คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 72 / 149

… ว่า "คุรุอาวุโส เพราะเหตุธรรมชาตินั้นย่อมรู้แจ้ง ออมร่าง ๆ เพราะเหตุนี้ จึงเรียกว่า วิญญาณ" ดังนี้ คำว่า วิญญาณ จิต มิโน โดยเนื้อความอธิบดีร่วม วิญญาณนี้นั้น แม้เป็นอย่าง ๑. ในวิสุทธิธรรมนี้ อภิสรุณา ท่า…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงนามขันธ์ทั้ง ๔ โดยเฉพาะวิญญาณขันธ์ที่เกี่ยวข้องกับความรู้แจ้ง และการรวมกันของธรรมชาติที่มีบทบาทแตกต่างกัน เมื่อวิญญาณขันธ์ประสบกับขันธ์นอกนั้นจะกลายเป็นสิ่งที่เข้าใจง่ายขึ้น การศึก

…] ทิศ โอดตัปะ ธรรมชาติไดอ่อนอวย เพราะความประพฤติชั่วมีฤทธิ์เป็นต้น เหตุนี้ธรรมชาตินั้น จึงชื่อ หรือ คำว่ารันเป็นคำเรียกความละอาย ธรรมชาติเย่อมกลัว เพราะความประพฤติชั่วเหล่านั้นแหละ เหตุนี้ ธรรมชาตินั้นจึงช…

เนื้อหานี้พูดถึงความจำนงที่เป็นทุฐฐาน พร้อมด้วยธรรมชาติและการเคารพผู้อื่น ต่างมีบทบาทในกิจกรรมและความประพฤติ การมีความละอายเป็นลักษณะที่สำคัญในการอยู่ร่วมกันกับผู้อื่น สำรวจลักษณะของโอดตัปะที่เกี่ยวข้

ประโยค - วิถีธรรมรรแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า ที่ 83 ส่วนคำว่า วิถีปฏิปทากะ (มนสิกรรมอันจัดแจงในวิถี) นั้น เป็นคำเรียกปัญจาวารวาชนะ คำว่า ชวนปฏิปทากะ (มนสิกรรมอัน…

ในหน้าที่ 83 ของวิถีธรรมรรแปล ภาค ๑ ตอน ๑ ได้พูดถึงคำว่า 'วิถีปฏิปทากะ' และ 'ชวนปฏิปทากะ' ซึ่งอธิบายถึงการนำจิตและเจตสิกไปสู่ความเป็นกลาง โดยตัวยักษ์ขัติถดด…

…ความหยุดแห่ง จิต) อติหรืออ อโนตัปปะ โมหะ วิจิกิยา และเป็นเยาวปนะ ๒ คือ อุทัจฉะ มนสิการ ในคำเหล่านี้ คำว่า จิตติญิต หมายเอาแหกว่าความหยุด แห่งปติจิต (เป็นนิจนะ ฯ) ได้แก่สมอื้ออ่อน ความแน่ใจไปRampไม้จือชื่อว…

เอกสารนี้พูดถึงการศึกษาสงฆ์ต่างๆ และการสร้างความสัมพันธ์กับวิญญาณ โดยเฉพาะในกลุ่มสงฆ์ที่มีความแตกต่างกัน มีกระบวนการส่องศึกษาถึงความหยุดแห่งจิตและปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม การตั้งอยู่ในความมั่นใจ

…กสิ่ง ทุกอย่าง ก็ได้ ๓. บททั้งสองนี้ เราเข้าใจว่าหมายถึง ยกฺญิ-๓บทนี้ รูปบทหนึ่ง แต่มหาวิกาท่าน ว่า คำว่า ด้วยบททั้งสองนี้ หมายเอา ขัณฑิตบทหนึ่ง ศีลศัพท์บทหนึ่ง ก็พิพากษาทั้งจินดาบทบทหนึ่ง เพราะแสดงอรรถอธิ…

…ห์รูปขันธ์และการรวมตัวของเวทนาทุกอย่างที่เป็นอดีตและปัจจุบัน ซึ่งมาจากการตรัสของพระอิทธธรรม โดยเฉพาะคำว่า 'ทุกอย่าง' และการใช้บททั้งสองในความหมายของการรวมกันของรูป เวทนา และสังขาร รวมถึงการวิเคราะห์และอรรถ…

…นชื่ออากาย เพราะเป็นอายะ (ที่มา)แห่งอจินตรธรรม (ธรรมลา) คือสาสธรรม (ธรรมที่เป็นไปบ่ออาเสว) ทั้งหลาย คำว่า อายยะ (ที่มา) ได้แก่อากาศ สิ่งใดถูกต้องได้ (ด้วยกาย) เหตุนี้ สิ่งนั้น จึงชื่อ โผฏฐัพพะ สภาพใดอ่อนๆ …

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และอธิบายศัพท์ประโยชน์ในภาษาธรรม และการแสดงถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ทางสัมผัส เช่น กลิ่น รส และการเชื่อมโยงในสิ่งที่รู้จักได้ผ่านอายตนะซึ่งอาจส่งผลต่อชีวิตและคว

…นว่า จักุค่อย จักุนันนั้นเป็นอายตนะ โดยอรรถตามที่กล่าวแล้วด้วย เหตุนี้จึงชื่อว่าธรรมตณะ [โดยลักษณะ] คำว่าลักษณะ คือวิธีฉันใดอายตนะเหล่านี้ พึงทราบโดยลักษณะ แห่งจักุเป็นต้นด้วย ก็แล้วแต่ลักษณะทั้งหลายแห่งจั…

ในวิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้าใจในอายตนะ เช่น สถานที่เกิดและที่อยู่นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่บัณฑิตพึงทราบ พร้อมกับอธิบายลักษณะ

… กล่าวคือปัญญาของนี้ ฉันนั่น เพราะอาวะมีจุญเป็นตันนันกิำหนดลักษณะต่างกันและกันได้เลย อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ชาติ นั้นเป็นคิรียกสภา ที่เป็นนิรีพ (ไม่มีชีพ) เท่านั้นเอง จริงอย่างนั้น พระผู้พระภาคเจ้าได้ตรงทำ …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ปัญญาและลักษณะของชาติในพระบาล โดยนำเสนอหลักการของธฤฏุและการวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะของทุกสิ่ง ที่สามารถแบ่งแยกหรือจำแนกได้อย่างชัดเจน โดยอ้างอิงถึงคำสอนที่ปรากฏในพระไตรปิฎก

…คืออัญญญาธาตุเป็นผล ลำดับอย่างนี้ นับติ ดิทิตย์ ฟังทราบในธาตุที่เหลือทั้งปวง [โดยความมีเพียงนั้น] คำว่า ตาวตวโต คือ ตาวาวโต - โดยความมีเพียงนั้น พระ พุทธบัญญัติฉบับนี้ย่อว่า หากมีคำว่าจว่า "ก็มีราตุทั้งห…

ในบทความนี้มีการวิเคราะห์เนื้อหาที่เกี่ยวกับขันธ์นิติเทคนิค โดยมีการกล่าวถึงลำดับแห่งความเกิดและลำดับการแสดงทำนั้นๆ โดยยกตัวอย่างเหตุและผลที่สัมพันธ์กัน รวมถึงการพิจารณาธาตุต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในพระพุ

ประโยค - วิเชียรมณีกรมเปล่า ตอน ๑ - หน้าที่ 160 [[แยกคำศัพท์สมุทัย]] ส่วน (ในคำว่าสมุทัย) ศัพท์ว่า 'ส' นี้ มังถึงความประกอบกันเข้า (พึงเห็น) ในคำว่า 'สมมะ สมะ' (ประชุมกัน) เป็นต้น คำ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของคำในพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวกับสมุทัยและนิโรธ โดยเน้นการแยกคำเพื่อทำความเข้าใจลึกซึ้งถึงเหตุของทุกข์และการดับทุกข์ การกล่าวถึงเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดทุกข์และการใช้ศาสตร์ภ

…ร์หันต- สัมมาสังกัปป์เจจึงได้นวมว่าพระอริยะแยะ องค์โสด เรียกอริยสัจ เพราะเป็นจังขออย่างอริยะนี้ได้ คำว่า อริยะ (ในอรรถนี้) มีความหมายว่าจริงแท้ไม่ลง ดังบลี่ว่า "นี้แหร ภูกุทั้งหลาย อริยสัจ ๔ เป็นความจริงแ…

บทความนี้สำรวจและวิเคราะห์ความหมายของอริยสัจในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่ความเข้าใจและลักษณะที่พระอริยะได้ตรัสรู้ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความจริงที่ไม่มีเท็จ สัจจะแห่งพระอริยะนี้ถูกกล่าวถึงในบริบทต่างๆ พร้อมก

ประโยค - วิทยาธรรมภาค ๑ ตอนที่ 172 คำว่า "จิตดวงแรกเกิดขึ้น วิญญาณดวงแรกปรากฏขึ้นในท้องของ มารดาอันใด ชาติชั้นนั้นนั้นเองจิตดวงแรกนั้นจึงมี"…

เนื้อหาในวิทยาธรรมภาคนี้กล่าวถึงการเกิดจิตดวงแรกและวิญญาณแรกในท้องมารดาภายใต้บริบทของชาติและเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในพุทธศาสนา การพูดถึงความสำคัญของการเกิดในชาติและลักษณะที่ปรากฏขึ้นเมื่อเกิดในภาพต

…ถนา หรือว่าจะหมายเอาความไม่ดี (สิ่งที่ปรารถนา) ตอนนั้นก็ว่า อจินตนาล -ความปรารถนานั้นแล แต่ตอนท้ายในคำว่า อจินตนาล จะก่ออิจฉาตาละ- ความไม่ดีสิ่งที่ปรารถนา มหาภิกท่านก็รู้สึกอย่างนี้ จึงกล่าวว่า อาจารย์ทั้ง…

บทความนี้สำรวจความเป็นมาของทุกข์และอุปาทานขันธ์ตามหลักพุทธศาสนา โดยพระอินเน้นว่าความไม่ดีที่ปรารถนาเป็นต้นเหตุของทุกข์ และนำเสนอความเข้าใจในทุกข์ตั้งแต่ชาติทุกข์จนถึงพระอริยเจ้า เพื่อให้เห็นว่าทุกข์ทั

ประโยค - วิชาธรรมะภาค ค ตอน ๑ - หน้าที่ 192 เพลินไปในอัตภาพนั้น ๆ คำว่า เสวยสุข เป็นนิิทาน นี่เป็นความของนิิทานนั้น คือ "หากถามว่า ต้นหานั้นเป็นใฉน" ธรรมทั้งหลาย นี้คือ ถา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะการดับทุกข์ซึ่งสัมพันธ์กับสมุทัย กล่าวถึงความหมายของทุกข์และการดับทุกข์ที่มาจากการเข้าใจแนวทางตามศาสตร์แห่งธรรมะ และการใช้หลักการพิจารณาเพื่อพัฒนาตน การเป็นหน

…ย บันติพึงทราบ โดยนัยดังนี้ก่อน [แก้รอยบากกฤษฎฎฐ] ส่วน (ต่อไป) นี้ เป็น (แก่) อรรถ (แห่งอัฏฐกุฎฐฎ) คำว่า ตุตสาเย สุนหาย ความว่า แห่งดับที่พระผู้มีพระ- ภาคเจ้าตรัส (ลักษณะ) ว่า โปโนพุวิกา- มีภารกิจอภา (ใหม…

บทความนี้กล่าวถึงความมุ่งหมายและหลักการในการดับทุกข์ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่เสนอการดับทุกข์โดยอาศัยความดับแห่งสมุทัย พร้อมทั้งแนวทางการปฏิบัติเพ่อให้เกิดผลในการดับทุกข์ นอกจากนี้ยังชี้แจงถึงการปฏิบั

ประโยค - วิชาธรรมเวคปก ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓ ในลักษณะ ๔ นี้ สังจะ ๓ ว่างจากนิธิฤทธิ์ (คือ นิธิ) เล่า คำว่า ๓ ว่างจากลักษณะ ๓ นั้น สังจะที่ เป็นเหตุจากลักษณะนี้เป็นผล ลักษณะที่เป็นผลนั้น กล่าวว่างจากลักษณะท…

บทความนี้กล่าวถึงลักษณะต่างๆ ของนิธิฤทธิ์ และการถอดความหมายที่เกี่ยวข้องกับเหตุและผล รวมถึงการจำแนกประเภทต่างๆ เช่น นาม รูป อุปาทานขันธ์ และการสังเคราะห์ของบัณฑิต นอกจากนี้ยังมีการวินิจฉัยและวิเคราะห์

…ม่เกิด ความลักขังและนัย ดังกล่าวมานี้ ประการ ๑ [เป็นสัททเทก] ข้อว่า เพราะเป็๗สัททเทก (สัตว์เทว) คำว่า ก็แปลว่าว่า ก็แปลว่า สัตว์นี้ ในเพราะคัดตาเสมอกัน (คือหากมีก็อตเดียวกันกับอุปปาท) ประกอบไว้ในบุพกา…

บทนี้วิเคราะห์ความหมายของปฏิสนธบุตรในแง่ของความลักขังและนัยตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ โดยอธิบายลักษณะต่างๆ ของปฏิสนธบุตรทั้ง ๔ ประการ รวมถึงการทำความเข้าใจในความหมายของสัททเทกและการใช้คำในบริบ

ประโยค - วิถีธรรมเริ่มแปลกกว่า ตอน ๑ - หน้าที่ 235 จักมีแต่ไหนเล่า คำว่า "ด้วยยบทั้งสอง" เป็นต้น ความว่า ความถูกต้องนี้คือ มัชฌิมาปฏิปทา (ทางกลาง) ความเละเสียว่าจะ "ผู้เป็น…

บทความนี้เน้นการเข้าใจถึงมัชฌิมาปฏิปทาและปฏิวาสมานในด้านธรรม โดยอภิปรายถึงธรรมที่เกิดขึ้นจากปัจจัยต่าง ๆ และความไม่แน่นอนของสิ่งที่มนุษย์กระทำ ซึ่งถูกนำเสนอในแนวคิดของพระพุทธเจ้า การวิเคราะห์นี้ส่งเสร

…ยฉันโดยประเภทแห่งศาสนาในบาลีปฏิกสมบัติ บันทึกพิมพ์ ทราบกล่าวมานี้ เป็นอันดับแรก [วิจัยฉันโดยธรรม] คำว่า "โดยธรรม" คือโดยความ (แปล) แห่งบททั้งหลาย มี บทว่า อวิชชา เป็นต้น อรรถนี้อย่างไรบ้าง [อรรถแห่งอวิชช…

ในบทความนี้ได้มีการวิจัยเกี่ยวกับธรรมวินัยโดยมุ่งเน้นไปที่คำว่า 'อวิชชา' และ 'วิชาชา' ซึ่งมีความหมายลึกซึ้งในศาสตร์ของธรรมะ การวิเคราะห์จะแบ่งออกเป็นข้อ ๆ เพื่อชี้…

ประโยค - วิชาชีพกรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้า ๒๔๗ อย่างหนึ่ง อธิษฐานวา - ผู้อธิษฐานเป็นอรรถแห่งปัจจัยพทธ์ วิชาชาด้วย วิชาชานั้นเป็นปัจจัยด้วย เหตุนี้จึงชื่อ วิชาชา-ปัจจัย (แต่วามวิชาชาปัจจัย) (บทว่า

คำว่า 'วิชาชา' และ 'สังขาร' มีความหมายลึกซึ้งในศาสตร์ของกรรม ซึ่งวิชาชาเป็นปัจจัยในการสร้างสังขารทั้งหลาย…