บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 130 / 230

…ภายหลัง ต่างชื่อ ต่างโคตร ต่างชาติ ต่างตระกูล ได้ทำศาสนานั้นให้อันตรธานโดยพลัน เหมือนดอกไม้ต่างชนิด บุคคลกองไว้ไม่ได้ร้อยไว้ด้วยด้ายลมย่อมจะพัดให้กระจัดกระจายจากกัน เพราะไม่มีด้าย ควบคุมไว้ฉะนั้น ส่วนพระสั…

บทความนี้อธิบายเหตุปัจจัยที่ทำให้ศาสนาของพระวิปัสสี, พระสิขี และพระเวสสภู ไม่อยู่ยืนนาน ส่วนพระกกุสันธะ, พระโกนาคมนา และพระกัสสปะ มีความสามารถในการรักษาศาสนาให้ตั้งอยู่ยืนยาว โดยอ้างอิงถึงความสำคัญของ

…ฆ์ มีพระมหากัสสปเป็นประธานผู้ทำสังคายนาพระธรรมวินัยให้ตั้งไว้เป็นหลักพระ ศาสนา. ถึงในฝ่ายฆราวาสมณฑล บุคคลผู้พหุสูตรก็ย่อมเป็นที่พึงพำนักของผู้อื่นด้วยเหมือนกัน ใน ชั้นต่ำ ตั้งแต่คฤหบดีผู้เป็นใหญ่เฉพาะแต่ใน…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามธรรมและการเป็นพหุสูตร ที่มีประโยชน์ต่อสังคมและได้รับการคุ้มครองจากธรรมอย่างยิ

…วโรรส) ๓๘ พระประยูรญาติเป็น เหล่าอนุยนต์คอยตามเสด็จในราชกิจด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของขนเสียไม่แลเหลียว บุคคลนั้นได้ชื่อว่าตัดทอน กำลังของ ตนเอง ข้อนี้เป็นทางมาแห่งคว…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำไปสู่ควา…

…ิต ในปกิณณกวรรค แห่งพระธรรมบทก็ได้ แสดงความข้อนี้ไว้โดยบรรยายว่า ปรทุกฺขปธาเนน โย อตฺตโน สุขมิจฺฉติ บุคคลผู้ใดปรารถนาสุขเพื่อตน เพราะเข้าไปตั้งไว้ซึ่งทุกข์ให้แก่ผู้อื่น เวรสํสดุค สฏฺโฐ เวรา โส น ปริมุจฺจติ…

เนื้อหานี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาประโยชน์ของกันและกันในหมู่ชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ซึ่งระบุว่าเมื่อผู้คนใส่ใจดูแลผลประโยชน์ของผู้อื่น ประโยชน์ของตนเองก็จะมั่นคงและยั่งย

…ณข้อนี้ เป็นข้าศึก โดยตรงแห่งวิเหสา ความคิดเบียดเบียนผู้อื่น เป็นพลวปัจจัยให้คิดเกื้อกูลกันและกันนำ บุคคลเห็นเป็นผู้ประเสริฐล่วงสามัญชนขึ้น ไปท่านผู้เป็นใหญ่แห่งหมู่ชน ที่สุดจนอธิบดีเฉพาะ ในตระกูล หนึ่ง ย่…

เนื้อหาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพระราชกำหนดที่มีผลต่อเสรีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสังกัดในสังคมไทย โดยเน้นให้ประชาชนได้สิทธิเสรีภาพมากขึ้น และความกรุณาของพระเจ้าแผ่นดินต่อประชาช

…งาม ในยามที่ทรงพระปรารภถึงหมู่สัตว์ จัดว่ามีพระเมตตา เป็นปุเรจาริก ได้ในพระคุณข้อนี้ ฯ เมตตานั้น ที่บุคคลแผ่ไปแก่กัน มีอยู่ ๒ สถาน คือ โอทิสสผรณา แผ่โดยอาการ เจาะจง ๑ อโนทิสสผรณา แผ่โดยอาการมิได้เจาะจง ๑ ฯ…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท

…โรรส) ๕๓ แลปฏิสันถารนั้นแม้เป็นอุบายเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจชนผู้ได้รับโดยเค้าเงื่อนก็จริงอยู่ แต่ถ้า บุคคลเป็นผู้ไม่ฉลาด ในวิธีทำ ซ้ำจะกลับให้โทษ ก็อาจเป็นได้, ดุจพวกศากยราชต้อนรับปราศรัย วิฑูฑภกุมารพระราชโ…

ในบทความนี้ กล่าวถึงการปฏิสันถารอันเป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ว่าด้วยพระมหาสมณเจ้าและพระเถระที่ใช้การปฏิสันถารเพื่อสร้างความสงบและส่งเสริมไมต

…สสนัย กาลัญญุตา ข้อต้นนั้น มีพรรณนาว่า เวลา คือคราวครั้ง อันสมควร หรือเป็นโอกาส ชื่อว่า กาลในที่นี้ บุคคลผู้รู้จักกาล เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญู · ความเป็นผู้เช่นนั้น ชื่อว่า กาลัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักกาล, …

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักกาลในการปฏิบัติงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการเตรียมพร้อมและการจัดการกับสถานการณ์ในอนาคต ผ่านเรื่องเล่าของพระเจ้าอชาติศัตรูและพระเจ้าพรหมทัต ที่แสดงให้เห็น

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๙ บุคคลใด ไม่ทำกิจที่ตนควรจะทำเมื่อภายก่อน เขามาปรารถนารีบร้อนจะทำเมื่อภายหลัง บุคคล นั้นก็เป็นดังมาณพผู้หั…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

…ป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธ สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ บุคคลผู้มีปัญญาคาดเห็นเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ ในยศศักดิ์ศฤงคารด้วยทรัพย์ที่ เป็นต้นทุนแม้ม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยัง

…นประมาณ ในเมื่อนำเข้าไปเทียบกับเวลาที่จะต้องเสียไป ชนนั้นทำกิจของบุรุษอยู่ ย่อมไม่คลาดจากสุข ดังนี้ บุคคลผู้รู้จักใช้กาลให้มีผลได้เพียงไร ก็จัดว่าเป็นปฏิรูปการี ผู้มีปกติทำสมควร ย่อมอาจประกอบ กิจให้ได้ระเบ…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้

…ตรนี้ กล่าวโดยอริยโวหาร จัดเป็นคหปตัคคี เพลิง นายเรือนนายบ้าน โดยฐานะที่จะต้องรับผิดชอบเพลิงโดยปกติ บุคคลรู้จักใช้ ย่อมยังประโยชน์ที่ จะพึงสำเร็จด้วยความร้อน หรือแสงสว่างให้เกิดมี ถ้าใช้ไม่ดี ก็อาจทำความพิ…

…ที่ดีและการจัดสรรทรัพย์สินให้เหมาะสม กล่าวรวมถึงความรับผิดชอบของพ่อแม่ในการอบรมบุตรให้เติบโตขึ้นเป็นบุคคลที่มีคุณภาพและมีคุณธรรม เพื่อสืบทอดวงศ์ตระกูลให้ยั่งยืน ถ้าหากปล่อยปละให้บุตรเติบโตโดยไม่ดูแล ก็อาจท…

…ประกอบกิจไม่ให้ท้อ ได้ชื่อในบาลีเป็นหลายประการ โดยลักษณะมีอาทิ คือ วิริย์ เพราะเป็น เหตุแกล้วกล้าของบุคคล อุฏฐาน เพราะเป็นเหตุลุกขึ้นประกอบกิจไม่นั่งนิ่ง อุสสาโห เพราะ เหตุอาจหาญและอดทน ธิติ เพราะเป็นเหตุม…

…และผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรในทางที่ถูกต้อง ความเพียรมีหลายลักษณะและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลสามารถก้าวหน้าและประสบความสำเร็จในชีวิต ตัวอย่างจากการทำธุรกิจที่ความเพียรทำให้เกิดผลดียิ่งขึ้น โดยแ…

…จนี้ ก็จัดว่า จ่าวยไปด้วยดี ชื่อว่าได้ถือประโยชน์อันเกิดแต่โภคทรัพย์ไว้ได้ แต่มิตรนั้นต่างชั้นกันตามบุคคล วิธีสงเคราะห์ก็จำต้องต่างไปตาม คนเดียวกันความต้องการก็ยังต่างไปตามขณะ การสงเคราะห์ ใหญ่ มิตรจึงควรจ…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการสำคัญในการสงเคราะห์มิตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะการใช้สังคหวัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิ

… พระองค์ ตรัสสรรเสริญแก่ภิกษุทั้งหลายว่า หัตถกอุบาสกเป็นคนประหลาดอัศจรรย์ ให้เธอทั้งหลายจำไว้ เถิด. บุคคลผู้เข้าใจในอุบายสงเคราะห์ให้เหมาะแก่บุคคลและเวลา ย่อมเจริญด้วยบริวารยศ มี พวกพ้องมาก เป็นกำลังเครื่อ…

บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และความมีพระปรีชาในการจัดการราชกิจ การเป็นที่พึ่งของชน และการมีมิตรภาพกับต่างประเทศ โดยยกตัวอย่างถึงการบูชาที่ยิ่งใหญ่ตามที่เคยพระราชทานไว้ นอกจากนี

…มขวนขวายและต้องรับผิดชอบ, ความพอดีแห่งการรักษาเช่นนี้ ได้ชื่อว่าอารักขสัมปทา ถึง พร้อมแห่งการรักษา, บุคคลทั้งหลายย่อมมีสามารถต่างกัน การรักษาจึงควรเป็นไปพอดีแก่กำลัง ของบุคคล จะถือโภคะเป็นประมาณมิได้ อาวาส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการรักษาสมบัติและความรับผิดชอบของเจ้าของ โดยยกตัวอย่างการดูแลทรัพย์สิน การบริโภค และการสร้างความมั่นคงในชีวิต สะท้อนถึงการจัดการและความรู้จักประมาณในด้านการเงิน ซึ่งจะสามารถนำไปสู่ความ

…พระชนมสุขสถาพร ในวาระนี้ จะรับพระราชทานยกขึ้นพรรณนาโดยสังเปข เพียง ๒ ประการ คือ กัตตุกัมย ตาฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา Q. กัตตุกัมยตาฉันทะนั้น ได้แก่ความพอใจ ด้วยความเป็นผู้ใคร่จะทำ, คุณข้อนี้ เป็นอิทธิ บาท ยังสิ…

ในศกที่ ๑๒๘ ของรัตนโกสินทร์ วันขึ้นเทศนาในวัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสถวายพระพรแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร พร้อมทั้งได้รับพระราชทานไทยธรรมที่เคยบริจาคในการฉลองพระชนมพรรษาอ

…ารเจ้า ทรงตั้งอยู่ในพระคุณ ข้อนี้ จึงได้ทรงจัดการป้องกันและทำนุบำรุงพระราชอาณาจักรสำเร็จเป็นลำดับมา บุคคลัญญุตานั้น คือความรู้จักเลือกบุคคล คุณข้อนี้เป็นประโยชน์ในกิจนั้น ๆ หลายสถาน เมื่อกล่าวเฉพาะท่านผู้เ…

…ระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงทำพระพุทธกิจสำเร็จและป้องกันรักษาพระราชอาณาจักรด้วยการจัดสรรบุคคลที่เหมาะสมในการปฏิบัติงาน เพื่อให้การบริหารรัฐประสบความสำเร็จอย่างมั่นคง นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาระบบก…

…หาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ในศก ที่ ๑๒๙ ๙๓ จะพรรณนาพระคุณพิเศษ ๓ ประการ คือ กัตตุกัมยตาฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย กัตตุกัมยตาฉันทะข้อต้นนั้น ได้แก่ความพอใจ คือความเป็นผู้…

…พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้แก่ กัตตุกัมยตาฉันทะ ซึ่งหมายถึงความพอใจที่จะทำบุญและทำความดี บุคคลัญญุตา ซึ่งกล่าวถึงการมีจิตใจที่ดีและสามารถทำความดีได้ และรัฏฐาภิบาลโนบายซึ่งคือการปกครองบ้านเมืองอย…

…ธิษฐาน ซึ่งคุณคือกัตตุกัมยตาฉันทะและวิริยะ คือความเพียร อย่างกล้าหาญ ว่าเป็น เครื่องรอดจากอันตรายของบุคคล ។ หากว่าพระมหาชนกจะหาฉันะมิได้ ไหนเลยจะมีความ เพียรว่ายอยู่ในมหาสมุทรอันอ้างว้าง กว่านางมณีเมลาจะมา…

…พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงบทเรียนจากพระมหาชนกที่ประสบภัยในทะเลและการช่วยเหลือจากนางมณีเมขลา และการที่บุคคลที่มีความหวังและความเพียรไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคต่าง ๆ จะทำให้สามารถก้าวเข้าสู่สิ่งที่ดีงามได้ ซึ่งแม้ไม…