จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 201 / 373

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 98 ความในอนังคณสูตร และวัตถุสูตรเถิด" ชื่อว่า เป็นจิตอ่อน เพราะ ถึงความเป็นวสี ชื่อว่า ควรแก่การ เพราะเข้าถึงความเป็นบาทแห่งอิทธิ ชื่อว่า ตั้งอยู่ ถึงควา…

การศึกษาความหมายของอิทธิในบริบทของจิตอ่อนและการตั้งอยู่ นำเสนอว่าจิตที่เต็มเปี่ยมด้วยการฝึกฝนสามารถนำไปสู่ความเป็นอิทธิ โดยการทำให้เกิดคว…

…้อมแห่งอุบาย) จริงอยู่ อุปายสัมปทา ย่อมสำเร็จ (คือให้ผล) เพราะเป็นเหตุเกิดผล ที่ประสงค์ ดังบาลีว่า "จิตตะคฤหบดีนี้แล เป็นผู้มีศีล มีธรรมอันงาม ถ้าปรารถนาว่า "ในอนาคตกาล ขอเราจึงได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ์เถ…

ในบทความนี้จะกล่าวถึงคำว่า 'ฤทธิ์' ซึ่งหมายถึงความสำเร็จและการบรรลุผลในธรรมะ ตามที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค ภาค ๒ โดยการอธิบายแสดงให้เห็นว่า ฤทธิ์นั้นสัมพันธ์กับอุปายสัมปทา ซึ่งเป็นการถึงพร้อมแห่งอุบายที่ก่

…ทสมาธิและปธานสังขาร เจริญ อิทธิบาทอันมาพร้อมด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร เจริญอิทธิบาท อันมาพร้อมด้วยจิตตสมาธิและปธานสังขาร เจริญอิทธิบาทอันมาพร้อม ด้วยวีมังสาสมาธิและปธานสังขาร นี้บาท ๔ แห่งฤทธิ์ ย่อมเป็…

บทนี้พูดถึงอิทธิบาทในพระธรรมวินัย โดยเฉพาะการเจริญอิทธิบาทสี่ประการ ได้แก่ ฉันทสมาธิ วิริยสมาธิ จิตตสมาธิ และวีมังสาสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุธรรม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงปธานสังขารที่เป็นตัวช่วยใน…

…่งไซร้ วิริยะมิใช่สมาธิ สมาธิก็มิใช้วิริยะ วิริยะเป็น อย่างหนึ่ง สมาธิก็เป็นอย่างหนึ่ง หากภิกษุอาศัยจิตตะ ได้สมาธิ ได้ ความที่จิตมีอารมณ์เป็นหนึ่งไซร้ จิตตะมิใช่สมาธิ สมาธิก็มิใช่จิตตะ จิตตะเป็นอย่างหนึ่…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างวิริยะ สมาธิ และจิตตะ พร้อมกับอธิบายว่าทั้งสามองค์ประกอบนี้มีความสำคัญต่อการบรรลุฤทธิ์อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเชื่อ…

อุทธัจจะ ราคะ พยาบาท ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 120 (๒) จิตที่ไม่ฟูขึ้น ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะไม่หวั่นไหวด้วย (๓) จิตที่ไม่โอบไว้ ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะไม่หวั่นไ…

ในบทความนี้พูดถึงอาการต่าง ๆ ของจิตที่เรียกว่า 'อาเนญชะ' ซึ่งหมายถึงจิตที่ไม่หวั่นไหว ไม่เกาะเกี่ยว ไม่พัวพันกับกิเลส เช่น อุทธัจจะ ราค…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 121 (๑๒) จิตที่วิริยะกำกับแล้ว ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะไม่หวั่นไหว ด้วยโกสัชชะ (๑๓) จิตที่สติกำกับแล้ว ชื่อว่า อาเน…

เนื้อหาพูดถึงลักษณะของจิตที่ได้รับการกำกับโดยวิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา โดยอธิบายถึงความไม่หวั่นไหวของจิตในแต่ละกรณี เช่น อาเน…

…- เรา จงเป็น ๑๐๐ คน เราจงเป็น ๑๐๐ คน" แล้วเข้าฌานอันเป็นบาท แห่งอภิญญาอีก ออกแล้วจึงอธิษฐาน พร้อมกับจิตอธิษฐานนั่นเอง เธอก็เป็น ๑๐๐ คนขึ้นได้ นัยแม้ใน (การอธิษฐานให้เป็น) ๑,๐๐๐ คน เป็นต้น ก็ดุจนัยนี้ ถ้า…

…รรมซ้ำ จนสามารถบรรลุเป้าหมายที่ต้องการ มีการพูดถึงการเข้าฌานที่ไม่จำเป็นต้องทำตามลำดับในกระบวนการฝึกจิตเพื่อการเจริญอภิญญา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงความสงสัยเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการแต่งวิสุทธิมรรคกั…

…้น ผู้มีฤทธิ์ (คือท่านมหากะและองค์พระผู้มีพระภาคเจ้า) หาปรากฏไม่ ดังท่าน กล่าวไว้ (ในมหากสูตร) ว่า "จิตตะคฤหบดีผู้นั่ง ณ ที่ควรข้างหนึ่ง แล้วแล ได้กล่าวคำนี้กะท่านมหากะว่า "สาธุ ขอพระคุณท่านมหากะ ได้แสดง…

…ย์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ พระตถาคตและมหากะมีบทบาทสำคัญในการแสดงฤทธิ์อย่างประหลาด เพื่อชี้ให้เห็นคุณค่าในจิตวิญญาณและการค้นหาความจริงในโลกภายใน.

…น้าที่ 147 ฝ่ายพระเถระ (ติปิฎกจุฬาภัย) กล่าว (ท้วง) ว่า "อาวุโส การเข้าสมาบัติ (อีก) มีประโยชน์อะไร จิตของผู้มีฤทธิ์นั้นก็เป็น สมาธิอยู่แล้ว เธอใช้จิตนั้นอธิษฐานที่ใด ๆ ว่าจะเป็นอากาศ ที่นั้น ๆ มันก็เป็น…

เนื้อหากล่าวถึงการเข้าสมาบัติในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างคำกล่าวของพระเถระติปิฎกจุฬาภัยที่อธิบายถึงประโยชน์ของการปฏิบัติตามนัยในติโรกุฑฑปาฏิหาริย์ และความสำคัญของการใช้ทิพจักษุในการเลือกสถานที่ โดยหาก

…็มองเห็นรูป ของพรหมผู้นั้น และเธอสถิตอยู่ ณ มนุษยโลกนี้แหละ เมื่อพรหม นั้นพูดก็ได้ยินเสียง (และ) รู้จิต (ของพรหมนั้น) ได้ [กายวเสน จิตตปริณามนปาฏิหาริย์ - ไปด้วยทิสสมานกายก็ได้] คำว่า "น้อมจิตไปตามอำนาจก…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าฌานและการน้อมจิตไปตามอำนาจของกาย มีการอธิบายถึงความสามารถของภิกษุที่มีฤทธิ์ในการมองเห็นและได้ยินสิ่งต่าง ๆ ในมนุษย์โ…

…ได้) แต่ ความใคร่จะไปนั่นแลเป็นประมาณในการไปด้วยทิสสมานกายนี้ เพราะ เมื่อความใคร่จะไปมีอยู่ เธอผู้มีจิตตาธิฏฐานอันทำแล้วอย่างนั้น จะ เป็นผู้ถูกกำลังแห่งความอธิษฐานชัดขึ้นไป ก็ไป (พรหมโลก) ได้ ทั้งที่ใคร …

…รเข้าใจปาฏิหาริย์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเคลื่อนที่ด้วยทิสสมานกายซึ่งเป็นผลจากการอธิษฐานของผู้ที่มีจิตตาธิฏฐาน ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปยังพรหมโลกได้ แม้จะมีผู้เห็นอยู่ การเคลื่อนที่นี้เกิดจากความต้องการข…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 166 จิตนั่นเอง" แต่เมื่อเกิดปัญหาขึ้นว่า "ผู้มีฤทธิ์นี้เมื่อไปด้วยอทิสสมาน- กายอย่างนั้น ไปในอุปปาทขณะแห่งอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในเรื่องการมีฤทธิ์และการนิรมิต โดยมีการถามตอบเกี่ยวกับการไปในสามขณะและลักษณะของการไปด้วยตนเองหรือการส่งรูปนิรมิต มุ่งเน้นที่ความหมายของคำว่า 'มโนมัย' และการทำกิจกรรมนิรมิตต่า

…พโสตธาตุกถา บัดนี้ ลำดับนิเทศแห่งทิพพโสตธาตุมาถึงแล้ว อรรถแห่งบาลี (อภิญญา) มีคำว่า "โส เอว สมาหิเต จิตฺเต ภิกษุนั้น ครั้นจิต เป็นสมาธิ ... อย่างนี้แล้ว " เป็นต้น ในทิพพโสตธาตุนิเทศนั้นก็ดี ในอภิญญา ๓ ต่…

บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายและการวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิญญาและทิพพโสตธาตุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมุมมองของประสาทหูของเทวดาและความสำคัญของการบำเพ็ญเพียรในการเข้าถึงอภิญญา ผ่านการศึกษาในบาลีและคำอธิบายที่ละเอี

…ั้น ภิกษุ (ผู้ได้ทิพพจักขุญาณแล้ว ใคร่จะทำเจโต ปริยญาณนี้ให้เกิดขึ้น) นั้น พึงเจริญอาโลกกสิณสอบสวนดูจิต (โดย) ดูสีของโลหิตที่อาศัยหทัยรูปของคนอื่นเป็นไปอยู่ด้วยทิพยจักษุ ก็โส มนัสจิตเป็นไปในกาลใด ในกาลนั…

…าณผ่านการสอบสวนสีของโลหิตโดยใช้ทิพพจักขุญาณ การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสีในโลหิตสามารถช่วยระบุอารมณ์จิตของบุคคลได้ สีดำแสดงถึงความโสมนัสและโทมนัส ขณะที่สีใสแสดงถึงอุเบกขา การทำความเข้าใจในกระบวนการเหล่าน…

…ค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 177 ก็ได้กล่าวคำนี้ไว้ว่า "ถามว่า โยคาวจรภิกษุผู้ใคร่จะรู้จิตของผู้อื่นใน ชั้นอรูปภพ จะเห็นหทัยรูปของใคร จะดูความผันแปรแห่งอินทรีย์ของ ใคร" แก้ว่า "ไม่ (ต้อง) ดู…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์จิต ๑๖ ประเภทตามคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มจากการอธิบายภาวะของภิกษุที่มีความสามารถในการเข้าใจจิตของผู้อ…

…- วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 178 สงเคราะห์เข้าในทุกะนี้ แต่พระเถระลางเหล่าก็สงเคราะห์อกุศลจิต ๑๐ นนเบาด้วย ส่วนในทุกะ คือ "สโมห์ วีตโมห์" นี้ (ว่า) โดยปาฏิบุคคลิก นัย (นัยเฉพาะตน ไม่ปนเจือ คือเ…

บทความนี้อธิบายถึงประเภทของจิตตามที่กล่าวในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงจิตที่มีอาการต่าง ๆ เช่น สโมหจิต ซึ่งเป็นจิตที่มีโมหะ ออกุศลจิต ๑…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 179 วิมุติทั้ง ๕ อย่างนั้น ชื่อว่าวิมุตจิต (จิตยังไม่พ้น) ภิกษุผู้ได้เจตโตปริญาณ ย่อมรู้จิตทุกประการว่า "จิตนี้เป็นจิตมี ราคะหรือ ฯลฯ หรือว่าเ…

เนื้อหาวิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับวิมุติทั้ง ๕ และเจโตปริญญาณ โดยสำรวจลักษณะของจิตในระดับต่างๆ เช่น จิตมีราคะและจิตยังไม่พ้น มีการพูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งช่วยให้นักปฏิบัติเข้า…

…นาจะเห็น (ด้วยทิพยจักขุ) อย่างนั้น จึงทำฌานที่เป็นบาทแห่งอภิญญา อันมีกสิณเป็นอารมณ์ ให้ควรแก่การนำ (จิต) ไป” (เพื่อทิพจักขุญาณ) ด้วยอาการทั้งปวง แล้ว ทำบรรดากสิณ ๓ นี้คือ เตโชกสิณ โอทาตรสิณ อาโลกสิณ อย่า…

…ภูมิ สถานการณ์ที่เหมาะสมในการขยายอารมณ์กสิณเพื่อให้เกิดอภิญญาและการเห็นรูปที่ชัดเจนภายใต้การพัฒนาของจิต สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือการทำให้เกิดอัปปนาในอารมณ์ที่ขยายแล้ว ซึ่งก็จะส่งผลต่อการทำบริกรรม ดังนั้น ก…

…ั้นแหละเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น" ดังนี้เป็นอาทิ พึงทราบโดยนัยที่มีมาในตอนก่อนนั้นเถิด แม้ในญาณนี้ กามาวจรจิตทั้งหลายอันยังมีวิตามีวิจาร นับเป็นบุพภาคจิต (คือจิตเป็นส่วนเบื้องต้นแห่งญาณนี้) รูปาวจรจิตอันเป็นไป…

…นำไปสู่วิกลจริตได้ นอกจากนี้ยังนำเสนอความเป็นมาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุ รวมถึงความเชื่อมโยงระหว่างจิตกับญาณที่เกี่ยวข้อง เช่น จิตในภาวะฌานและการรับรู้ต่างๆ ผู้ที่ฝึกพัฒนาทิพยจักษุจึงต้องระมัดระวังในการ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 231 ลงไปในรูปกาย เมื่อนั้นปาทุกฌานจิต ก็เป็นอารมณ์ที่ได้อุปโยคะ (คือใช้การได้อย่างรูปกาย ?)" ดังนี้ อนึ่ง จัดเป็นอดีตารมณ์ ก็เพราะทำ (ปาท…

…ฐานเกี่ยวกับกลิ่นหอม และพระอัสสคุตตเถระที่อธิษฐานให้ได้น้ำนมส้มในเวลาปุเรภัต เนื้อหายกตัวอย่างการที่จิตและการอธิษฐานมีอิทธิพลต่อกรรมที่เกิดขึ้น เช่น กลิ่นหอมไม่ดับเมื่ออธิษฐานไว้อย่างปฏิรูป และน้ำในตระพั…