บท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 10 / 1310

…สดาบันสัตตักขัตตุปรมะ ยังไปสู่สุคติภพเป็นรูปาวจร และอรูปาวจร ยิ่งกว่า ๓ วาระได้บ้าง " ฯ โมห ศัพท์ ในบทว่า "ราคโทสโมหานิ" พึงเห็นว่า "หมายเอาโมหะที่ตั้งอยู่ในฐานเดียว กันกับราคะและโทสะ" ฯ พระอริยบุคคลผู้…

ในเนื้อหานี้พูดถึงพระอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายเกี่ยวกับบุคคลที่เข้าถึงสุคติภพและพระอริยบุคคล เช่น พระโสดาบันและพระขีณาสพ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ และความแตกต่างระหว่างกาม

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 219 เวรชาย วิหรติ มหิตา ภิกฺขุสเซน สทฺธี (๑๕๓) บทนามนาม ที่ประกอบด้วยจตุตถีวิภัตติ ใช้ในอรรถ ๓ อย่าง เข้ากับกิริยา เรียกชื่อเป็นอย่างเดียวกันว่า สมุป…

บทนี้กล่าวถึง บทนามนาม ในบาลีไวยากรณ์ ซึ่งจะมีการแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามวิภัตติ โดยมีการใช้อรรถที่แตก…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 223 (๑๖๐) บทกิริยาเป็น ๒ อย่าง คือบทกิริยาในพากยางค์อย่าง ๑ บทกิริยาในพากย์อย่าง ๑ ได้ชื่อต่าง ๆ กันดังนี้: 0 บท…

บทนี้ว่าด้วยบทกิริยาในบาลีซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ บทกิริยาที่ประกอบด้วยอันตปัจจัยหรือมานปั…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 114 กระทบ บทว่า ฐปนา หมายเอาอัปปนา บทว่า สกุลกฺขณา ได้แก่วิปัสนา บทว่า วิวฏฺฏนา ได้แก่มรรค บทว่า ปาริสุทธิ ได้แก…

ในบทนี้อธิบายถึงการนับกรรมฐานอย่างถูกต้องเพื่อให้จิตไม่ดิ้นรนและพะวง รวมถึงวิธีการนับที่ช้าและมีระเบียบ …

…รงบัญญัติพระวินัย จึงได้กล่าวว่า คำว่า " อด โญ อายสมโต สาริฐฤๅสุด " ดังนี้. บัดนี้ บรรดาเทพ่านนั้น บทว่า " โหตถสุด " แปลว่า " ไปแล้วในที่ สัง" . บทว่า ปฏิสันนาส แปลว่า " หลักเรืองอยู่ คือนิ้วความเป็นผ…

เนื้อหาพูดถึงการพูดของพระอุบาทสเกี่ยวกับพระสาริฐตรและความสำคัญของสัญญาในการแสดงธรรม โดยมีการอ้างอิงถึงพระพุทธเจ้าหลายองค์และความสามารถในการวินิจฉัยธรรมดาต่าง ๆ การศึกษาเรื่องนี้ช่วยให้เข้าใจพุทธศาสนาไ

ประโยค(ค) - ปฐมสมุนไพรสักกำแปลก ภาค ๒ - หน้าที่ 21 บทว่า โอปุณฺณาฉปวลฯ ว่า สังให้ไถ่ทา. บทว่า ติรภรณีย์ เป็นสัตว์มีวิถีด ตลงในอรตติยวิถีด, ว่าดงว่า "แขวน…

…งๆ พร้อมให้ตัวอย่างต่างๆ ที่ช่วยในการทำความเข้าใจ เนื้อหายังกล่าวถึงคุณค่าของการใช้คำที่ถูกต้องในบริบททางพระบาลีและศาสนา รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับ 'บิดามอบทรัพย์เพื่อให้พระสุทินสก' ที่ช่วยเสริมความรู้เรื…

…กกัน เหล่าภิกษายาย เมื่อจะพรำสอนพระสุตินั้น จึง ได้กล่าวคำเป็นต้นว่า "หนู อาวุโส ภาคต" ดังนี้. บรรดาบทเหล่านั้น ศัพท์ "หนู" เป็นนิมิต ลงในอรรถ อนุมัติและตำหนิ. บทว่า อนุกปร ยาย แปลว่า โดยเหตุไม่ใช่อย่าง…

ในบทนี้พูดถึงการเข้าใจความหมายของคำว่า 'ยิ ดวั' และอธิบายถึงการไม่สามารถประพฤติพรหมจรรย์ได้เนื่องจากความ…

ประโยค(ค) - ปฐมสบมณฑปสถากาเปล่า ภาค ๒ - หน้า สำ 47 บทว่า สมุปุชิตาย แปลว่า ลูกโพง คือพุ่งออกซึ่งปลวก โดยรอบด้าน บทว่า สดุโชติคุทาย แปลว่า มีแสงสว่าง มีค…

…ารแสดงของพระผู้พระภาคได้ถูกนำมาเล่าถึง เพื่อสอนให้เห็นถึงโทษของการกระทำในการสอดองค์คำเนิดลงไปในปากู บทเรียนนี้ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจความสำคัญของการกระทำและผลกระทบในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคำอธิบาย…

…95 จำนวน เพราะได้นำฉันทะของกิริยาผู้สร้าฉันทะมาแล้ว และเพราะ พวกกิริยาผู่อยู่พร้อมหน้ากันไม่คัดค้าน บทว่า ฆาตติตุฏฺฐเน มีความว่า อนจะพิพากษาด้วยอุตุนา ๒ ครั้ง ฆติติ ๑ ครั้ง บทว่า กุมมณ คือ วิธิธรรมอันชอ…

เอกสารนี้นำเสนอความสำคัญของการบรรลุธรรมและการเข้าถึงความเป็นกิจกับในประโยคนั้น โดยเน้นถึงวิธีธรรมที่ชอบธรรมซึ่งเรียกว่า อุปสัมบัน ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพัฒนาจิตใจ и เข้าสู่วิถีการดำเนินชีวิตที่มีค

…้าที่ 103 ไม่ทำให้แจ้งความเป็นผู้ทรงพล" นี้ ตามสมควรแก่กล่าวบ้าง พึงทราบอย่างไร ? พึงทราบอย่างนี้ ในบทว่า "ถึงพร้อมด้วยลักษณะและสฤทธิ์" นี้ ภิคุณพร้อมซึ่งลักษณะใด, ไม่บกคืนลักษณะนั้น, และถึงพร้อมซึ่งสฤท…

ในบทนี้เป็นการอธิบายถึงความเข้าใจในลักษณะของคำถามและความหมายในบริบทของพระพุทธศาสนา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง…

…เมิด; เพราะเหตุนี้ เพื่อจะไม่ทำความ อึดอัดในเพญชนะ แสดงแต่ความเท่านั้น ท่านพระอุกาลิเกระ จึงกล่าวว่าบทว่ากกชนะแห่งว่า " สงจิตจ" นั้น อย่างนี้ว่า " รู้อยู่ รู้พร้อมอยู่ แกล้ง คือฝ่าฝืนละเมิด. " บรรดาบทเห…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายความรู้และการตระหนักรู้ของภิกษุ รวมถึงการนำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับชีวิตและการตระหนักถึงธรรมชาติของสัตว์ในครรภ์ การอภิปรายเกี่ยวกับสิ่งที่เรียกว่า 'สงจิตจ' และอำนาจของจิตที่

…ป็นคำซึ่งมั่นคงดังกล่าวแล้ว บ้างหน้า จริงอยู่ ใคร ๆ ก็ไม่สามารถกล่าวคำซึ่งชวดอย่างโดยสิ้นเชิง ได้. บทว่า อิติ จิตตโม มีความว่า เธอจิตอย่างนี้ มีใจอย่างนี้ อธิบายว่า " เธอจิตหมายความตาย มีใจหมายความตายด…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของคำว่า "จิต" และ "ใจ" ที่ถูกมองว่าเป็นอันเดียวกันในทางธรรม รวมถึงการศึกษาความตา…

… มีกิริยามารม ไม่สำรวมแล้ว, ภิกษุผู้เลวรามเหตานี้ ย่อมเข้าถึงเช่นนรกเพราะกรรม ทั้งหลายที่เลวราม๓๖. บทว่า กาลาวกุษฎา ได้แก่ ผู้มีคองค์ที่พันด้วยกาสะวะ มๅคำ อธิบายว่า "คุณเครื่องเป็นสนฌะ คือ พระอรหัตผล ย…

เนื้อหาในบทนี้เสนอการตีความคำสอนเกี่ยวกับการกระทำและคุณธรรมของภิกษุ โดย强调ความสำคัญของการมีสติและความระมัดระวังใ…

…กสิลกาบานี้ ย่อมเป็นองค์พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น บัญญัติแล้วก็เกิดขึ้นหลาย ด้วยประกอบอย่างนี้." บรรดาบทเหล่านั้น สองว่าว่า อภิญฺญา ทิฐํ สทฺโถนํ ความว่า (ภิกษุทั้งหลาย) เป็นผู้มีความสำคัญในพระอรหัตผล อันต…

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงอนุญาตตฤตุกฺปาริชฺ เพื่อแสดงถึงความสำคัญในการบรรลุพระอรหัตผล อภิญฺญาและพระธรรมสงฆ์ที่มีความสำคัญต่อการแสดงว่าได้บรรลุพระอรหัตผล ซึ่งกล่าวถึงภูมิปัญญาและความสำคัญที่เกี่ยวข้องกั

…ื่องความแห่งหล่านั้น พึงทราบตามนัยที่กล่าวแล้ว ในกยาสังสะคะ นั่นแหละ ส่วนความแปลกกันดังต่อไปนี้:- บทว่า อธิญาณ คือ เบื่องต่ำตั้งตรากาวัญลงมา. บทว่า อูฬมานุปูนุปส คือ เบื่องบนตั้งแต่มนเทตเข้ามาไป. บท…

ในหน้าที่ 64 นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงอาบัติต่างๆ โดยใช้ตัวอย่างจากการพูดชมและกิจกรรมทางศาสนา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายคำศัพท์และความหมายที่เกี่ยวข้องในกยาสังสะคะ โดยเน้นที่การแยกแยะความหมายของคำ

ประโยค (ตอน) - ทุดิสนุปาปาสาที่กกเกลก - หน้าที่ 69 พึงแวะหา" ดังนี้ ในบทว่า อคลานุปจูฬสรุปปริวาส์ นี้ ย่อมควรทั้งเครื่องคามุ ทั้งเครื่องล้อม แท้จริง ลักษณะปัจจัยสันษ์นี้ เ…

ในบทความนี้ได้กล่าวถึงความหมายและลักษณะของอคลานุปจูฬสรุปปริวาส รวมถึงปัจจัยที่เกิดขึ้นในชีวิตและความสำคั…

ประโยค - ทุติยัมมปสาทิกาาเกลา กาด - หน้าที่ 75 หลายบทว่า มายฺย อิมฺ ภูาวริ อวารียํ ความว่า คุณอยู่อย่างสอย เด็กหญิงนี้ อย่างใช้สอยทองเสมย. ด้วยบทว่า อาหา…

ในหน้าที่ 75 ของ ‘ทุติยัมมปสาทิกาาเกลา’ กล่าวถึงการอยู่ร่วมกันในสังคมและความสำคัญของการไม่ทะเยอทะยานในทางโลก มุ่งเน้นถึงความเป็นสมณะที่ดีและการไม่ยึดติดสิ่งของ อีกทั้งพูดถึงพฤติกรรมของพระอุทเทระและการ

…ะกุมภะชนนี้ กายเป็นของลา หรือพากษาชาวบ้านพอเห็นก็ยิ ๒ รูปนี้ ไม่อาจ ของประดิษฐ์ กลับถวายของเวลา ๆ บทว่า อภิสุขรี ได้แก่อภิปรุงผสมด้วยเครื่องปรุงต่าง ๆ อธิบายว่า " อภิทาตะเตรียมด้วยดี คือ ให้สำเร็จด้ว…

เนื้อหาเกี่ยวกับการดูดซับสมุนไพรและการเตรียมการปรุงอาหารจากกะแปลง โดยกล่าวถึงวัตถุดิบสำคัญและขั้นตอนการเตรียมการที่มีความประณีต และอธิบายถึงศัพท์เฉพาะที่ใช้ในกระบวนการนี้ ความสำคัญของอุปกรณ์และเครื่อง

ประโยค (ตอน) - ดูยอดสมุนไพรจากกนเฉพาะ ภาค ๑ - หน้า 130 บทว่า สวดนาย มีความว่า การฉันภัตตาหารอันนี้ในวันพรุ่งนี้ ชื่อว่า สวดนะ เพื่อประโยชน์แก่การฉันภัตตาหารใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบทสวดที่ใช้ในการฉันภัตตาหารในวันพรุ่งนี้ มีการอธิบายถึงความสำคัญและแนวทางการดำเนินชีวิตของพระเณร รวมถึ…

…่าวว่า "พระสงฆ์ของเรา." แต่ใครจะกล่าวเปรียบเทียบกษัตริย์ จึงกล่าวคำเป็นต้นว่า เสวยฤทธิ์นาม ดังนี้. บทว่า ติดกฎภูปัญญาสุ ได้แก่ หญิง ไม้ และใบไม้แห้ง ที่ล่วงหล่นตกไปในสถานที่นั้น ๆ อีกอย่างหนึ่ง หญิงด้ว…

…หรือเข้าถึง ซึ่งเชื่อมโยงกับหลักคำสอนที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ทั้งนี้การทำความเข้าใจคำศัพท์มากมายในบริบทของพระพุทธศาสนามักจะช่วยเสริมสร้างการเข้าใจในหลักความเชื่อและปฏิบัติทางศาสนาได้มากยิ่งขึ้น dmc.tv