หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
284
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
…พย์ และหยิ่งเหตุโคตร ย่อมดูหมิ่นญาติของตน ข้อนั้น เป็นมุข แห่งความเสื่อมฉะนี้ เหตุดังนั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ในญาติธรรมจึงควรให้ เป็นไปในบุคคลผู้เป็นญาติตามสมควร อีกประการหนึ่ง ชนผู้เป็นมิตรกัน…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้อ
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
285
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๐ อตฺถจริยาย ด้วยประพฤติประโยชน์แก่กันในคราวที่ต้องการ ๑ สมานตฺตตาย ด้วยความเป็นผู้ มีตนสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสม…
บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั
คำสอนเกี่ยวกับความสามัคคีและการเคารพในชุมชน
286
คำสอนเกี่ยวกับความสามัคคีและการเคารพในชุมชน
… บัณฑิตพึง สันนิษฐานโดยนัยนี้แล้วรู้จักผ่อนผันประพฤติ ตามสมควรแก่ชุมชนที่ตนเนื่องอยู่นั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ในตัปปริยาปันนธรรม คือธรรมของชนผู้เนื่องในหมู่นั้น ๆ จึงให้ เป็นไปในชนที่นับเนื่องเป…
…วามร่วมมือกัน ในท้ายที่สุดได้กล่าวถึงความสำคัญของการทำสักการะเกื้อกูลต่อพ่อแม่และคนในชุมชนเพื่อสร้างความเป็นหนึ่งเดียวกันในสังคม.
พระเจ้า พรหมทัตต์ และการบำเพ็ญกุศลธรรม
288
พระเจ้า พรหมทัตต์ และการบำเพ็ญกุศลธรรม
…ู้ได้รับบำรุงด้วยสังคหวัตถุ ตามควรแล้ว ย่อม นับถือตอบ แม้ตลอดถึงวงศ์วานอื่นอีกของมิตรนั้น พหุปปิยตา ความเป็นที่รักของชนเป็นอันมาก เป็นผลแห่งสังคหอุบายนั้น ๆ ที่รวมสมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนเสมอไว้ด้วยประการหนึ…
พระเจ้า พรหมทัตต์ทรงเป็นที่รักและเคารพจากประชาชน การบำเพ็ญกุศลธรรมของพระองค์ทำให้เข้าถึงความก้าวหน้าของจิตใจและสังคม พระองค์ต้องการที่จะนำมาซึ่งความสงบสุขให้แก่มวลชน โดยการดูแลปกครองให้มีความยุติธรรมแ
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
289
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
…านอภัยแก่ข้าขอบ ขัณฑสีมา ให้ได้เสรีภาพเวลาที่พึงจะมีได้ พระราชจริยาที่กล่าวมานี้ จัดเข้าในสมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในญาติ ธรรม มิตรธรรมแลตัปปริยาปันนธรรม สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงบำเพ็ญ ให้…
บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธร
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และการเลือกธรรมมาของพระราชา
293
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และการเลือกธรรมมาของพระราชา
…ทานถวายวิสัชนา ๔ ประการ คือ อัตถกามตา ธิติ พหุปปิยตา และ รัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็น นิทัศนนัย อัตถกามตา ความเป็นผู้ใคร่ประโยชน์นั้น ได้แก่ความหวังประโยชน์จะให้เกิดแก่ผู้อื่น เป็นคุนแก่สมบัติของท่านผู้เป็นมหาบุรุษ…
ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพฤติปฏิบัติที่เหมาะสม สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรั
ธิติ: คุณสมบัติสำคัญสำหรับความสำเร็จ
295
ธิติ: คุณสมบัติสำคัญสำหรับความสำเร็จ
…ะท่านผู้มีอันสมาทานมั่นอย่างนั้นก็มี เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้น เรื่องนี้ถอดได้ใจความโดย ธรรมาธิษฐานว่า ความเป็นผู้มีอันสมาทานมั่นนั้นย่อมเป็นเหตุร้อนถึงความสำเร็จอันต้องเผล็ด ผลในอวสาน. อีกประการหนึ่ง ธิตินั้น เ…
บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
297
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
…พระบรมเชษฐาธิราชเจ้า ทั้งที่ทรงพระราชดำริขึ้นใหม่ คอยเพิกถอนอุปสรรคแห่งพระ ราชอาณาจักรเสีย แลนำไปสู่ความเป็นอิสระแก่ใจ ความบริบูรณ์ไม่บกพร่องแลความตั้งใจมั่งคน ธิตินี้จัดเป็นมงคลอย่างสูง เป็นเหตุนำมาซึ่งสวัสด…
บทความนี้สำรวจความสำคัญของธิติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการบำเพ็ญพระบารมีของโพธิสัตว์และพระอานนท์ ท่านที่เป็นอัญญสัตถุเทสและไม่เข้าร่วมกับกลุ่มที่สร้างความบิดเบือนทางความเชื่อ บทความยังชี้ให้เห็นถึงควา
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
…สมุมปาส์ บ่วงคล้องน้ำใจให้ประชาชนจงรักภักดี ทั้ง ในประเทศแลนอกประเทศ ย่อมอำนวยผลวิเศษ คือ พหุปปิยตา ความเป็นที่รักของคนมาก ประการหนึ่ง สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงพระเดชานุภาพลบล้นล่วงพ้นอำนาจแห่ง ประชาช…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
302
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
…แลทวยราษฎร์ตามคราวโอกาสนั้น ๆ ซึ่งจักอำนวนเหตุด้วยทรงเป็นปฏิรูปการีในธรรม นำให้เกิดผล คือ พหุปปิยตา ความเป็นที่ รักของคนเป็นอันมากเป็นรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชชนามา ด้วยประการฉะนี้
บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
303
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
…กายนี้ ต่างมีหน้าที่แผนกหนึ่ง ๆ เพื่อช่วยกันบำรุงสรีระให้เป็นไป ยังพรักพร้อมทำหน้าที่ร่วมกันเพียงใด ความเป็นไปโดยผาสุกแห่งสรีระย่อมมีเพียงนั้น โกฏฐาสทั้งหลายเหล่านั้น สะดวกแห่งกิจของตน ๆ ด้วยถ้าโกฏฐาสอันหนึ่ง…
…ะสุขภาพที่ดี โดยยกตัวอย่างการทำงานร่วมของอวัยวะภายในร่างกาย และความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อรักษาความเป็นปกติไว้และสร้างความสุขในสังคม นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงพระพุทธภาษิตที่กล่าวถึงความสำคัญของการปลอดจ…
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
305
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
…งกิจทั้ง ๔ คือ เห็นทุกข์ ละสมุทัย มรรคให้เกิด ๑ ไม่อย่างนั้นยากที่จะได้ตลอด ถ้าอย่างยิ่งหรือหย่อนไป ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันจักไม่มี เพราะอย่างนี้ สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงได้ทรงบัญญัติสิกขาบทขึ้นตามอัตถ…
บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
…เป็นกำลังสำคัญอัน ควบคุมความสามัคคีและอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น เหตุดังนั้นพระโบราณาจารย์จึงได้แสดงไว้โดย ความเป็นราชกรณียะของพระเจ้าแผ่นดินประการหนึ่ง ในสังคหวัตถุกถาแลจักรพรรดิวัตร ในสังคหวัตถุนั้น ท่านแสดง สังคห…
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
312
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
…ปีนี้ ( ๒๔๗๓ ) จักเลือกมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ ในถิ่นอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๑. ถิ่นฐานอันเหมาะเจาะแก่ความเป็นไปของบุคคลก็ดี ของคณะก็ดี ชื่อว่าปฏิรูปเทส สำเร็จการอ…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ
ความสำคัญของการประหยัดและการปฏิรูปในพระพุทธศาสนา
315
ความสำคัญของการประหยัดและการปฏิรูปในพระพุทธศาสนา
…เพราะเป็นการเวสโก ผู้ทำตามอำนาจแห่งเหตุ คือเหตุ จำกันให้ต้องทำอย่างนั้น ในคราวเช่นนั้น ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะนี้ ย่อมชี้ทางแก่ผู้อยู่ในประเทศว่า ทำอย่างใดจก สมควร จักเหมาะ เมื่อทำตามอย่างนั้น ย่อม…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้กล่าวถึงการประหยัดทรัพย์เป็นสิ่งสำคัญต่อประเทศและบุคคล การกระทำตามอำนาจแห่งเหตุสามารถนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงให้เห็นความ
การปฏิรูปการปกครองและการสร้างความเป็นธรรม
316
การปฏิรูปการปกครองและการสร้างความเป็นธรรม
ที่ ๒. ปฏิรูปเทสวาสะ ความอยู่ในประเทศอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๒ ข้อนี้ เป็นพลวปัจจัยอุดหนุนรัฏฐาภิบาลโนบายข้อที่ ๓ สืบต่อไป ๓ รัฏฐาภิบาลโนบาย วิธีปก…
…ารปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่อให้สังคมอยู่เย็นเป็นสุข ผู้ปกครองควรยึดมั่นในธรรมเพื่อกำจัดอธรรมและส่งเสริมความเป็นธรรมในสังคม โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าและการปราบอธรรมในคณะ จึงถือเป็นหน้าที่ของผู้ปกครองในการร…
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
317
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
…่ มีการกราบไหว้เป็นต้น กล่าวโดยย่อ ถอนสิทธิแห่งภิกษุภาพของเธอ เสีย กว่าเธอจะรู้สำนึกตัว, สีลสามญญตา ความเป็นผู้เสมอกันด้วยศีล คือความประพฤติทาง กาย วาจา และ ทิฏฐิสามัญญตา ความเป็นผู้เสมอกันด้วยความเห็น ไม่เกี…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของธรรมในหมู่สงฆ์และการคำนึงถึงความทุกข์ยากของประชาชน การปราบอธรร
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
318
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
…าณาจักรไทยรัฐ จัดเป็นมงคลอย่างประเสริฐเป็นที่ ธรรม ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ในถิ่นอันสมควร ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ มงคลวิเศษแต่ละประการ มีนัยดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามา ๑ ๓ ๑ ปฏิรูปการิตา เป็นคุณอันล้…
กรณียะนี้มีความสำคัญในการสร้างความรักและภักดีต่อชาติ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของรัฏฐาภิบาลโนบาย เพื่อส่งเสริมความเจริญสิริสวัสดิ์ของพระองค์และประเทศ การปฏิรูปการิตาจัดเป็นคุณสมบัติที่ล้ำเลิศเนื่องจากช่วยส
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
322
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
…านถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กา รณวสิกตา ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย พอเป็นนิทัศนนัย ๑ การณวสิกตา แปลตามพยัญชนะ ความเป็นผู้เป็นไปในอำนาจแห่งเหตุเรื่องอันเกิดขึ้นซึ่ง เรียกว่าการณ์นั้น ย่อมมีช่องทางส่อแสดงความจำเป็น หรือเ…
ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้
พระธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
323
พระธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ร) ព២៨ ที่ได้กุศลไว้ ย่อมเป็นปัจจัยแห่งอภินิหาร อันเป็นฐานแห่งการณวสิกตา ดังนี้ บัณฑิตจึงนิยมไว้ว่า ความเป็นผู้อยู่ในอำนาจแห่งเหตุ เป็นคุณสมบัติพิเศษท่านผู้มีบุญญาภินิหาร ด้วยประการฉะนี้ สมเด็จพระชินสีห์สัมมา…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ที่กล่าวถึงอภินิหารและพระบุญญาภินิหารในบริบทของพระสัมมาสัมโพธิญาณ โดยเน้นถึงการศึกษาลัทธิของคณาจารย์ในสมัยนั้นและความพยายามของพระองค์ใน