ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 79 / 142

…ั้น พยัญชนะ ทุกตัวจึงต้องอาศัยสระออกสำเนียง ๓๓ พยัญชนะ ตัวนี้ จัดเป็น ๒ พวก คือ ที่เป็นพวก ๆ กัน ตามฐานกรณ์ที่เกิด เรียก วรรค ๑. ที่ไม่เป็นพวกเป็นหมู่กันตาม ฐานกรณ์ที่เกิด เรียก อวรรค ๑. พยัญชนะวรรค จัดเ…

บทความนี้อธิบายความหมายและความสำคัญของพยัญชนะและสระในภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าพยัญชนะต้องอาศัยสระในการออกเสียง และไม่สามารถมีเสียงได้เพียงลำพัง การทำให้เสียงของพยัญชนะปรากฏชัดเจนจึงต้องพึ่งพาเสียงสระ

…ะวรรคที่ ๒ มี ๑ นำหน้า เรียกว่า จ วรรค ดังนี้เป็นต้น. พยัญชนะอีก 4 ตัว คือ ย ร ล ว ส ห ฬ แต่ละตัวมี ฐานกรณ์ต่างกัน ไม่เกิดร่วมฐานกรณ์เดียวกัน จึงจัดเป็น อวรรค แปลว่าไม่เป็นพวกกัน ตามฐานกรณ์ที่เกิด ๕. พยั…

…ารอธิบายพยัญชนะและการจัดวรรค โดยเริ่มจากพยัญชนะแต่ละตัวในวรรคต่าง ๆ รวมถึงการจัดกลุ่มของพยัญชนะที่มีฐานกรณ์แตกต่างกัน เช่น นิคคหิตและอนุสาร ซึ่งอธิบายวิธีการอ่านและการออกเสียงอย่างละเอียด เพื่อเข้าใจลักษ…

…ว) เหล่านี้ ท่านกล่าวว่าเกิดแต่อก เรียก อุรชา แต่ที่ไม่ได้ประกอบด้วย พยัญชนะเหล่านั้น ก็เกิดในคอ ตามฐานเดิมของตน ผู้แรกศึกษา เมื่อได้อ่านตอนจบแล้ว บางคนจะนึกสงสัยว่า ข้างท้ายของฐาน (ที่เกิด) แห่งอักขระ บ…

เนื้อหาภายในนี้กล่าวถึงการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการระบุเสียงและอักขระที่เกิดจากตำแหน่งของลิ้นและคอ เช่น อักขระที่ลงท้ายเป็น ชา และ โช ซึ่งมีความหมายต่างกันในแง่ของจำนวน นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเกี

…งอักขระที่เป็น มุทธชะ คือ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ. ร พ. ปลายลิ้นเป็นกรณ์ของอักขระที่เป็นทันตชะ คือ ต ถ ท ธ น ล ส. ฐานของตน เป็นกรณ์ของอักขระที่เหลือจากนี้ คือ ที่เป็นกัณฐชะ บ้าง โอฏฐชะบ้าง นาฬิกัฏฐานชะบ้าง และของอักขร…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยระบุรายละเอียดเกี่ยวกับมุทธชะ, ทันตชะ, และฐานของอักขระ มีการกำหนดเสียงของอักขระเทียบกับเวลาในระบบวินาที เช่น สระสั้นและสระยาว พร้อมตัวอย่างการวัด…

…ส่วนที่เป็น ๒ พึงทราบดังต่อไปนี้ เอกัค คตาแห่งจิต ที่พระโยคาวจรได้ด้วยอำนาจธรรมเหล่านี้ คือ อนุสสติ ฐาน 5 มรณสติ อุปสมานุสสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา จตุธาตุววัฏฐาน ก็ดี เอกัคคตาในส่วนเบื้องต้นแห่งอัปปนาสมาธิท…

เนื้อหาในบทนี้สำรวจถึงประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค แบ่งออกเป็นหลายรูปแบบ เช่น สมาธิที่สัมปยุตด้วยปีติและนิปปีติกสมาธิ นอกจากนี้ ยังจำแนกสมาธิตามประสบการณ์และความรู้ โดยให้ความสำคัญกับการปฏิบัติเพื่อการ

…ารมณ์ทั้งหลายแม้เป็นทิพย์ ย่อมไม่ยึดจิต ( ของเธอ ) โดยทำให้อยากได้ ด้วยประการดังกล่าวมา ด ฉะนี้ กรรมฐาน ๓ มีเมตตาเป็นต้น ท่านจึงเรียกว่า สัพพัตถกกัมมฐาน เหตุเป็นกรรมฐานที่พึงต้องการ คือพึงปรารถนาในภาวนาน…

…ิตสำนึกของการเกิดและความตายเพื่อละอเนสนาและการมีความประพฤติไม่ย่อหย่อนในสัมมาปฏิบัติ การเรียนรู้กรรมฐาน ๓ ที่รวมถึงเมตตา ซึ่งเป็นกรรมฐานที่พึงต้องการสำหรับการเจริญภาวนาอย่างต่อเนื่อง.

…ล้วใน (ตอนว่าด้วย ) คนโทสจรตทั้งหมด ก็เป็น สัปปายะของคนสัทธาจริต และในอารมณ์ทั้งหลาย แม้อนุสสติกัมม ฐาน ก็เหมาะแก่เธอด้วย คำที่จะพึงกล่าวว่า บรรดาวัตถุทั้งหลายมีเสนาสนะเป็นต้น วัตถุ ชื่อนี้เป็นสัปปายะของ…

เนื้อเรื่องนี้เกี่ยวกับความเหมาะสมของบริบทและวิธีการในการปฏิบัติธรรมสำหรับผู้ที่มีจิตใจแตกต่างกัน โดยเฉพาะในเรื่องของเสนาสนะ อิริยาบถ และอารมณ์ที่เหมาะสมเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ดีที่สุด การรวบรวมและก

…ุภฌานเป็นอัปปมาณารมณ์ ก็ เป็นได้) แต่ (อย่างไร ) ก็ไม่ควรขยายไป เพราะไม่มีอานิสงส์ นั่นแล และแม้กรรมฐานที่เหลือ ก็ไม่ควรขยายดังกายคตาสติ และ อสุภนั่นแหละ ถามว่า เพราะเหตุอะไร ตอบว่าเพราะบรรดากรรม ฐานที่เ…

ในเนื้อหาได้อธิบายถึงแนวทางการเจริญอสุภนิมิตและผลของการขยายจิต โดยเปรียบเทียบกับกรรมฐานอื่นๆ และเตือนว่าการขยายอสุภนิมิตมากไปอาจไม่มีอานิสงส์ อธิบายถึงข้อควรระวังในการฝึก โดยเฉพาะในการเจร…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 76 จิตของเธอน้อมไปในกรรมฐานบทไหน ดังนี้เป็นต้น จึงจะทราบได้ พระอาจารย์ได้ทราบอย่างนี้แล้วจึงบอกกรรมฐานอันอนุกูลแก่จริยาเถิด ก็แ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงกรรมฐาน และวิธีการปฏิบัติที่อาจารย์แนะนำให้ผู้เรียนศึกษา โดยจำแนกเป็น 3 วิธีหลักตามสภาพการเรียนรู้ นอกจากนี…

… ฌาน ) ไว้ได้ขณะหนึ่ง ชั่วลัดนิ้วมือทีเดียวก็ดี ชั่วลัดนิ้วมือ (อย่างมาก )ถึง ๑๐ ทีก็ดี ชื่อว่า อธิฏฐานวสี ความ เป็นผู้สามารถที่จะออก ( จากฌาน ) ได้เร็วเช่นเดียวกันนั้นชื่อว่า วุฏ ฐานวสี ( ที่จะแสดง (ตัว…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการเข้า ฌาน และการควบคุมความสามารถของอธิฏฐานวสีและวุฏฐานวสี ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากเรื่องพระพุทธรักขิตเถระและการช่วยเหลือพระมหาโ…

…ปปนาและถึงความเป็นวสีแห่งปฐมฌาน บัณฑิตพึง ทราบโดยนัยที่กล่าวแล้วในปฐวีกสิณนั้นเถิด ๒. วินีลกอสุภกรรมฐาน อนึ่ง แม้ในกรรมฐานทั้งหลาย ( ที่เหลือ ) มีวินีลกอสุภกรรม ฐานเป็นอาทิต่อแต่นี้ไป ลักษณะ (การถือเอานิ…

…ะห์ความสำคัญระหว่างการปฏิบัติกับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในระดับจิตใจ. นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับกรรมฐานและการถือเอานิมิตในการไปดูอสุภต่างๆ ที่ทำให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องถึงความสำเร็จทางจิต.

… ดังนี้ ) ประการ ๑ [นัยที่ ๔ ผู้ตรัสโดยชอบ] อนึ่ง พระองค์ย่อมตรัสโดยชอบ คือทรงกล่าววาจาแต่ที่ควร ใน ฐานะอันควร เหตุนั้นจึงทรงพระนามว่า สุคโต เพราะความที่ตรัส โดยชอบประการ ๑ ( ความในอภัยราชกุมารสูตรต่อไป …

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเสด็จไปของพระองค์โดยไม่กลับมาสู่กิเลสที่ทรงละไว้และการตรัสโดยชอบ โดยอธิบายว่าพระองค์ไม่ทรงหวนกลับมาสู่กิเลสและทำประโยชน์แก่โลกผ่านพระสัมมาปฏิบัติ ทั้งการเป็นสุคโตที่ทรงละและไม่กลั

…ด้วยอำนาจอริยมรรคแล้ว แต่นั้น พึงไปในที่ลับ ( คน ) เร้นอยู่ (ใน เสนาสนะอันสมควร )แล้ว ตั้งเทวดาไว้ในฐานะแห่งพยาน ระลึกถึง คุณมีศรัทธาเป็นต้นของตนอย่างนี้ว่า " เทวดาเหล่าจาตุมหาราชิกามีอยู่ เทวดาเหล่าดาวด…

บทความนี้สำรวจความหมายและวิธีการเจริญเทวตานุสสติ โดยเชื่อมโยงถึงคุณธรรมที่มีอยู่ในตัวเองและในเทวดา ที่จำเป็นต้องมีศรัทธากล้าในการทำความดี บทความยังกล่าวถึงความสำคัญของการตั้งเทวดาเป็นพยาน และการระลึกถ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 50 ผู้เมีย) อทธา กาลยืดยาว, มฆว ชื่อพระอินทร์, ยุว หนุ่ม, สุข เพื่อน, เหล่านี้ ไม่ค่อยมีคำใช้นัก ถึงใช้บ้างก็เป็นบางวิภัตติ ไม่ทั่วไป เช่น Q). .

…็นความแตกต่างระหว่างคำในเพศและประเภท โดยมีตัวอย่างการใช้คำเฉพาะในวิภัตติที่แตกต่างกัน ตัวอย่าง เช่น ฐานะของคำว่า 'ปุม', 'สา', 'อทฺธา', 'มฆว', 'ยุว', และ 'สข' ในแต่ละบริบทเพื่อเข้าใจการใช้งานตามแบบการันต์…

…้น ก็นับว่าเข้าใจผิดถนัด เพราะพระพุทธภาษิต หรือ พุทธศาสนา ย่อมประกาศเผยแพร่ให้ทุกคน ไม่จำกัดเพศภูมิ ฐานะและวัย ปฏิบัติตามได้ทั้งนั้น ดังที่เราเข้าใจกันอยู่แล้ว ฉะนั้น รวมใจความว่า ปุริโส คำนี้เป็นสาธารณะ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะคำว่า 'ปุริโส' ซึ่งเป็นสาธารณะโวหารที่ไม่จำกัดเพศและฐานะ อธิบายถึงการแบ่งประเภทบุรุษในไวยากรณ์บาลี รวมถึงการใช้ปุริสสัพพนามที่มีการจัดแบ่งตามหลักทางไวยากรณ…

…รณ์นี้ จะเห็นได้ว่า ตุมเห ก็ดี ตุมเหหิ ก็ดี เป็นพหุวจนะสำหรับใช้แทนอาจารย์คนเดียว และบิดาคนเดียว ใน ฐานที่ศิษย์กับบุตรแสดงความเคารพต่อผู้ใหญ่ของตน และจะไม่ต้อง ออกชื่อพหุวจนะ ว่าทั้งหลาย ในเวลาแปลก็ได้ ใ…

บทเรียนนี้สำรวจการใช้บาลีในไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ และการแสดงความเคารพในภาษา เมื่อพูดถึงพหุวจนะที่ใช้เพื่อแทนผู้สูงวัย เช่น อาจารย์และบิดา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการใช้โครงสร้างประโ

… ศัพท์หนึ่ง ๆ นิยมใช้เฉพาะบุคคลเป็นพวก ๆ หาได้สาธารณะทั่วไปแก่บุคคลอื่นไม่ จำกัดให้ใช้เฉพาะบุคคลตาม ฐานะสูงและต่ำ ดังอุทราหรณ์ในแบบบาลีไวยากรณ์ อันท่านแสดงไว้ อย่างชัดเจนแล้ว. นิบาตบอกกาล อถ แปลว่า ครั้ง…

…ไวยากรณ์ที่กล่าวถึงนิบาตบอกอาลปนะ ซึ่งมีการอธิบายความหมายและการใช้งาน รวมทั้งวิธีการจัดกลุ่มศัพท์ตามฐานะของผู้พูด โดยเน้นการใช้ในคำทักทายและการเรียกชื่อ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิบาตบอกกาลที่เกี่ยวข้องกับ…

…ับมนสิการโดยไม่ อนึ่ง แม้มนสิการโดยไม่เรื่องนัก ก็ฉันเดีย เร่งนัก เพราะว่าเมื่อมนสิการเรื่องนัก กรรมฐานจะไม่ถึงที่สุด ไม่ เป็นปัจจัยแห่งความได้คุณวิเสส เปรียบเหมือนเมื่อบุรุษผู้ใคร่จะเดิน ทาง ๓ โยชน์ (ให…

…ต้องระวังไม่ให้จิตฟุ้งซ่านและต้องมีการป้องกันอารมณ์หลากหลาย โดยเปรียบเทียบการเดินทางกับการเข้าใจกรรมฐานเพื่อไม่ให้บิดเบือนจากจุดหมาย และมีแนวทางในการระมัดระวังการเบี่ยงเบนในการมุ่งมั่นไปสู่ความสำเร็จในปฏ…

… ๒, ๓, ๔. ๕, ๖, ๗.๘ ๑. ๒, ๓, ๔. ๕, ๖, ๗, ๘. 8 ๑. ๒, ๓, ๔. 4. 5. 6. 6. 6. ๑๐ ๆ ฉันนั้น เพราะว่าในกรรมฐานที่เนื่องด้วยการนับ จิตจะมีอารมณ์ เดียวได้ก็ด้วยกำลังแห่งการนับเท่านั้น ดุจความหยุดของเรือในกระแส น้…

เนื้อหานี้พูดถึงการนับเร็วในการฝึกกรรมฐาน โดยมีการเปรียบเทียบการนับกับการค้ำเรือในกระแสน้ำ เพื่อให้จิตหมายมั่นอยู่ในลม เมื่อผ่านการนับที่สม่ำ…

…นใด" ดังนี้ เป็นต้น ความพิสดาร บัณฑิตพึงกล่าว (ตามแนว ปฏิสัมภิทามรรคนั้น) เถิด [ลักษณะที่ต่างจากกรรมฐานอื่น] กรรมฐานนี้ หาเป็นอย่างกรรมฐานอื่น ๆ ซึ่ง (เมื่อเจริญไป) ยิ่งชัดแจ้งยิ่งขึ้นไม่ ส่วนกรรมฐานนี้ …

เนื้อหาเกี่ยวกับแก่นสารของกรรมฐานที่ศึกษาเกี่ยวกับนิมิตแห่งลมและเสียงในจิตของพระโยคี ซึ่งอธิบายถึงการที่จิตสามารถมีอารมณ์ได้หลายระดับ…