บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 156 / 223

…ทิง ไม่มีโทษ ไพเราะ สีสอ อันชาวกีฎีกรีชนบันทรีว่า สลิลา." อรรถกถาพทุกนิบาต อังฤตตรนิยายว่า "ความที่บุคคลบั้นเทิงอยู่ด้วยสามารถอาจอ่อนหวาน ชื่อว่า ลลาย." กีฎีกทุกนิบาต อังฤตตรนิยายว่านั้นว่า "บุคคลผู้มาจอ…

เนื้อหานี้พูดถึงความอ่อนหวานในวาจาของบุคคลตามคำอรรถกถา โดยนิยามคำว่า 'สลิลา' ซึ่งแสดงถึงความเป็นผู้มีวาจาไพเราะและอ่อนโยน อรรถกถาและกีฏีกาให้ค…

…ัญญาตนของ กรรม ๔ อย่างของเรานั้น เป็นทางแห่งความ เสื่อม." [ แก้อรรถ ] อรรถากาปรวาคสูตรนี้ว่า " บรรดาบุคคล ๔ จำพวกนั้น บุคคลผู้ให้มานะเกิดขึ้นว่า " เราสมบูรณ์ด้วยชาติก็ เป็นผู้พอจั้น เหมือนสุขที่เต็มด้วยลม …

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการเป็นผู้มีความอ่อนน้อม และผลเสียที่จะเกิดขึ้นจากความกระด้างในตัวบุคคล ซึ่งพระผู้มีพระภาคตรัสว่า ความแข็งกร้าวจะนำไปสู่ความเสื่อม และเห็นว่าความอ่อนน้อมดีนั้นเป็นทางแห่งก…

ประโยคที่ "บุคคลผู้เป็นบัณฑิตถึงพร้อมด้วยศีล ละเอียด มีปฏิภาณ (ไหวพริบ) ประพบกิริยาอ่อนตน และ ไม่กระด้างเช่นนั้น ย่อ…

บทความนี้สรุปคุณลักษณะของบัณฑิตในทางพระพุทธศาสนา ว่าบัณฑิตนั้นต้องมีศีลและคุณสมบัติอื่นๆ เช่น ความละเอียด, ไหวพริบ และความอ่อนโยนในการสื่อสาร โดยเน้นความสำคัญของการมีวาจาที่สุภาพและนอบน้อม ตลอดจนการไม

ประโยค๕ - มังคลติลทื่นนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๔๒ บุคคลนี้ เป็นผู้มีปฏิภาณด้วยญาณนั้น อีกอย่างหนึ่ง เขาปฏิบัติอยู่ ซึ่งกิจอันเป็นประโยชน์ด้วยญาณนั้น ด้วยสา…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับบุคคลที่มีปฏิภาณและการปฏิบัติตนอย่างประโยชน์ โดยมุ่งเน้นไปที่คุณลักษณะของผู้ที่มีญาณและการประพฤติตนอย่างป…

… [๒๓] ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้ ชื่อว่า สนุตอจี ในนวว่า สนุตอจี นั้น พึงรวมบวชนี้ตั้งต่อไปนี้ บุคคลชื่อว่า เป็น ผู้สันโดษ เพราะยินดีด้วยปัจจัยตามมีตามได้ ก็ทว่า ส เป็นเพียง อุปสงค์ อีกอย่างหนึ่ง กล่า…

บทความนี้กล่าวถึงความสันโดษ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเน้นหลักการพื้นฐานว่า ความสันโดษเกิดขึ้นจากการยินดีในปัจจัยที่มีอยู่และความพอใจในสิ่งที่ตนเองมี การศึกษาถึงองค์ประกอบของสันโดษและบท

…นฤดูกาลที่พระเทวีไปแล้ว พระราชบุตรนั้น คำครองอยู่ กล่าวว่า คาถานี้ในอิสติญาดา ในมวรรรรทุกนิบาตว่า "บุคคลผู้ปรารถนาเกิน ย่อมเสื่อมจากประโยชน์ เหมือนเราสื่อมแล้วจากพระนางอสีติญา ฉะนั้น เพราะความโลกัจ และเพ…

ในอดีตกาล พระราชโอรสของพระเจ้ากรุงพาราณสีได้เห็นนางกินนรีและติดตามไปจนสูญเสียหนทาง นางอสีติญา พระเทวีได้เตือนสติว่าไม่มีประโยชน์ที่จะติดตามสิ่งที่ไม่มีคุณค่า หลังจากนั้นพระราชบุตรกลับมาและเรียนรู้ถึงบ

…ื่อว่า ความเมาด้วยอำนาจ ความโลภจัง เพราะยังความเมาว่าส่วนให้เกิดขึ้น มีคำ อธิบายอันพระราชกฤษฎีว่า ไงบุคคลผู้ปรารถนาจัดด้วย สามารถแห่งความอยากเกินไป ยอมเสื่อมจากประโยชน์เหมือน เราเสื่อมแล้วจากพระนางองค์ภิกข…

…รถนำไปสู่การเสื่อมจากประโยชน์ของตน ความโลภนั้นเกิดจากความเมาของอำนาจ ความต้องการที่มากเกินไปอาจทำให้บุคคลเสื่อมจากพระนางองค์ภิกขิก จึงเน้นให้เห็นว่าเขาอยู่เพียงผู้เดียวในความมืดมิดแห่งความโลภนี้

…่งจิตเห็นเป็นนนี้ใจ, นี้เรา กล่าวว่า มหิจุตต นั้นคือ ภูฏิกาเอกนิบาตน้องคตตรินิยานั้นว่า "ความอยากของบุคคลนั้นใหญ่ เหตุนี้น บุคคลนั้น ชื่อว่า มหิจโจ ความเป็นแห่งบุคคลผู้มีความอยากใหญ่ This คือว่า มหิจตา. ที…

…ิบาต โดยเน้นถึงความปรารถนาที่เกิดจากความเป็นไปของความอยากและวัตถุที่มากมาย ซึ่งส่งผลต่อการต้องการของบุคคลในเชิงธรรมชาติ สื่อว่าความอยากสามารถนำไปสู่การเป็นผู้ออกใหญ่ในเส้นทางพระพุทธศาสนา และมีการเสนอความเข…

…็นต้น. อรรถกถื้ออัญญาสลิมิว่า "สภาพใจ ย่อมกำหนดนานเหตุนัน สภาพนัน ชื่อว่า สาราโค." อรรถกถาวิงค์ว่า "บุคคลอ่อนปรารถนาวัตถุใหญๆ ก็หรือ ว่า ความปรารถนาของบุคคลนั้นใหญ่ เหตุนัน บุคคลนั้น ชื่อว่า มหิฏฐา (ผู้มีค…

…่ยวกับความปรารถนาใหญ่ในพุทธศาสตร์ เช่น ความเป็นผู้มีความปรารถนาใหญ่ (มหิฏฐา) ได้被อธิบายว่าเป็นการที่บุคคลมีความปรารถนาสิ่งที่ยิ่งใหญ่ บทความยังอ้างถึงอรรถกถาและสูตรต่างๆ ที่ช่วยให้เห็นความสำคัญของการมีใจปร…

ประโยค & มังกรคติบทนี้นี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๘๔ [๒๒๒] อรรถถาถาวังกว่าว่า "จริงอยู่ บุคคลผู้อุปถัมภ์อธิษฐาน ใหญ่ ย่อมเป็นผู้ปรารถนาจะประกาศ ศีล หรือคันธะ หรือธงคุณ โดยที่สุดแม้ว่าการอยู่ในป…

บทนี้กล่าวถึงบทบาทของบุคคลในการประกาศคุณธรรมและศีล โดยยกเสนอภาพเปรียบเทียบกับพ่อค้าที่ย่อมดึงดูดคนให้เห็นของที่ตนมีและเรียกร้อ…

…้ คิดเตียนแล้ว. พระศาสดาว ทรงทราบเรื่องนั้น ทรงติเตียนดูนานุราแล้วตรัสว่า "ภิญฺ ทั้งหลาย นี้ชื่อว่า บุคคลผู้นี้ ยอมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ แม้ของมาตรผู้นี้ก็โลภคิดกล้า ทั้งไม่อาจจะอธมาหรผู้ยังไม่อ่อนใ…

บทความนี้พูดถึงการหาอภิญฺในบริบทของพระราชาและการใช้ชีวิตร่วมกัน โดยเน้นถึงการแบ่งปันอย่างมีประมาณ ไม่ให้เกิดความโลภ และขีดเส้นแบ่งการพอใจในสิ่งที่มี ลดความเบียดเบียนและช่วยสร้างความรักในสังคม สิ่งสำคั

…้ไม่รู้จักประมาณใน การรับ ชื่อว่า ปัปจุฎตา ปัปจุฎตา นัน มาแล้วในพระอธิธรรม นั่นแห โดยนัยเป็นต้นว่า "บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่มีศรัทธา คิดว่า "ขอชนรู้จักเราว่า มีศรัทธา" ดังนี้ บุคคลผู้ประกอบด้วยความ เป…

บทความนี้วิเคราะห์ความมัวหมองตามหลักพระธรรม โดยระบุว่าผู้ที่มีความไม่รู้จักประมาณในการรับรู้จะมีพฤติกรรมที่แสดงออกในทิศทางที่ผิดและมีอาการของความไม่เชื่อมั่นในศรัทธา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความปรารถนาลา

…ุคคลเหล่านั้น ย่อมยังความปรารถนา สมุดและความมัวมากให้ดำริขึ้น เพราะความไม่รู้ประมาณในการรับ เหตุนี้ บุคคลผู้เป็นฤาษีหก พึงเป็นผู้ร้อนประมาท เพราะเหตุนี้ พระผู้พระภาค เมื่ออธิษฐานแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย จึ…

…งให้อยู่ในขอบเขตที่ถูกต้องและการไม่ประมาทในการปฏิบัติด้วย โดยเฉพาะในกลุ่มของผู้มีน้อย ซึ่งประกอบด้วยบุคคลทั้งสี่จำพวก การแสดงธรรมโดยพระผู้พระภาคจึงมีความสำคัญมากในการสอนให้รู้จักความรู้ประมาณในทุกด้าน ไม่ว…

…่ม ๔ - หน้าที่ 93 อัปปิจฉาตาสุทธิในสัตวรรณะ ในเอกนิบาตองค์ดุจตฤณายน และในอรรถ- การวินิจฉาสุทธิว่า "บุคคลผู้อื่นความปรารถนาน้อยในปัจจัย ๔" ชื่อว่า ผู้มากน้อยในปัจจัยนี้ ผู้มากน้อยในปัจจุบัน ย่อมรู้จำนองของ…

อัปปิจฉาตาสุทธิในสัตวรรณะเป็นแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการเข้าใจในปัจจัย ๔ และการบริจาคจากทายก โดยชี้ให้เห็นว่าผู้ที่มีความปรารถนาน้อยในปัจจัยนี้มีความสามารถในการรับรู้และประเมินสิ่งต่างๆ ได้อย่างชัดเจน ร

ประโยค๕ มัจจัณฑ์นี้เป็นเปล เล่ม ๔ หน้า ๑05 เป็นต้น. ทิค ๔ ของบุคคลผู้สันโดษโดนั่น มีอยู่ แม้เพราะเหตุนั่น บุคคล ผู้สันโดษ ชื่อว่า อาทุกุทิวาส. บุคคลผู้สันโดษ ชื่อว่า …

มัจจันตสูตรได้พูดถึงบุคคลผู้สันโดษที่มีชื่อว่า อาทุกุทิวาส และ อุปปโภ ซึ่งสามารถครองอันตรายทั้งหลายได้ด้วยอิศวาสนขันธ์และธรรม…

…ชีวิตบ้าง ผู้สนโด ยอมไม่เสื่อม" ดังนี้ พึง แสดงด้วยชูรวปนาขาด ในปฐมวรรค คติบังต. จริยอยู่ ทรัพย์ของ บุคคลผู้สนโด ยอมมาแล้ว ก็อ่อนมีปกติอีก ในข้อนั้น มีเรื่องนี้ (เป็นอุปหรณ์) [เรื่องพระโยนกแก้ตน] ในอดีต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระโพธิสัตว์ในอดีตที่เกิดเป็นพระยะบกแก้ตนในป่าไม้ ริมฝั่งคงคา เมื่อผลสิ้นสุดลง ท้าวสักกะทรงทดลองพระยะบกแก้ตนเพื่อเห็นว่าความเป็นผู้กินน้อยส่งผลต่อตนเองอย่างไร พระยะบกไม่เคยไปถึงที่อื

…ยิ่ง ๆ ขึ้น ชื่อ ภูมิโยมนุษฎ. " [๒๕๔] อรรกถาคาถานิยกปกติว่า " ความไร้โดยเฉพาะ ชื่อว่า ภูมิโยมนุษฎ. บุคคลบางในโลกนี้ เมื่อเน้นทีี่อ่อนโยน ยอมถวาย ปีกวิตกกัลป์ (ภัตรประจำปี๕) บาง สถากับบ้าง เขาเป็นผูไม่สันโ…

บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมซึ่งมีศีลเป็นหัวใจสำคัญ ความสันโดษและการเจริญตนในพระพุทธศาสนา เน้นการอุทิศถวายสำหรับสงฆ์และการเจริญภาวนาเพื่อบรรลุพระอรหัต และการเติบโตทางจิตใจเพื่อให้เกิดความสันโดษและการพั

ประโยค 5 [๗๔๕] เพราะเหตุนี้ กุลบุรุษไม่ควรทำความเป็นผู้สันโดษ ด้วยการยกคุณให้เกิดขึ้น เพราะว่า บุคคลเมื่อทำบุญบ่อย ๆ ย่อม บรรลุเมฆสูงอันเป็นโลดคะ เหมือนพรหมคนในหนึงชาวเมือง สาวดี ฉะนั้น เรื่องพราหม…

บทความนี้เสนอเกี่ยวกับความสำคัญของการทำบุญและการกระทำต่าง ๆ ของพราหมณ์ที่แสดงถึงการสร้างสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ รวมถึงการทำศาลาในที่ต่าง ๆ เพื่อการประกอบพิธีกรรมและการทำบุญ นี้เป็นการแสดงออกถึงความเชื่อที

…ควรกล่าวเรื่องพระโลสนามะผู้เลี้ยงดูพระอุปาชามะเป็นต้น อีกนั่นหนึ่ง เมื่อตุลคนอื่นไม่ได้ทำอุปสมะเลย บุคคลผู้นั้นเข้าถึงอุปการะทำไว้ในตนแล้ว กระทำ ชื่อว่า บุพพาการี เปรียบเหมือนมาตราบดจำพวก ๑ อาจารย์และพระอ…

บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับแนวคิดของกตัญญูกตเวที และบทบาทของอาจารย์และพระอุปาชามะในชุมชนทางศาสนา บุคคลเหล่านี้มีกิจกรรมเพื่อประโยชน์แก่ผู้อื่นและควรได้รับการยกย่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบกับบุ…

…อมสมด้วยอรรถถากถิติอบ ผกดา องค์ครุนิกาย [๒๓] จริงอยู่ ในรสรภถิกนิมาบ องค์ครุนิกายนั้น ท่านกล่าวว่า "บุคคลผู้อยู่ อิ่นอื่นร้อย อยู่ ซึ่งอุปการะที่บุพพการีทำในตน โดยความเป็นอุปการะ ให้เป็นไป สมรกเฑกุ์บารที่ผ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เทพเจ้าของเตาโลหิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเข้าใจในแง่ของอุปการะที่บุพการีทำให้อย่างสำคัญ ซึ่งมีการชี้ให้เห็นถึงแนวทางที่แล้วต่าง ๆ และความหมายในสายตาขององค์ครุนิก