หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
258
ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม ๑ ๒๖๓ ครั้งเมื่อ คุณข้อนี้มีในท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นย่อมเข้าใจที่จะ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความฉลาดและการตัดสินใจที่ถูกต้องในสถานการณ์ที่มีภัย จากกรณีศึกษาของคณะมัลลกษัตริย์ในกุสินารา ที่ไม่แจกพระสารีริกธาตุให้กับทูตจากหลายพระนครทันที โดยมีการแบ่งปันเป็นสี่ส่วนเพื
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
259
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
…อ่อน เสด็จยาตราจตุรงค์นี้แสนยากรไปถึงไหน ก็ได้ความยอมมีชัยไปถึงนั่น ถึง เป็นขอบขันธสีมามณฑล ๔ จะอาจ ความเป็นพระเจ้าจักรพรรดิราชปรกครองปฐพี มีสมุทรสาครทั้ง โดยราบคาบ ด้วยธรรมิกอุบาย ไม่ต้องใช้อำนาจอาชญาอันร้าย…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ
การจัดการทรัพย์สมบัติและการเป็นอยู่ที่มีความพอดี
275
การจัดการทรัพย์สมบัติและการเป็นอยู่ที่มีความพอดี
…ารได้การจ่ายผ่อนผันให้ ทรัพย์ที่ได้กลบลบทรัพย์ที่จ่าย ให้ตนได้สุขแลให้สมบัติทวีขึ้น ชื่อว่าสมชีวิตา ความเป็นอยู่ สมาเสมอ เป็นปฏิปักษ์แก่วิสมชีวิตา ความเป็นอยู่เผลอเรอไม่รู้จักประหยัดบุคคลรู้จักบริโภค สมบัติ ห…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบริโภคโภคทรัพย์อย่างมีสติและความรู้จักประมาณ รวมถึงการสร้างเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน เช่น การป้องกันการพนันและการบริหารจัดการทรัพย์อย่างมีระเบียบ ต
พระราชดำริเกี่ยวกับการศึกษาของพระราชบุตร
276
พระราชดำริเกี่ยวกับการศึกษาของพระราชบุตร
…องคคุณของพระมหากษัตริย์เจ้าปฐพีดล เป็นเหตุให้เกิดสิริสวัสดิ์วิบุลผลเป็น มงคลวิเศษที่ต้น. มัตตัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักประมาณ ปราชญ์ผู้มีปรีชาญาณจะประพฤติให้เป็นไปด้วยดี ไม่ให้มีความเสื่อมทรามพกพร่อง ก็จำต้องอา…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
277
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
…ะกอบเข้าเป็นเภสัชจัดเข้าในหมวดอริยธนสมบัติ อย่างประเสริญ ๗ ประการ บ้าง ในเวลารัชชกรณธรรม คือคุณธรรม ความเป็นผู้กล้าหาญ ปราศจากครั่นคร้าม ๕ ประการบ้าง ในธรรม ๗ ประการ ที่เป็นองค์ของสัปปุริสธรรมบ้าง ใน นาถกรณธร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู้อื่น การบูชาพระธรรมรัตนะผ่านการปฏิบัติสำหรับภิกษุพหุสุต และกล
สมานัตตตาและการประพฤติตนในพระธรรม
283
สมานัตตตาและการประพฤติตนในพระธรรม
…พระราชทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ สมานัตตตา ๑ รัฏฐิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย สมานัตตตา นั้น แปลว่า ความเป็นผู้มีสมานัตตตานั้นแปลว่า ความเป็นผู้มีตนเสมอ อธิบายว่า ความประพฤติสม่ำเสมอในธรรมทั้งหลายที่ให้เป็นไป…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานวิสัชนาสองประการเกี่ยวกับสมานัตตตาและรัฏฐิปาลโนบาย โดยสมานัตตาต้องการให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความประพฤติตนที่มีความสม่ำเสมอในธรรม ซึ่งเป็นศาสต
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
284
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
…พย์ และหยิ่งเหตุโคตร ย่อมดูหมิ่นญาติของตน ข้อนั้น เป็นมุข แห่งความเสื่อมฉะนี้ เหตุดังนั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ในญาติธรรมจึงควรให้ เป็นไปในบุคคลผู้เป็นญาติตามสมควร อีกประการหนึ่ง ชนผู้เป็นมิตรกัน…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้อ
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
285
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๐ อตฺถจริยาย ด้วยประพฤติประโยชน์แก่กันในคราวที่ต้องการ ๑ สมานตฺตตาย ด้วยความเป็นผู้ มีตนสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสม…
บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั
คำสอนเกี่ยวกับความสามัคคีและการเคารพในชุมชน
286
คำสอนเกี่ยวกับความสามัคคีและการเคารพในชุมชน
… บัณฑิตพึง สันนิษฐานโดยนัยนี้แล้วรู้จักผ่อนผันประพฤติ ตามสมควรแก่ชุมชนที่ตนเนื่องอยู่นั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ในตัปปริยาปันนธรรม คือธรรมของชนผู้เนื่องในหมู่นั้น ๆ จึงให้ เป็นไปในชนที่นับเนื่องเป…
…วามร่วมมือกัน ในท้ายที่สุดได้กล่าวถึงความสำคัญของการทำสักการะเกื้อกูลต่อพ่อแม่และคนในชุมชนเพื่อสร้างความเป็นหนึ่งเดียวกันในสังคม.
พระเจ้า พรหมทัตต์ และการบำเพ็ญกุศลธรรม
288
พระเจ้า พรหมทัตต์ และการบำเพ็ญกุศลธรรม
…ู้ได้รับบำรุงด้วยสังคหวัตถุ ตามควรแล้ว ย่อม นับถือตอบ แม้ตลอดถึงวงศ์วานอื่นอีกของมิตรนั้น พหุปปิยตา ความเป็นที่รักของชนเป็นอันมาก เป็นผลแห่งสังคหอุบายนั้น ๆ ที่รวมสมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนเสมอไว้ด้วยประการหนึ…
พระเจ้า พรหมทัตต์ทรงเป็นที่รักและเคารพจากประชาชน การบำเพ็ญกุศลธรรมของพระองค์ทำให้เข้าถึงความก้าวหน้าของจิตใจและสังคม พระองค์ต้องการที่จะนำมาซึ่งความสงบสุขให้แก่มวลชน โดยการดูแลปกครองให้มีความยุติธรรมแ
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
289
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
…านอภัยแก่ข้าขอบ ขัณฑสีมา ให้ได้เสรีภาพเวลาที่พึงจะมีได้ พระราชจริยาที่กล่าวมานี้ จัดเข้าในสมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในญาติ ธรรม มิตรธรรมแลตัปปริยาปันนธรรม สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงบำเพ็ญ ให้…
บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธร
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และการเลือกธรรมมาของพระราชา
293
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และการเลือกธรรมมาของพระราชา
…ทานถวายวิสัชนา ๔ ประการ คือ อัตถกามตา ธิติ พหุปปิยตา และ รัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็น นิทัศนนัย อัตถกามตา ความเป็นผู้ใคร่ประโยชน์นั้น ได้แก่ความหวังประโยชน์จะให้เกิดแก่ผู้อื่น เป็นคุนแก่สมบัติของท่านผู้เป็นมหาบุรุษ…
ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพฤติปฏิบัติที่เหมาะสม สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรั
ธิติ: คุณสมบัติสำคัญสำหรับความสำเร็จ
295
ธิติ: คุณสมบัติสำคัญสำหรับความสำเร็จ
…ะท่านผู้มีอันสมาทานมั่นอย่างนั้นก็มี เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้น เรื่องนี้ถอดได้ใจความโดย ธรรมาธิษฐานว่า ความเป็นผู้มีอันสมาทานมั่นนั้นย่อมเป็นเหตุร้อนถึงความสำเร็จอันต้องเผล็ด ผลในอวสาน. อีกประการหนึ่ง ธิตินั้น เ…
บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
297
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
…พระบรมเชษฐาธิราชเจ้า ทั้งที่ทรงพระราชดำริขึ้นใหม่ คอยเพิกถอนอุปสรรคแห่งพระ ราชอาณาจักรเสีย แลนำไปสู่ความเป็นอิสระแก่ใจ ความบริบูรณ์ไม่บกพร่องแลความตั้งใจมั่งคน ธิตินี้จัดเป็นมงคลอย่างสูง เป็นเหตุนำมาซึ่งสวัสด…
บทความนี้สำรวจความสำคัญของธิติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการบำเพ็ญพระบารมีของโพธิสัตว์และพระอานนท์ ท่านที่เป็นอัญญสัตถุเทสและไม่เข้าร่วมกับกลุ่มที่สร้างความบิดเบือนทางความเชื่อ บทความยังชี้ให้เห็นถึงควา
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
…สมุมปาส์ บ่วงคล้องน้ำใจให้ประชาชนจงรักภักดี ทั้ง ในประเทศแลนอกประเทศ ย่อมอำนวยผลวิเศษ คือ พหุปปิยตา ความเป็นที่รักของคนมาก ประการหนึ่ง สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงพระเดชานุภาพลบล้นล่วงพ้นอำนาจแห่ง ประชาช…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
302
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
…แลทวยราษฎร์ตามคราวโอกาสนั้น ๆ ซึ่งจักอำนวนเหตุด้วยทรงเป็นปฏิรูปการีในธรรม นำให้เกิดผล คือ พหุปปิยตา ความเป็นที่ รักของคนเป็นอันมากเป็นรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชชนามา ด้วยประการฉะนี้
บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
303
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
…กายนี้ ต่างมีหน้าที่แผนกหนึ่ง ๆ เพื่อช่วยกันบำรุงสรีระให้เป็นไป ยังพรักพร้อมทำหน้าที่ร่วมกันเพียงใด ความเป็นไปโดยผาสุกแห่งสรีระย่อมมีเพียงนั้น โกฏฐาสทั้งหลายเหล่านั้น สะดวกแห่งกิจของตน ๆ ด้วยถ้าโกฏฐาสอันหนึ่ง…
…ะสุขภาพที่ดี โดยยกตัวอย่างการทำงานร่วมของอวัยวะภายในร่างกาย และความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อรักษาความเป็นปกติไว้และสร้างความสุขในสังคม นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงพระพุทธภาษิตที่กล่าวถึงความสำคัญของการปลอดจ…
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
305
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
…งกิจทั้ง ๔ คือ เห็นทุกข์ ละสมุทัย มรรคให้เกิด ๑ ไม่อย่างนั้นยากที่จะได้ตลอด ถ้าอย่างยิ่งหรือหย่อนไป ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันจักไม่มี เพราะอย่างนี้ สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงได้ทรงบัญญัติสิกขาบทขึ้นตามอัตถ…
บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
…เป็นกำลังสำคัญอัน ควบคุมความสามัคคีและอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น เหตุดังนั้นพระโบราณาจารย์จึงได้แสดงไว้โดย ความเป็นราชกรณียะของพระเจ้าแผ่นดินประการหนึ่ง ในสังคหวัตถุกถาแลจักรพรรดิวัตร ในสังคหวัตถุนั้น ท่านแสดง สังคห…
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
312
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
…ปีนี้ ( ๒๔๗๓ ) จักเลือกมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ ในถิ่นอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๑. ถิ่นฐานอันเหมาะเจาะแก่ความเป็นไปของบุคคลก็ดี ของคณะก็ดี ชื่อว่าปฏิรูปเทส สำเร็จการอ…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ