หน้าหนังสือทั้งหมด

พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
242
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
…ะราชทรัพย์พลพาหนะก็น้อย คลังศัสตราวุธยุทธภัณฑ์และฉางอันเป็นที่ รวบรวมเสบียงอาหารก็บกพร่องไม่สมบูรณ์ ไม่มีทางจะต่อยุทธ์กับพระเจ้าพรหมทัตผู้มีกำลัง ใหญ่ แม้แต่เพียงศึกเดียวเท่านั้น ครั้นลงสันนิฏฐานเช่นนี้แล้…
บทความนี้สำรวจพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ในพระราชบันทึกแห่งปี 2464 ที่มีการเลือกคุณสมบัติในการถวายวิสัชนาเกี่ยวกับมงคลวิเศษและกาลัญญุตา การรู้จักโอกาสสำคัญในการบำเพ็ญพระราช
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
247
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
…ย่อน ๆ ข้อนี้เป็นเหตุแปรของฝ่ายที่อ่อน เพื่อได้กำลังพอกัน ไม่เช่นนั้น ก็ทรงอยู่ไม่ได้ดุจพัสดุนั้น ๆ ไม่มีอะไรทานก็มีปกติตกลงสู่ปฐพีดล แม้บุคคลประดิษฐ์ เครื่องอุปกรณ์สิ่งใดสิ่งหนึ่งขึ้นได้ อันจะให้ คุณหรือโ…
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตน
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระคุณพิเศษส่วนอัตตสมบัติ
254
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระคุณพิเศษส่วนอัตตสมบัติ
…ฝ่ายพระชนกนาถ เป็นอภัยปักษ์ สุทธคหณิโก ประสูติจากพระครรภ์ อันบริสุทธิ์ อกฺขิตฺโต อนุปกฏโฐ ชาติวาเทน ไม่มีใครคัดค้านติเตียนได้ ด้วยกล่าวถึงพระ ชาติ แลได้เสด็จเถลิงถวัลยรามไหศวรรยสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์เจ้า…
บทความนี้ว่าด้วยพระคุณพิเศษของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ในแง่ของการเคารพผู้สูงอายุและการปฏิบัติธรรม พระองค์ทรงแสดงถึงความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ใหญ่ และการดำรงพระชาติสมบัติอย่างมีคุณธรรม ตามที่แสดงไว้ในพระบ
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
256
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
…บอยู่ใต้ร่มไม้อช ปาลนิโครธ ใกล้ฝั่งแม้น้ำเนรัญชรา ณ อุรุเวลาประเทศพระองค์ทรงพระดำริเห็นเหตุว่า ความ ไม่มีที่เคารพเชื่อถือเป็นความลำบาก แลทรงเลือกหาผู้ที่พระองค์ควรสักการะเคารพ ก็มิได้พาน พบสมณพราหมณ์ผู้ใดผ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
259
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
…ห้โทษ ประกอบแต่กิจที่เป็นประโยชน์เป็นวัตนสมาทาน แผ่พระเดชานุภาพแลพระ เกียรติคุณไพศาลไปทั่วทิศานุทิศ ไม่มีกษัตริย์เจ้าที่อยู่ไกลหรือใกล้ชิดพระนครนั้น ๆ แข่งขันไม่โอนอ่อน เสด็จยาตราจตุรงค์นี้แสนยากรไปถึงไหน …
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
280
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
…นิกายบ้าง เพราะเหตุแย่งค้าขายกันบ้างเป็นต้น เช่น กับ ประชาชนในแคว้นเดียวกัน เมื่อปรองดองกันลงไม่ได้ ไม่มีใครจะตัดสินเด็ดขาดต่างใช้อำนาจของ ตนเข้าต่อสู้ เพื่อยังความปรารถนาของตนให้สำเร็จ แม้โลกจำเริญขึ้นรู้…
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต อีกทั้งยังมีการชี้แจงถึงความเสื่อมและความเจริญของยศในสังคมตามกา
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
284
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
២៨៨ ไม่มี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ด้วยในสุขทุกข์และเป็นกำลังในกิจการ ชนผู้ไร้ญาติ ก็ปานพฤกษชา…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้อ
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์
287
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์
… จับพระเจ้าโกศลราชได้ทั้งเป็นนำมา เป็นเชลยแล้วปล่อยไป แผ่ พระเดชานุภาพของพระราชกุมารไปในสกลชมพูทวีป ไม่มีศัตรูผู้อื่นมาสามารถย่ำยี แลพระราช กุมารก็ได้รับอภิเษกเป็นพระเจ้าพาราณสีแต่ครั้งยังทรงพระเยาว์ พระชน…
บทความนี้แสดงถึงการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการปกครองด้วยธรรมะผ่านประวัติศาสตร์พระเจ้าพรหมทัตต์ในกรุงพาราณสี ที่มีความยุติธรรมและสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาชน แม้ในยามทุกข์ยาก ก็ยังสามารถบร
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
298
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…็จพระชนกนาถ เป็นอุภัยปักษ์ สํสุทธคหณิโก ประสูติจากพระครรภ์อันบริสุทธิ์ อกฺขิตฺโต อนุปกฏโฐ ชาติวาเทน ไม่มีใคร คัดค้านติเตียนได้ด้วยกล่าวถึงพระชาติ แลได้เสด็จเถลิงถวัลยราชมไหศวรรยสมบัติ เป็นพระมหา กษัตริยเจ้…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการปฏิรูปการบริหารของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในฐานะผู้นำที่คอยดูแลและสนับสนุนผู้คนในราชวงศ์ ตั้งแต่การให้เกียรติผู้ใหญ่ การสร้างความสัมพันธ์ที่ดี รวมถึงการจัดการกับท่านข้าราชการแ
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
…กนิรามิสสุข เป็นสุขอยางสุขุม เป็นสุขอันแท้จริง มีพุทธภาษิตว่า นตฺถิ สนฺติปร์ สุข สุข ยิ่งกว่าความสงบไม่มี, ความสุขเพราะลาภได้ยศได้สรรเสริญเป็นสุขอิงอามิส เรียกสามิสสุข เป็น สุขอันเจือด้วยทุกข์บัณฑิตไม่พิจา…
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
พระราชกรณียกิจและธัมมาธิปไตยในพระราชอำนาจ
321
พระราชกรณียกิจและธัมมาธิปไตยในพระราชอำนาจ
…กิดทุกข์โทษความเสื่อมเสีย แก่ประเทศชาติ หมู่คณะ สกุลวงศ์ แลเอกชน มีพระราชกมล เต็มเปี่ยมด้วยพระกรุณา ไม่มีวิปฏิสารเดือดร้อนพระราชหฤทัยเป็นพลวปัจจัยให้ได้ทรงปกครอง ทำนุบำรุงพระบรมวงศานุวงศ์ อาณาประชารษฎร์สมณ…
ในการปกครองของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธัมมาธิปไตยซึ่งเหนือกว่าความเห็นของประชาชนทั่วไป การตัดสินใจควรมีความเป็นธรรมและมุ่งหวังประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาช
พระธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
323
พระธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ธเจ้า ทรงบริบูรณ์ด้วยพระบุญญาภินิหารพุทธบารมี จึง ทรงถึงพร้อมด้วยการณวสิกตาคุณนี้เป็นอย่างยอดเยี่ยม ไม่มีผู้อื่นเทียมถึง พึงสันนิษฐานเห็นได้ ในพระปฏิปทานั้น ๆ อันจะรับพระราชทานพรรณนาเป็นนิทัศนนัยโดยเอกเทศ …
เนื้อหาเกี่ยวกับการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ที่กล่าวถึงอภินิหารและพระบุญญาภินิหารในบริบทของพระสัมมาสัมโพธิญาณ โดยเน้นถึงการศึกษาลัทธิของคณาจารย์ในสมัยนั้นและความพยายามของพระองค์ใน
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรและการวินิจฉัยคดี
327
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรและการวินิจฉัยคดี
…ุทธโองการ แม้ทราบประจักษ์ใจอยู่ว่า ตนไม่ผิด แต่เมื่อมีโจทย์แล้วก็ไม่ยอมเป็น จำเลยมาสู่ภิกษุสันนิบาต ไม่มีความอาฆาตแค้นเคืองแก่โจทก์ ชำระตนให้พ้นมลทินโทษโดย ธรรมิกอุบาย ตัดทางติฉินของตนทั้งหลายว่าเป็นคนดื้อ…
บทความนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับพระสารีบุตรที่ถูกโจทก์ฟ้อง และความสำคัญของการวินิจฉัยที่เป็นธรรม พระองค์ได้ทำการพิจารณาคดีอย่างละเอียดเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการกระทำขอ
อาชวะและไมตรีในพระพุทธศาสนา
348
อาชวะและไมตรีในพระพุทธศาสนา
…า ๒ ประการ คือ อาชวะ ความเป็นผู้ตรง ๆ ๑ ไมตรี ความเป็นมิตร ๑ อาชีวะ ความเป็นผู้ตรง ๆ นั้น ได้แก่ความไม่มีมายาสาไถย ประพฤติ ต่อผู้อื่นด้วยความ จริงใจของตน ลางคนเป็นผู้เจ้ามายา พอใจประพฤติเสแสร้ง น้ำใจเป็นอย…
ในปี พ.ศ. 2480 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เน้นความสำคัญของอาชวะ ความเป็นผู้ตรง และไมตรี ความเป็นมิตร ที่มีต่อการประพฤติในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงอิทธิพลของน้ำใจและความจริงใจต่อผู้อื่นในประชาคมพระศาสนาเพ
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาล
360
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาล
…พสกนิกรบ้าง เพราะเหตุแย่งค้าขายบ้าง เป็นอาทิ เช่นกับ ชนนิกรในแคว้นเดียวกัน เมื่อปรองดอง กันลงไม่ได้ ไม่มีใครละตัดสิน
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและอรรถคดีที่สมดุล ไม่ผลุนผลัน โดยยกตัวอย่างตรรกะอันสำคัญที่สอนไว้ในศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสด
การป้องกันและจัดการสงครามในประเทศไทย
361
การป้องกันและจัดการสงครามในประเทศไทย
…่านทั้งหลายไป เสีย เพราะว่า พวกชนผู้มีขณะคราวสมัยล่วงเลยไปเสียแล้ว ย่อมจะเศร้าโศกเต็มเพียบอยู่ในที่ ไม่มีความเจริญ ประเทศไทย นี้ตั้งอยู่ยั่งยืนสืบมาได้ด้วยอาการที่พลเมืองเป็นนักรบ เวลามีสงคราม่อม ระดมกันรล…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
10
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ริญแล้ว ท. ใด ใด ชื่อเจริญแล้วอย่างไร" ๔ အ ๑๑ ๔ ถึงกระนั้น ก็เป็นที่สังเกตได้บ้าง ด้วยว่า กัมมธารยะ ไม่มีนิยมบท
เนื้อหานี้อธิบายถึงโครงสร้างและการใช้งานของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในเรื่องวจีวิภาคและสมาส รวมถึงความแตกต่างระหว่างสมาสทั่วไปและตัปปุริสสมาส นอกจากนี้ยังมีการอธิบายตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพการนำไปใช้ใ
บาลีไวยกรณ์ - วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
18
บาลีไวยกรณ์ - วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…หามิได้ " พอไม่ให้เสียรูปสมาส ถ้าจะต้องการแต่ ความอย่างเดียว ไม่เอื้อเฟื้อต่อรูปสมาส ก็ต้องแปลว่า " ไม่มี" เท่า นั้นเอง ข้าพเจ้าแปลไว้ทั้ง ๒ อย่างนั้น ด้วยเห็นว่า วิธีแปลหนังสือ ๑ มี ๒ แปลตามพยัญชนะอย่าง ๑…
ในบทนี้ได้พูดถึงหลักการแปลคำในภาษาบาลีซึ่งมี 2 วิธี คือ แปลตามพยัญชนะและแปลตามความ โดยเสนอแนวทางในการใช้แต่ละวิธีเพื่อให้เหมาะสมกับการเรียนรู้และการแปลเอกสารทางวิชาการ ต่างกันไปตามวัตถุประสงค์การศึกษา
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
23
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 128 อุปมาบุพพบทกัมมธารยะ ไม่มีอุปมานุตตรบท. ในสัททนิติ ยกเอา อุปมาบุพพบท เป็น พหุพพิหิเสีย แสดงแต่ อุปมานุตตรบท ข้าพเจ้า เห็นควรจะ…
เนื้อหานี้นำเสนออุปมาบุพพบทในบริบทของบาลีไวยกรณ์ ซึ่งมีการกล่าวถึงการแปลและความสำคัญของทิคุสมาส โดยเน้นว่ามีอรรถตามบทหน้าและบทหลังเมื่อเปรียบเทียบกับสมาสอื่น ๆ รวมถึงการอ้างอิงถึงคำภีร์และงานของอาจารย
บาลีไวยกรณ์: ตัทธิตและสามัญญูตัทธิต
30
บาลีไวยกรณ์: ตัทธิตและสามัญญูตัทธิต
…ณาน, เนย, ณ, ณิก, ณว, เณร, ผู้ศึกษาพึงทราบว่า เมื่อลงปัจจัยที่มี ณ ถ้าสระอยู่หน้าศัพท์เป็นรัสสะล้วน ไม่มีพยัญชนะสังโยคอยู่เบื้องหลัง ต้องพฤทธิ์ คือ ทีฆะ อ เป็น อา, วิการ อิ เป็น เอ, อุ เป็น โอ, เว้นไว้แต่ส…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงตัทธิตในบาลีไวยกรณ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยเกื้อกูลแก่เนื้อความ โดยเฉพาะในส่วนของสามัญญูตัทธิตที่มีการแบ่งออกเป็น 13 ประเภท ได้แก่ โคตตตาธิต ตรายาทิต ราคาทิต และอื่นๆ ข้อมูลเหล่าน