คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 69 / 149

…ล่านั้น ส่วน (วิสภาคปริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วน ที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [กระดูก] ๑๐๐ ๑๐๐ ท่อน คำว่า อฏฐี - กระดูกทั้งหลาย คือ ยกเว้นกระดูกฟัน ๓๒ ซี่ เสีย ที่เหลือเป็นกระดูกประมาณ ชิ้น ดังนี้ คือ กระด…

เนื้อหานี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับเอ็นและกระดูกในร่างกายมนุษย์ โดยเริ่มจากอธิบายเกี่ยวกับเอ็นที่มีลักษณะต่าง ๆ เช่น เอ็นที่สรีรธาร มีรูปร่างคล้ายเชือก และอธิบายถึงรูปแบบต่าง ๆ ของเอ็นตามส่วนต่าง ๆ ของร่

…ยส่อน ของตนแห่งไตนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่อนที่ผิดกับ ตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [หัวใจ] คำว่า หทย์ - คือเนื้อหัวใจ หัวใจนั้น โดยสี แดงดังสีหลัง กลีบปทุม โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังดอกปทุมตูมที่เขาปลิ…

ในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับหัวใจ ซึ่งมีลักษณะและสีของโลหิตที่สัมพันธ์กับอารมณ์และจริตของบุคคล สรุปฝากบทวิเคราะห์ถึงโครงสร้างของหัวใจและบทบาทในร่างกาย โดยอธิบายถึงตำแหน่งและหน้าที่ของไตในสรีรวิทยา เ

…วนของตนเอง พังผืดนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [ม้าม] ක คำว่า ปิหก-ม้าม" ได้แก่เนื้อสัณฐานเป็นลิ้นอยู่ในท้อง ม้าม นั้น โดยสี มีสีคราวอ่อนดุจสีดอกคนที่สอง โดยสัณฐ…

เนื้อหานี้มีการวิเคราะห์ถึงพังผืดทั้งสองประเภทในร่างกายรวมถึงแนวทางในการตัดตอนและอธิบายลักษณะของม้าม ความสำคัญของม้ามในกระบวนการทางกายวิภาคถูกชี้แจงว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการทำงานภายในร่างกายและผ

…องตนแห่งไส้ใหญ่นั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [ไส้น้อย] คำว่า อนุตคุณ ไส้น้อย คือไส้อันเป็นสายพันอยู่ตามขนดไส้ ใหญ่ ไส้น้อยนั้น โดยสี ขาวดังสีรากจงกลนี โดยสัณฐาน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการวิเคราะห์โครงสร้างของไส้ใหญ่และไส้น้อยในร่างกายมนุษย์ โดยเน้นว่าไส้ใหญ่มีลักษณะยาวราว ๓๒ ศอก ส่วนไส้น้อยมีความสำคัญในการยึดขนดของไส้ใหญ่และทำหน้าที่เหมือนเชือกรัด ข้อมูลการศึกษาเก

…ตน แห่งอุทริยะนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [อาหารเก่า] คำว่า กรีส-อาหารเก่านั้น ได้แก่อุจจาระ กรีสนั้น โดยสี ก็มีสีดังอาหารที่กลืนเข้าไปนั่นแหละโดยมาก โดยสัณฐาน…

บทความนี้กล่าวถึงการทำงานของระบบย่อยอาหาร โดยเฉพาะการแปรสภาพของอาหารที่ถูกย่อยและจำแนกออกเป็นส่วนต่างๆ เช่น พยาธิ, ธาตุที่เผาไป, ปัสสาวะ และอุจจาระ การพิจารณาลักษณะของอาหารเก่าที่เกี่ยวข้องกับอุจจาระ

…ส่วนของตนแห่งกรีสนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนส่วน ที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [มันในสมอง] คำว่า มตฺถลุงค์-มันในสมอง คือกองเยื่อ อันตั้งอยู่ภายใน กะโหลกศีรษะ มันในสมองนั้น โดยสี ขาวดังสีดอกเห็ด แม…

ในบทนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบฟองไฟกับการทำงานของร่างกาย โดยใช้วิธีการที่เทียบเคียงกับดินสีที่ถูกบีบอัด และการแสดงถึงกองเยื่อในสมองที่มีลักษณะเฉพาะและการจัดเรียงภายในกะโหลกศีรษะ รูปร่างและสีที่ถูกกล่าว

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - [น้ำดี] - หน้าที่ 70 คำว่า ปิตติ-น้ำดีนั้น มีพรรณนาว่า ดีมี ๒ คือ ดีติดที่ (มีฝัก) ดีไม่ติดที่ (ไม่มีฝัก) ๑ ในดี ๒ อย่างนั้น ด…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายและประเภทของน้ำดีในหนังสือวิสุทธิมรรค โดยแยกน้ำดีออกเป็น 2 ประเภท คือ ดีติดที่และดีไม่ติดที่ ทั้งนี้ น้ำดีติดที่มีสีเขียวและน้ำดีไม่ติดที่มีสีเหลืองหม่น สภาวะของน้ำดีส่งผลต่อสภ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - [เสมหะ] - หน้าที่ 71 คำว่า เสมุห์-คือเสลด อันมีประมาณเต็มบาตรหนึ่งอยู่ภายใน ร่างกาย เสมหะนั้น โดยสี ขาวดังสีน้ำใบแตงหนู โดยสัณ…

บทความนี้พูดถึงลักษณะของเสมหะที่มีอยู่ในร่างกาย รวมถึงสี รูปร่าง และถิ่นกำเนิดของมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเมื่อมันได้รับสารอาหารและเกิดกลิ่นเหม็นที่ไม่พึงประสงค์จากกระเพาะ อธิบายถึงภูมิต้านทานแบบต่าง ๆ

…ตนแห่งโลหิตนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผม นั่นแล [เสโท-เหงื่อ] คำว่า เสโท เหงื่อ ได้แก่อาโปธาตุที่ไหลออกตามช่องใน ร่างกายมีช่องขุมขนเป็น เสโทนั้น โดยสี สีสีดังสีน้ำมันง…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของโลหิตและเสโทในร่างกาย โดยอธิบายว่าการหลั่งเสโทซึ่งเป็นส่วนนึงของอาโปธาตุมีโอกาสเกิดขึ้นที่ใด และมีผลต่อสภาพร่างกายอย่างไร การพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างตับและโลหิตก็เป็นสิ่ง

…งตนแห่งเสโทนั้น ส่วน (วิสภาค บริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [เมโท-มันข้น] คำว่า เมโท-คือมันข้น” มันข้นนั้น โดยมี มีสีทั้งขมิ้นแตกหน่อ (เหลืองอ่อน ?) โดยสัณฐาน ว่าสำหรับคนอ้วนก่อน …

วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ กล่าวถึงการเกิดขึ้นของเสโทจากเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น ร้อนไฟ ร้อนแดด และฤดูที่เปลี่ยนแปลง ซึ่งทำให้เกิดการหลั่งของเสโทผ่านช่องขุมผมและขนโดยไม่เท่ากัน และวิธีการที่พระโยคีสามารถก

…แห่งมันข้นนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วย ส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [อสสุ - น้ำตา] คำว่า อสฺสุ-น้ำตา ได้แก่อาโปธาตุที่ไหลออกทางดวงตา น้ำตา นั้น โดยสี มีสีดังสีน้ำมันงาใส โดยสัณฐาน มีสัณฐาน…

ในบทนี้มีการพูดถึงน้ำตา อสสุ ซึ่งหมายถึงน้ำที่ไหลออกจากดวงตา และมีรายละเอียดเกี่ยวกับสีและสัณฐานของน้ำตา การเกิดน้ำตาจากความรู้สึกต่างๆ เช่น ความดีใจหรือความเสียใจ พร้อมทั้งอธิบายลักษณะการอยู่ของน้ำตา

…ตน แห่งน้ำตานั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับคน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [วสา-มันเหลว] คำว่า วสา แปลว่ามันเหลว มันเหลวนั้น โดยสี มีสีดังสีน้ำมัน มะพร้าว แม้จะกล่าวว่า มีสีดังน้ำมันที่ราดลงไปใน…

ในบทนี้มีการพูดถึงการเกิดน้ำตาเนื่องจากอารมณ์ต่างๆ เช่น ความดีใจและความเสียใจ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างน้ำมันและน้ำตา โดยนำเสนอการเผชิญกับอารมณ์และการทำความเข้าใจในสถานการณ์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดน้ำ

…่งมันเหลวนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอน ด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [เขโฬ - น้ำลาย] คำว่า เขโฬ - น้ำลาย คืออาโปธาตุที่ประสมขึ้นเป็นฟองภายใน ปาก น้ำลายนั้น โดยสี ขาวดังสีฟองน้ำ โดยสัณฐาน มีส…

บทความนี้กล่าวถึงการกระจายของธาตุพิการ ซึ่งมีลักษณะคล้ายหยาดน้ำมันที่กระจายอย่างน้ำใส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงน้ำลาย (เขโฬ) ว่าเป็นอาโปธาตุที่เกิดจากการตอบสนองต่ออาหารและความรู้สึกของสัตว์ การวิเคราะห์อง

…อนั้น ส่วน (วิสภาคบริ เฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [มุตติ - มูตร] วินิจฉัย คำว่า มุตติ - บุตร บุตรนั้น โดยสี มีสีดังน้ำด่างถั่ว มาส โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังน้ำอยู่ภายในหม้อน้ำที่เขาตั…

บทนี้อธิบายถึงการทำงานของไขข้อต่าง ๆ ในร่างกายที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว โดยไขข้อแต่ละประเภทจะมีหน้าที่ต่างกัน ผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและความเจ็บปวดของผู้ที่มีไขข้อน้อยหรือมาก ทั้งยังกล่าวถึงการไหลของมุต

…จ ภิกฺขเว อานาปานสฺสติสมาธิ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็อานาปานสติสมาธิ บุคคลทำให้มีอย่างไร" เป็นต้นนี้ก่อน คำว่า 'ก' เป็นพระปุจฉาด้วยความเป็นผู้ทรงใคร่จะตรัสการเจริญอานาปานสติสมาธิ ให้พิสดาร โดยประการต่าง ๆ คำต่อ…

เนื้อหานี้สำรวจเรื่องอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเน้นการเจริญสมาธิที่เกี่ยวข้องกับลมหายใจ ทั้งนี้มีการอธิบายว่าการทำให้เกิดขึ้นของอานาปานสติสมาธิเป็นอย่างไร มีการถามพระพุทธเจ้าถึงวิธีการและประโยชน์จากการฝึกส

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 94 (ในการภาวนา) แก่โยคาวจรภิกษุนั้น จึงตรัสคำว่า อรญฺญคโต วา เป็นอาทิ [แก้อรรถบทต่าง ๆ แห่งบาลีคำเฉลย] ในบทเหล่านั้น บทว่า อรญฺญคโต ความว่า ในบรรดาป…

บทความนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับการภาวนา บทความอธิบายความหมายของคำบาลีที่สำคัญ เช่น อรญฺญคโต รุกขมูล และ สุญญาคาร โดยชี้ให้เห็นถึงสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติธรรม รวมถึงการเลือกสถานที่สงบและว่าง

…ป็นองค์ตลอด) ขันธ์ ๒ มีเวทนาเป็นต้น ชื่อจิตตสังขาร ก็ในบทสุขปฏิสัเวทีนั้น ท่านแก้ไว้ในปฏิสัมภิทาว่า คำว่า สุข ได้แก่ สุข ๒ คือกายิกสุข ๑ เจตสิกสุข ๑ ดังนี้ เพื่อแสดงวิปัสนาภูมิ ข้อว่า ปสฺสมฺภย์ จิตฺตสงฺขาร…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเนื้อหาของมหาฎีกาภายในวิส

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 186 สหคตจิต) มีคำว่า วิปุเลน ดังนี้เป็นอาทิ หรือว่า เพราะในตอน อโนธิโสผรณะนี้ มิได้ใช้ตถาศัพท์หรืออิติศัพท์อีก ดังในตอนโ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงเมตตาสหคตจิตที่มีอำนาจในการแผ่และเป็นจิตที่ไม่มีประมาณ พร้อมอธิบายว่าเมตตานั้นมีความสำคัญอย่างไรในการพัฒนาจิตสงบและการเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความเป็นไปของจิต นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้อง

…น หมายคามว่า ย่อมไปในนิริยะที่เรียกนั้น เหตุนั้นจึงชื่อ บุคคล” ๑. สํ. ขันธวาร. ๑๗/๒๓๒ ๒. มหาฎีกาว่า คำว่า สัตตะ ในที่นี้ ได้แก่พุทธ หรือ วิริยะ หรือ เดช เพราะฉะนั้น สตฺโตก แปลว่า ผู้ประกอบด้วยพุทธ (คือความ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และตีความคำว่า 'สัตว์' ตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ โดยเฉพาะคำว่า สัตว์ ที่มีการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เ…

…ิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 192 ร่างกาย เรียกอัตภาพ อีกนัยหนึ่ง อัตภาพ ก็คือขันธ์ ๕ นั่นเอง คำว่าอัตภาพนี้ ก็เป็นแต่คำที่หมายเอาขันธ์ ๕ บัญญัติขึ้นโดยสภาวะ สัตว์ทั้งหลายนับเนื่องอยู่ในอัตภาพนั้น เห…

ในเนื้อหานี้ได้มีการวิเคราะห์คำว่าอัตภาพซึ่งหมายถึงขันธ์ ๕ และการทำความเข้าใจสัตว์ทั้งหลายในแง่มุมต่าง ๆ คำเหล่านี้ช่วยชี้ให้เห็นถึงคว…