ข้าพเจ้า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 45 / 80

…หลาย สมณะมีอยู่ในศาสนานี้ เท่านั้น ฯลฯ วาทะ” (ลัทธิ) อื่น ๆ ว่างเปล่าจากสมณะทุกจำพวก" เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงแก้ (อิธ ภิกขุ) ว่า อิมสฺมึ สาสเน ภิกฺขุ -ภิกษุในศาสนานี้ (เหตุที่ตรัส อรญฺญคโต ฯเปฯ นัยที่ ๑ คำว…

ในคำสอนของศาสนานี้ คำว่า 'อิธ ภิกฺขเว' หมายถึง 'ดูกรภิกษุทั้งหลาย' ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของศาสนาในการสร้างอานาปานสติสมาธิ พุทธพจน์นี้ชี้ชัดให้เห็นว่าศาสนานี้มีสมณะเฉพาะที่เป็นที่มาของการพัฒนาใจและความส

…ที่ 92 เสนาสนะ (ที่กล่าวมา) นั่น เป็นที่เหมาะแก่การภาวนาแห่ง พระโยคาวจรนั้นด้วยประการฉะนี้ เหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงกล่าวไว้ว่า คำนี้ เป็นคำแสดงถึงการกำหนดถือเอาเสนาสนะ อันเหมาะแก่การบำเพ็ญ อานาปานสติสมาธิแห่งโยคา…

บทความนี้กล่าวถึงเสนาสนะที่เหมาะแก่การทำสมาธิและการภาวนาอย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายถึงอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบรรลุธรรมและความสงบภายใน โยคาวจรจะพิจารณาเสนาสนะอย่างไรเพื่อให้การบำเพ็ญเจริญ

…าง ๆ ภายนอกเสีย ต่อเมื่อตั้งสติไว้ตรงโอกาสที่ลมกระทบภาวนาไปนั่นแล ภาวนาจึงจะสำเร็จได้ เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงว่า "อย่างกำหนดลม ๑. มหาฎีกาว่า นิรันตรปวัติ (เป็นไปไม่มีช่องว่าง) ก็คือจิตตั้งมั่นอยู่กับลม ไม่ส…

เนื้อหานี้พูดถึงการนับเร็วในการฝึกกรรมฐาน โดยมีการเปรียบเทียบการนับกับการค้ำเรือในกระแสน้ำ เพื่อให้จิตหมายมั่นอยู่ในลม เมื่อผ่านการนับที่สม่ำเสมอ จะทำให้กรรมฐานปรากฏและไปได้โดยไม่มีช่องว่าง การตั้งสติ

…์ เมตตาของเราหาดำเนินไปไม่ เธอจึงไปหาพระมหาเถระ (รูปหนึ่ง) เรียนว่า "ท่านผู้เจริญ การเข้าเมตตาฌานของข้าพเจ้า คล่องแคล่วทีเดียว แต่ (เวลานี้) ข้าพเจ้าไม่อาจเข้าเมตตาฌานนั้น ได้ เหตุอะไรเล่าหนอ ?" พระเถระแนะว่า…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าเมตตาฌานและความสำคัญของการพัฒนาตนเองก่อนการแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยมีพระมหาเถระแนะนำให้หานิมิตและศึกษาเกี่ยวกับการเข้าเมตตาฌาน เพื่อไม่ให้เกิดการเบียดเบียนและสร้างความสุขให้กั

…นศัตรูกัน (ต่อไป) ดังนี้เลย ส่วนคำที่ว่าให้เจริญเมตตาใน บุคคลผู้เป็นศัตรูกัน ต่อจากคนกลาง ๆ กันนั้น ข้าพเจ้ากล่าวหมายเอา ผู้ที่มี (คนเป็นศัตรูกัน) ดอก [การสอนตนเมื่อเกิดปฏิฆะ] (นัยที่ ๑ ระลึกถึงโทษของความโกรธ…

ในเนื้อหานี้กลุ่มความสำคัญของการเจริญเมตตาจิตที่จำแนกตามประเภทของบุคคล ทั้งในสหายรัก คนกลาง และศัตรู โดยเริ่มจากการเข้าใจความสำคัญของเมตตา เพื่อบรรเทาปฏิฆะและสร้างความสงบในจิตใจ เรียนรู้ว่าความเมตตาสา

…งมีอาการหนักด้วย (ถูก) ศรใหญ่ ก็ไม่มีจิตคิดร้าย กล่าว (ถาม) พราน (โดยดี) ว่า ดูกรพรานผู้สหาย ท่านยิงข้าพเจ้าเพื่อประโยชน์อะไร หรือว่าเพราะเหตุ อะไร หรือมิฉะนั้น ประโยค (คือการกระทำ) อันนี้ (ท่านทำ) เพื่อใคร ก…

ในฉัททันตชาดก พระโพธิสัตว์เป็นช้างชื่อฉัททันต์ แม้ถูกพรานยิงด้วยลูกศรกำซาบยาพิษ แต่ยังไม่คิดประทุษร้ายพราน เมื่อถามเหตุผลว่าทำไมถึงยิงตน ทำให้พรานบอกว่าเป็นคำสั่งของพระมเหสีพระเจ้ากาสี ในมหากปิชาดก พร

…นทำร้ายเขา ดังท่านกล่าว (กะนายกองเกวียนผู้ช่วยท่านให้พ้นจากมือพราน) ว่า "ดูกร (นายกองเกวียน) อุฬาระ ข้าพเจ้าจำศีล อุโบสถในวันจาตุทสี และวันปัญจทสีอยู่เป็นนิตย์ อยู่มาลูกพราน ๑๖ คน ได้มา (พบเข้า) พวกพราน (เหล่…

บทความนี้เสนอแนวคิดที่สำคัญเกี่ยวกับการควบคุมอารมณ์และการรักษาศีลจากเรื่องราวของสังขปาลนาคราช แม้จะมีสถานการณ์ที่คับขัน แต่ผู้มีสติและการควบคุมจิตใจจะไม่ทำร้ายผู้อื่น แม้จะมีพลังที่จะทำได้ การเฝ้าระวั

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 176 (ของข้าพเจ้า) แล้วชักเชือก (ที่ร้อยจมูก) รุมกัน จับข้าพเจ้านำไป ข้าพเจ้าสู้อดกลั้นความทุกข์เห็น ปานนั้น ไม่ทำอุโ…

…ตว์กับบุคคลต่าง ๆ ว่าไม่มีใครที่เป็นมารดาหรือบิดาของเราได้ง่ายดาย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความอดกลั้นที่ข้าพเจ้าต้องมีต่อความทุกข์เพื่อไม่ให้ทำอุโบสถศีลให้กำเริบ ทั้งนี้เป็นการสร้างความมั่นคงในจิตใจเพื่อหลุดพ้นจา…

…ในกลางป่า (พิจารณา) ตรวจค้นดูคุณธรรมของตนไป จะ บันลือเสียง (ให้ปรากฏไว้) จึงได้กล่าวความข้อ นี้ว่า "ข้าพเจ้าอุปสมบทมาโดยกาลเท่าใด (และ) มาในที่นี้โดยกาลเท่าใด ในระหว่างกาลเท่านั้นนี้ (ความผิด) ของข้าพเจ้าไม่ม…

การบรรพชาของพระเถระวิสาขะเป็นการเริ่มต้นเส้นทางที่น่าทึ่งในธรรมะ เขาได้สั่งสอนว่าให้คนที่เข้ามาในสถานที่ของเขาต้องไม่กลับไปมือเปล่า พร้อมจัดการให้ทำทานเพื่อการบรรพชา หลังจากนั้นได้มีการเรียนรู้และพัฒน

…วัด เทวดาผู้สิงอยู่ที่ต้นมณีละทางหัวที่จงกรม (มา) นั่งร้องไห้อยู่ที่ขั้นบันได พระเถระทักว่าใครนั่น "ข้าพเจ้าชื่อมนิลิยา" เจ้าข้า" "ร้องไห้ทำไม" "เกี่ยวกับการจะไปของท่าน" "เมื่ออาตมาอยู่ที่นี่ มีคุณอะไรแก่ท่าน…

ในเนื้อหานี้ท่านพระเถระเดินทางไปที่จิตตลบรรพตและพบกับเทวดาที่ชี้ทางให้ ท่านพักอยู่ที่นั่น ๔ เดือน ก่อนจะเกิดความคิดที่จะไปต่อ เทวดามนิลิยานั่งร้องไห้เพราะกลัวว่าหากท่านออกไปจะเกิดความขัดแย้งกันในหมู่พ

…รจึงมี ๔ ข้อ ๑ อะไรเป็นลำดับแห่งคุณชาตเหล่านั้น ข้อ ๑ เหตุไฉน ในอภิธรรม ท่านจึงเรียกอัปปมัญญา ข้อ ๑ ข้าพเจ้าขอเฉลย (ดังต่อไปนี้) ข้อแรก ความเป็นพรหมวิหาร ในคุณชาตมีเมตตาเป็นอาทินั่น พึงทราบ (ว่าเป็น) เพราะอรร…

บทความนี้พูดถึงพรหมวิหารและการเจริญอารมณ์ในภาวนาต่างๆ อธิบายความสำคัญของเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา โดยเน้นที่ผลที่ได้จากการปฏิบัติในด้านสมาธิและวิปัสนา โดยสรุปว่าพรหมวิหารมีลักษณะพิเศษและความสำคัญใ

…นี้ว่า ภาวนามีเมตตาเป็นอาทิ จะต้องเจริญในที่ (ส่วน หนึ่งของร่างกาย) เท่านี้" ดังนี้แล เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้กล่าวว่า ภาวนามีเมตตาเป็นอาทิเป็น ๔ เพราะอำนาจแห่งกิจ มีความเป็นทางแห่งวิสุทธิเป็นต้น ส่วนลำดั…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติโดยมุ่งความบันเทิงแห่งจิตในเมตตา การแสดงอาการที่เป็นกลางซึ่งเกี่ยวข้องกับการภาวนา เช่น หยุดยั้งความคิดและอุเบกขา นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงลำดับของอัปปมัญญาทั้งสี่อย่างชัดเจน

…่ จะชื่อว่าเป็นธรรมอันพระ โยคาวจรได้เจริญแล้ว ก็เพราะกรรมฐานเหล่านั้นเธอได้บำเพ็ญแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าว่า "การพรรณนาความโดยทุกประการแห่ง (ปัญหา) ข้อว่า "สมาธิพึงบำเพ็ญอย่างไร" นี้ จบแล้ว" [อานิสงส์แห่งก…

บทความนี้กล่าวถึงสมาธิที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นสมาธิที่บำเพ็ญเพื่อความเจริญของจิตและการเข้าถึงสมาบัติ อธิบายถึงอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิที่มีถึง 5 ประการ เช่น

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - อิทธิวิธนิเทศ - หน้าที่ 85 เพราะเหตุที่การเจริญสมาธินี้ ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ว่า มีอภิญญา เป็นอานิสงส์ ด้วยอำนาจแห่งโลกิยอภิญญาทั้งหลายใด พระโยคีผู้ได้ จตุตถฌานในกสิณ…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิซึ่งเสริมสร้างอภิญญาและอานิสงส์จากการทำโยคะ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงจตุตถฌานและอบรมปัญญาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการทำสมาธิที่มีอานิสงส์จะช่วยให้การพัฒนาปัญญาเกิดขึ้

…้วยฤทธิ์) ถึงก่อน (บุรุษนั้น) นั่ง ณ อาสนะที่เขาจัด (เตรียม) ไว้แล้ว คำว่า "ดังท่านจุลปันถก" (นั้น) ข้าพเจ้ากล่าวหมายเอาเรื่อง (ที่เล่ามา) นี้ ภิกษุจำนวนมากที่ท่านผู้มีฤทธิ์นิรมิตขึ้น ในเรื่องที่เล่ามานั้น ก็…

ในบทนี้กล่าวถึงบุรุษที่ไปพบสวนมะม่วงของหมอชีวก อธิบายถึงการนำภิกษุไปกราบถวายพระพุทธเจ้า และการนิรมิตของภิกษุที่สามารถปรากฏได้ในอิริยาบถต่าง ๆ ทั้งยืน นั่ง พูด และนิ่ง รวมถึงการเปลี่ยนเพศให้มีความหลากห

…ค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 155 ไม้พ้น) จึงละอัตภาพนั้นเสียแล้วจำแลงเพศเป็นมาณพ กล่าวขึ้นว่า "พระคุณเจ้าข้า ข้าพเจ้าขอถึงท่านเป็นที่พึง" พลางกราบเท้าพระเถระ พระเถระ (เห็นนาคหมดพยศ) จึงว่า "นันทะ พระศาสดาก็เสด็จ มา (ด…

เนื้อหาที่นำเสนอในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการเสด็จมาของพระบรมศาสดาและการที่นาคราชสนทนากับพระเถระ โดยเฉพาะตอนหนึ่งที่พระพุทธเจ้าได้ประทานพรให้แก่นาคราชพร้อมกับกล่าวถึงสงครามระหว่างโมคคัลลานะ

…โสตธาตุนิเทศนั้นก็ดี ในอภิญญา ๓ ต่อนั้นไปก็ดี” พึงทราบโดยนับที่กล่าวแล้ว (ในตอน ต้นอิทธินิเทศ) เถิด ข้าพเจ้าจักพรรณนาแต่คำที่แปลกกันเท่านั้น ในอภิญญาทั้งปวง [อรรถาธิบายศัพท์บาลีทิพพโสต] ในบาลี (ทิพพโสต) นั้น …

บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายและการวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิญญาและทิพพโสตธาตุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมุมมองของประสาทหูของเทวดาและความสำคัญของการบำเพ็ญเพียรในการเข้าถึงอภิญญา ผ่านการศึกษาในบาลีและคำอธิบายที่ละเอี

…ระสงค์] แต่ในอธิการ (แห่งสมาธิภาวนา) นี้ ประสงค์เอาความระลึก ปุพเพนิวาสแห่งสาวกทั้งหลาย เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงกล่าวไว้ว่า "บทว่า อนุสฺสรติ คือระลึก (ย้อน) ตามไป ๆ โดยลำดับแห่งขันธ์ หรือว่าโดยจุติปฏิสนธิ" ดัง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการระลึกถึงปุพเพนิวาสของสาวกในพุทธศาสนา ผ่านการเปรียบเทียบกับการเดินบนสะพานที่แตกต่างกันตามลำดับของสาวกแต่ละประเภท เพื่อแสดงถึงการเข้าถึงการนั่งสมาธิและกิจกรรมที่ทำในชีวิตประจำวันเพื่อ

… แล้วกล่าวขอขมาว่า "อห์ ภนฺเต อสุกิ นาม อายสฺมนฺนํ อิทญฺจิทญฺจ อวจ์ ขมตุ มา โส อาสุมา - ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าได้ กล่าวคำนี้ ๆ กะท่านผู้มีอายุชื่อโน้น ขอท่านผู้มีอายุนั้น จงอดโทษแก่ * * ปาฐะตรงนี้พิมพ์ไว้เป็น ว…

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการขอขมาผู้มีพระคุณในพระพุทธศาสนา โดยให้รายละเอียดเกี่ยวกับการขอขมาอย่างถูกต้องตามวัตรปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็นการขอขมาผู้มีพรรษาน้อยกว่าหรือมากกว่า รวมถึงการต้องปฏิบัติตนอย่างเหมาะสม

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 220 ข้าพเจ้าด้วยเถิด " แม้เมื่อไม่ได้ขอขมาต่อหน้า (ท่าน) ก็พึงทำวัตร นั้นเหมือนกัน ถ้าพระอริยะนั้นเป็นเอกจาริกภิ…

บทความนี้พูดถึงการขอขมาในพระพุทธศาสนา การขอขมาแม้จะไม่ได้ขอขมาต่อหน้าท่าน และข้อพิจารณาในการขอขมาท่านอรหันต์โดยเฉพาะเมื่อท่านได้ปรินิพพานไปแล้ว โดยเน้นถึงการทำจิตให้สงบและการประคองจิตอย่างถูกต้อง การบ