุเพียงเท่านี้ก็พอ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ก็พอ ความปรารถนาใน การให้เกิดยิ่ง ๆ ขึ้น ชื่อ ภูมิโยมนุษฎ. " […

บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมซึ่งมีศีลเป็นหัวใจสำคัญ ความสันโดษและการเจริญตนในพระพุทธศาสนา เน้นการอุทิศถวายสำหรับสงฆ์และการเจริญภาวนาเพื่อบรรลุพระอรหัต และการเติบโตทางจิตใจเพื่อให้เกิดความสันโดษและการพั

…ามธรรม โดยนั้นเป็นต้นว่า เธอพึ่งท่องพระพุทธพจน์อย่างนี้ พิงก้าไปอย่างนี้ พิงถอนกลับอย่างนี้ เป็นต้น เหตุ นั้น นิโรธสามเณร จึงกว่าจิ้อ อิมสม์ สาธนะ สถกจิตพุทธมูล ปฏิญาณปฏิทา. พุทธวจนะแห่งสันติ และธรรมทั้งห…

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการแสดงถึงบทบาทของอาจารย์ในพระพุทธศาสนา และการที่มีความสำคัญในการให้สมาธิธรรมแก่ศิษย์ นอกจากนี้ ยังสอบถามเกี่ยวกับโทษที่เกิดขึ้นจากการประพฤติตน ซึ่งหมายถึงการที่จะต้องศึกษาพระธ

…นต้น ไม่ได้." [๓๖๓] ผู้ซื้อว่า อาจารย์ เพราะอันสิ่งนี้แสดงพฤติ เช่นอิ้อี้. อาจารย์นั้น มี ๔ จำพวก. เหตุนี้ในฎีกาโลกตฺถก (ถกแสดงความกังวลด้วยญาติ) ในปราจฉฺวิเศษชื่อว่าวิสุทธิธรรม พระพุทธ- โฆษาจารย์ จึงกล่…

บทความนี้พูดถึงอาจารย์ ๔ จำพวก ตามที่พระพุทธโกศาจารย์กล่าวไว้ในฎีกาโลกตฺถก การจำแนกประเภทอาจารย์ประกอบด้วย ปิยพจารย์, อุปสัมปทาจารย์, นิสสยาจารย์ และ อุตเทสาจารย์ ที่มีบทบาทสำคัญในการเรียนการสอนรวมถึง

…ที่บุพพการีทำในตน โดยความเป็นอุปการะ ให้เป็นไป สมรกเฑกุ์บารที่ผู้อื่นกระทำแล้ว กล่าวว่า กำฏูญฤตเวที เหตุุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า อิมาน มูฬ ฐา เป็นตน" ฤกฏิกนิมาบ องค์ครุนิกายว่า "บุคคลผู้มีจิตประกอบด้วยความถ่…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เทพเจ้าของเตาโลหิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเข้าใจในแง่ของอุปการะที่บุพการีทำให้อย่างสำคัญ ซึ่งมีการชี้ให้เห็นถึงแนวทางที่แล้วต่าง ๆ และความหมายในสายตาขององค์ครุนิก

…ิ้น. เทวา ตมปราโน มีวิเคราะห์ว่า ความมืดนี้นั่นเองเป็นที่ ไป คือ เป็นทางไปในเบื้องหน้าของบุคคลนั้น เหตุนี้บุคคลนั้น ชื่อว่า ตมปราโน(ผู้มีความมืดเป็นที่ไปในเบื้องหน้า) ในบท ทั้งปวง ก็พูดนารบอรอย่างนี้. …

ในอรรถกถาสังศิตสูตร การใช้คำว่า 'เทวา' มีนัยยะลึกซึ้งที่เกี่ยวข้องกับความมืดที่เป็นที่ไปของบุคคลผู้หนึ่ง ผู้ที่เกิดในตระกูลชั้นต่ำ จำแนกตามบุญฤทธิ มีอยู่ 3 จำพวก คือ ผู้ที่เกิดจากกระดูกต่ำ, ผู้ที่มีคว

…ฎิกิดิยวร ในโกศลสัจจุเป็นต้นนั้นว่า "ชื่อว่า เป็นผู้มีดีเพราะเป็นผู้ราว่าว่า มิดี เพราะความไม่ปรากฏ เหตุมีเกิดในระกูลต่ำ ในภายหลังเป็นต้น บุคคลชื่อว่า มิดี เพราะประกอบด้วยความมิดี นั้น ท่านกล่าวว่าไวหาราม…

เนื้อหาวิเคราะห์เกี่ยวกับการดำรงชีวิตของบุคคลที่มีคุณธรรม โดยเน้นถึงบทบาทของความมิดีในเบื้องหน้า พระผู้มีพระภาคได้วิเคราะห์ถึงพฤติกรรมของบุคคลในบริบทต่างๆ ว่าถือการเป็นผู้มีดี จนถึงแนวความคิดที่บุคคลอ

…ทำบุญทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ท่านจึงก่าวว่า บุพพกริ" อนฺุญาว่า "ผู้อาศัยผลบุญเป็นอญ" ตั้งอยู่ในฝ่ายตนญาเหตุนี้ พระภูฏาจารย์ จึงกล่าวว่า ปุญฺญผล อนูปวีรณโต." ติฎฐานทุกนาม อิงตุตรนีวก คึเหมือนกัน. [๒๒] บุคคลผ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีบุญและความเป็นผู้สำคัญในชีวิต ซึ่งเชื่อมโยงกับมงคลและการทำบุญ ความมิมีและขันธ์ถูกวิเคราะห์อย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายว่าความเป็นผู้สำคัญนั้นหาได้ยาก และให้คุณค่ากับบุคคลที

…ศิลทำลายแล้ว มีงานเสื่อมแล้ว ได้ไปยังปัจจันตคน แห่งหนึ่งกับด้วยหญิงนั้น นายต่อริงเลี้ยงหญิงนั้นอยู่ เหตุนี้ ชน ทั้งหลาย จึงได้บานนามพระโพธสัตว์นั้นว่า "ตกบัณฑิต" ทีมุนยุ่งทั้งหลาย ได้ให้สะเบียงแกพระโพธสัต…

…องไปช่วยนาง ขณะกลุ่มโจรมีกลยุทธ์ในการจับกุมพระโพธสัตว์ แต่ความฉลาดของพระโพธสัตว์นำไปสู่การแปรเปลี่ยนเหตุการณ์อย่างไม่คาดคิด

ประโยค ๕ - มิ่งคลัดก็ตามนี้เป็นแปล เล่ม ๔ หน้า 130 ในกาลนั้น พระโอโซงพระเจ้าองค์จักรพรรดิ ได้พระนามว่า ทุกฤกษ์ เป็นคนกักขะ หยาบคาย ไม่เป็นที่ชอบใจของชนนทั้งปวง ประคองฤทธิ์ตอกขัน แล้วดูอยู่ภายในพระองค

…กฤกษ์ พระองค์เป็นคนหยาบคายและไม่เป็นที่ชอบใจ ช่วงที่ทรงเล่นอยู่ในแม่น้ำคง พระราชบุตรถูกทิ้งและหนีไป เหตุการณ์นี้นำมาซึ่งการเกิดใหม่ของเศรษฐีที่ตายแล้วในรูปแบบต่าง ๆ โดยที่เศรษฐีชาวกรุงทรนาสินจ์เกิดเป็นงู …

ประโยค ๕ - มังคลัตถิถิตีปิเนวะเลม ๕ - หน้่า ๑๓๔ ทอง เพื่อประโยชน์เป็นที่อยู่ของงู, ถ้ากระปลิให้เพื่อประโยชน์เป็นที่อยู่ของหนู, กรุงทอง เพื่อประโยชน์เป็นที่อยู่ของนกแก้วเต่า แล้วรับสั่งให้พระราชาทานข้

…ที่จะเดินทางไปที่บ้านของบิดาเพื่อคลอดลูก เรื่องนี้เปรียบเสมือนพระโพธิสัตว์ในจิตใจ เมื่อถึงจุดที่เกิดเหตุการณ์ หญิงหนึ่งได้คลอดลูกในระหว่างการเดินทาง แต่ทิ้งรถและบุตรไว้ ไม่มีการกล่าวถึงการกลับไปช่วย เหตุก…

…านเสนาบดี ได้ผูกเราว่าในโป๊กนั้นว่า "โป๊กนี้ ไม่ให้ ความเป็นพระราชาแก่เรา ( ไป ) ให้แก่นักโครมวาส." เหตุนี้ เขา พอได้ฟังคำของทูลจึงโกรธแล้ว กล่าวว่า "ใครเป็นสาหายของเจ้า คนนี้? มันเป็นคนบ้า ลูกกดี พวกนักจ…

ในเนื้อเรื่องนี้, พระราชาได้ส่งโป๊กไปหามารดาแต่โป๊กกลับมาคนเดียว หลังจากประสบปัญหาที่สำนักของเสนาบดี ซึ่งไม่เห็นด้วยกับการมาของโป๊ก เสนาบดีโกรธและให้จับโป๊ก ขณะที่โป๊กคิดเรียกความช่วยเหลือจากนิโครธันต

…น สารี- บุตรนี้ เป็นช้าง ถืเป็นผู้กล่าวคำถวายที่เหมือนกัน" แล้วตรัส อธิบายจิตตวาดในปรูมวรรรทุกบิทดา เหตุนี้ ภิญญู พึงเป็นผู้กล่าวคำ เหมือนพระธรรมสนามดีและพระอานนทะกร [ เรื่องพระอานนทะกร] ได้ยินว่า พระเทว…

ในอดีตกาลมีการสนทนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรเถระ โดยพระศาสดาได้ตรัสถึงความสำคัญของการกล่าวคำถวาย พระเทวะมีสิกขวิหาร 500 รูป และภิกษุหนุ่มที่มีอุปการะได้ถวายผ้าสกุฎให้แก่วัด เพื่อสร้างคุณประโยชน์แก่ผู้ปฏิบั

…่ให้ซินสามารถการปฏิบัติ บทว่า เอ็ด เป็นคำตั้งคือว่า ปฏิญาณกิจ โอ ปนะ เป็นต้น. การฟังธรรมในวันที่ ๕ เหตุนี้ จึงชื่อว่า ปฏิญาณกิจ (มีในวัน คำรับ ๕)." [๒๘๔] อีกอย่างหนึ่ง บุคคลเข้าไปในกาลกิณีทรัพย์หลายแล้ว…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการฟังธรรมในวันสำคัญ และการสนทนาของพระเถระ ๓ รูป โดยเน้นว่าการฟังธรรมมีความสำคัญในการบรรเทาความสงสัยของบุคคล เมื่อพระอนุรุทธเถระได้สอนพระเถระแม่ทับ ๓ ในการถามตอบปัญหา เพื่อทำความเข

…กล่าวไว้ในอรรถกถาปาปัติสูตรนั้นว่า "บทว่า ปรปูฏกิจ ความว่า ย่อมาถามถึงประโยชน์และสิ่งไม่ประโยชน์ คือเหตุและ มิใช่เหตุ บทว่า ปรปูฏกิจ ความว่า ย่อมไตร่ตรอง คือ ย่อม พิจารณาถึงธรรมอันตนยังไม่รู้ว่า ourm6ับถา…

บทความนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับมังคลัตถกิจและความหมายของคำว่า ปรปูฏกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการสอบถามและการพิจารณาธรรม โดยอ้างอิงถึงอรรถกถาต่างๆ ที่กล่าวถึงการถามและการพิจารณาธรรมที่บรรดาภิกษุควรทำเพื่อความ

ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง เล่ม ๕ หน้า 151 กล่าวในนั้น ชื่อว่าเป็นมงคล เพราะเป็นเหตุบุรสุดลภูวิเศษมีประการต่าง ๆ มีนิรมลได้ และได้อานิสงส์ ๔ และบรรลุมรรคผลไปแห่งอาศอเป็นต้น สมจริงดังพร…

บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจริญในโภชนงค์ ๗ ภายใต้หลักธรรมที่พระผู้มุ่งพระกตัญญูได้ระบุไว้ ทั้งยังสำรวจความสำคัญของ

…รถการฟังธรรมเป็นที่สบาย โดยกำหนดอาการอันเกิดขึ้นแห่งปีตินั้นในคราวนั้น เพราะในปีนั้น เกิดขึ้นบ่อย ๆ เหตุนี้ พระอรรถกาถาจึงกล่าวว่า ปัญญา นิ้วเทน วิชุมภูติว ดังนี้ สองว่า อทิ สนฺธาย ความว่า ธรรมมีปีติ นั้น…

บทความนี้กล่าวถึงการฟังธรรมเป็นเหตุสำคัญที่นำไปสู่ปีติและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าการมีความปีตินั้นส่งผลต่อความเจริญในจิตใจแ…

…ี้ อธิบายว่า เทวดาด้วยดี คือ ตามเป็นจริง กระทํείไรทุกข์ คือ มีให้ลูบครือ" [๔๗๘] การฟังธรรม ย่อมเป็นเหตุให้งรรษาส่ง๔ ด้วย ประกอบนี้. ก็ชนทั้งหลายพอใจฟังธรรมแล้วก็รรษาส่งเป็นที่สรํ อาสะ นับไม่ถ้วน เหตุนี้น…

ในบทความนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการฟังธรรมและประโยชน์ที่ได้รับจากการฟัง ซึ่งทั้งชาวบ้านและภิกษุหนุ่มต่างเห็นความสำคัญในการฟังธรรมเพื่อการเรียนรู้และการเติบโตทางจิตใจ การเดินทางไปฟังธรรมถึงแม้จะไกลนั้