หน้าหนังสือทั้งหมด

การเข้าใจความไม่เที่ยงและอนิจจาในธรรม
52
การเข้าใจความไม่เที่ยงและอนิจจาในธรรม
…ผู้เป็นอัปปภาพ" ดูก็เป็นอานิจจา แม้สัมมะ-สะนะดังกล่าวมานี้ก็เป็นสัมมะหนิ ด้วยคำจานว่า "อนุตตา อสาฎู"ชื่อว่าเป็นอนุตตา เพราะอรรถคือสาระมีได้ นั้นแต่( ว่า) โดยแยกออกไปก็เป็นสัมมะนะ ๑๑ อย่าง (เหมือนกัน) นัยในบท…
เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมชาติของความไม่เที่ยงและอนิจจาในชีวิตมนุษย์ ซึ่งเน้นการสร้างความเข้าใจในความเป็นจริงว่าทุกสิ่งมีการเกิดขึ้นและเสื่อมสลายตามธรรมชาติ พระผู้พระภาคเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความไม่เที่ยงในร
วิถีธรรมะแนปก ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
64
วิถีธรรมะแนปก ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
…ร้อมกับอุปปาทะแห่งจิตดวงที่ ๑๓ รูปที่เกิดในวงศ- ฐานแห่งปฏิสนธิยิน ถึงฐานะแห่งจิตดวงที่ ๑๓ ย่อมดับ ชื่อว่า ปวติ ( ความหนุนไปแห่งสังสารวัฏ ? ) ยังมีอยู่ตราบใด รูปก็อำเภอ เป็นไปอย่างนี้อยู่นั้นแหละ แต่สำหรับ…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงลักษณะของสัตว์ที่ใกล้ล้มละลาย และการเกิดขึ้นดับไปของจิตร่วมกับรูปในปฏิสนธิยิน โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับอำนาจของกรรมและการจัดประเภทกรรมฐานที่เป็นปัจจัยในการเกิดรูปทั้งหลาย และการมีอยู
วิชาธรรมรรมเปล ภาค 3 (ตอนจบ)
65
วิชาธรรมรรมเปล ภาค 3 (ตอนจบ)
ประโยค - วิชธรรมรรมเปล ภาค 3 (ตอนจบ) - หน้า 65 รูปที่มีวิบากจิตรเป็นสมบูรณ์ ชื่อว่ารูปมีจิตอันมีกรรมเป็นปัจจัยเป็นสมบูรณ์ โอชา (รูป) ที่ถึงความตั้งอยู่แล้วในอุปนิสัยเป็นสมบูรณ์ ทั้งห…
เนื้อหาในตอนจบของวิชาธรรมรรมเปล ภาค 3 เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับรูปที่มีวิบากจิตรเป็นสมบูรณ์และความสัมพันธ์กับกรรมและอุปนิสัย โดยกล่าวถึงโอชาและการตั้งอยู่ของรูปในอุปนิสัย ทำให้ผู้อ่านเข้าใจลักษณะของจิตแ
ประโยค- วิฑูรย์เวชเกลา ตอน ๒ (ตอนจบ)
67
ประโยค- วิฑูรย์เวชเกลา ตอน ๒ (ตอนจบ)
ประโยค- วิฑูรย์เวชเกลา ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้าที่ 67 สันตุดี ชื่อว่าผิดเป็นสมุฏฐาน รูปมีสมุฏฐาน ๔ ที่กล่าวไว้ดังนี้ว่า "จิตตศจิตธรรมทั้งหลายอันเกิดจากหลัง ย่อมเป็นปัจจั…
ในบทนี้มีการนำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับจิตและอาหารในบริบทของสมุฏฐานและปัจจัย โดยกล่าวว่า สิ่งต่างๆ ทั้งหลายเมื่อเกิดจากใจและมีความสัมพันธ์กับรูป มีความสำคัญในทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องข
อาหารและปัจจัยของรูป
68
อาหารและปัจจัยของรูป
ข้อความในภาพคือ: "ชื่อว่างูมีอาหารเป็นสมุฏฐาน รูปมีสมุฏฐาน ๔ ที่กล่าวไว้ ดังนั้น "ภาพผิงอาหารเป็นปัจจัย โดยเป็นอาหารปัจจัยแห่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างอาหารกับร่างกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของความเป็นปัจจัยในการตั้งอยู่ของรูปและโอษฐ์ที่มีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิต อธิบายถึงประเภทของอาหารและผลกระทบต่อร่างกาย รวมถึง
วิชาธรรมวินัย ภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ)
69
วิชาธรรมวินัย ภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ)
…ูอันมีสมบูรณ์ ๔ ได้อัปนากนูปกรูปเป็นปัจจัย ถึงความตั้งอยู่ แล้วอ่อนร่างไปตั้งขึ้นในสิริระ (รูปนั้น) ชื่อว่ามีดอกเป็นสมบูรณ์ รูปมีดอกเป็นสมบูรณ์นั้นมี ๕ อย่าง คือ สัทนาหฤูป (นั่งฯ อากาสตฤ รูปตา มุปฏฺฏา คัมมํญ…
ในบทเรียนนี้มีการพิจารณาลักษณะและความเกิดของอาหารที่มีอิทธิพลต่อรูปที่เป็นสมบูรณ์ รวมถึงนิสสัยปัจจัย อาหาร และอัตตินปัจจัย ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการทำความเข้าใจธรรมวินัยและการเกิดของรูป ผ่านการวิเคราะห์ป
วัสดิธรรมเเปลงจาก ต ค ตอน 2 (ตอนจบ)
73
วัสดิธรรมเเปลงจาก ต ค ตอน 2 (ตอนจบ)
…อุฏม กุมมยโต โดยเป็นรูปเดิมแต่ครราม จิตตสมาธิยโต โดยเป็นรูปจิตเป็นสมาธิ ธมมตารุปโต โดยเป็นรูปธรรมดา ชื่อว่าพิจารณาโดยยกขึ้น (สู่ใครลักษณ์) ด้วยอำนาจรูปตะ เหตุ นัน พระโบราณาจรัชทั้งหลายก็กล่าวไว้ (เป็นกถา) ว่…
ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาวัสดิธรรมผ่านมุมมองต่างๆ เช่น อาหาร, รูปธรรม, และจิตตสมาธิ โดยมีหลักการที่พระโบราณาจรัชได้เสนอไว้เกี่ยวกับการถือเอาและทอดทิ้งในสังขาร พร้อมทำให้เห็นว่าทุกสรรพสิ่งมีความไม่เที่
วิถีชีวิตของคน - ตอน 3 (ตอนจบ)
76
วิถีชีวิตของคน - ตอน 3 (ตอนจบ)
…หลงลืม สยามทบทละ 10 ปีแห่งความนอน [ขยายความ] ในทบทเหล่านี้ 10 เป็นแรกของบุคคลผู้มีชีวิตอยู่ 100 ปี ชื่อว่า มันทบทก่อน ด้วยว่าในตอนนั้น บุคคลนั้นยังเป็นเด็กอ่อนซุกซนอยู่ 10 ปีต่อมา ชื่อจิตทบทแล้วด้วยในตอนนั้…
บทนี้ได้สำรวจวิถีชีวิต 100 ปีของบุคคล โดยแบ่งเป็นช่วงต่างๆ ตั้งแต่เด็กทารก จิตใจ การสื่อสาร วัฒนธรรม และปัญญา ที่มีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วง และว่าด้วยการทบทวนประสบการณ์ในช่วงชีวิตที่สำคัญ เช่น ความสน
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
93
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
…ลายที่ซัดลงในกระบังอันร้อน (แตก) ดังดวง ๆ (เป็น เมล็ด ๆ) อยู่ขนันนั้น เหตุนี้นัง ธรรมทั้งหลายนัน จึงชื่อว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา" เพียงนี้เป็นนัยในวิสุทธิกถา ส่วนในอธิษฐานกถา กล่าวไว้ว่า "เมื่อพิจาร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธรรมที่ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และอนัตตา โดยแสดงหลักการในวิสุทธิกถาที่เน้นเจตนาการวิเคราะห์จิตและความไม่เที่ยงของอาตมัน ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้เห็นความจริงของชีวิตและการดำ
วิสุทธิมรรคเปภาคร ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
94
วิสุทธิมรรคเปภาคร ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
…นทุกข์เป็นอนัตตา ภิกขุวาจารจิตละ ๕ ดวง ตั้งแต่จิตดวงที่กำหนดคืออารมณ์ (เป็นอารมณ์) ไป ดังกล่าวมานี้ ชื่อว่าพิจารณาโดยเป็นขนะ (คือ พิจารณาจิต ๔ ขณะ หรือ ๕ ขณะ) * มหากุฏิวิเยยว่าเพราะพิจารณาปรรถธรรม กับนามธรร…
บทในหนังสือวิสุทธิมรรคเปภาคร ๓ ตอน ๒ แสดงถึงการพิจารณาจิตในระดับต่างๆ ว่าว่ามีลักษณะที่ไม่เที่ยง อันเป็นการแสดงธรรมเพื่อทำความเข้าใจถึงสภาวะของจิตและการไม่ยึดมั่นในรูปแบบของมัน ภิกขุจะต้องพิจารณาทุกขณ
วิฤทธิมรรคเปลกก ตอนจบ
96
วิฤทธิมรรคเปลกก ตอนจบ
…(ตอนจบ) - หน้าที่ 96 นั่น (ในอธิษฐานก) ท่านจึงบอกไว้ในจิตดวงที่ ๑๐ เท่านั้นเกิด" พิจารณาดังก่อนมนี้ ชื่อว่า พิจารณาโดยลำดับ [ทิฏฐุอุปมานุโท-โดยพิกภู] ฯ ป ฯ ใน ๓ ข้อคือ ทิฏฐุอุปมานุโ-โดยพิกภู มานสมุทุมานุ- โท…
ในตอนจบของวิฤทธิมรรคเปลกก เชื่อมโยงถึงการพิจารณาจิตในระดับต่าง ๆ และลำดับการเกิดของจิตที่เกี่ยวข้องกับรูปและอรูป ซึ่งอาจเป็นแนวทางในการเข้าใจธรรมชาติของสัตว์และความไม่เกิดขึ้นของมานะ ที่มีความสำคัญต่อ
วุฒิธิกรณ์เปล ภาค 3 (ตอนจบ)
97
วุฒิธิกรณ์เปล ภาค 3 (ตอนจบ)
…าทนโโต" แล้วแสดงนัย (ดัง) นี้ ก็เมื่อเมื่อกล่าวว่า "เราเห็นแจ้งอยู่ ความเห็นแจ้งของเรา" ดังนี้ ไม่ชื่อว่าโพธิกุฎิ แต่ว่าก "สงขารทั้งหลายตนเองเห็นแจ้งสงขารัง หลาย สงขารทั้งหลายตนเองเห็นแจ้งสงขารัง" วิวิเค…
ในส่วนของการวิเคราะห์อธิวิทยาในพระสภา กล่าวถึงการเห็นแจ้งในสงขาร ซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจในโพธิกุฎิ การพิจารณาและวิเคราะห์สงขารทั้งหลายนั้นอาจทำให้เราเห็นว่าไม่มีอัตตาและไม่นำไปสู่ความยินดีในทุกข์หรือส
วิสุทธิมรรคภาค 3 (ตอนจบ)
98
วิสุทธิมรรคภาค 3 (ตอนจบ)
…หมายว่าถูกความ เกิดและความเสื่อมบิ่นกัน เป็นอัตตา เพราะความหมายว่าไม่เป็นไป ในอำนาจ (ของใคร) ดังนี้ ชื่อว่าพิฆเนนะ เมื่อเห็นว่า “กำลังงาน ทั้งหลายเป็นสุขใส” จะถือเอาว่าเป็นสุขควรละ แต่นี้ มัน เป็นทุกข์แท้ ๆ …
เนื้อหาพูดถึงการรับรู้ความหมายของทุกข์และสุขที่มีอยู่ในชีวิต โดยเน้นว่าการเข้าใจอัตตา การเปลี่ยนแปลง และความไม่เที่ยงนั้นเป็นสิ่งสำคัญ สำหรับผู้ที่มีพระโยค โดยความเข้าใจนี้จะพานำไปสู่การเห็นสัจธรรมและ
ประโยคสุทธิ์- วิถีธรรมธรรมหาแผน ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
102
ประโยคสุทธิ์- วิถีธรรมธรรมหาแผน ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
…ล่าวไว้ในลำดับสัมสมบูรณ์ว่า "ปฏิญญาอันคำนี้งิ้ง เห็นความปรวนแปรแห่งธรรมทั้งหลายอันเกิดขึ้นเฉพาะหน้า ชื่อว่าคอท- ยพยานูปสัญญา (ญาณในอำนาจนี้เห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อม ไป)" ดังนี้ ก็เมื่อเริ่มทำย่อมเริ่มทำโ…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเข้าใจในวิปัสสนาและอุทธพยานูปสัญญา โดยพระโโยคูสามารถบรรลุถึงสัมสมบูรณ์ได้จากความเพียร โดยมีการพิจารณาความปรวนแปรของธรรมที่เกิดขึ้นต่อหน้า รวมถึงกระบวนการทำความเพียรเพื่อเข้าถึ
ประโยคสัญลักษณ์ แปล ภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ) หมายเลข 126
126
ประโยคสัญลักษณ์ แปล ภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ) หมายเลข 126
… สิ่งที่เป็นทุกข์ ลักษณะของความเป็นทุกข์ สิ่งที่เป็นอัตต ลักษณะของความเป็นอัตตา ในวิภาคนั้น ขันธ์ ๕ ชื่อว่า สิ่งที่ไม่เที่ยง เพราะอะไร เพราะภวะ คืออันมีความเกิดขึ้นความเสื่อมไป และความเปลี่ยนแปลงไป หรือเพราะ…
บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ไตรลักษณะ และอธิบายว่า ความไม่เที่ยงคือการเปลี่ยนแปลงของสรรพสิ่งที่มีการเกิดขึ้นและเสื่อมไป การเข้าใจในลักษณะนี้จะทำให้เห็นความจริงเกี่ยวกับทุกข์และความไม่เที่ยง ความเป็นอนัตต
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
127
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
…การคือความถูกบีบคั้นอยู่เนื่องนิสัย เป็นลักษณะของความเป็นทุกข์ อนึ่งกล่าว ก็เป็นธรร๗ เช่นกันและหล่ะ ชื่อว่านั้นเป็นอนัตตา เพราะว่าหลวง "ย่อ ทุกข์ ทนทุกข์- สั่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเองเป็นอนัตตา "เพราะ อะไร เพ…
บทความนี้เน้นความเข้าใจเกี่ยวกับความทุกข์และลักษณะของอนัตตาตามหลักธรรมในพระไตรปิฎก โดยการพิจารณาความไม่เที่ยงและธรรมชาติของสังขารที่เกิดขึ้นตามกาล การใช้ญาณในการพินิจและมองเห็นตามสภาพจริง โดยที่สติยัง
การวิจัยธรรมกฤษฎีภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
128
การวิจัยธรรมกฤษฎีภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ)
…ึ่งนหมายก होलाไว้ (ในปฐมสมภารฎ) ว่า "ถามว่า problem ในการ พิจารณาอารมณ์และความเห็น (แต่) ความแตกดับ ชื่อว่า วิบาสนาญ เป็นไฉน? จิตรีรูปเป็นอารมณ์เกิดขึ้นแล้วอ่อนดับก็แตกดับ ภูมิจิจฉนา อารมณ์นี้แล้ว ย่อมตามเห็…
เนื้อหาในบทความนี้นำเสนอการสำรวจและวิเคราะห์วิบาสนาญ ที่กล่าวถึงการเกิดและการอ่อนดับของอารมณ์ จิตและการเห็นความไม่เที่ยง รวมถึงความเป็นทุกข์และอนัตตา เมื่อมีการเห็นตามธรรมชาติก็จะสามารถละทิ้งอารมณ์และ
ปัญญาวิสนาม (เห็นแจ้งเป็นอธิปัญญา)
130
ปัญญาวิสนาม (เห็นแจ้งเป็นอธิปัญญา)
…นปัญญา เพราะมีความหมายว่ารู้ทั่ว เหตุฉะนั้นไว้ ปัญญาในการพิจารณาอารมณ์แล้วความเห็น (แต่) ความแตกดับ ชื่อว่า วิปุสนาญ ดังนี้ [อธิบายยาบาลี] อรรถาธิบายในบทสั้นนี้ พึงทราบบดังนี้คำว่า "อารมุนฺม" ปฏิสงฺขา-พิจาร…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาวิสนาม ซึ่งคือการเห็นแจ้งและการพิจารณาอารมณ์ที่นำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งในชีวิต ในการพิจารณาอารมณ์และการฝึกปัญญา ช่วยในการหลีกเลี่ยงความแตกดับและการเสื่อมของจิตใจ โ
วิชาภิญญาแปลภาค ๓ ตอน ๒: ความดับและวิปัสสนา
136
วิชาภิญญาแปลภาค ๓ ตอน ๒: ความดับและวิปัสสนา
…ก) ลาดไปในความดับนั่น (นึก) เทไปในความดับนั่น คำว่า "อายลูกขุนวิปัสสนา" มีอธิบายว่า ความพิจารณานั้น ชื่อว่า ลักษณะวิปัสสนา (เห็นแจ้งในลักษณะนั้น) คำว่า "อารมณ์ญาณญาณ ปฏิสุขะ-พิจารณาด้วยแล้ว" คือรู้อารมณ์มีรู…
เนื้อหาในวิชาภิญญาแปลภาค ๓ ตอน ๒ กล่าวถึงการเห็นความดับและการพิจารณาในด้านวิปัสสนา การศึกษาทำให้เห็นถึงความแตกต่างของสังขารและการไม่มีอัตตา เพื่อเพิ่มพูนความรู้ในด้านนี้ พระโบราณาจารย์หลายท่านได้ให้คว
ประโคม- วิชาภัณฑ์แปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ) หมายที่ 151
151
ประโคม- วิชาภัณฑ์แปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ) หมายที่ 151
…ีอาการเป็นทุกข์ โดยมีอาการเป็นสามิษ คำว่า “ทศ าญาณ ปาญาณ ๑๐” อธิบายว่า กิญฺญาณ เมื่อรู้ว่าอทิธานญาณ ชื่อว่าอ่อนรู้ว่า คือเทพตลอด ทำให้แจ้งซึ้ง ญาณ ๑๐ คืออญาณมีธรรมฝ่ายอาทินพีอทัพเป็นต้นเป็นต้น ๕ ญาณมีธรรมฝ่า…
บทนี้กล่าวถึงความเข้าใจในธรรมฝ่ายไทย โดยเน้นที่การใช้ญาณในพุทธศาสนาและธรรมชาติที่ไม่สามารถรู้ได้ด้วยอารมณ์เพียงอย่างเดียว การนำเสนอแต่ละประเด็นเรียงลำดับจากการวิเคราะห์ลักษณะของสามีสิ่งต่าง ๆ และการเข