คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 44 / 147

…วิชชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ ฯ” จะเห็นว่าคุณวิเศษ 5 อย่าง ดังบาลีที่ยกขึ้นกล่าวนี้ จะเป็นความหมายของคำว่า “พุทโธ” กล่าว คือ จกฺขุ ความเห็น ญาณ์ ความรู้ ปญฺญา ความรู้ชัด วิชชา ความรู้แจ้ง และ อาโลโก แสงสว่า…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยถูกต้องหรือ 'สัมมาสัมพุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชชา และ อาโลโก ซึ่งรวมความหมายว่า 'ทั้งรู้ทั้งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโ

…า “สุคโต” 5.4.5 ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า โลกวิทู แปลว่า “ผู้รู้แจ้งโลก” คำว่า โลก ในที่นี้มีความหมาย เป็น 2 นัย คือ นัยที่ 1 “โลก” หมายถึงชีวิตร่างกายของเรา ดังที่พระสัมมาสัมพุท…

บทนี้วิเคราะห์ถึงความรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลกหรือ “โลกวิทู” โดยมีแนวคิดเกี่ยวกับโลกทั้ง 2 นัย ได้แก่ ร่างกายและการเวียนว่ายตายเกิด ในบทนี้กล่าวถึงการรู้แจ้งถึงความทุกข์และว

…ผู้หักกิเลส 3) ผู้มีภคธรรม 4) ผู้จำแนกธรรม 5) ผู้คบวิหารธรรมฝ่ายดี 6) ผู้คายตัณหาในภพ 1) ผู้มีภาคย์ คำว่า “ภาคย์” แปลว่า โชคดี หรือบุญกุศล ผู้มีภาคย์จึงหมายความว่า พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงบริบูรณ์ด้วยกุศลธร…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือที่ทรงพระนามว่า 'ภควา' มีความหมายที่ลึกซึ้ง อาทิเช่น ผู้มีภาคย์ ซึ่งแสดงถึงความเป็นบุญกุศลและความสุขที่พระองค์ประสบ รวมถึงการหักกิเลสที่หมายถึงความบริสุทธิ์ภายใน นอกจากนี้ยังมี

…องกาม หรือตกเป็นทาสของกาม “กาม” คืออะไร กามประกอบด้วยองค์ 2 คือ 1. กิเลสกาม 2. วัตถุกาม 1. กิเลสกาม คำว่า “กิเลส” โดยรูปศัพท์ หมายถึง ความชั่วที่แฝงอยู่ในความรู้สึกนึกคิด ทำให้ จิตใจขุ่นมัวไม่บริสุทธิ์ “กา…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงแรงจูงใจในการบวชในพระพุทธศาสนา ซึ่งมี 3 ประการคือ ศรัทธาในพระธรรม, ความเห็นโทษภัยในชีวิตฆราวาส และความเห็นคุณของชีวิตนักบวช การบวชมุ่งหมายเพื่อการละบาปและการประพฤติพรหมจรร

…ลาย 1) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร ในหัวข้อนี้มีคำศัพท์ที่ต้องแยกพิจารณาอยู่ 2 คำ คือ มรรยาท กับ โคจร คำว่า “มรรยาท” บางทีก็เขียน “มารยาท” แต่ในตำราพระพุทธศาสนา มักนิยมใช้คำว่า “อาจาระ” อาจาระนั้นแบ่งออกเป็น…

ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด

ในที่นี้มีคำว่า ติรัจฉานวิชา คำว่า “ติรัจฉาน” แปลว่า “ไปขวาง” ดังนั้น “ติรัจฉานวิชา” จึงมี ความหมายว่า วิชาเหล่านี้…

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของคำว่า "ติรัจฉานวิชา" ซึ่งหมายถึงวิชาที่ขัดกับการเป็นพระภิกษุ และความสำคัญของศีลที่ภิกษุต้องปฏิบัติตามเพื่…

…ัพพะด้วยกายวิญญาณ” “รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจ” ย่อมหมายถึง “รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยมโนวิญญาณ” นั่นเอง ส่วนคำว่า “ไม่ถือนิมิต” คือ ไม่ถือเครื่องหมายซึ่งมีอยู่ในอายตนะภายนอก เช่น ไม่สนใจว่าเป็น หญิงหรือชาย หรือไม่…

บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดกิเลส และอธิบายถึงอกุศลธรรมอันลามก

…ทธเจ้าตรัสว่า “ที่เมื่อไม่สำรวมแล้ว จะเป็นเหตุให้อกุศลธรรมอันลามก คือ อภิชฌา และ โทมนัสครอบงำา....” คำว่า “รักษามนินทรีย์” หรือ “สำรวมมนินทรีย์” หมายถึงการรักษาใจให้พ้นจากการถูกครอบงำ โดยอภิชฌาและโทมนัส จะ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวมมนินทรีย์ที่ทำให้ใจปลอดจากทุกข์และกิเลส โดยการมีสติคุ้มครองใจในการรับรู้ต่างๆ ทั้งนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้แนะแนวทางการรักษามนินทรีย์เพื่อหลีกเลี่ยงจากอภิชฌาและโทมนัสที่เป็

…เจ้าตรัสว่า ภิกษุเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วย บิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้องเช่นนี้ คำว่า “จีวร” ย่อมหมายถึง “ไตรจีวร” อันประกอบด้วยสบง จีวร และสังฆาฏิ ซึ่งใช้พันกาย แล้วคาดให้แน่นด้วยประคด…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น จีวร บาตร และมีดโกน ในการบริหารกายและท้องของภิกษุ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุใช้จีวรบริหารกาย และบาตรเพื่อยังชีวิต การมีความสันโดษเป็นคุณสมบัติที่นำมาซ

…ารอย่างใดเล่าที่จะทำให้คนเป็น คนดี กล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ มีเหตุปัจจัยอะไรบ้างที่จะทำให้คนเป็นคนดี คำว่า “คนดี” นั้น มีศัพท์ในพระพุทธศาสนาเรียกว่า “บัณฑิต” บัณฑิตอาจจะเป็นใครก็ได้ทั้งสิ้น เช่น อาจจะเป็นผู…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของคนดีในการสร้างสันติสุขในโลก โดยกล่าวถึงผลกระทบจากคนพาลที่ก่อให้เกิดความวุ่นวายและการแตกแยกในสังคม เช่น กรณีพระเทวทัตและพระเจ้าพิมพิสาร พร้อมเน้นย้ำความจำเป็นในการปลูกฝังคนดี

…่ได้เปรียบเทียบกับคนอื่นถ้าเราเกิดและเติบโตในป่า โดยไม่ได้เจอคนอื่นเลย เราจะขาดความรู้ต่าง ๆ มากมาย คำว่า ตัวเราสูง ต่ำ หล่อ สวย ขี้เหร่ เป็นต้น จะไม่มีอยู่ในความคิดเรา เพราะในความรู้สึกของเรานั้นโลกทั้งโล…

การเปรียบเทียบช่วยให้เราเข้าใจคุณค่าและหลักการของพระพุทธศาสนาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับที่เราเข้าใจความสูงต่ำของตัวเองได้จากการเปรียบเทียบกับคนอื่น ในการศึกษาพระพุทธศาสนา การเปรียบเทียบกับศาสนาอื่

…ลัก ธรรมข้อแรกอยู่ในหลายหมวดธรรม หรืออยู่ในทุกหมวดธรรมก็ว่าได้ เพียงแต่ว่าหากกล่าวโดยย่อก็ไม่ได้ใส่ คำว่า “ศรัทธา” เอาไว้ การที่บุคคลใดจะศึกษาพระพุทธศาสนาหรือศาสนาใดก็ตาม เบื้องต้นจะต้องมี ศรัทธาต่อคำสอนใน…

แม้ว่าพระพุทธศาสนาจะเน้นการใช้ปัญญา แต่ก็ยังมีความสำคัญของศรัทธาที่ไม่ขัดแย้งกับการศึกษาหาความรู้ ศรัทธานำไปสู่ปัญญาที่เปิดกว้าง ในโลกที่วิทยาศาสตร์ก้าวหน้าอย่างมาก บางครั้งความรู้ใหม่อาจขัดแย้งกับคำส

…ึงกับยกทัพออกไปฆ่าฟัน กันเพื่อแย่งชิงเมืองเยรูซาเล็มซึ่งต่างฝ่ายก็คิดว่าเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ของตน คำว่า “สงครามครูเสด - พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ มก. เล่ม 81 หน้า 477. 2 พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา …

พระปุณณิกาเถรีกล่าวถึงความเชื่อในพระศาสนาที่ว่าการอาบน้ำไม่สามารถทำให้หลุดพ้นจากบาปกรรมได้ การอ้อนวอนกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ไม่ได้ทำให้ได้มาซึ่งอายุ สุข และสวรรค์ ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า ต้องม

…มครูเสดราว 7,000,000 คน แม้ในทุกวันนี้ศาสนาเดียวกันแต่ต่างนิกายกันก็ยังมีข่าวฆ่ากันตายอยู่เป็นประจำ คำว่า Crusade มาจากคำว่า Cross แปลว่า ไม้กางเขน นักรบชาวคริสต์จะมีไม้กางเขนเป็นตรา ติดที่หน้าอกเสื้อทุกคน…

สงครามครูเสดเกิดขึ้นระหว่าง ค.ศ.1639-1813 ระหว่างชาวคริสต์และมุสลิม โดยมีผู้เสียชีวิตประมาณ 7 ล้านคน การรบนี้มีศรัทธาเป็นที่ตั้งและตราบาปแตกต่างจากประวัติศาสตร์ของพระพุทธศาสนาที่ไม่มีการใช้ความรุนแรงเ

…สสังเสวะ : การคบสัตบุรุษ สัตบุรุษ แปลว่า คนสงบ คนดี คนมีศีลมีธรรม คำที่มีความหมายใกล้เคียงกันได้แก่ คำว่า กัลยาณมิตร หรือ มิตรดี และคำว่า บัณฑิต หมายถึง คนที่มีจิตใจผ่องใสเป็นปกติ เป็นผู้ที่คิดดี พูดดี ทำด…

หลักธรรม 4 ประการของพระพุทธศาสนา ได้แก่ สัทธรรมสวนะ, โยนิโสมนสิการ, ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ และการคบสัตบุรุษ ซึ่งช่วยให้ชีวิตเจริญรุ่งเรืองทางโลกและทางธรรม ความสำคัญของสัตบุรุษในฐานะครูที่ดีช่วยให้เราเข้า

2) นามขันธ์ คำว่า นาม แปลว่า “น้อมไป หมายถึง ความน้อมไปมุ่งต่ออารมณ์” อารมณ์ ในที่นี้คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส แล…

บทความนี้สำรวจความหมายและลักษณะของนามขันธ์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ รวมถึงความรู้สึกต่างๆ ที่เป็นพื้นฐานของประสบการณ์ทางอารมณ์และจ

…ู่การบรรลุมรรคผลนิพพาน ฐานที่ 7 ศูนย์กลางกายเหนือฐานที่ 6 สองนิ้วมือ โดยย้อนกลับขึ้นมาข้างบน 2 นิ้ว คำว่า 2 นิ้วมือในที่นี้ หมายถึง การนำนิ้วชี้กับนิ้วกลางวางซ้อนกัน ฐานที่ 7 นี้เป็นฐานที่สำคัญที่สุด บุคคล…

การตั้งฐานที่ตั้งของใจในคำสอนของหลวงปู่วัดปากน้ำมีความสำคัญในการเข้าใจถึงศูนย์กลางของจิตใจซึ่งอยู่ในหทัยวัตถุ โดยเฉพาะที่ฐานที่ 6 และฐานที่ 7 อธิบายถึงตำแหน่งและวิธีการนำใจมาอยู่ที่ศูนย์กลางกายได้อย่า

…ทั้งหลาย จิตนี้ผุดผ่อง แต่ ว่าจิตนั้นแลเศร้าหมอง ด้วยอุปกิเลสที่จรมา” ในที่นี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้คำว่า “อุปกิเลส” อุป แปลว่า เข้าไป หมายถึง อาการที่กิเลสเข้าไปทำให้จิตเศร้าหมองนั่นเอง อีกคำหนึ่งที่มักใช…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความหมายของกิเลสและผลกรรมที่เกิดจากการทำกรรมในพระพุทธศาสนา ผ่านชีวิตและวิบากกรรมขององคุลิมาล อดีตโจรที่ฆ่าคนหลายคน จนกระทั่งได้บวชและบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ กิเลสเป็นสาเหตุที่ทำให้จ

…รวมทั้งศีลในดับสูงขึ้นไปคือ ศีล 8 และศีล ของนักบวชด้วย -ภาวนามัย หมายถึง บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา คำว่า “ภาวนา” แปลว่า “เจริญ” หมายถึง การเจริญ “สมาธิ” หรือ การนั่งสมาธินั่นเอง กุศลธรรมทั้ง 2 หมวดคือ กุศ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบุญและกรรมในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็นบุญกิริยาวัตถุ ซึ่งประกอบด้วยทาน สีล และภาวนา โดยแต่ละประเภทมีบทบาทสำคัญในการลดกิเลสและส่งเสริมการปฏิบัติศีล การให้ทานถือเป็นการสร้างบุญที่ช่วยเสร

…ผู้อื่น, พยาบาท คิดปองร้ายเบียดเบียนผู้อื่น, และมิจฉาทิฏฐิ ความเห็นผิด 3) ความหมายและประเภทของวิบาก คำว่า วิบาก แปลว่า ผลที่เกิดขึ้น หมายถึง ผลแห่งกรรม ผลแห่งกรรมนั้นมี 2 ระดับคือ เบื้องต้นนั้นจะเกิดเป็นบุ…

บทความนี้กล่าวถึงการกระทำชั่วในรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ กายทุจริต วจีทุจริต และมโนทุจริต โดยชี้ให้เห็นถึงการกระทำที่เกิดจากเจตนาและส่งผลต่อชีวิตของผู้ทำ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความหมายของวิบากและผลของกรรม โด