คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 72 / 147

…นว่า จักุค่อย จักุนันนั้นเป็นอายตนะ โดยอรรถตามที่กล่าวแล้วด้วย เหตุนี้จึงชื่อว่าธรรมตณะ [โดยลักษณะ] คำว่าลักษณะ คือวิธีฉันใดอายตนะเหล่านี้ พึงทราบโดยลักษณะ แห่งจักุเป็นต้นด้วย ก็แล้วแต่ลักษณะทั้งหลายแห่งจั…

ในวิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้าใจในอายตนะ เช่น สถานที่เกิดและที่อยู่นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่บัณฑิตพึงทราบ พร้อมกับอธิบายลักษณะ

… กล่าวคือปัญญาของนี้ ฉันนั่น เพราะอาวะมีจุญเป็นตันนันกิำหนดลักษณะต่างกันและกันได้เลย อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ชาติ นั้นเป็นคิรียกสภา ที่เป็นนิรีพ (ไม่มีชีพ) เท่านั้นเอง จริงอย่างนั้น พระผู้พระภาคเจ้าได้ตรงทำ …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ปัญญาและลักษณะของชาติในพระบาล โดยนำเสนอหลักการของธฤฏุและการวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะของทุกสิ่ง ที่สามารถแบ่งแยกหรือจำแนกได้อย่างชัดเจน โดยอ้างอิงถึงคำสอนที่ปรากฏในพระไตรปิฎก

…คืออัญญญาธาตุเป็นผล ลำดับอย่างนี้ นับติ ดิทิตย์ ฟังทราบในธาตุที่เหลือทั้งปวง [โดยความมีเพียงนั้น] คำว่า ตาวตวโต คือ ตาวาวโต - โดยความมีเพียงนั้น พระ พุทธบัญญัติฉบับนี้ย่อว่า หากมีคำว่าจว่า "ก็มีราตุทั้งห…

ในบทความนี้มีการวิเคราะห์เนื้อหาที่เกี่ยวกับขันธ์นิติเทคนิค โดยมีการกล่าวถึงลำดับแห่งความเกิดและลำดับการแสดงทำนั้นๆ โดยยกตัวอย่างเหตุและผลที่สัมพันธ์กัน รวมถึงการพิจารณาธาตุต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในพระพุ

ประโยค - วิเชียรมณีกรมเปล่า ตอน ๑ - หน้าที่ 160 [[แยกคำศัพท์สมุทัย]] ส่วน (ในคำว่าสมุทัย) ศัพท์ว่า 'ส' นี้ มังถึงความประกอบกันเข้า (พึงเห็น) ในคำว่า 'สมมะ สมะ' (ประชุมกัน) เป็นต้น คำ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของคำในพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวกับสมุทัยและนิโรธ โดยเน้นการแยกคำเพื่อทำความเข้าใจลึกซึ้งถึงเหตุของทุกข์และการดับทุกข์ การกล่าวถึงเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดทุกข์และการใช้ศาสตร์ภ

…ร์หันต- สัมมาสังกัปป์เจจึงได้นวมว่าพระอริยะแยะ องค์โสด เรียกอริยสัจ เพราะเป็นจังขออย่างอริยะนี้ได้ คำว่า อริยะ (ในอรรถนี้) มีความหมายว่าจริงแท้ไม่ลง ดังบลี่ว่า "นี้แหร ภูกุทั้งหลาย อริยสัจ ๔ เป็นความจริงแ…

บทความนี้สำรวจและวิเคราะห์ความหมายของอริยสัจในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่ความเข้าใจและลักษณะที่พระอริยะได้ตรัสรู้ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความจริงที่ไม่มีเท็จ สัจจะแห่งพระอริยะนี้ถูกกล่าวถึงในบริบทต่างๆ พร้อมก

ประโยค - วิทยาธรรมภาค ๑ ตอนที่ 172 คำว่า "จิตดวงแรกเกิดขึ้น วิญญาณดวงแรกปรากฏขึ้นในท้องของ มารดาอันใด ชาติชั้นนั้นนั้นเองจิตดวงแรกนั้นจึงมี"…

เนื้อหาในวิทยาธรรมภาคนี้กล่าวถึงการเกิดจิตดวงแรกและวิญญาณแรกในท้องมารดาภายใต้บริบทของชาติและเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในพุทธศาสนา การพูดถึงความสำคัญของการเกิดในชาติและลักษณะที่ปรากฏขึ้นเมื่อเกิดในภาพต

…ถนา หรือว่าจะหมายเอาความไม่ดี (สิ่งที่ปรารถนา) ตอนนั้นก็ว่า อจินตนาล -ความปรารถนานั้นแล แต่ตอนท้ายในคำว่า อจินตนาล จะก่ออิจฉาตาละ- ความไม่ดีสิ่งที่ปรารถนา มหาภิกท่านก็รู้สึกอย่างนี้ จึงกล่าวว่า อาจารย์ทั้ง…

บทความนี้สำรวจความเป็นมาของทุกข์และอุปาทานขันธ์ตามหลักพุทธศาสนา โดยพระอินเน้นว่าความไม่ดีที่ปรารถนาเป็นต้นเหตุของทุกข์ และนำเสนอความเข้าใจในทุกข์ตั้งแต่ชาติทุกข์จนถึงพระอริยเจ้า เพื่อให้เห็นว่าทุกข์ทั

ประโยค - วิชาธรรมะภาค ค ตอน ๑ - หน้าที่ 192 เพลินไปในอัตภาพนั้น ๆ คำว่า เสวยสุข เป็นนิิทาน นี่เป็นความของนิิทานนั้น คือ "หากถามว่า ต้นหานั้นเป็นใฉน" ธรรมทั้งหลาย นี้คือ ถา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะการดับทุกข์ซึ่งสัมพันธ์กับสมุทัย กล่าวถึงความหมายของทุกข์และการดับทุกข์ที่มาจากการเข้าใจแนวทางตามศาสตร์แห่งธรรมะ และการใช้หลักการพิจารณาเพื่อพัฒนาตน การเป็นหน

…ย บันติพึงทราบ โดยนัยดังนี้ก่อน [แก้รอยบากกฤษฎฎฐ] ส่วน (ต่อไป) นี้ เป็น (แก่) อรรถ (แห่งอัฏฐกุฎฐฎ) คำว่า ตุตสาเย สุนหาย ความว่า แห่งดับที่พระผู้มีพระ- ภาคเจ้าตรัส (ลักษณะ) ว่า โปโนพุวิกา- มีภารกิจอภา (ใหม…

บทความนี้กล่าวถึงความมุ่งหมายและหลักการในการดับทุกข์ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่เสนอการดับทุกข์โดยอาศัยความดับแห่งสมุทัย พร้อมทั้งแนวทางการปฏิบัติเพ่อให้เกิดผลในการดับทุกข์ นอกจากนี้ยังชี้แจงถึงการปฏิบั

ประโยค - วิชาธรรมเวคปก ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓ ในลักษณะ ๔ นี้ สังจะ ๓ ว่างจากนิธิฤทธิ์ (คือ นิธิ) เล่า คำว่า ๓ ว่างจากลักษณะ ๓ นั้น สังจะที่ เป็นเหตุจากลักษณะนี้เป็นผล ลักษณะที่เป็นผลนั้น กล่าวว่างจากลักษณะท…

บทความนี้กล่าวถึงลักษณะต่างๆ ของนิธิฤทธิ์ และการถอดความหมายที่เกี่ยวข้องกับเหตุและผล รวมถึงการจำแนกประเภทต่างๆ เช่น นาม รูป อุปาทานขันธ์ และการสังเคราะห์ของบัณฑิต นอกจากนี้ยังมีการวินิจฉัยและวิเคราะห์

…ม่เกิด ความลักขังและนัย ดังกล่าวมานี้ ประการ ๑ [เป็นสัททเทก] ข้อว่า เพราะเป็๗สัททเทก (สัตว์เทว) คำว่า ก็แปลว่าว่า ก็แปลว่า สัตว์นี้ ในเพราะคัดตาเสมอกัน (คือหากมีก็อตเดียวกันกับอุปปาท) ประกอบไว้ในบุพกา…

บทนี้วิเคราะห์ความหมายของปฏิสนธบุตรในแง่ของความลักขังและนัยตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ โดยอธิบายลักษณะต่างๆ ของปฏิสนธบุตรทั้ง ๔ ประการ รวมถึงการทำความเข้าใจในความหมายของสัททเทกและการใช้คำในบริบ

ประโยค - วิถีธรรมเริ่มแปลกกว่า ตอน ๑ - หน้าที่ 235 จักมีแต่ไหนเล่า คำว่า "ด้วยยบทั้งสอง" เป็นต้น ความว่า ความถูกต้องนี้คือ มัชฌิมาปฏิปทา (ทางกลาง) ความเละเสียว่าจะ "ผู้เป็น…

บทความนี้เน้นการเข้าใจถึงมัชฌิมาปฏิปทาและปฏิวาสมานในด้านธรรม โดยอภิปรายถึงธรรมที่เกิดขึ้นจากปัจจัยต่าง ๆ และความไม่แน่นอนของสิ่งที่มนุษย์กระทำ ซึ่งถูกนำเสนอในแนวคิดของพระพุทธเจ้า การวิเคราะห์นี้ส่งเสร

…ยฉันโดยประเภทแห่งศาสนาในบาลีปฏิกสมบัติ บันทึกพิมพ์ ทราบกล่าวมานี้ เป็นอันดับแรก [วิจัยฉันโดยธรรม] คำว่า "โดยธรรม" คือโดยความ (แปล) แห่งบททั้งหลาย มี บทว่า อวิชชา เป็นต้น อรรถนี้อย่างไรบ้าง [อรรถแห่งอวิชช…

ในบทความนี้ได้มีการวิจัยเกี่ยวกับธรรมวินัยโดยมุ่งเน้นไปที่คำว่า 'อวิชชา' และ 'วิชาชา' ซึ่งมีความหมายลึกซึ้งในศาสตร์ของธรรมะ การวิเคราะห์จะแบ่งออกเป็นข้อ ๆ เพื่อชี้…

ประโยค - วิชาชีพกรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้า ๒๔๗ อย่างหนึ่ง อธิษฐานวา - ผู้อธิษฐานเป็นอรรถแห่งปัจจัยพทธ์ วิชาชาด้วย วิชาชานั้นเป็นปัจจัยด้วย เหตุนี้จึงชื่อ วิชาชา-ปัจจัย (แต่วามวิชาชาปัจจัย) (บทว่า

คำว่า 'วิชาชา' และ 'สังขาร' มีความหมายลึกซึ้งในศาสตร์ของกรรม ซึ่งวิชาชาเป็นปัจจัยในการสร้างสังขารทั้งหลาย…

…ึ้น และ (ตอน) ตั้งอยู่ ก็ได้ ความเป็นผู้เสียดายชื่อว่า โทมนัส ความตระหน่ำใจอย่างหนัก ชื่อว่าอุปลายส คำว่า 'สมุทนิติ' - มี'ได้แก่' เกิดขึ้น อนันต์ บัญญัติอย่างพึงทำโยน (ประกอบ) สมุทนิติศัพท์เข้าเกี่ยวกับทั้…

เนื้อหาตีพรรณนาเกี่ยวกับความหมายของมรณะและทุกข์ในบริบทของพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงความเกี่ยวเนื่องระหว่างอวิชชาและการเกิดขึ้นของทุกข์ เนื้อหาจะอธิบายความลึกซึ้งที่เกี่ยวพันกับการดำรงอยู่ของสังขารทุกอย่างใ

…อุดหนุนเป็นลักษณะ ด้วยวา ธรรม (ที่เป็นเหตุ) นั้น แต่ท่านเรียกว่าเป็นปัจจัยแห่งธรรม (ที่เป็นผล) นั้น คำว่า "ปัจจัย เหตุ การณ นันทน สมัวกิ ปวา" เป็นต้น โดยความกิ้นเดียวกัน ต่างกันแต่โดยพยัญชนะ ธรรมชื่อว่าเหต…

เนื้อหาได้อธิบายถึงการไม่ปฏิเสธธรรมที่เป็นเหตุ ว่าธรรมใดที่เกิดขึ้นสามารถเรียกได้ว่าปัจจัยแห่งธรรมที่เป็นผล พร้อมทั้งเข้าใจว่าปัจจัยที่อุดหนุนมีการเชื่อมโยงกับเหตุและผลในทางธรรม รวมถึงความหมายของปัจจั

… เมื่อบุคคลทำอคุปทุกอย่าง มันเป็น---เหตุ..สหชาติ..อัญญมญาณ..นิสัสยะ..สัมปุทตะ..อัตติและ วิถีปัจจัย คำว่า 'นำว่าปัจจัยเป็นปัจจัยแห่งสิ่งจะขส่งสุดท้ายโดยประการเดียว คือวิชชานั่นว่าเป็นปัจจัยโดยประการเดียว ค…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิถีธรรมและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับบุญกิริยาสังขาร โดยเจาะลึกถึงการทำวิชาชและปัจจัยที่มีผลต่อความรู้ การทำบาป และวิเคราะห์อุปนิสัยปัจจัยในชีวิต รวมถึงความสำคัญของวิชชาในความเป็นป

…ลาย ไม่ถือเอาสภาวลักษณะ (มีรูปร่างสื่อมเป็นต้น) และสามลักษณะ (มีไม่เที่ยงเป็นต้น) แห่ง มาหฏีก่าว่า คำว่า สัตว์ ในที่นี้ หมายถึง อัตตา

ในเนื้อหานี้อภิปรายถึงปฏิจจสมุทธรรมและความเข้าใจเกี่ยวกับสังขารทั้งสามที่เกิดขึ้นจากความหลงใหลของบุคคล เราได้สำรวจสถานะของการเกิดและความตายในบริบทของหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความเข้าใจ

…จิตรธีรมแปลก ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า 350 เพื่อส่องความว่า ผัสสะแม้นเดียว มืออยตะหลายอย่างเป็นแดนเกิดได้ คำว่า "โดยเฉกอวนะนึกษ" เป็นต้น ความว่า พระตาถเจ้าวง แสดงพระพุทธธิบายว่า ผัสสะอันเดียวอ้อมมีพระอายตนะหลายอ…

เอกสารนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับอายตนะและผัสสะในพระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นความสำคัญของปัจจัยที่มีผลต่อความรู้สึกและประสบการณ์ทางอารมณ์ในกระบวนการศึกษา นอกจากนี้ยังได้ดำเนินการอธิบาย प्रमुखábes 5 อายตนะ

… ธรรมชาติของมันด้วย เหตุนี้จึงชื่อกามปุปปาน (แปลว่านามผู้อื่นมัน) ดังนี้บ้าง [อรรถแห่งอุปาทานศัพท์] คำว่า อุปาทาน แปลว่า ถือมัน (คือยึดไว้) เพราะอุปศัพท์ ในที่มี มีทิพ์ ศัพท์ (มั่น แรงบันดุง รุนแรงยิ่งนัก)…

อุปาทาน มี ๔ ประเภท คือ กุมาหาปัจจยา, ทิฐุปาทาน, สีพุทธุปาทาน และ อัตตวาทุปาทาน ซึ่งถูกอธิบายเพื่อทำความเข้าใจว่าบุคคลมักมีความรักต่อวัตถุโดยอิงกับกามปุปปาน เพื่อให้เห็นถึงธรรมชาติของอุปาทานและการยึดม