กล่าว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 119 / 270

…ะมาลูกเถระฉะนั้น ได้ยินว่า ท่านผู้นั้นจับมือพระอภัยเถระผู้เป็นทีฆภาณกาจารย์ (ผู้บอกพระสูตรทีฆนิกาย) กล่าวว่า "แน่ะอาวุโสอภัย แต่นี้ไป ท่าน จงเรียนปัญหานี้ก่อนเถิด" แล้วบอกว่า "พระเถระผู้เฒ่า (รูปหนึ่ง) เป็…

ในตอนนี้ได้กล่าวถึงดวงตามและการเกิดของพระโยคาวจรที่สามารถเข้าใจธรรมะจากการปฏิบัติฌานแตกต่างกันตามวิธีการเข้าฌาน นอกจ…

…ก็ได้) เพราะเหตุนั้นแล ภิกษุผู้มีปัญญาพึงเป็นผู้ไม่ประมาท บำเพ็ญกายคตาสตินี้อันมีอานิสงส์เป็นอเนกดังกล่าวมา 0. ฉะนี้เทอญ นี่เป็นกถามุขโดยพิสดาร ในกายคติสติ - มหาฎีกาว่า "อรติ คือไม่ยินดีในเสนาสนะสงัด และใน…

บทความนี้พูดถึงการเป็นผู้ที่สามารถควบคุมความรู้สึกต่างๆ เช่น ความไม่ยินดีและความกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมใน

…ด้ เพราะท่านแก้ไว้ว่า สนฺโต รูปสนฺโต นิพฺพุโต อันชวนให้แปลว่า "สงบ คือ รำงับดับเย็น" แต่อาจริยกะที่ กล่าวนั้น ท่านนำสืบกับมานาน จะทิ้งเสียทีเดียว ก็น่าเสียดาย ในที่นี้จึงคิดแปลใหม่เป็น ละเมียด ในที่หมายควา…

ในช่วงนี้ของพระธรรมภาสิต อานาปานสติกรรมฐานถือเป็นการปฏิบัติที่ได้รับการเชิดชูจากพระพุทธเจ้า โดยเน้นว่าผู้ที่ทำให้มีและทำให้มากจะประสบกับธรรมละเมียดแท้และสูงส่ง ภิกษุสามารถปฏิบัติการอานาปานสติได้ในสถาน

…ดยสรรเสริญพระคุณ) ว่า "พระผู้พระเจ้านั้น เป็นพระสัมมาสัมพุทธะหนอ" ดังนี้ ส่วนว่าภิกษุ (โยค) นี้ท่าน กล่าวว่าเป็นดุจเสือเหลือง จึงทราบอธิบายว่า เหมือนอย่างพญาเสือ เหลืองใหญ่อาศัยพงหญ้าหรือป่ารกหรือคงเข้าในป…

ในบทนี้กล่าวถึงการสร้างเมืองและเลือกสถานที่สำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยเชื่อมโยงกับประสบการณ์ของพระพุทธเจ้าและการ…

…าที่แม้ เป็นของละเอียดยิ่งนัก (แต่มันเข้าไป) ทำอัทธานะ (คือที่) อัน ยาว ในร่างกายช้างและในร่างกายงู กล่าวคือลำตัวของมันให้เต็มช้าๆ แล้วออกช้า ๆ เหมือนกัน เพราะฉะนั้น เขาจึงว่าลมหายใจ (ของช้าง และงู) ยาว ลม…

บทความนี้อธิบายความยาวและสั้นของลมหายใจในสัตว์และมนุษย์ โดยอธิบายการเปรียบเทียบลมหายใจของสัตว์ขนาดใหญ่เช่นช้างและงู กับสัตว์ขนาดเล็กเช่นสุนัขและกระต่าย การอธิบายมีการเชื่อมโยงการหายใจตามอัทธานะ รวมถึง

…าน ๆ เรียนเอากรรมฐานให้ได้สนธิ ๕ อย่าง นั้นแล้ว อยู่ในสำนักของอาจารย์ก็ได้ ในเสนาสนะอื่นมีประการดัง กล่าวมาก่อนก็ได้ ตัดปลิโพธเล็กน้อยเสีย ทำภัตกิจ บรรเทาความเมา อาหารแล้วนั่งให้สบาย (คือนั่งตามแบบ) ยังจิต…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติกรรมฐาน โดยเน้นการนับลมและการตั้งสติให้มั่นในการปฏิบัติ ซึ่งประกอบไปด้วยวิธีการหลากหลายในการนับลม เช่น คณนา อนุพนธนา ผุสนา และวิธีการสร้างสมาธิที่เชื่อมโยงกับคุณพระรัตน

… ครั้นว่าเธอทราบว่า กรรมฐานเป็นไปไม่มีช่องว่าง ก็อย่ากำหนดลม ข้างในและข้างนอก จึงนับเร็ว ๆ โดยนัยที่กล่าวมาก่อนนั่นเถิด เพราะ ว่าเมื่อส่งจิตไปพร้อมกับลมที่เข้าข้างใน” จิตจะ (รู้สึก) เป็นเหมือน ถูกลมปะทะ แล…

…จสำคัญของการภาวนาเพื่อให้จิตอ่านรู้ถึงความนิ่ง และทรงไว้ซึ่งการเจริญเติบโตทางจิตวิญญาณอย่างยั่งยืน. กล่าวได้ว่าการกำหนดลมทำให้จิตตั้งมั่นและนำไปสู่การสำเร็จในการภาวนา

…ึงทราบว่า เป็นประโยชน์ (ที่ต้องการ) ในข้อนี้ สำหรับผู้มนสิการกรรมฐานนี้ลางท่าน นิมิตจะเกิด และ ฐปนา กล่าวคืออัปปนาอันประดับด้วยองค์ฌานที่เหลือ จะสำเร็จไม่ช้าเลย แต่สำหรับลางท่าน เมื่อความกระสับกระส่ายทางกา…

ในเนื้อหานี้จะกล่าวถึงการปฏิบัติอานาปานสติ ซึ่งเป็นแนวทางที่พระพุทธเจ้าได้สั่งสอนไว้ โดยภิกษุที่ปฏิบัติอย่างจริงจังจะทำ…

…ญาต่าง ๆ กัน เปรียบเหมือนเมื่อภิกษุ หลายรูปนั่งสาธยายพระสูตร (สูตรหนึ่ง) กันอยู่ ครั้นภิกษุรูปหนึ่ง กล่าว (ถาม) ขึ้นว่า สูตรนี้ปรากฏแก่ท่านทั้งหลายเป็นเช่นอะไร ภิกษุ รูปหนึ่งก็บอกว่า ปรากฏแก่ข้าพเจ้าเป็นเห…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการใช้เปรียบเทียบในการอธิบายพระสูตรต่าง ๆ ผ่านการเปรียบเหมือนสิ่งต่าง ๆ เช่น สายน้ำใหญ่ แนวป่า แล…

…ระโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 129 [นิมิตปรากฏแล้วทำอย่างไร พระทีฆภาณกาจารย์ทั้งหลาย กล่าวอย่างนี้ก่อนว่า "ก็เมื่อนิมิต ปรากฏแล้วดังนี้ ภิกษุนั้นจึงไปหาอาจารย์แล้วเรียนว่า "ข้าแต่ท่านผู้ เจร…

ในวิสุทธิมรรค ภิกษุที่พบกับนิมิตควรไปปรึกษาอาจารย์ และขึ้นอยู่กับคำแนะนำที่จะได้รับ อาจารย์ทั้งสองแบบมีวิธีแนะนำที่แตกต่างกันซึ่งอาจกระทบต่อการดำเนินการภาวนา พระทีฆภาณกาจารย์เสนอให้ใช้แนวทางที่อาจทำให

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 136 กล่าวแล้วใน (ตอนแก้) กายสังขาร โดยพิสดาร” อนึ่ง ในบทเหล่านั้น ในบทปีติ ท่านกล่าวเวทนาโดยแง่ปีติ ในบทสุข ก…

ในบทนี้กล่าวถึงการตีความศ evolvingค่าเวทนาและจิตตสังขารในพระพุทธศาสนา โดยแสดงการประกอบกันของสัญญาและเวทนา ผ่านกา…

…ตน (ไป) ยืน ณ ที่จงกรม แลดู (ท้องฟ้าและพื้นดินอันสว่างด้วย) แสงจันทร์ ใคร่ครวญดูอายุสังขารของตนแล้ว กล่าวกะหมู่ภิกษุว่า "ท่านทั้งหลายเคยเห็นภิกษุผู้ปรินิพพานด้วยอาการอย่างไรบ้าง" ใน ภิกษุเหล่านั้น บ้างก็ว่…

เนื้อหานี้พูดถึงการปรินิพพานของพระเถระที่แสดงถึงความสำคัญของการครุ่นคิดถึงอายุสังขาร และการดำเนินการต่างๆ ก่อนที่จะถึงการปรินิพพาน รวมถึงการเล่าถึงประสบการณ์ของภิกษุในการเห็นคนที่ปรินิพพานในรูปแบบต่าง

…ะร้อยไว้ผูกไว้เย็บไว้ซึ่งกำเนิด ๔ คติ ๕ วิญญาณฐิติ ) และ สัตตาวาส ๕ เพื่อความเป็นสืบ ๆ ไปและ อุปสมะ กล่าวคือพระนิพพาน พระโยคาวจรพึงระลึกถึงโดยอำนาจคุณทั้งหลาย มีความเป็นที่สร่างเมา เป็นต้นเหล่านั้น ดังกล่า…

การศึกษาเกี่ยวกับวิราคธรรมในพุทธศาสนาแสดงให้เห็นว่าความเมาและความกระหายเป็นสาเหตุให้เกิดการยึดติดและทุกข์ทรมาน วิราคธรรมช่วยให้บุคคลถอนตัวจากสภาพเหล่านี้เพื่อไปสู่ความปราศจากและนิพพาน โดยการเสริมสร้าง

…าลีว่า ขนฺตี ปรม ตโป ตีติกขา นิพพาน ปรม วทนฺติ พุทธา ขันติ คือความอดกลั้นเป็นบรมตบะ พระพุทธทั้งหลาย กล่าว ・ที. มหา. ๑๐/๕๗

เนื้อหาเกี่ยวกับพรหมวิหารทั้ง ๔ ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา โดยเฉพาะการเจริญเมตตาในลำดับอนุสติกัมมฐานที่มีความสำคัญต่อการเจริญสมาธิและจิตใจ นักพัฒนาจำเป็นต้องเข้าใจโทษในโทสะและได้ทราบอานิสงส์

…วาม ประพฤติเลวทราม แต่ในที่อื่น ศัพท์นี้หมายถึงพวกคนสอดแนม คือลอบเข้าไปสืบความลับ เช่น ในโกศลสังยุต กล่าวถึงพวกราชบุรุษที่พระเจ้าปเสนทิโกศล โปรดให้ปลอมเป็นนักบวชลัทธิต่าง ๆ ไปสืบราชการลับในต่างแดน ก็เรียกว…

ในเนื้อหานี้เกี่ยวกับการสอนของโยคาวจรภิกษุที่ใช้พระโอวาทของพระพุทธเจ้าเป็นแนวทางในการละปฏิฆะ และแสดงออกถึงความสำคัญของการควบคุมอารมณ์ โดยเฉพาะความโกรธ การอ้างอิงถึงคำสอนในฉบับยุโรปและการแก้ไขศัพท์ต่าง

…นถาร อ่อนหวาน พูดด้วยง่าย (พูด) ให้คนอื่นบันเทิงใจ มีหน้าชื่นบาน ทักก่อน สวดธรรมด้วยเสียง อันไพเราะ กล่าวธรรมกถาด้วยบทพยัญชนะอันกลมกล่อม ส่วนกาย- สมาจารและมโนสมาจารไม่เรียบร้อย พระโยคาวจรก็อย่างคิดถึงกาย ส…

ในบทนี้เน้นถึงความสำคัญของความเรียบร้อยในกายสมาจาร วจีสมาจาร และมโนสมาจาร ภายใต้พระธรรมคำสอน ฟังธรรมและการฝึกฝนจิตเพื่อให้เกิดความเคารพและความตั้งใจในศาสนา ชี้ชัดว่าผู้นั้นต้องมีจิตใจที่เรียบร้อยเพื่อ

0. ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 166 เจ้าจึงโกรธเลียนแบบเขาด้วยเล่า ๔) ศัตรูอาศัยความโกรธอันใดของเจ้า (เป็น ชนวน) จึงทำสิ่งไม่พึงใจให้ (เจ้า) ได้ เจ้าจง ตัตความโกรธอันนั้นเสียให้ได้เถ

ในบทนี้ กล่าวถึงการพิจารณาความโกรธและผลกระทบจากมัน โดยที่ผู้คนมักใช้ความโกรธเป็นที่พึ่ง แต่หากพิจารณาให้ดีจะพบว่า…

…ซาบยาพิษ แล้ว มิได้ยังจิตให้ (คิด) ประทุษร้ายในพรานผู้ทำความพินาศให้ ถึงเพียงนั้น ดังพระอรรถกถาจารย์กล่าวไว้ว่า ช้างมีอาการหนักด้วย (ถูก) ศรใหญ่ ก็ไม่มีจิตคิดร้าย กล่าว (ถาม) พราน (โดยดี) ว่า ดูกรพรานผู้สห…

ในฉัททันตชาดก พระโพธิสัตว์เป็นช้างชื่อฉัททันต์ แม้ถูกพรานยิงด้วยลูกศรกำซาบยาพิษ แต่ยังไม่คิดประทุษร้ายพราน เมื่อถามเหตุผลว่าทำไมถึงยิงตน ทำให้พรานบอกว่าเป็นคำสั่งของพระมเหสีพระเจ้ากาสี ในมหากปิชาดก พร

…ียงก็จักมีแก่ เรา (ด้วย)" ดังนี้แล้วยกก้อนหินทุ่มหัวเอา ก็ยังมองบุรุษนั้น ด้วยดวงตาอันนอง ด้วยน้ำตา กล่าว (กะเขาโดยดี) ว่า "นายจ๋า นายอย่าทำกะข้าซิ น่าติ : ท่านทำกรรม ! เช่นนี้ได้ (ลงคอ) ท่านก็ได้ชื่อว่าเป…

เนื้อหาที่นำเสนอเป็นการสนทนาเกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อชีวิตและการเห็นคุณค่าของการดำรงอยู่ โดยอธิบายถึงบุรุษที่คิดจะฆ่าลิงเพื่อเป็นอาหารและความขัดแย้งภายในใจที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารถึงความสำคั

…ฐมฌานาทิวเสน...อย์ วิกุพฺพนา อปปนา ปมปชชติ เห็นว่า บทอปปนานั้นเกิน เพราะไม่มีความจะจอด และในแก้อรรถ กล่าวถึงความตอนนี้ (หน้า ๑๐๘ บรรทัดที่ 4 นับลง) ก็มีแต่วิกพพนา ไม่มีอปปนา คือ ยถา จาย อัปปนา ปตฺตจิตฺตสฺเ…

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานต่างๆ ในพระโยคาวจรซึ่งสามารถเข้าถึงปฐมฌานและพัฒนาสู่ทุตยฌานและตติยฌาน โดยการมีใจสหรคตก…