คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 33 / 810

…วนขวายจุดปลายทั้ง ๒ ข้าง และกลาง (ของ ๑. ถ้ายอมรับว่า พระพุทธโฆสแต่งวิสุทธิมรรคนี้ก่อนอรรถกถาอื่น ๆ คำว่า "ในอรรถกถาทั้งหลาย นี้ ก็ต้องหมายถึงอรรถกถาทั้งหลาย ที่ปราชญ์ชาวสีหลแต่งไว้ก่อน เช่น มหาอรรถกถา …

เอกสารนี้พูดถึงการมนสิการในวิสุทธิมรรค โดยการอธิบายถึงวิธีการต่างๆ เช่น อนุพันธนาและผุสนา การนับลม และการตั้งจิต ที่ช่วยให้บัณฑิตเข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติอย่างถูกต้อง พร้อมกับอุปมาที่ช่วยอธิบายแนวความ

…อพฺยาปชฺฌา ดหนฺตุ- ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงจงเป็นผู้มีความไม่บีบคั้นเถิด" นี้ก็เป็นอัปปนา อันหนึ่งได้ คำว่า 'อพยาปชฺฌา - ไม่มีความบีบคั้น" นั้น คือ พยาปาทรหิตา ปราศจากพยาบาท ภาวนาว่า "(สพฺเพ สตฺตา) อนีฆา …

ในการทำเมตตาภาวนา ผู้ปฏิบัติสามารถอธิษฐานให้สัตว์ทั้งหลายมีความสุขและปราศจากเวร โดยแบ่งเป็นคำอธิษฐาน ๕ ประการ เช่น ขอให้สัตว์ไม่มีเวร, ไม่มีความบีบคั้น, และไม่มีทุกข์ นอกจากนี้ยังมีคำอธิษฐานอีก…

…ในเนวสัญญานาสัญญายตนะ แม้ในที่นี้ บทว่า 'สพฺพโส - โดยประการทั้งปวง" นี้ก็มีนัยดัง กล่าวแล้วนั่นแล ในคำว่า "ก้าวล่วงอากิญจัญญายตนะ" นั้นเล่า ก็ หมายเอาทั้งฌานทั้งอารมณ์เป็นอากิญจัญญายตนะ โดยนัยที่กล่าวมา…

ในเนื้อหานี้ อธิบายถึงการวิเคราะห์อากิญจัญญายตนะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับฌานและอารมณ์ที่มีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ พระโยคาวจรต้องก้าวล่วงทั้งสองอย่างเพื่อให้เข้าถึงได้ ด้วยการไม่ให้ความคิดไป

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 258 ในคำของสามเณรนั้น คำว่า "น้ำมันมี" ก็ใช่ โดยมุ่งถึงความ (ที่น้ำมัน) ไม่ควร (ปน) กับยาคู เพราะมัน (มีติด)…

เนื้อหาพูดถึงการเข้าใจและพิจารณาสัญญาในทางวิปัสนา สัญญากิจที่จำเป็นต้องมีเพื่อการเข้าถึงความเป็นจริง เมื่อพูดถึงธาตุไฟในน้ำร้อน เป็นภาพลักษณ์ที่สื่อถึงความไม่สามารถทำกิจได้แม้จะมีธรรมแม้ว่าเป็นธรรมชาต

…ั้นพระเถระบอกว่า "สามเณร ถ้านำมี ก็จงนำ ผ้าอาบมา เราจักอาบน้ำ" จึงเรียนว่า "(น้ำ) ไม่มีดอก ขอรับ" ในคำของสามเณรนั้น คำว่า "น้ำมี" ก็ใช่ โดยมุ่งถึง (มันมี) พอเปียกรองเท้า คำว่า (น้ำ) ไม่มี" ก็ใช่ โดยมุ่ง…

…งถึงหลักธรรมที่ไม่ประมาทและตรงตามความปรารถนาของผู้ศึกษา นอกจากนี้ยังมีการชี้แจงถึงว่าในบางกรณีการแปลคำที่ไม่สมบูรณ์อาจต้องเติมเพื่อให้เข้าใจได้ถูกต้องตามคำสอน

…้วย รูปาวจรจตุตถฌาน เกิดขึ้นดวงเดียวเท่านั้นต่อกับโคตรภูจิต เช่นดัง อัปปนาจิตที่กล่าวมาแต่ก่อน แม้ในคำที่กล่าวในปฏิสัมภิทาว่า "โดย ปกติ (พระโยคี) เป็นคนผู้เดียว (แต่) นึกให้เป็นคนมากจำนวน ๑๐๐ ก็ดี จำนวน…

…จตุตถฌานแบบเฉพาะ อธิบายถึงการเกิดขึ้นของจิตในสมาบัติและการอธิษฐานด้วยญาณในอภิญญา โดยแสดงความสำคัญของคำว่า 'อธิษฐานด้วยญาณ' ที่พึงเข้าใจในลักษณะโดยรายละเอียดในการปฏิบัติ.

…ที่กำหนดไว้ มัน จึง(กลับ) เป็นน้ำไปตามเดิม (อากาเส ปัลลังกกมปาฏิหาริย์ - นั่งขัดสมาธิไปในอากาศก็ได้ คำว่า ปลุลงเกน กมติ ความว่า ไปทั้ง (ที่นั่งคู่) บัลลังก์ (คือนั่งขัดสมาธิไป) คำว่า ปกขี สกุโณ แปลว่า น…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำปาฏิหาริย์ในอากาศ ซึ่งสามารถทำได้โดยการนั่งขัดสมาธิ และการอธิษฐานให้แผ่นดินเกิดขึ้นในอากาศได้ โดยมีการอธิบายถึงนกที่มีปีกและสัตว์น้ำต่างๆ โดยนำเสนอหลักธรรมของพระพุทธศาสนาในการประย

…เองฉันใด ปาฏิหาริย์ข้อนี้ก็อุปมาฉันนั้น [กาเยน วสวัตตนปาฏิหาริย์ - ใช้อำนาจด้วยกายไปถึงพรหมโลกก็ได้ คำว่า "ยาว พรหมโลกาปิ - เพียงไรแต่พรหมโลกก็ได้" หมาย ความว่าทำพรหมโลกให้เป็นที่กำหนดก็ได้" คำว่า "กาเย…

ในบทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคในภาค ๒ ตอน ๒ ที่อธิบายถึงปาฏิหาริย์ของการอธิษฐานไปสู่พรหมโลก ซึ่งเป็นการใช้ฤทธิ์ของตนเพื่อย้ายที่หมายไปที่ใกล้และไกล ทั้งยังมีตัวอย่างการอธิษฐานที่สามารถเปลี่ยนของมากให้

…่เป็นของมนุษย์" ความว่าล่วง คือล้ำธาตุหูเนื้ออันเป็นของมนุษย์ไป โดยได้ยินเสียงเลย อุปจารของมนุษย์ไป คำว่า "อุฏภ สทฺเท สุณาติ" แปลว่า ได้ยินเสียงทั้งสอง เสียงสองคืออะไรบ้าง คือเสียงทิพย์ด้วย เสียง มนุษย์…

บทความนี้อธิบายความหมายของโสตธาตุที่เป็นทิพย์และความสามารถในการได้ยินเสียงจากทั้งมนุษย์และเทวดา รวมถึงการอธิบายว่าผู้ที่สามารถได้ยินเสียงที่เกินกว่าธาตุหูเนื้อมนุษย์ได้เป็นเพราะอำนาจของทิพยวิหารและการ

…ในอ. นี้จะพึงเห็นได้ว่า เวลาดัง วิเคราะห์ ตั้งไปตามลำดับเลข ๑,๒,๓. แต่เวลาเปล่าต้องเปล่าลำดับ คือแปลคำว่า มีวัตถุ เป็นสมาสที่ 2 ต่อไปยังแปลสมาสที่ 1. ว่าง หอมและระเบียบ, แต่ต่ออย่างนี้ สมาสที่ 3 และที่ …

เนื้อหานี้อธิบายลำใวยากรณ์และสมาคมในภาษาไทย โดยมีการวิเคราะห์และอธิบายการใช้คำทั้งในทางไวยากรณ์และในการแปลสมาสแม้ว่าอาจมีข้อยกเว้นในกฎเกณฑ์ต่างๆ โดยเน้นที่ความนิยมในการใช้ภาษาและ…

…าส้องดังมก. ในข้อนี้ เมื่อแปลโดยพญาชนะ ต้องแปลว่า เป็นต้นิติดต่อกันอยู่ 2 ครั้ง เพราะมีอักขีพอยู่ 2 คำ แต่ถ้าแปลเอาความท่านนิยมให้แปลว่า อุปสคมการถอดคดและลดตำแหน่งมีอาวกว่าตำแหน่งสมาคมดีเป็นต้น ลานูพุทธ…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการวิเคราะห์และแปลบทไวทยาภัณฑ์ โดยเน้นการใช้สมาคมและคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น ฐานทอุฉินาทิโกและ พุทธพฤทธิ นอกจากนี้ยังมีการชี้ให้เห็นถึงการวิเคราะห์และสร้…

…ี เป็นอันใช้ได้. ในตรตษิติติดนี้ ลง นิฏ ปิณิจ แทนศัพท์ได้มา มี ตรติ ศัพท์ ซึ่งเปล่า ย่อมมาจน เป็นตน คำว่า เป็นตน นั่นเอง ให้สิ่ง ถึงศัพท์อื่น ๆ ได้หลายอย่างต่อไป เช่น คำว่า ยมด ย่อมเที่ยวไป, คจุดิ ยอมไป…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์คำศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นไปที่คำว่า ปัจ สายปุฏุตสุ อปจิต และการระบุลักษณะของศัพท์ โดยมีการเปรียบเทียบแ…

…ต่าง ๆ สงูว่าดาราแห่งอารมณ์ และอาการที่รับแจ้งได้ ความรู้นี้(และฉะนั้น) พึงทราบว่า เป็นความรู้ ทั่ว คำที่ว่า "ได้ชื่อว่าเป็นปัญญา เพราะอธิษฐานรู้ เป็นความรู้ ทั่ว คำที่ว่า "ได้ชื่อว่าเป็นปัญญา เพราะอธิษ…

เนื้อหาสอนเกี่ยวกับการพัฒนาความรู้ในด้านปัญญา โดยสำรวจความแตกต่างระหว่างสัญญาและวิญญาณ รวมถึงวิธีการรับรู้ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และสภาพจิตใจ เพื่อให้เข้าใจรายละเอียดเกี่ยวกับธรรมชาติของการรับรู้ในรับป

ประโยค - วิวัฒนาการแปล ภาค 3 ตอน 1 - หน้าที่ 13 [อัคคปฏิปัสมิภิกะ] ในวัฏฏะ นั้น คำว่า "อรรถ" นั้น โดยสังเขปเป็นคำเรียกผลที่ เผิดมานแต่เหตุ จริงอยู่ ผลที่เผิดมานแต่เหตุ ท่านเรียกว่า "…

บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'อรรถ' และ 'ธรรม' ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความรู้ที่เกิดจากการศึกษาพุทธธรรม ความแ…

ประโยค - วิถีธรรมรวมเปล่า คำ ด ค ตอน ๑ - หน้าที่ 201 พระนิมพน" ฉะนี้ไช่บ่ คำสนองใบพึงมีว่า "อนุญาตนั่นน่าชื่อว่า เที่ยงหมามได้ เ…

…ละแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในหลักพระพุทธศาสนา โดยมีการเข้าใจถึงระบบเหตุและผลที่เกี่ยวข้องกับมรรคและผลจากคำสอนของพระสัพพัญญเจ้า อธิบายความเป็นเที่ยงของพระนิมพนและความเสื่อมโทรมของรูป รวมถึงการอภิปรายเกี่ยวกั…

ประโยค - วิสถีมุทธบรรเลง ถลก ด ค ตอน ๑ - หน้า ที่ 234 อรรถาธิบายแห่งคำประพันธ์นี้ว่า คำว่า “ด้วยบทหนา” เป็นต้น ความว่า ความเป็นสัจจวตะ เป็นต้น ซึ่งแยกออกไปเป็นสัจจวตะ (กล…

บทความนี้วิเคราะห์คำประพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับอำนาจปัจจัยและความเป็นอยู่ของธรรมอย่างละเอียด โดยมีการแยกประเภทต่าง ๆ เช่น ส…

… แม้ในอุทธศมอืนมีอารมณ์เป็นปัจจัย เป็นต้น กษัตริย์เดียวกันนี้ [แก้ศัพท์เหตุ] ในบท “เหตุปัจจัย” นั้น คำว่า “เหตุ” เป็นคำเรียกว vervolgens (อวัจจะแห่งคำ คืออโยคคำที่ให้รู้ความแต่ละคำ) และการนะ (สิ่งที่ ก…

บทความนี้สำรวจความหมายของคำว่า 'เหตุ' และ 'ปัจจัย' ในแง่มุมที่แตกต่างกัน ทั้งในทางวิทยาศาสตร์และทางพระศาสนา คำว่า 'เหตุ' ใช้กล่…

…ุปธรรมสงฆ์) โดยหลายประการ เป็นปัจจัยแห่งอภิสงฆ์ข้อสุดท้าย (คืออญฺญชาขิ สัง- ขาร) โดยประการเดียวแล ในคำสังนั้น คำว่า “เป็นปัจจัยแห่งอภิสงฆ์คือ อญฺญชาขิ สังขาร” โดยประการ ๒ คือโดยเป็นอารมณ์มณีปัจจัย ๑ โ…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับปัจจัยในการสร้างอภิสงฆ์ ซึ่งรวมถึงความสำคัญของอุปธรรมสงฆ์และการอธิบายความหมายของอญฺญชาขิ สังขาร โดยเน้นถึงบทบาทของอารมณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในกระบวนการคิดและการทำบุญเพื่อ

ประโยค - วิญญาณมิรมรณเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑ - หน้าที่ ๓๓๘ [คำถามส่งเขบ] ก็ข้อว่า วิญญาณเป็นปัจจัยแห่งรูปแท้ (มอง) ไม่เห็น ย่อมสำรัจได้โดยอัตตรูปที่ (มอง) เห็น ได…

บทความนี้สำรวจประเด็นว่าด้วยวิญญาณและความสำคัญต่อรูปและนามในทางอภิธรรม โดยเน้นการเห็นว่าวิญญาณเป็นปัจจัยของการเกิดรูปและนาม รวมถึงการอนุมานถึงสิ่งที่มองไม่เห็นในโลกนี้ วิญญาณจึงถูกต้องเป็นธรรมชาติหลัก

…นดลภาพ คือกล่าวถึงผล (คือกล่าวถึงผล) เพราะกรรมนันเป็นเหตุแห่งภาพ ดังความเกิดขึ้นแห่งพระพุทธทั้งหลาย คำว่าเป็นสุข เพราะเป็นเหตุแห่งความสุขนั วิจินฉัยโดยอรรถในบทนี้ พึงทราบโดยประกาศที่กล่าวมานี้ เป็นอันดั…

…บ่งออกและการรวมของธรรมา โดยการวิจินฉัยโดยอรรถและโดยธรรมในเรื่องภาพซึ่งประกอบด้วยกรรมภาพและอุปปติภาพ คำว่า 'ภาพ' มีการแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ กรรมภาพ และอุปปติภาพ ซึ่งกรรมภาพนั้นถูกนับว่าเป็นเหตุของภ…