บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 156 / 230

…า ทุขปี คือ แม้ในทุกข์อั้นเป็นไปในทางกาย. หลายบทว่า เอกอนุเญ พาท่า คุณเญ ลิมปปุยู่ ความว่า ถ้างว่าบุคคลพึงให้ดูลไ้ลแงงหนึ่ง ด้วยของหอมอันเกิดแต่ชาติ ๔ ชนิด ณ เมืองบูร ฯ. สองบทว่า วาสิยา ตุณเญยู่ ความว่…

บทความนี้กล่าวถึงความยินดีและความยินร้ายในพระอรหันต์ซึ่งเป็นคู่กันในอภิธรรมและอนิญาธรรม. ประเด็นสำคัญที่นำเสนอ ได้แก่ การปล่อยวางอารมณ์ โดยไม่ยึดติดกับลาภและอลาภ ทั้งนี้ยังกำหนดกรอบความสัมพันธ์ที่มีต่

ประโยค - มังคลัตถทีปิเปนเล่ม ๕ - หน้า 157 รู้จักของบุคคลอื่น เพราะความเป็นจิตสำเร็จด้วยฤทธิ์ จะรู้จักของบุคคลแม้ทั้งหมด โดยไม่แปลกกันได้หรือ ? จึงกล่าวคำเป็…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสามารถของบุคคลในการรู้จักจิตใจของผู้อื่นในทางธรรม โดยเฉพาะการแตกต่างระหว่างพระอริยบุคคลในมรรคเบื้องต่ำและเบื้องสูง…

ประโยค - มังคลัตถทีนี้แปล เล่น 4 หน้าที่ 2 กว่าด้วยความเคารพ [๒๒] บุคคลทั้งหลายที่ควรทำให้หนัก ซึ่งว่า ครุ. เพราะ ฉะนั้น ไปเครงสํานิทธ์ พระอัจฉรสมัยธรรมะ จึงกล่าวว่า "ครุ …

บทความนี้กล่าวถึงความเคารพในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการทำให้หนักในครุและคารวะ ซึ่งรวมถึงมารดา บิดา และผู้ที่ควรแก่การเคารพอื่นๆ พระผู้พระภาคตรัสว่า ความเคารพเป็นมงคลเนื่องจากเป็นเหตุแห่งความดี ในขณะที่ความไ

…พ จึงตรัสว่า " มนฺนพ สฺตรหรือบรุษบางคนในโลก่ น์เป็นผู่กระจ่า ( ย่อหยิ่ง ) ถือว่าวิ เป็นไม่ราไหว บุคคลผูกรรากไหว ไม่มีภร บุคคลผูกรากรับ ไม่ให้อเนะ แกบุคคลผูกรากอเนะ ไม่ให้ทาง แกบุคคลผูกรากแก่นทาง ไม…

บทความนี้พูดถึงการเคารพและนับถือบุคคลที่ควรให้ความเคารพ โดยการวิเคราะห์บุคคลเหล่านี้ว่าเป็นผู้มีคุณธรรม และการกำหนดทางเดินชีวิตตามหลักธรร…

…้ ถ้าจำ เขามาสู่ความเป็นมนุษย์ เกิดในที่ใด ๆ ในภายหลัง จะเป็นผู้มีศักดิ์สูงในที่นั้น ๆ มนุษย์ ข้อที่บุคคลเป็นผู้ไม่เ่อหย่ง ไม่ถือ ตัว ๆ ๆ ๆ ย่อมบุญ บุคคลผู้ครูปูชา เป็นปฏิปันเป็นไปเพื่อมี ศุภสูง" ดังนี้ บา…

…ิตมนุษย์เกิดขึ้นจากกรรมและการแสดงออกของคุณธรรม การมีศักดิ์สูงนั้นเกี่ยวข้องกับการเคารพครูและบทบาทที่บุคคลมีในสังคม โดยอ้างอิงจากบาดสุขพัมมวิปังกสูตรและอธิบายถึงการแสดงถึงกรรมและปฏิปทาที่จำเป็น สำหรับการบรร…

…้วยธรรมอย่างนั้น ๑. กิริยาปก คื อ การปิด ได้แก่ การอุดช่องอึ คือ ที่แตก ร้าว อันมีอยู่ในระหว่างคนและบุคคล อื่น เพราะไม่ได้อามิสและธรรม สิว่า ปฏิสันถาร. สองกว่ า อุตุ ออกฤทฺถา ได้แก่ ไม่ถือเอาส่วนเลิศเพื่อค…

เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิสันถารที่มีสองประเภทคือ อามิสปฏิสันถารและชมมปฏิสันถาร การประยุกต์ใช้ธรรมะในชีวิตประจำวัน สรุปการสนทนาในเรื่องต่างๆ ของพระพุทธเจ้าและความหมายในบทคำสอน รวมถึงการประกอบความเข้าใจในธรรม

…๒๒] อรรถกถานิทานกว่ากว่า "สองบทว่า ปฏิญาณธาราโก โหติ ความี่ ก็ดีของโลกสันนิบาวมีอยู่ ๒ ช่องท่านนั้น บุคคลเป็น ผู้ปิดช่อง ๒ ช่องนั้น คือการปฏิญาณการไม่ขาด. ก้อนภิทผู้ทำการ ปฏิญาณการ พอเห็นภิทอันกันต์กะลังก์…

เนื้อหานี้นำเสนอวิธีสงเคราะห์ที่ใช้หลักการของอามิสและธรรม โดยการปฏิญาณการเป็นหลักสำคัญที่ช่วยในการดำเนินชีวิตอย่างมีความหมาย อธิบายการปฏิญาณการที่มีธรรมชาติและวิธีการต้อนรับสายสัมพันธ์ โดยมีมุมมองที่เ

…เสริญในกิจกุธรรม และสัมปรายพงของเขา ก็เป็นสุดดี" [แก้รถ] บรรดานเหล่านั้น ในบทว่า วุตตู นี้แก่ วุตตุมบุคคล ๑ จำพวก คือ ชาติวุตตะ, อยู่วุตตะ, คุณวุตตะ. บรรดาวุตตบุคคล ๑ จำพวกนั้น บุคคลผู้พร้อมด้วยชาติก์ ชื่อ…

ในบทความนี้พูดถึงลักษณะเคราพและการกราบไหว้ซึ่งตั้งอยู่ในโอวาทของนกทะทาน นกทะทานให้สัตว์ทั้งสองตั้งอยู่ในศีล ๕ และอธิบายถึงคุณสมบัติของสัตว์ทั้งสามชนิด ได้แก่ ชาติวุตตะ, อยู่วุตตะ และคุณวุตตะ นอกจากนี้

ประโยค- มังกรดกนี้นี่แปล เล่ม ๔- หน้า 31 คุณวุฒนะ บรรดาคุณแตมบุคคล ๓ จำพวกนั้น บุคคลผู้เจริญวัย สมบูรณ์ ด้วยคุณ พระผู้พระภาค ทรงประสงค์ว่า วุฒนะ ในบทว่า วุฒนะ นี้ บวว…

บทพูดถึงความหมายของคำว่า วุฒนะ รวมถึงความสำคัญของคุณธรรมในชีวิตมนุษย์ โดยเน้นว่าบุคคลที่เจริญวัยจะได้รับการสรรเสริญและความสำเร็จในชีวิต การสื่อสารถึงการเกิดในสวรรคต์และการประพฤติที่ดี น…

…่อว่า นิวัต. [๒๗] ส่วนในรถก็กล่า'ปัญญานิมาต องค์ตรนิภาย ท่านกล่าวว่า" (พระอริยสาวกทั้งหลายย่อมเสพ) บุคคลผู้ประพฤติ ฤๅทาบปัญญานิมาต องค์ตรนิภานั้นว่า "ซึ่งบุคคลผู้มีความนอบน้อมเป็นปกติ." อรรถกุฎุกลกัลกาข…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของความอ่อนน้อมในพระพุทธศาสนา โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเป็นผู้มีใจอ่อนน้อมและการประพฤติดีเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการดัดตนให้เข้ากับมาตรฐานของผู้ดีในชุมชน พระอริยสาวกย่อมเสพค

…ทิง ไม่มีโทษ ไพเราะ สีสอ อันชาวกีฎีกรีชนบันทรีว่า สลิลา." อรรถกถาพทุกนิบาต อังฤตตรนิยายว่า "ความที่บุคคลบั้นเทิงอยู่ด้วยสามารถอาจอ่อนหวาน ชื่อว่า ลลาย." กีฎีกทุกนิบาต อังฤตตรนิยายว่านั้นว่า "บุคคลผู้มาจอ…

เนื้อหานี้พูดถึงความอ่อนหวานในวาจาของบุคคลตามคำอรรถกถา โดยนิยามคำว่า 'สลิลา' ซึ่งแสดงถึงความเป็นผู้มีวาจาไพเราะและอ่อนโยน อรรถกถาและกีฏีกาให้ค…

…ัญญาตนของ กรรม ๔ อย่างของเรานั้น เป็นทางแห่งความ เสื่อม." [ แก้อรรถ ] อรรถากาปรวาคสูตรนี้ว่า " บรรดาบุคคล ๔ จำพวกนั้น บุคคลผู้ให้มานะเกิดขึ้นว่า " เราสมบูรณ์ด้วยชาติก็ เป็นผู้พอจั้น เหมือนสุขที่เต็มด้วยลม …

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการเป็นผู้มีความอ่อนน้อม และผลเสียที่จะเกิดขึ้นจากความกระด้างในตัวบุคคล ซึ่งพระผู้มีพระภาคตรัสว่า ความแข็งกร้าวจะนำไปสู่ความเสื่อม และเห็นว่าความอ่อนน้อมดีนั้นเป็นทางแห่งก…

ประโยคที่ "บุคคลผู้เป็นบัณฑิตถึงพร้อมด้วยศีล ละเอียด มีปฏิภาณ (ไหวพริบ) ประพบกิริยาอ่อนตน และ ไม่กระด้างเช่นนั้น ย่อ…

บทความนี้สรุปคุณลักษณะของบัณฑิตในทางพระพุทธศาสนา ว่าบัณฑิตนั้นต้องมีศีลและคุณสมบัติอื่นๆ เช่น ความละเอียด, ไหวพริบ และความอ่อนโยนในการสื่อสาร โดยเน้นความสำคัญของการมีวาจาที่สุภาพและนอบน้อม ตลอดจนการไม

ประโยค๕ - มังคลติลทื่นนี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๔๒ บุคคลนี้ เป็นผู้มีปฏิภาณด้วยญาณนั้น อีกอย่างหนึ่ง เขาปฏิบัติอยู่ ซึ่งกิจอันเป็นประโยชน์ด้วยญาณนั้น ด้วยสา…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับบุคคลที่มีปฏิภาณและการปฏิบัติตนอย่างประโยชน์ โดยมุ่งเน้นไปที่คุณลักษณะของผู้ที่มีญาณและการประพฤติตนอย่างป…

… [๒๓] ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้ ชื่อว่า สนุตอจี ในนวว่า สนุตอจี นั้น พึงรวมบวชนี้ตั้งต่อไปนี้ บุคคลชื่อว่า เป็น ผู้สันโดษ เพราะยินดีด้วยปัจจัยตามมีตามได้ ก็ทว่า ส เป็นเพียง อุปสงค์ อีกอย่างหนึ่ง กล่า…

บทความนี้กล่าวถึงความสันโดษ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเน้นหลักการพื้นฐานว่า ความสันโดษเกิดขึ้นจากการยินดีในปัจจัยที่มีอยู่และความพอใจในสิ่งที่ตนเองมี การศึกษาถึงองค์ประกอบของสันโดษและบท

…นฤดูกาลที่พระเทวีไปแล้ว พระราชบุตรนั้น คำครองอยู่ กล่าวว่า คาถานี้ในอิสติญาดา ในมวรรรรทุกนิบาตว่า "บุคคลผู้ปรารถนาเกิน ย่อมเสื่อมจากประโยชน์ เหมือนเราสื่อมแล้วจากพระนางอสีติญา ฉะนั้น เพราะความโลกัจ และเพ…

ในอดีตกาล พระราชโอรสของพระเจ้ากรุงพาราณสีได้เห็นนางกินนรีและติดตามไปจนสูญเสียหนทาง นางอสีติญา พระเทวีได้เตือนสติว่าไม่มีประโยชน์ที่จะติดตามสิ่งที่ไม่มีคุณค่า หลังจากนั้นพระราชบุตรกลับมาและเรียนรู้ถึงบ

…ื่อว่า ความเมาด้วยอำนาจ ความโลภจัง เพราะยังความเมาว่าส่วนให้เกิดขึ้น มีคำ อธิบายอันพระราชกฤษฎีว่า ไงบุคคลผู้ปรารถนาจัดด้วย สามารถแห่งความอยากเกินไป ยอมเสื่อมจากประโยชน์เหมือน เราเสื่อมแล้วจากพระนางองค์ภิกข…

…รถนำไปสู่การเสื่อมจากประโยชน์ของตน ความโลภนั้นเกิดจากความเมาของอำนาจ ความต้องการที่มากเกินไปอาจทำให้บุคคลเสื่อมจากพระนางองค์ภิกขิก จึงเน้นให้เห็นว่าเขาอยู่เพียงผู้เดียวในความมืดมิดแห่งความโลภนี้

…่งจิตเห็นเป็นนนี้ใจ, นี้เรา กล่าวว่า มหิจุตต นั้นคือ ภูฏิกาเอกนิบาตน้องคตตรินิยานั้นว่า "ความอยากของบุคคลนั้นใหญ่ เหตุนี้น บุคคลนั้น ชื่อว่า มหิจโจ ความเป็นแห่งบุคคลผู้มีความอยากใหญ่ This คือว่า มหิจตา. ที…

…ิบาต โดยเน้นถึงความปรารถนาที่เกิดจากความเป็นไปของความอยากและวัตถุที่มากมาย ซึ่งส่งผลต่อการต้องการของบุคคลในเชิงธรรมชาติ สื่อว่าความอยากสามารถนำไปสู่การเป็นผู้ออกใหญ่ในเส้นทางพระพุทธศาสนา และมีการเสนอความเข…

…็นต้น. อรรถกถื้ออัญญาสลิมิว่า "สภาพใจ ย่อมกำหนดนานเหตุนัน สภาพนัน ชื่อว่า สาราโค." อรรถกถาวิงค์ว่า "บุคคลอ่อนปรารถนาวัตถุใหญๆ ก็หรือ ว่า ความปรารถนาของบุคคลนั้นใหญ่ เหตุนัน บุคคลนั้น ชื่อว่า มหิฏฐา (ผู้มีค…

…่ยวกับความปรารถนาใหญ่ในพุทธศาสตร์ เช่น ความเป็นผู้มีความปรารถนาใหญ่ (มหิฏฐา) ได้被อธิบายว่าเป็นการที่บุคคลมีความปรารถนาสิ่งที่ยิ่งใหญ่ บทความยังอ้างถึงอรรถกถาและสูตรต่างๆ ที่ช่วยให้เห็นความสำคัญของการมีใจปร…

ประโยค & มังกรคติบทนี้นี้แปล เล่ม ๔ หน้า ๘๔ [๒๒๒] อรรถถาถาวังกว่าว่า "จริงอยู่ บุคคลผู้อุปถัมภ์อธิษฐาน ใหญ่ ย่อมเป็นผู้ปรารถนาจะประกาศ ศีล หรือคันธะ หรือธงคุณ โดยที่สุดแม้ว่าการอยู่ในป…

บทนี้กล่าวถึงบทบาทของบุคคลในการประกาศคุณธรรมและศีล โดยยกเสนอภาพเปรียบเทียบกับพ่อค้าที่ย่อมดึงดูดคนให้เห็นของที่ตนมีและเรียกร้อ…