หน้าหนังสือทั้งหมด

การวิเคราะห์เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน
58
การวิเคราะห์เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน
…ี่ ๔ ชื่อว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ เพราะอรรถว่า อรูปฌานที่ ๔ นั้น พร้อมทั้งสัมปยุตธรรมมีสัญญาก็ไม่ใช่ ไม่มีสัญญา คือสัญญาไม่มี หามิได้ เพราะไม่มีสัญญาอย่างหยาบ แต่ยังมีสัญญา อย่างละเอียด ๆ แต่เพราะทำการทีฆะ …
เนวสัญญานาสัญญายตนฌานหมายถึงอรูปฌานที่ ๔ ซึ่งไม่มีสัญญาหยาบ แต่ยังมีสัญญาละเอียดอยู่ โดยสัญญาในฌานนี้มีบทบาทในการกำหนดอารมณ์แห่งวิปัสสนา ผู้ที่ปฏิบัติ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 73
73
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 73
…ิตและในสเหตุกกามาวจรกิริยาจิต ฯ บาง อาจารย์กล่าวว่า ก็ในบรรดากามาวจรจิตนี้ ในจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ไม่มี กรุณา มุทิตาฯ ส่วนปัญญา ถึงการสัมประโยค (ประกอบเข้า) ในจิต ๔๓ คือ ในกามาวจรจิตที่ประกอบด้วยญาณ ๑๒ แ…
ในหน้าที่ 73 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายเกี่ยวกับอกุศลเจตสิก 14 ประกอบลงในอกุศลจิต 12 ผ่านอาการ 5 อย่าง รวมทั้งการกระทำของเจตสิกในโลภมูลและโทสมูล อีกทั้งยังชี้ให้เห็นถึงโสภณเจตสิกที่ประกอบกับโสภณจิต
อภิธัมมัตถสังคหะแห่งวิถีจิต
164
อภิธัมมัตถสังคหะแห่งวิถีจิต
…นัยที่มาในอรรถกถาทั้งหลาย เท่านั้นนั่นแลฯ สองบทว่า นตฺถิ วีถีจิตตุปปาโท ความว่า ความเกิดแห่งวิถีจิต ไม่มี เพราะอติปริตตารมณ์แม้มีอายุชั่ว ๒ ขณะจิต โดยที่สุดอย่างสูงก็ไม่ เพียงพอเพื่อให้โวฏฐัพพนะเกิด ๒ ครั้…
เนื้อหานี้สื่อถึงหลักการทางอภิธัมมะ เกี่ยวกับวิบากและการเกิดของวิถีจิต ซึ่งได้รับการอธิบายโดยนักปราชญ์ที่อ้างอิงจากอรรถกถาต่างๆ โดยเฉพาะในเรื่อง 'โวฏฐัพพนะ' และบทวิเคราะห์ของอาจารย์อนุรุทธาเกี่ยวกับจิ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
180
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…แก่ปุถุชน ๔ จำพวก ด้วยอำนาจทุเหตุกบุคคล อเหตุกบุคคล อปายิกอเหตุกบุคคล และตึกเหตุกบุคคล (ผู้มีเหตุ ๒ ไม่มีเหตุ ไม่มี เหตุที่เกิดในอบาย และมีเหตุ ๓) (และ) พระอริยบุคคล ๘ จำพวก ด้วยอำนาจพระผู้ตั้งอยู่ในมรรค (…
เนื้อหาชี้ให้เห็นถึงการหยุดการกระทำทางจิตวิญญาณ อนาคามิผล และอรหัตตผล และการวิเคราะห์จิตที่เกิดขึ้นตามประเภทบุคคล โดยมุ่งแสดงการกำหนดวิถีจิต ที่เกี่ยวข้องกับอภิญญาและมรรค สมาบัติ การกำหนดประเภทบุคคลใน
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์กรรม
216
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์กรรม
…้อยไป ฉะนั้น ๆ เพราะเหตุนั้นแล กรรมนั้น ท่านจึงเรียกว่า "ครุกกรรม" (คือกรรมหนัก) ฯ เมื่อครุกกรรมนั้นไม่มี บรรดากรรมไกลและใกล้ กรรมที่อยู่ใกล้ คือที่ระลึกได้ในเวลาจวนจะตายนั้นแล ย่อมให้ผล (ก่อน) ฯ ไม่มีคำคว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนรู้และวิเคราะห์กรรมประเภทต่าง ๆ ในอภิธัมมัตถ โดยเฉพาะครุกรรม ซึ่งแบ่งออกเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม รวมถึงการให้ผลที่เกิดจากกรรม โดยเฉพาะกรรมที่ทำในช่วงเวลาจวนตาย หรืออาสันนกรรม เ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
257
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…นั่นแล"ฯ สองบท ว่า "อสติ วีถีจิตตุปฺปาเท" สัมพันธ์ความว่า "เมื่อความเกิดขึ้นแห่งวิถี จิตในระหว่าง ๆ ไม่มี จิตนั้นนั่นแลเป็นจุติจิต แล้วก็ดับไป " ฯ อธิบาย ว่า "ปฏิสนธิจิตเป็นต้น ย่อมหมุนเวียนสืบไป จนกระทั่ง…
ในบทนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ของจิตต่าง ๆ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าจิตนั้นมีลักษณะเป็นการเปลี่ยนแปลงที่เชื่อมโยงกันระหว่างปฏิสนธิจิต ภวังคจิต และวิถีจิต เพื่อให้เข้าใจถึงการหมุนเวียนของจิตอ
การศึกษาอภิธรรมในบาลี
291
การศึกษาอภิธรรมในบาลี
…ธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 291 ตรัสว่า ปรากฏ เพราะฉะนั้น ฐิติขณะ แห่งจิตจึงไม่ปรากฏในบาลี แม้ความไม่มี ในพระอภิธรรม ก็เป็นอันห้ามไว้โดย ประการทั้งปวง ความบังเกิดแห่งรูป ไม่มี ซึ่งแปลว่า หามิได้ ในปัญหา"…
เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์ทางอภิธรรมในบาลี ซึ่งเจาะลึกไปถึงวิธีการทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ฐิติขณะแห่งจิตและการเกิด-ดับของทุกขสัจ-สมุทัยสัจ การอภิปรายข้อขัดแย้งจากอาจารย์ท่านหนึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญในอภ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
322
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ียกว่า อนุสัยเหมือนกัน เพราะมีการเกิดขึ้นนั้นเป็นสภาพฯ จริงอยู่ เพราะความต่างกันแห่งกาล ธรรมทั้งหลายไม่มีสภาพต่างกัน (ไม่มี ความต่างกันแห่งสภาพ) ฯ ท้วงว่า ถ้าว่า กิเลสที่ชื่อว่าอนุสัย เพราะ อรรถว่า ยังละไม…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับความหมายของนีวรณ์ในอภิธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุทธัจจกุกกุจจะและถีนมิทธะ ที่มีผลต่อการสงบจิตใจ ในการอธิบายถึงธรรมที่เรียกว่าอนุสัย ซึ่งสัมพันธ์กับกิเลสที่มีอยู่ในสันดาน และการเกิดขึ้น
การศึกษาอภิธัมมะในพระพุทธศาสนา
333
การศึกษาอภิธัมมะในพระพุทธศาสนา
…รู้ ฯ อีกอย่างหนึ่ง จำเดิม แต่เริ่ม มวิปัสสนา พระโยคาวจรย่อมตรัสรู้ คือย่อมแทงตลอดสัจจะ ๑. ในทีอื่น ไม่มี
เนื้อหานี้เจาะลึกเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายความสำคัญของการเห็นจิตและธรรมจากลักษณะต่างๆ ผ่านจิตตานุปัสสนาและธัมมานุปัสสนา รวมถึงการอธิบายสัมมัปปธานและอิทธิบาทที่เกี
การศึกษาอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
378
การศึกษาอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…่ยังวิบากอื่นให้ถือเอาอาเสวนะ ฯ แม้คำที่ท่าน อาจารย์ธรรมปาลเถระกล่าวไว้ว่า "ชวนะที่จะพ้นไปจากอาเสวนะไม่มี" ดังนี้ ต้องเข้าใจว่า ท่านกล่าวไว้ด้วยอำนาจโวหารที่เป็นส่วนมาก ๆ โดยประการอื่น พึงประสงค์ความที่ท่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะการศึกษาเกี่ยวกับอาเสวนะและมรรค โดยอาจารย์ธรรมปาลเถระได้กล่าวถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดขึ้นของรูปธรรมและจิต โดยอธิบายถึงควา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - แสดงความหมายและหลักการ
391
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - แสดงความหมายและหลักการ
…มานบัญญัติเป็นต้นนั้น บัญญัติว่าบุคคล ได้อภิญญา ๖นี้ ชื่อว่าวิชชามาเนนาวิชชมานบัญญัติ (บัญญัติของที่ไม่มี กับของที่มีอยู่) เพราะอภิญญามีอยู่ และเพราะบุคคลผู้ได้อภิญญานั้น ไม่มี ฯ อนึ่ง บัญญัติว่าเสียงของหญ…
ในบทนี้กล่าวถึงหลักการของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการจำแนกนามออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ สามัญนาม คุณนาม กิริยานาม และยกิจฉนาม นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับเสียงและการแสดงถึงอภิลาป การอภิปรายเกี่ยวกับ
การเจริญกรรมฐานและอัปปนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
414
การเจริญกรรมฐานและอัปปนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…จริญกรรมฐานมีกสิณเป็นต้น จะไม่ข่มกิเลสมีราคะเป็นต้น หรือจะไม่เป็นอุปการะแห่งกุศลธรรมมีศรัทธาเป็นต้น ไม่มี ฯ [อธิบายอัปปนามีและไม่มีในกรรมฐานบางอย่าง บทว่า สพฺพตฺถาปิ คือ แม้บรรดากรรมฐาน ๔๐ อย่าง ๆ อัปปนาไม…
บทความนี้เสนอแนวทางการเจริญกรรมฐานโดยมีกสิณเป็นต้น และวิเคราะห์ความสำคัญของการมีสมาธิและอัปปนาในการละกิเลส บรรยายถึงกรรมฐานที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น อสุภกรรมฐาน และถึงวิธีการฝึกอบรมจิตเพื่อให้ถึงอัปปนาในร
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
284
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
២៨៨ ไม่มี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ด้วยในสุขทุกข์และเป็นกำลังในกิจการ ชนผู้ไร้ญาติ ก็ปานพฤกษชา…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้อ
บาลีไวยกรณ์ - วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
18
บาลีไวยกรณ์ - วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…หามิได้ " พอไม่ให้เสียรูปสมาส ถ้าจะต้องการแต่ ความอย่างเดียว ไม่เอื้อเฟื้อต่อรูปสมาส ก็ต้องแปลว่า " ไม่มี" เท่า นั้นเอง ข้าพเจ้าแปลไว้ทั้ง ๒ อย่างนั้น ด้วยเห็นว่า วิธีแปลหนังสือ ๑ มี ๒ แปลตามพยัญชนะอย่าง ๑…
ในบทนี้ได้พูดถึงหลักการแปลคำในภาษาบาลีซึ่งมี 2 วิธี คือ แปลตามพยัญชนะและแปลตามความ โดยเสนอแนวทางในการใช้แต่ละวิธีเพื่อให้เหมาะสมกับการเรียนรู้และการแปลเอกสารทางวิชาการ ต่างกันไปตามวัตถุประสงค์การศึกษา
การแปลประโยคในมคธ
35
การแปลประโยคในมคธ
…ะณีต" จึงตรัสแล้ว ว่า "แน่ะคฤหบดี เมื่อจิต เป็นของ ประณีต ทาน ที่ให้แล้ว ชื่อว่า เป็น ทาน เศร้าหมอง ไม่มี; เหตุนั้น ท่าน อย่า คิดแล้ว ว่า "ทาน ของเรา เศร้าหมอง." ๔๑๐. คนผู้อยู่ครอง ซึ่งเรือน จึงแบ่ง โภคะ โ…
บทความนี้กล่าวถึงการแปลประโยคต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องของการให้ทานและสำคัญของจิตใจที่ประณีตเมื่อทำบุญ ผ่านการสนทนาของอนาถปิณฑิกะและพระศาสดา ตลอดจนคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งโภคทรัพย์
การปฏิบัติและข้อจำกัดของเอกาสนิกภิกษุ
151
การปฏิบัติและข้อจำกัดของเอกาสนิกภิกษุ
…เลย จงทำวัตร ให้บริบูรณ์เถิด ๒. ท่านผู้ชำระปกรณ์วิสุทธิมรรคท่านว่า ความประโยคนี้ในคัมภีร์ฉบับอื่น ๆ ไม่มี น ปฏิเสธ ถ้าเช่นนั้น ความก็จะเป็นว่า คนทั้งหลายรู้ว่าพระเถระได้ฉันอาหารน้อยเดียว จึงนำเภสัชมา ถวายใ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำวัตรและข้อกำหนดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกภิกษุ ซึ่งต้องมีการเลือกอาสนะที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ต้องลุกขึ้นระหว่างการฉันอาหาร การอภิปรายระหว่างฝ่ายต่าง ๆ เกี่ยวกับหลั
อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ
5
อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ
… อู ๓ ตัวนี้ จัดเป็นทีฆะ มีเสียง ยาว เช่น ภาคี วธู แต่ เอ โอ ๒ ตัวนี้ เป็นทีฆะก็มี รัสสะก็มี คือ ถ้าไม่มีพยัญชนะสังโยค คือตัวสะกดที่ซ้อนอยู่เบื้องหลัง เช่น เสโข ดังนี้เป็นทีฆะมีเสียงยาว แต่ถ้ามีพยัญชนะสังโ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างพยัญชนะและสระในการออกเสียง มีการจำแนกประเภทของสระเป็นรัสสะและทีฆะ อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับเสียงสั้นและเสียงยาว ความสำคัญของพยัญชนะสังโย
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 18
19
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 18
…วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 18 ใช้ ) ก็เป็นของสงฆ์ เราก็เก็บมันเรียบร้อยแล้วของอะไรๆ อื่นก็ ไม่มี ( จึงไม่จำต้องกลับไปวัดก่อน ) " ท่านอาคันตุกะบอกว่า " แต่ ไม้เท้าและกระบอกน้ำมันรองเท้า ถลกบาตรของก…
ในบทสนทนานี้ ท่านอาคันตุกะและพระเถระได้พูดคุยกันเกี่ยวกับการอยู่ในอารามและการบรรจุพระธาตุ โดยท่านอาคันตุกะได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของสถานที่สำคัญเช่น ถูปาราม ซึ่งเป็นที่บรรจุพระธาตุของพระพุทธเจ้า ๕ พ
การทำเภสัชและการดูแลผู้ป่วยในพระธรรม
27
การทำเภสัชและการดูแลผู้ป่วยในพระธรรม
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 26 ยาของตนไม่มี ก็ควรแม้แสวงหาด้วยภิกขาจารมาให้ ( ท่าน ) จงได้เถิด แต่สำหรับพี่น้องชายหญิง (เป็นไข้) จึงประกอบยาอัน…
ในเนื้อหานี้ กล่าวถึงการให้ยาของภิกษุแก่ญาติและการดูแลผู้ป่วยโดยอิงตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นการช่วยเหลือและเข้าใจการเจ็บป่วยในชีวิตประจำวัน การใช้ยาและการดูแลภายใต้บรรทัดฐานของศีลธรรม รวมถึงการดูแลครอบค
วิสุทธิมรรค - การบรรลุทุติยฌาน
164
วิสุทธิมรรค - การบรรลุทุติยฌาน
…้วยภาวนานุกรมเพียงเท่านี้ พระโยคาวจรนั้นชื่อว่าเข้าถึง ฌานที่ ๒ อันผ่องใสภายใน มีความที่ใจเป็นหนึ่ง ไม่มีวิตก ไม่มี
…รทำสมาธิที่มีสติสัมปชัญญะเข้มข้นนั้นจะเป็นกุญแจสำคัญในการเข้าสู่สภาวะที่สงบและมีความสุขที่แท้จริงโดยไม่มีวิตกกังวลในจิตใจ ต่อมา จิตจะต้องมีกระบวนการเปลี่ยนแปลงอารมณ์จากองค์หยาบไปสู่ความละเอียด เพื่อให้สามา…