แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 7 / 1689

…ึ่งพระ นิพพาน นี้คืออะไร คือสติปัฏฐาน๔" " แม้ในโพธิปักขิยธรรมอื่น มีสัมมัปปธานเป็นต้น ก็นัยเดียวกัน แต่ในปัญหาพยากรณ์นี้ ทางแห่งวิสุทธินั้น ทรงแสดงเนื่องด้วยไตร สิกขามีศีลเป็นต้น นี้เป็นพรรณนาโดยย่อในพระ…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เรื่องการตั้งอยู่ในศีลและปัญญา โดยอธิบายความหมายของคำว่า 'นโร' และ 'ภิกษุ' ในบริบทของพระคาถาวิสุทธิมรรค ซึ่งอภิปรายถึงลักษณะทั่วไปของสัตว์หรือมนุษย์ที่มีความชาญฉลาด และการลงรา

…ๆ อีกสามสิบหกข้อ (รวมเป็นหนึ่งหมื่นเจ็ด พันโกฏิห้าล้านสามสิบหกข้อ) อันพระสัมพุทธ เจ้าทรงประกาศแล้ว (แต่) ในคัมภีร์วินัยท่าน นิเทศไว้โดยมุข คือ เปยยาล" ดังนี้ก็ดี (แต่) บัณฑิตก็พึงทราบว่าเป็นอปริยันตปาริส…

ในบทนี้กล่าวถึงศีลแห่งความบริสุทธิ์ที่มีการจำแนกประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีลซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์จากการลดละกิเลส ศีลเหล่านี้แบ่งออกเป็นศีลของพระขีณาสพและพระปัจเ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 98 ความไม่รู้ ด้วยไม่มีสติ ตั้งแต่กาลที่เราบวชแล้ว ไม่ได้เลย" แม้หลานของท่าน ก็ได้บรรลุพระอรหัต โดยทำนองนี้เหมือนกัน ในกาลมีพรรษาได้ ๕…

…วามสำคัญของการมีสติและความรู้ในศีลในพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าแม้ว่าบุคคลจะได้สดับหรือรู้มากเพียงใด แต่หากไม่มีความมั่นคงในศีลก็จะไม่มีการสรรเสริญจากบัณฑิต การที่ท่านได้อาศัยพระพุทธเจ้าและดำเนินธรรม แต่ย…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 8 ส่วนปัญญาอันเป็นไปตั้งแต่อุปาจารจนถึงอัปปนา ท่านเรียกว่า อภิญญา ก็แลปฏิปทานี้นั้น ย่อมเป็นการลำบาก คือเป็นการยาก หมายความว่า …

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับอภิญญาและปฏิปทา โดยเน้นการพิจารณาถึงความยากง่ายในการเจริญปฏิปทาและอภิญญาในผู้ฝึกฝน ในขณะที่การเสพสิ่งสัปปายะและอสัปปายะส่งผลต่อการพัฒนาปัญญาและความสะดวกในการปฏิบัติธร

… ก็มี ว่า 'ราคะ" ก็มีดังนี้เป็นอาทินั่นเองว่า 'กาม' ก็แลกามฉันท์นั้น แม้เป็นโทษที่นับเนื่องในอกุศล (แต่) ท่านกล่าวไว้ ต่างหาก โดยเป็นข้าศึกแห่งฌาน ในวิภังค์ โดยนัยว่า " ตตฺถ กตเม กามา ฉนฺโท กาโม " ดังนี้…

บทความนี้ศึกษาถึงการละวัตถุแห่งสังกิเลสซึ่งประกอบด้วยการสละความละโมบและความโง่เขลาในสองปาฐะ มีการอภิปรายเกี่ยวกับกามฉันท์ที่มีหลายประเภทและบทบาทของมันในอกุศลธรรม โดยได้มีการอธิบายเกี่ยวกับโลลภาพและพาล

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 133 อนึ่ง แม้เมื่อธรรมทั้งหลายอื่นเป็นอกุศลมีอยู่ (แต่) นิวรณ์ทั้งหลาย เท่านั้น ท่านกล่าวไว้ในวิภังค์โดยนัยว่า " ตตฺถ กาเม อกุสลา ธมฺมา กามจฺฉนฺโท " ดังนี…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์นิวรณ์ทั้งหลายในวิสุทธิมรรค ซึ่งเป็นข้าศึกต่อองค์ฌาน โดยพระมหากัจจานเถระได้อธิบายถึงความที่สมาธิ ปีติ วิตก สุข และวิจาร เป็นปฏิปักษ์ต่ออารมณ์ต่างๆ ของนิวรณ์ ทั้งนี้ การข่ม

ม.ศ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 244 ผู้รู้ไม่พึงถือแต่โกฏฐาสที่ตก ( ไปนอกกาย ) แล้วเท่านั้นว่า ว่าเป็นอสุภ เหมือนอย่างสุนัข จิ้งจอกเห็นดอกทองกวาวบานในป่า …

กล่าวถึงความเข้าใจผิดของผู้คนที่ยึดติดในความงามของร่างกาย โดยวีบทที่กล่าวถึงว่าคนเฉลียวฉลาดควรเห็นกายว่ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้น

…- อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 55 พัน หมื่น ฯลฯ จัดเป็นเอกวจนะ ถ้ามีศัพท์สังขยาตั้งแต่สองขึ้น ไป อยู่ข้างหนึ่ง จัดเป็นพหุวจนะ เช่น สองร้อย สองพัน สองหมื่น เป็นต้น. วิธีแจกวิภัตติของศัพท์…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ โดยเริ่มจากการจำแนกศัพท์สังขยาออกเป็นเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมวิธีการแจกวิภัตติที่เหมาะสม โดยใช้ตัวอย่างจากจำนวนที่แตกต่างกัน เช่น ส

…ชีวิตของมนุษย์ทั้งหลายในบัดนี้สั้น ผู้ใดเป็นอยู่ยืน ผู้นั้นก็เป็นอยู่ สัก ๑๐๐ ปี เกินนั้นไปก็มีบ้าง แต่ (เป็นส่วน) น้อย เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลาย…

…สมกุศลผลบุญ บทเรียนจากอรรถกถาและพระสูตรต่าง ๆ ส่งเสริมให้เห็นคุณค่าของการเจริญมรณสติและการทำความดีในแต่ละวัน.

…์ชื่อว่าเป็นแล้ว มิใช่เป็นอยู่ มิใช่ จักเป็น ในขณะจิตที่เป็นอนาคต สัตว์มิใช่เป็นแล้ว มิใช่เป็นอยู่ (แต่) ชื่อว่าจักเป็น ในขณะจิตอันเป็นปัจจุบัน สัตว์ก็มิใช่เป็นแล้ว (แต่) ชื่อว่าเป็นอยู่ (และ) มิใช่จักเป…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้วยการเน้นว่าชีวิตเป

… บ่อยเข้า ครั้นโกฏฐาสลางเหล่าไม่ปรากฏ ลางเหล่าปรากฏ ก็ปล่อยโกฏฐาสทั้งหลายที่ไม่ปรากฏเสีย ทำบริกรรม (แต่) ในโกฏฐาส ทั้งหลายที่ปรากฏ เหมือนการที่ลิงโผนไปตามลำดับต้นบ่อย ๆ เข้า (ก็ ล้า) โผล่ขึ้นแต่ในที่ ๆ พ…

บทนี้พูดถึงแนวทางการปฏิบัติของพระโยคี ที่ใช้การเปรียบเทียบเพื่ออธิบายถึงการทำให้จิตดำเนินไปในโกฏฐาส และการมีสมาธิในการปฏิบัติคล้ายกับการที่ลิงอาศัยอยู่ในดงตาล การแสดงถึงความสำคัญของการมีสติในขณะที่มนส

…ทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - เป็นผู้ข่มได้ทั้งความไม่ยินดีและความยินดี" อันความไม่ยินดีหาข่มเธอ ได้ไม่ (แต่) เธอข่มเสียได้ครอบงำเสียได้ ซึ่งความไม่ยินดีที่เกิดขึ้นอยู่ (๒) เป็นผู้ข่มความกลัวภัยได้ อันความกลั…

บทความนี้พูดถึงการเป็นผู้ที่สามารถควบคุมความรู้สึกต่างๆ เช่น ความไม่ยินดีและความกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมใน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 91 อารมณ์แห่งอานาปานสติสมาธิได้ คอยแต่จะเล่นไปนอกทาง เหมือน รถที่เทียมด้วยโคโกง แล่นออกนอกทางไปฉะนั้น เพราะฉะนั้น นายโคบาลใคร่จะฝึกลูกโคโก…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการฝึกจิตใจที่สามารถเปรียบเทียบได้กับการฝึกลูกโกโกง โดยสอนให้ผูกจิตของตนกับอารมณ์กรรมฐานด้วยสติ เช่นเดียวกับวิธีการฝึกลูกโคโกงให้พร้อมต่อการเป็นโคที่ดี ซึ่งช่วยให้สามารถดำเนินชีวิตไ

…็ได้ ทำน้ำให้เป็นบกก็ได้ หากเรา โกรธเขาขึ้นมา จะทำ (ร่างกาย) เขาให้ (ไหม้) เป็นเถ้าไปโดยทันทีก็ได้ (แต่) ถ้าเราจักเป็นผู้ ตามใจตัว (ทำร้ายเขาดังกล่าวมานั้น ไซร้ เราก็จักเสื่อมจากศีล เมื่อเราเสื่อมจากศีลเ…

…ี่สำคัญเกี่ยวกับการควบคุมอารมณ์และการรักษาศีลจากเรื่องราวของสังขปาลนาคราช แม้จะมีสถานการณ์ที่คับขัน แต่ผู้มีสติและการควบคุมจิตใจจะไม่ทำร้ายผู้อื่น แม้จะมีพลังที่จะทำได้ การเฝ้าระวังและรักษาศีลเป็นสิ่งสำค…

… เพราะว่า ภิกษุผู้มิได้ทำอภินิเวส (คือวิปัสนา) ใน (นาม) ขันธ์ อื่น ๆ มาเลย อันจะสามารถที่จะพิจารณา (แต่) เนวสัญญานาสัญ ญายตนขันธ์แล้วถึงนิพพิทาได้ หามีไม่ เออ จะมีก็แต่ท่านสารีบุตร หรือท่านผู้มีปัญญามากเ…

…ู่ในรูปแบบหรือเหตุการณ์ที่เฉพาะเจาะจง ดังที่ควรสังเกตการปฏิบัติธรรมเพราะจะต้องไม่ใช่แค่การมองภายนอก แต่ต้องพิจารณาให้ลึกซึ้งกว่านั้น

…ิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 202 [กำหนดระยะกาลแห่งอสงไขยกัปในเตโชสังวัฏฏะ] ในกัป ๔ นั้น (ระยะกาล) แต่ (เกิด) มหาเมฆล้างกัปไปจนถึง เปลวไฟขาด นี้เป็นอสงไขยหนึ่งเรียกว่า สังวัฏกัป แต่เปลวไฟผลาญ กัปขาดไปจน…

…ินและภูเขา ก่อนที่โลกจะเริ่มขึ้นใหม่อีกครั้ง บัณฑิตพึงทราบความแปลกของเหตุการณ์นี้และการเปรียบเทียบในแต่ละกัป

…น 1 - หน้าที่ 13 [อัคคปฏิปัสมิภิกะ] ในวัฏฏะ นั้น คำว่า "อรรถ" นั้น โดยสังเขปเป็นคำเรียกผลที่ เผิดมานแต่เหตุ จริงอยู่ ผลที่เผิดมานแต่เหตุ ท่านเรียกว่า "อรรถ" เพราะเหตุที่คือได้บรรลโดยท่านเองแห่งเหตุ (คือเ…

บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'อรรถ' และ 'ธรรม' ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความรู้ที่เกิดจากการศึกษาพุทธธรรม ความแตกต่างและประเภทของอรรถธรรมทั้ง 5 อย่าง เช่น ความรู้ในทุกข์และวิธีการบรรลุพระนิพพา

…ยแหงในขณะที่ (สหูรูปที่ตนจะพึงตามรับนั่น) ยังมีอยู่เท่านั้น จุดน้ำรากของมีน้ำทั้งหลายย่อมเป็นต้น (ก็แต่ในขณะที่จุดรูปลเป็นต้นนั้นยังมีอยู่) ฉะนั้น จงย่อมรับ (แต่) ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายที่เป็นปัจจุบัน(เ…

…รทำงานของชีวิตที่อิงอยู่กับความรู้สึกและการตัดสินใจตามธรรมชาติ รวมถึงความสำคัญของการอยู่อย่างมีสติในแต่ละขณะ

… ก็เป็นอุปปุคฆะอย่างเลย ไม่ยืนหยัด คล้ายทุกข์ อุปปุคฆะ ในฝ่ายทุกข์วิมากทั้งหลายเป็นอุปปุคฆะประกะณต (แต่) ก็ไม่สูญเลย คล้ายสุข ถามว่าวิญญาณเป็น ๒๓ โดย (รวม) อุกปุคฆา ๑ นี้ และวิญญาณ ๑๖ ที่กล่าวมาข้างต้น …

เนื้อหานี้กล่าวถึงเรื่องอุปปุคฆะและความหมายของวิญญาณในแง่ของทุกข์และสุข ระบุวิญญาณที่แบ่งออกเป็นหลายประเภท รวมทั้งการอรรถาธิบายถึงรูปวาจรวิญญาณและโลกฏรวิญญาณว่าเป็นผลของจิตที่ทำตามมรรค 5 ตามกรอบของพระ

…ก่การรับอารมณ์ได้ ในภาคนั้น เมื่อรุ่งเชิง คลอดจักเข้า ความประสานแห่งจักรประสาน เกี่ยวกับปรุปมิขึ้น แต่ นั้น ด้วยอานภาพแห่งความประสานกัน วังจดนะ (ความไหวแห่ง วงค์) ก็มีขึ้น ต่อกันครั้งดับไป กิริยามโนโน…

ในหน้าที่ 60 ของวิทยาธิรมรรเปล่า จะมีการกล่าวถึงความสำคัญของความสืบต่อแห่งวงค์และอารมณ์ในการรับรู้ของสัตว์ มีกลไกที่เกี่ยวข้องกับฤทธิ์กิริยามโนวิญญาณาธาตุ และอารมณ์ที่เชื่อมโยงกับวงค์ ซึ่งมีผลต่อการเก