คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 225 / 614

…บทว่า เจตโส นั้น พึงประกอบเข้ากับอโกทิภาวศัพท์ ( แก้ เจตโส เอ โกทิภาว์ ) (ต่อไป) นี้เป็นอรรถโยชนา ( คำประกอบความ ) ในเอโกทิภาว ศัพท์นั้น ธรรมใดเป็นหนึ่งผุดขึ้น เหตุนั้น ธรรมนั้นจึงชื่อ เอโกทิ หมายความว่…

…รถวิกัป การแสดงถึงคุณลักษณะและความสำคัญของการเป็นเลิศในธรรมเพื่อจิตที่สุขสงบและปราศจากวิตกวิจาร ซึ่งคำว่า 'เอโกทิ' มีความหมายถึงความเป็นเอกและยิ่งใหญ่ในธรรม ซึ่งช่วยให้รับรู้ว่าใครที่ยังไม่ถูกวิตกครอบงำ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 165 เหตุนั้นธรรมนั้นจึงชื่อว่า เอโกทิ คำว่า เอโกทิ นี้ เป็นชื่อแห่งสมาธิ ทุติฌานนี้ยังเอโกทินี้ให้มี คือให้เจริญ เหตุนั้น ทุติยฌานนั้นจึงชื่…

ในบทนี้กล่าวถึงธรรมชาติของเอโกทิภาวะในทุติยฌานซึ่งเกี่ยวข้องกับการเจริญสมาธิ เมื่อเทียบกับปฐมฌานซึ่งยังไม่บริสุทธิ์เพียงพอ โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างศรัทธาในแต่ละฌานและผลกระทบที่มีต่อการปฏิบัติ นอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 167 " ถึงกระนั้น (ก็พึงทราบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสคำว่า วิตกก วิจาราน รูปสมา ดังนี้ไว้ ก็เพื่อแสดงว่า เพราะองค์หยาบๆ ล่วง ไป ความบรรลุฌานที่ยิ่งกว่าปฐมฌ…

บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'วิตกกวิจาราณ์ รูปสมา' ที่แสดงถึงเหตุผลที่ทำให้ทุติยฌานมีความสัมพันธ์กับการระงับวิตกวิจาร การเข้…

…นี้เป็นที่ ๒ เพราะมีลำดับแห่งจำนวน บ้างว่า ชื่อ ทุติยะ เพราะ พระโยคาวจรเข้าถึงฌานนี้เป็นที่ ๒ " ส่วนคำใดที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้ว่า " ทุติยฌานละองค์ ๒ ประกอบ ด้วยองค์ ๓ " ดังนี้ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยในคำนั้น…

ทุติยฌาน เป็นฌานที่สองที่มีความสำคัญซึ่งเกิดจากสัมปยุตสมาธิ ในการพิจารณาทุติยฌานนี้ นักปฏิบัติต้องทราบลักษณะเฉพาะที่รู้จักกันว่า ปีติสุข และ เอกัคคตา โดยฌานนี้ไม่มีวิตกวิจารที่กวนใจ ทำให้เกิดความผ่องใ

…ึ่ง ) ว่า " ถามว่า ในสมัยนั้นฌานมีองค์ ๓ เป็นไฉน ? ตอบว่าฌานมีองค์ ๓ คือ ปีติ สุข เอกัคคตา " ดังนี้ คำที่เหลือมีนัยอันกล่าวใน (ตอบแก้) ปฐมฌานนั้นแล้ว [ตติยฌาน] ก็แลครั้นได้บรรลุทุติยฌานแม้นั้นอย่างนี้แล…

ในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงองค์ฌานซึ่งมีปีติ สุข เอกัคคตาเป็นสำคัญ พระโยคาวจรได้บรรลุทุติยฌานและปรึกษาโทษของทุติยฌาน ว่าแม้จะมีความดี แต่ยังมีกระแสวิตกและองค์หยาบ จึงพยายามทำโยคะเพื่อบรรลุตติยฌาน ซึ่งเป็น

…้าวล่วงปีติด้วย เพราะวิตกวิจารระงับไปด้วย" อันที่แท้ วิตกวิจารเหล่านั้นระงับไปแต่ในทุติยฌานแล้ว แต่ คำนั้น ( นำมา ) กล่าว ( ในวาระแห่งตติยฌานอีก ) เพื่อแสดงทางของ ฌานนี้ และเพื่อกล่าวสรรเสริญนี้ด้วย แท้…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และอธิบายธรรมะในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับการลดความวิตกวิจารและปีติในการปฏิบัติฌาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตติยฌาน การบรรยายถึงความสำคัญของการละสังโยชน์ที่ทำให้เกิดความสงบและการมุ่งเน้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 176 คำนึงเป็นรส มีความไม่ต้องขวนขวายเป็นเครื่องปรากฏ มีความ คลายไปแห่งปีติเป็นเหตุใกล้ แล ในข้อนี้มีปัญหาว…

…ี้นำไปสู่การเข้าใจลึกซึ้งในแนวทางฝึกปฏิบัติในศาสนา. ขอเชิญทุกท่านที่สนใจศึกษาและค้นคว้าเกี่ยวกับหลักคำสอนนี้

…วามที่ตติยฌานประกอบด้วยองค์ ๒ พึงทราบโดยเกิดขึ้นแห่ง องค์ ๒ นี้คือ สุข จิตเตกัคคตา เพรา ราะเหตุนั้น คำใดที่ท่านกล่าวไว้ใน วิภังค์ว่า 1 อุเบกขา สติสัมปชัญญะ สุข เอกัคคตาแห่งจิต ชื่อว่า ฌาน คำนั้นจึงเป็นอ…

บทนี้สำรวจการทำความเข้าใจเกี่ยวกับตติยฌานในวิสุทธิมรรค โดยเน้นองค์ประกอบสำคัญที่ประกอบกัน เช่น สุขและเอกัคคตาแห่งจิต อีกทั้งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างองค์ต่างๆ ในฌาน และการพิจารณาอุปนิชฌาน การท

…ข์ด้วย บทว่า " ก่อน เทียว " หมายความว่า การละนั้นแลได้มีมาก่อนแล้ว มิใช่เพิ่งมามีใน ขณะแห่งจตุตถฌาน คำว่า " เพราะโสมนัสและโทมนัสดับหายไป " นั้น ความว่า เพราะธรรมทั้ง ๒ นี้ คือ เจตสิกสุข และเจตสิกสุขด้วย…

ประโยคนี้วิเคราะห์ความหมายและสำคัญของการละสุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส ในจตุตถฌานปาฐะ โดยยกตัวอย่างถึงการที่สิ่งเหล่านี้ละไปในอุปจารขณะที่แตกต่างกัน ซึ่งแสดงถึงความเข้าใจในธรรมะที่ลึกซึ้งซึ่งต้องอาศัยการพั

…านนี้เป็นที่ ๔ เพราะมีลำดับแห่งจำนวน บ้างว่าชื่อ ) จตุตถะ เพราะพระโยคาวจรเข้าถึงฌานนี้เป็นที่ 4 ส่วนคำใดที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้ว่า จตุตถฌานละองค์ ๑ ประกอบ ด้วยองค์ ๒ บัณฑิตพึงทราบอรรถาธิบายในคำนั้นต่อไป ควา…

บทความนี้กล่าวถึงจตุตถฌานที่เป็นฌานที่ 4 ตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยมีการอธิบายถึงองค์ประกอบต่างๆ ของจตุตถฌาน และความสัมพันธ์ระหว่างจตุตถฌาน…

…นั่นแล วิตกอย่างเดียวเท่านั้นเป็นองค์สำหรับละแห่ง ทุติยฌานนั้น องค์ ๔ มีวิจารเป็นอาทิเป็นองค์ประกอบ คำที่เหลือมี ประการดังกล่าวแล้ว ก็แลครั้นทุติยฌานแม้นั้น อันเธอได้บรรลุอย่างนี้แล้ว จึง ประพฤติให้เป็น…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการบรรลุตติยฌานในกระบวนการฝึกสมาธิ โดยเน้นการทำใจให้บริสุทธิ์ผ่านการบริกรรมคำว่า 'ปฐวี' เพื่อประสบผลแห่งการพัฒนาในจิตและการละองค์หยาบในทางจิตใจ จะได้ปรับเข้าสู่ความละเอียดในตติย…

…ิมิตไหว เช่นกับกลุ่มไอ (ร้อน ) แห่งข้าวปายาสที่เพิ่งปลงลงจากเตา (ส่วน ) ปฏิภาคนิมิตเป็น ดวงนิ่งแน่ว คำที่เหลือพึงทราบตามนัยที่กล่าวแล้วนั้นเทอญ วาโยกสิณ จบ (นีลกสิณ] ส่วน ( กสิณ ) ถัดนั้นไป ( บัณฑิตพึงท…

…เห็นสีเขียวซึ่งนำไปสู่นิมิตต่าง ๆ การปฏิบัตินี้มีความสำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการเจริญวิชชาในทางธรรม ตามคำสอนของพระโยคาวจร.

…น ย่อมปรากฏ (ส่วน ) ปฏิภาคนิมิตหลุดจากกสิณมณฑล ปรากฏเช่น กับขั้วตาลฝั่งแก้ว ( อินทนิล ) อยู่ในอากาศ คำพรรณนาที่เหลือ พึงทราบตามนัยที่กล่าวแล้วนั้น เทอญ " นีลกสิณ จบ ปีติกสิณ นัยแม้ในปีติกสิณก็ดุจนัยนั้น…

ในการสร้างกสิณมณฑล ผู้ปฏิบัติสามารถนำดอกไม้ประเภทต่างๆ มาทำให้เต็มผอบ และสามารถใช้วัสดุหลากหลายสี เช่น ผ้าสีเขียว หรือสีอื่น ๆ ในการสร้างเป็นรูปแบบต่างๆ รวมถึงการทำให้เคลื่อนที่ได้ตามที่ได้กล่าวถึงในบ

…อง ) ก็ได้ ทำกสิณ ( มณฑล ) แล้วยังมนสิการว่า ปีตก ปีตก ให้เป็นไปโดยนัยที่กล่าวแล้วในนีลกสิณนั้นเถิด คำที่เหลือก็เช่นเดียว " กันนั้นแล ปีตกสิณ จบ [โลหิตกสิณ] นัยแม้ในโลหิตกสิณก็ดุจนัยนั้น สมคำ ( อรรถกถา …

บทนี้กล่าวถึงการทำกสิณในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการสร้างนิมิตทั้งในสีเหลืองและสีแดงซึ่งมีความสำคัญในทางลัดสู่การเห็นอภิญญา พระพุทธศาสนาแนะนำให้ใช้ดอกไม้หรือผ้าสีต่างๆ เพื่อกระตุ้นการเกิดนิมิตและการทำสมาธ

…าย (ส่วน) ก็หาขยายไม่ (ส่วน ) ปฏิภาคนิมิตปรากฏเป็นดวง อากาศแท้ และพระโยคาวจรจะ (นึก) ขยาย ก็ขยายได้ คำที่เหลือ พึงทราบโดยนัยอันกล่าวแล้วในปฐวีกสิณนั้นแล ( ปริจฉินนากาสกสิณ จบ พระทศพลผู้สรรพธรรมทส ( ทรงเ…

…สมาธิได้ โดยการสร้างช่องที่เหมาะสมและใช้การภาวนาเป็นเครื่องช่วย อธิบายถึงการสร้างนิมิตในอากาศ รวมถึงคำสอนจากพระทศพลเกี่ยวกับการเจริญกสิณและความสำคัญของทศกสิณในระดับสมาธิ.

…ภ] หนอนทั้งหลาย เรียกว่า ปุสฺวะ ปุสฺวะทั้งหลายคลาคล่ำอยู่ใน อสุภนั่น เหตุนั้น อสุภนั่นจึงชื่อปุฬวกะ คำว่า ปุฬวกะนั่นเป็น คำเรียกซากศพที่เต็มไปด้วยหนอน [อัฏฐิกอสุภ] กระดูกนั่นเองชื่ออัฏฐิกะ นัยหนึ่ง กระด…

บทนี้นำเสนอการทำความเข้าใจเกี่ยวกับคำศัพท์ทางพระพุทธศาสนา เช่น ปุฬวกอสุภและอัฏฐิกอสุภ รวมถึงวิธีการเรียนอุทธุมาตกอสุภกรรมฐาน โดยอธิบายถึง…

…่รักอยู่ นำจิตเข้าไปผูกไว้ในอารมณ์นั้น เป็นแน่แท้ (ในที่สุด) เธอสงัดจากกามทั้งหลาย ฯลฯ เข้าถึงฌาน * คำแก้ปัญหา ๓ ข้อนี้ มีอรรถาธิบายข้างหน้า

บทความนี้อภิปรายถึงการกำหนดนิมิตในวิสุทธิมรรค รวมถึงความสำคัญของการมีสติและการพิจารณาตนในสภาพการณ์ความเงียบสงบ ที่นำไปสู่อานิสงส์ในการดำเนินชีวิตทางธรรม อธิบายว่าการกำหนดนิมิตและการพิจารณาต่างๆ ช่วยให

…อนั้นจึงสังเกตไว้ว่า " ในโอกาสตรงนี้ นั่นเป็นเถาไม้ นี่เป็นอสุภ นิมิต นี่อสุภนิมิต นั่นเถาไม้ " ส่วนคำใดที่กล่าวว่า " ทำ---- ให้เป็นนิมิตร่วม ให้เป็นอารมณ์ ร่วม " คำนั้นก็ ( มีอรรถาธิบาย) รวมอยู่ในข้อ ก…

ในข้อความนี้ได้พูดถึงการสังเกตและกำหนดลักษณะของวัตถุธรรมชาติ เช่น จอมปลวก ต้นไม้ และกอไม้ โดยใช้คำเทศน์อธิบายว่าดูอย่างไร ทั้งยังยกตัวอย่างการระบุว่าวัตถุใดเป็นอสุภนิมิตหรืออารมณ์ร่วม โดยมุ่งเน้นควา…

…อนล่าง ) พึงตั้งจิตบริกรรมว่า อุทธุมาตก์ อุทธุมาตก ที่ร่างท่อนนั้นก็ได้ [วินิจฉัยอุคคหนิมิตเป็นอาทิ คำต่อไปนี้ เป็นคำวินิจฉัยในอรรถกถาปาฐะมีคำว่า " เธอย่อม ทำนิมิตนั้นให้เป็นสิ่งที่ถือเอาได้อย่างดีแล้ว"…

…ารเพื่อให้สามารถถือเอานิมิตจากซากศพได้อย่างชัดเจน โดยเน้นให้ทำสติให้มั่นและกำหนดภาพให้ชัดเจน จากนั้นคำอธิบายในบทนี้ยังระบุถึงการจำและการถือเอานิมิตในบางสถานการณ์

… ทางทิศนั้น พึงจงกรมและนั่งในที่อันควรแก่โอกาสก็ได้ แต่พึงทำจิต ให้มุ่งต่อทิศนั้นไว้เท่านั้น [อธิบายคำแก้ปัญหาว่า การกำหนดจำนิมิตโดยรอบมีประโยชน์อะไร คำต่อไปนี้เป็นอธิบายคำแก้ ( ปัญหา ) มีคำว่า ( การกำห…

ในบทนี้กล่าวถึงการกำหนดจำนิมิตและกรรมฐานซึ่งมีความสำคัญในการนำไปสู่การทำจิตให้มั่นคง โดยเน้นการสำรวมและไม่ให้จิตคิดไปนอกตัว การบริหารจัดการทิศทางที่ออกจากป่าช้าเพื่อให้ถึงเสนาสนะของตนโดยมีการคิดวางแผน