กล่าว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 126 / 274

…นาม เป็นปัจจัยแห่งอายตนะ๓๘ ที่เหลือ๔ อย่าง แม้ว่าบานาน ท่านก็ประกาศไว้เหมือน อย่างนั้น [ขยายความ] กล่าวว่า ในปิติถานครั้นนั้นเหละ๓๘ วิชนานามที่เป็นวัตถุแห่ง ประสาทมีฎุกประสาทเป็นต้นก็ นอกนั้นก็ ย่อมเป็นป…

บทความนี้พูดถึงวิชุทธิมรรคเปลาะที่ ๑๓ โดยเฉพาะบทที่ ๓๔๓ ที่กล่าวถึงคาถาสังขปนามเป็นปัจจัยแห่งอายตนะที่เหลือ จากการอภิปรายเกี่ยวกับวิชนานามและปัจจัยต่างๆ เป็นการอธิบ…

ประโยค - วิถีมรรคๅแปลกภาค ๑ ตอนที่ ๓๔๙ แล้ว ก็เรียกได้ว่า “สพายตะนะ”เหมือนกัน ในข้อนี้ (มี) ผู้ม่วงกล่าวว่า “ผัสสะอันเดียวหาเกิดแต่อตนตะ ทุกอย่างได้ไม่ ทั้งผัสสะทุกอย่างก็หาเกิดแต่อตนตะอันเดียวไม่ใช่ แต่ …

…ายตนะ โดยมีการอธิบายถึงอิทธิพลของอายตนะภายในจิตกับบทบาทของอายตนะภายนอกในกรณีของผัสสะ นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงแนวคิดจากอาจารย์ต่าง ๆ ที่พิจารณาเกี่ยวกับอาการของผัสสะและการผสานระหว่างอายตนะภายในและภายนอกในการ…

…ิ้งงั้นอายตนะภายนอก ๕ ในความเป็นปัจจัยแห่งผัสสะนั้นตามมันเป็น (มีเป็นอารมณ์ปัจจัยเป็นต้น) โดยนัยยิ่งกล่าวมานี้และ นี่เป็นกถาอย่างพิสดารในบทว่า สายตนปัจจยา ผลโส [แก้เทน ผลสบุญฉา เวทนา] ในบทว่า ผลสบุญฉา เวทน…

เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับสัมปฏิอัตติและอวิธิปัจฉา ซึ่งเกี่ยวข้องกับวิบากของสัมผัสเป็นประเภทต่างๆ ในอายตนะภายนอก โดยเน้นถึงรูปฌานและปัจจัยที่ส่งผลต่อผัสสะ รวมถึงการวิเคราะห์เวทนาในมุมมองทางธรรมและการใช้

…ย่างเดียว เท่านั้น ท่านประสงค์เอาในบทนี้ เหตุฉะนั้น สุขวามนั้น จิงเป็นปัจจัยแห่งตนหา ประการเดียวกัน กล่าวว่า '(เป็นปัจจัย) ประการเดียว' คือเป็นปัจจัยโดยเป็น อุปนิสัยปัจจัยเท่านั้น หรือเพราะว่า ผู้มีกุฎษ ย่…

ในตอนนี้ของปรัชญา วิถีธรรมกรมเปล่าก กล่าวถึงผลของความรักและความพึงพอใจที่มีต่อชีวิต ผ่านความเข้าใจในธรรมชาติเวทนา ความสุขมีปัจจัยหลายประการที…

ประโยค - วิชาภิทธิมครเปนลำดับ ๓ ตอนที่ ๑ หน้าที่ 385 กล่าวเพื่อถอนอุจเฉททฤษฎี เพราะประกาศความไม่ขาดสูญแห่งเหตุ ทั้งหลาย โดยความเกิดขึ้นแห่งผล (ปัจจุบันปรากฏอย…

บทเรียนในวิชาภิทธิมคร กล่าวถึงทฤษฎีการเกิดขึ้นของธรรมและวิญญาณ โดยอ้างถึงเหตุและผล การเกิดของสัตว์และอุปาทาน และความสัมพันธ์ระห…

…ายความ] [อดีตเหตุ ๕] ในสี่อันนั้น ข้อว่า “เหตุในกาลล่วงแล้ว ๕” ขยายความว่า ชั้นแรก (อดีตเหตุนี้) ก็กล่าวธรรม ๒ ประการคือวิชาสัทกับ สงฆ์นี้เท่านั้น แต่เพราะคนไม่รู้ยอดทะยาน คนทะยานยอด ถ่อยอ่อนมัน เพราะความ…

ในบทนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในธรรม โดยเฉพาะในบริบทของอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ในการเข้าใจธรรมะและกา…

…้อความตื่นอยู่แล้ว [อนาคตผล ๕] ข้อว่า 'ผลในกาลต่อไป ๕' ได้แก่องค์ ๕ มีวิญญาณเป็นต้น ธรรม ๕ นั้น ท่านกล่าวโดยถือว่าเป็นชาต ส่วนชมระณะ ก็คือ รามระณะแห่งธรรมเหล่านั้นนั่นเอง เหตุนี้น พระสุรินทร์จึงกล่าวว่า "ป…

บทนี้เน้นถึงความสำคัญของกรรมเป็นปัจจัยในการปฏิสนธิโลกต่อไป และแสดงถึงความัญจะมีผลต่อชีวิตในอนาคต กล่าวถึงธรรม ๕ ที่รวมถึงวิญญาณ, นามรูป, อายตนะ, ผัสสะ และเวทนา การทำกรรมในปัจจุบันส่งผลไปยังชาติต่อไปตามเ…

…[ขยายความ] [โดยว่าตามในเกิดแต่จะจะไหน] ในข้อเหล่านั้น เพราะเหตุที่กรรมทั้งที่เป็นกิเลสและอกุศล ท่าน กล่าวไว้ในสิววิงค้วเป็นสุขสัก เป็นสุขัย ในธรรมทั้ง หลาย ในบทว่า อวิชชา เมฆฉา สุจริตา เป็นต้น สังขารมันเพร…

เนื้อหาวิเคราะห์เกี่ยวกับกรรมวัฏที่เกี่ยวข้องกับอุปปาทาน และวิญญาณ รวมถึงการหมุนวนของกรรมที่ไม่หยุดนิ่ง โดยที่อ้างอิงถึงความรู้เบื้องต้นในวัฏจักร ได้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับกรรมที่เป็นกิเลสและอกุศล รวมถึ

…ยงนามรูปเท่านั้น สัตว์ไม่มี บุคคลไม่มี นี้ได้ตามพระสูตรหลายสูตร จริงอยู่ (ในวชิรสูตร) พระวชิรภิกษุก็กล่าวว่าด้วยว่า "เหมือนอย่างว่า เพราะมือคลำมะระ (ส่วนต่างๆ ที่ประกอบกันเข้า) เลยว่า "รถ" จึงมีฉันใด ก็เมื…

ในตอนจบของวิถีธรรมรวมเปล่า พระโฉคาวารันได้กล่าวถึงการกำหนดนามรูปตามสภาพจริง การมองสัตว์และบุคคลในแง่ของพระพุทธศาสนา โดยใช้ตัวอย่างจากพระสูตรต่างๆ ท…

…เทวาและมนุษย์พวกหนึ่ง ระอา ขยะ แจง รังเกียจภาพ นั่นแล ขินดีนิสซึ่งวิภาค (ความขาดสุข) เป็นเหตุ (ให้) กล่าวว่าจะ "ท่านผู้เจริญทั้งหลาย นิจวา อัตตานี้ เมืองหนานแต่ตายเพราะากแตกไป ยอมขาด ย่อมสุข ย่อมไม่มี (อีก…

…ค 3 โดยเน้นที่การเห็นสิ่งต่างๆ ตามความเป็นจริงและธรรมชาติของความขาดสุข. เมื่อเห็นความเป็นธรรมชาติดังกล่าว ได้แก่ สภาวะที่ปราศจากตัวตน การเห็นรูปแบบที่แท้จริงโดยไม่ติดใจในสั งวัต. นอกจากนั้นยังอภิปรายเกี่ยว…

…ื่อสังขารทั้งหลาย จิงมี สังขารทั้งหลาย เมื่ออรกิจมิง จิงมี คังค์ ครั้นแล้วความสงสัยเเละได้โดยยืนที่ กล่าวเเล้วนั้นเเล [กำหนดปัจจัยของนามรูป นี้ที่ 4] ภิกขุอริยหนึ่ง กำหนดปัจจัยของนามรูปทางปฏิจจสมุปบาท โ…

บทสรุปนี้กล่าวถึงการกำหนดปัจจัยของนามรูปในทางปฏิจจสมุปบาทและกรรมวัฏ โดยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างกิเลส สังขา…

…ไม่เที่ยง คือ สัมมะนะ (พิจารณา) ว่าไม่เที่ยง ถามว่า สัมมะนะอย่างไร? ตอบว่า สัมมะนะโดยนั้นที่ (บาลี) กล่าวไว้ (ดัง) รูป อธิบายอนาคตปัจจุบัน อนุปจน์ ขนภิญจ- ..รูปที่เป็นอดีตอนาคตและปัจจุบันนี้ไม่เที่ยง โดยอร…

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์รูปและความไม่เที่ยงตามหลักพระพุทธศาสนา โดยแสดงให้เห็นว่ารูปไม่สามารถเป็นอัตตาได้ เน้นการสังเคราะห์ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายและรูปทั้งภายในและภายนอก รวมถึงอธิบายถึงรูปในอดี

…ทำเป็น 125 ในขั้นหนึ่ง ง เมื่อพระโพธาวนัันพิจารณาเบญจขันธ์ โดยอนิจจากสัมมสนะ อันแตกเป็น 200 อาการดังกล่าวมานี้อยู่ จนถึงสัมมสนะ ทุกข์สนะ และอนัตสนะสนะ ที่เรียกว่ามันอันนั้น ย่อมจะมั่งคง นี้เป็นวิธีทำสัมมสน…

ในตอนจบของวิจักษ์ธรรมเปลภ ค 3 นี้ กล่าวถึงการวิเคราะห์สัมมาสนผ่านอาการ 5 ซึ่งรวมถึงการพิจารณาเบญจขันธ์ในแง่ของทุกข์และอนัตตา โดยเน้นการทำอิ…

ข้อความในภาพคือ: "ชื่อว่างูมีอาหารเป็นสมุฏฐาน รูปมีสมุฏฐาน ๔ ที่กล่าวไว้ ดังนั้น "ภาพผิงอาหารเป็นปัจจัย โดยเป็นอาหารปัจจัยแห่งกายนี้" ซึ่งว่ารูปมีอาหารเป็นปัจจัย โอษฐ์ก็…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างอาหารกับร่างกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของความเป็นปัจจัยในการตั้งอยู่ของรูปแ…

…เป็นต้น) ก็เช่นนี้ แต่ว่าในนิมนาวา แม้จะหรอดจิต ทั้งหลายก็เกิดขึ้นได้แล คำเกิดแห่งอรฺุปเปนาว เห็นดังกล่าวมานั้น พระโหราวเดดดความเกิดแห่งอรฺุโดยนัยดังกล่าวมาแล้วชื่อว่า พิจารณาอรฺุปเปนาว พระโหราวผู้หนึ่ง แม…

ในตอนจบของวิสุทธิมรรคเปลภาคที่ ๓ นี้ กล่าวถึงการพิจารณาอรฺุปเปนาวและการตรวจสอบจิตโดยการพิจารณารูปและอาการต่างๆ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการบรรลุธรรม…

…ยง ส่องแสงอยู่ในยามค่ำ ดังตามบรรดาผู้พูดว่า "ผู้เจริญ นั่นอะไรล่ะ นำชอบใจ (ออก) อย่างนั้น" บูรพคนนันกล่าวว่าเขาผู้นั้นว่าว่า "นำชอบใจอะไรในมัน นั่นเรียกว่าเปรียบ เพราะสันน้ำมันและเพราะ สิ้นใสด้วย แม้ทางไปข…

ในบทนี้มีการพูดถึงการมองเห็นและเข้าใจความทุกข์ในชีวิต เปรียบเทียบกับอาการของเมล็ดที่แตกและความสุขที่เกิดจากการเข้าใจสิ่งต่าง ๆ รอบตัวผ่านทางอุปมาที่อธิบายได้ชัดเจน เช่น การเปรียบเทียบกับการเห็นแสงตะเก

…โยค- วิสุทธิมรรคเปล กาด ตอน ๓ (ตอนจบ) - หน้า ที่ 84 ถึงที่ส่วนบนนี้ ๆ ดอก " บูรพ์อีก (อีกคนหนึ่ง) กล่าวว่าทะเขาอย่างนี้ว่า "แม่ความตาย ไปแห่งปลาไฟในส่วนที่ ๓ ของไต้ก็ยังเป็นการหยาบ อันที่แท้ เปล่าวไฟก็ตั…

เนื้อหาของวิสุทธิมรรคเปล กาด ตอนที่ ๓ แสดงถึงแนวคิดเกี่ยวกับการเปรียบเทียบทางอุปมาอุปไมยในบริบทของความตายและการเข้าใจในธรรมชาติ ผ่านการอภิปรายถึงการรู้จักไตรลักษณ์และว่าการสูญเสียจะเป็นอย่างไรในแง่มุม

…มทั้งหลายนัน จึงชื่อว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา" เพียงนี้เป็นนัยในวิสุทธิกถา ส่วนในอธิษฐานกถา กล่าวไว้ว่า "เมื่อพิจารณาจิตดวงที่เป็นไป (โดยพิจารณาเห็น) ว่ารูในฐานะทั้ง ๑ ในรูปสติกะในหนหลังไม่ เที่ยงเ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธรรมที่ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และอนัตตา โดยแสดงหลักการในวิสุทธิกถาที่เน้นเจตนาการวิเคราะห์…

…าโดยว่า "ทิฏฐิจฉาคุรุภูมิโต มานสมุคุม- ภูมิโต นิภคูมปริยาทนโโต" แล้วแสดงนัย (ดัง) นี้ ก็เมื่อเมื่อกล่าวว่า "เราเห็นแจ้งอยู่ ความเห็นแจ้งของเรา" ดังนี้ ไม่ชื่อว่าโพธิกุฎิ แต่ว่าก "สงขารทั้งหลายตนเองเห็นแ…

ในส่วนของการวิเคราะห์อธิวิทยาในพระสภา กล่าวถึงการเห็นแจ้งในสงขาร ซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจในโพธิกุฎิ การพิจารณาและวิเคราะห์สงขารทั้งหลายนั้นอาจทำ…

…กจากดูด ๆ ออก อนัตตลักษณะจึงปรากฏตามสภาพที่เป็นจริงได้ [วิภาคไตรลักษณะ] อันนั้น ในไตรลักษณะนี้ พึงกล่าวว่า วิภาค คือ สิ่งที่ไม่เที่ยง ลักษณะของความไม่เที่ยง สิ่งที่เป็นทุกข์ ลักษณะของความเป็นทุกข์ สิ่งที…

บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ไตรลักษณะ และอธิบายว่า ความไม่เที่ยงคือการเปลี่ยนแปลงของสรรพสิ่งที่มีการเกิดขึ้นและเส…