กล่าว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 111 / 274

…ริยการละความยินดี ในกามคุณ ๕ พระเจ้าธนัญชัยทรงสรรเสริญความไม่มีกังวล พระมหาสัตว์วิธุรบัณฑิตสดับแล้ว กล่าวว่าคุณธรรมทั้ง ๔ ประการนี้ตั้งมั่นในนรชนใด บัณฑิตเรียกนรชนนั้นว่า ผู้สงบในโลก วิธุร บัณฑิตทำให้ศีลขอ…

สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการลงโทษความไม่สงบในโลก ด้วยเหตุการณ์ที่พระราชาทั้ง ๔ และทรงสรรเสริญคุณธรรมต่า

…นพรหมจรรย์คือ พระพุทธศาสนาจะตั้งลงมั่นคงในโลก ครั้งถึงเวลานั้นจึงได้ปลงอายุสังขารเสด็จปรินิพพาน จึง กล่าวได้ว่าพระพุทธศาสนา เป็นผลของพระพุทธาธิษฐานซึ่งมีอานุภาพอำนวยผลแก่ผู้ปฏิบัติอยู่ ทุกกาลสมัย. สมเด็จบร…

…็นมงคลวิเศษในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติพระราชกรณียกิจเพื่อประโยชน์แก่ประชาชน เนื้อหาเชื่อมโยงกับการกล่าวถึงมงคลในพระราชดำรัสและความสำคัญของการปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน เพื่อสร้างความสามัคคีและความสงบในสั…

…ง ๒ ข้อนี้ จะมีพยัญชนะที่ต่างกันแต่ว่า ในด้านการปฏิบัตินั้นต้องการปฏิบัตินั้นต้องอาศัยซึ่งกันและกัน กล่าว คือการที่จะปฏิบัติไม่ให้มีความโกรธ หรือมีเมตตาขึ้นได้นั้นจะต้องมีจิตใจประกอบด้วยสัจจะ คือความตั้งใจ…

เนื้อหากล่าวถึงความสำคัญของการรักษาใจให้สงบไม่ให้เกิดความโกรธ และการปฏิบัติตนเพื่อให้มีเมตตาจริงในจิตใจ โดยเฉพาะ…

…ะฉะนั้น กรุณาจึงตรงกันข้าม กับวิหิงสา คือความไม่เบียดเบียน นั้นก็หมายถึงกรุณานั่นเอง ໆ และสมานัตตตา กล่าวโดยเฉพาะข้อที่พระมหากษัตริยาธิราชเจ้ามีพระราชอัธยาศัยด้วยพระมหากรุณาไม่ ทรงปรารถนาก่อนทุกข์แก่ผู้ใดผ…

บทความนี้กล่าวถึงพระกรุณาในพระพุทธศาสนา ซึ่งแสดงถึงความเมตตาและการช่วยเหลือประชาชน พร้อมชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของห…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๔๙ กล่าวว่า ต้องแผ่นดินสูบ หากว่าในเวลาสามารถ เธอไม่ประมาทเช่นนั้น ก็น่าจะได้บรรลุธรรม พิเศษส่วนโลกิยะ โลกุต…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัม…

…เจริญ ดังวิบุลผลตั้งแต่โภคสมบัติ พระคันถรจนาจารย์ จะสำแดงความข้อนี้ให้ ชัด จึงชักเรื่องจุลลกเศรษฐีมากล่าว ในคัมภีร์อรรถกถาชาดกยกย่องสรรเสริญความหมั่น ของจูฬ กเตวาสิก ผู้รับใช้ของเศรษฐี ที่รู้จักประกอบพาณิช…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบ…

…ษัตริย์ และข้อสำคัญคือไม่ใฝ่สูงให้เกินศักดิ์ ผู้ที่ตั้งตนอยู่เช่นนี้ เรียกว่าตั้งตนไว้ชอบ ในทางธรรม กล่าวโดยย่อ ก็คือเป็นผู้ที่อยู่ในศีลในธรรม เว้นจากทุจริตในไตรทวาร ประพฤติ สุจริตในไตรทวาน เว้นจากการกระทำ…

บทความนี้อ้างถึงพระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่เน้นความสำคัญของการตั้งตนไว้ชอบ ซึ่งหมายถึงการประกอบอาชีพให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งในด้านศีลธรรมและสังคมรอบข้าง โดยการทำกิจกรรมที่ดีและมีคุ

…ฏฺฐาเนนปุปมาเทน ทีป์ กยิราถ เมธาวี สญฺญเมน ทเมน จ ย์ โอโฆ นาภิกีรติ ។ ความว่า ชนผู้มีปรีชาควรทำเกาะ กล่าวคือที่พึ่งของตน ให้เป็นตำบลที่ห้วงน้ำจะท่วมไม่ได้ ด้วย ความหมั่นเป็นเหตุลุกขึ้นทำการงานไม่อยู่เฉย ด้…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจา

… อุปัทวันตรายก็ ได้ช่องเกิดขึ้น ครอบงำทำให้พินาศ ถ้าเจ้าของมีปรีชาฉลาดตั้งมั่นอยู่ในองคสมบัติทั้ง ๔ กล่าวคือ มีเพียรเพื่อจะจัดจะทำกิจที่ยังไม่ได้จัดไม่ได้ทำข้างหน้า แลเพื่อจะรักษากิจธุระที่ได้จัดได้ทำขึ้นแ…

บทความนี้กล่าวถึงการป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ถิ่นฐาน ผ่านการนำเสนอคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยเน้นถึงคว…

…ได้ กว้าง ไม่ทำอย่างนั้นก็ไม่กันข้าศึกไว้ได้ ต่อหน้าที่จะต้องรักษาเป็นไปพอเหมาะแก่กำลัง ประโยชน์ ดังกล่าวแล้วจึงจะสำเร็จ อนึ่ง โภคทรัพย์ที่ได้สั่งสมขึ้นไว้แลรักษาอยู่นั้น ถ้าเป็นแต่เก็บไว้ ก็จะให้ ได้แต่เพ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต…

…ริญงาม ตามเนื้อความที่จะรับ พระราชทานถวายวิสัชนา ในพาหุสัจจกถามงคลวิเศษที่ ๒ สืบต่อไป พาหุสัจจะนั้น กล่าวโดยศัพท์รูป คือ ความเป็นพหุสสุตบุคคลผู้มีอรรถธรรมได้สดับมา ชื่อว่า พหุสูตรในที่นี้ กลัวโดยความพาหุสั…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้

…ต่พระเจ้าจักรพรรดิราชยังต้องมีพระ ประยูรญาติเป็น เหล่าอนุยนต์คอยตามเสด็จในราชกิจด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของชนเสียไม่แลเหลียว บุคคลนั้นได้ชื่อว่าตัดทอน กำลังของ ตนเอง …

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอก…

…อหัวใจแม้เพียงอันเดียว ก็อาจทำโกฏฐาสอื่น ๆ ให้ติดขัดไป ตามกัน แต่นั้น ความเป็นไปแห่งสรีระก็ไม่ผาสุก กล่าวคือ มีโรคเกิดขึ้นตัดรอนทอนกำลังแห่ง สรีระนั่นเองอาจถึงเป็นอันตรายก็ได้ โกฏฐาสทั้งหลายสรีระต้องการสหก…

เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่…

…่า พระเจ้ามหาวิชิตราชดำเนินพระราโชบาย เพื่อระงับการเบียดเบียน กันและกัน อันเป็นเสี้ยนหนามแห่งแผ่นดินกล่าวคือเป็นอุปสรรคแห่งสหกรณ์ ชนจําพวกใดขวน ขวานในการทำนาแลเลี้ยงโค ก็พระราชทานพันธุ์ข้าวปลูกแก่คนจำพวกนั…

บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ

…ให้เข้าอยู่ในสังฆสมาคม ไม่คบหา ไม่ร่วมสมโภคด้วย ไม่ทำ สามีจิกรรมตามลำดับผู้แก่ มีการกราบไหว้เป็นต้น กล่าวโดยย่อ ถอนสิทธิแห่งภิกษุภาพของเธอ เสีย กว่าเธอจะรู้สำนึกตัว, สีลสามญญตา ความเป็นผู้เสมอกันด้วยศีล คื…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถ…

…ราษฎร์ มิให้เสื่อมเสียทั้งสอง สถาน ชื่อว่าเป็นปริวารรัตนะหาได้ยาก ในการรับคนเข้าทำเป็นบรรพชิตบริษัท กล่าวคือรับกุลบุตรผู้มีศรัทธาปรารถนาจะบวช ให้ได้บรรพชาอุปสมบท เอหิภิกขุอุปสัมปทา ครั้งแรกสมเด็จพระสุคตก็ท…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระบรมศาสดาทรงตั้งอยู่ในความเป็นกลางและวิธีการที่พระองค์ใช้เพื่อสร้างความสนิทสนมในหมู่ภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ทรงขอนางวาสภขัตติยามาเป็นพระมเหสี การรักษาค

…ะแทนตนได้ ย่อมเป็นกิจ ซึ่งอาจารย์ผู้เห็นการณ์ไกลไม่ละเลย ด้วยอำนาจในการรับคนเข้าทำเป็นบรรพชิตบริษัท กล่าวคือรับกุลบุตรผู้ มีศรัทธาปรารถนาจะบวชให้ได้บรรพชาอุปสมบท ครั้งแรกสมเด็จพระสุคตก็ทรงรับด้วยพระองค์เอง…

การบวชในพระพุทธศาสนาเป็นกิจกรรมที่สำคัญซึ่งต้องการความพยายามจากทั้งอาจารย์และศิษย์ อาจารย์ต้องมีวิธีการเผยแผ่คำสอนที่ไม่เพียง แต่เพื่อต้องการให้นิยมกัน แต่ยังต้องการให้เกิดความสะดวกในการปฏิบัติด้วย ระ

…้ยาถูก โรคจึงจะระงับ ขันติก็มีอุปไมยฉันนั้นให้เป็นไปผิดทาง ลางที่ก็จะเป็นเช่นคำของอสุรินทร์เวปจิตติ กล่าวว่า ยทา นํ มญญัติ พาโล อชฌารูหติ ทุมเมโธ ภยา มยาย ติกฺขติ โคว ภัยโย ปลายน คนพาลย่อมสำคัญเสียว่า คนนี…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้อ

…ต่างประพฤติตรง ๆ ต่อ กันอย่างนี้ นอกจากนี้ท่านแสดงว่า อาชวะเป็นข้อปฏิบัติ เป็นไปเพื่อสันตบททางระงับ กล่าวคือพระ นิพพาน ดังมีแจ้งในเมตตสูตรว่า สกโก อุซุ จ สุหุช จ ซึ่งแปลว่า ผู้ฉลาดในประโยชน์ ผู้ใคร่ จะบรรล…

บทนี้นำเสนอคุณสมบัติที่สำคัญของพระสาวกและการปฏิบัติธรรมของพระพุทธเจ้า โดยเน้นถึงการต้องมีความตรงไปตรงมาในการเผยแผ่ธรรมและการสอนพระสาวก รวมถึงการแสดงธรรมในสถานที่สำคัญต่าง ๆ จังหวัดพาราณสี อธิบายถึงการ

…ะคุณสมบัตินี้ จัดเป็น มงคลวิเศษที่ต้น. ไมตรีนั้น แปลว่า ความเป็นมิตร โดยเนื้อความ ได้แก่ความผูกมิตร กล่าวโดยสาธารณ นัย ชนผู้รักใคร่กันสนิท ชื่อว่ามิตร ได้ในคำว่า มาตา มิตต์ สเก ฆเร อริยมิตตกุกโร สิยา คนสมค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง