ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 156 / 440

…กับเจ้าพันธุลมัลลราช บุตรนครกุสินารา ต่างได้เสด็จไปเมืองตักกสิลา และทรงเรียนศิลปะในสำนักอาจารย์ทิสา ปาโมกข์ในสมัยเดียวกัน ได้เป็นสัมพันธมิตรคุ้นเคยสนิทสนมกันมา ดังนี้ ครั้งพระราชโอรสเสร็จ กิจศึกษาและเสด…

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งเป็นพ่อของพระราชโอรสที่มีบทบาทสำคัญในการปกครองและการรักษาความสงบในพระราชอาณาจักร ภายใต้การประรองราชอำนาจของพระองค์ และการพั

…่ช้า ต่อมาก็ได้เป็นเศรษฐีใหญ่ ได้ความสรรเสริญใน คาถาประพันธ์ว่า อปปเกนปิ เมธาวี สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคฺคิว สนฺธวํ บ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเห็นผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ใ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของวิริยสมบัติหรือความเพียรในการประกอบกิจกรรม โดยอธิบายถึงคุณลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรในทางที่ถูกต้อง ความเพียรมีหลายลักษณะและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลสามา

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) จะพรรณนาพระคุณพิเศษ รัฏฐาภิปาลโนบาย 0 ในศก ๑๒๗ ประการ คือ มิตรสมบัติ ๑ มัตตัญญุตา ๗๙ ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย มิตรสมบัติข้อต้นนั้น คือถ…

บทความนี้จะพรรณนาถึงพระคุณพิเศษของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และมิตรสมบัติที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างความเจริญหรือเสื่อมเสียให้กับชีวิต มิตรที่ดีและมิตรที่เลวมีอิทธิพลต่อผู้คนทั้งในด้านบวก

…่น้อมไป. ฉันทะในคำว่า ฉนฺโท กา โม ฉันทะก็คือกาม ดังนี้ ประสงค์เอากามฉันทะในพระนิวรณ์, ฉันทะ ในคำว่า ปาปญฺเจ ปุริโส กยิรา น นํ กยิรา ปุนปฺปุนํ น ตมุห์ ฉันท์ กยิราถ ทุกโข ปาปสฺส อุจจโย ที่มีความว่า บุรุษม…

บทความนี้พรรณนาถึงพระคุณพิเศษ 3 ประการของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้แก่ กัตตุกัมยตาฉันทะ ซึ่งหมายถึงความพอใจที่จะทำบุญและทำความดี บุคคลัญญุตา ซึ่งกล่าวถึงการมีจิตใจที่ดีและสามารถทำควา

…ึงความแพร่หลาย เมื่ออทินนาทานถึงความแพร่หลายศาสตราก็ได้ ถึง ความแพร่หลาย เมื่อศาสตราถึงความแพร่หลาย ปาณาติบาต (การฆ่าสัตว์) ก็ได้ถึงความ แพร่หลาย เมื่อปาณาติบาตถึงความแพร่หลาย มุสาวาท (พูดเท็จ) ก็ได้ถึง…

เนื้อหาพูดถึงความแพร่หลายของอกุศลธรรม เช่น การลักทรัพย์ การฆ่าสัตว์ การพูดเท็จ และประพฤติผิดในกาม ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเสื่อมถอยของอายุและวรรณะของมนุษย์ ในทางกลับกัน การปฏิบัติตามกุศลธรรมจะนำไปสู่การเ

…รงกันข้าม คือส่วนที่ชั่วดังพระพุทธภาษิตที่ตรัสไว้ว่า น หิ ธมฺโม อธมฺโม จ อธมฺโม นิรย์ เนติ อุโภ สมวิปากิโน ธมฺโม ปาเปติ สุคติ ។ ธรรมและอธรรมทั้งสอง หามีวิบากคือผลเสมอกันไม่ อธรรมย่อมนำไปสู่นิรยะ ที่ไร้ …

บทความนี้กล่าวถึงธรรมในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งเป็นสามประเภท ได้แก่ ปริยัติธรรม ปฏิบัติธรรม และปฏิเวธธรรม ซึ่งหมายถึงขั้นตอนในการเรียนรู้และปฏิบัติธรรมให้เกิดผลอย่างถูกต้อง ธรรมที่ดีนำมาซึ่งความสุขและการห

…ุศาสน์คือ คำสอน ของพระศาสดามีองค์ ๙ มี สุตตะ เคยยะเป็นต้น มีน้อยไม่ทรงบัญญัติสิกขาบทแก่สาวกทั้งหลาย ปาฏิโมกข์ก็ไม่ทรงแสดง โดยอันตรธานแห่งพระพุทธเจ้าเหล่านั้น โดยอันตรธานแห่งสาวกพุทธานุพุทธะ สาวกภายหลัง …

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของวินัยในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดทำวินัยเพื่อคุ้มครองความดีงามและเสริมสร้างความผาสุกในสงฆ์ รวมถึงความเลื่อมใสของผู้คน โดยยกตัวอย่างจากพระธรรมคำสอนและบทบาทของสมเด

… ๑๗๘ คฤหัสถ์ ผู้ครองเรือน และแสดงว่า อนาคาริยวินัยได้แก่การไม่ต้องอาบัติ ๗ กอบอีกนัยหนึ่ง ได้แก่ จตุปาริสุทธิศีล ศีลที่บริสุทธิ์ ๔ คือ ปาฏิโมกข์สังวร ความสำรวมในปาฏิโมกข์อินทรี สังวร ความสำรวม อินทรีย์ค…

…ูดถึงอนาคาริยวินัยซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญสำหรับคฤหัสถ์ ในการไม่ต้องอาบัติ 7 ประการ โดยมีศีลจตุปาริสุทธิที่ประกอบด้วยความสำรวมในปาฏิโมกข์และอินทรีย์ รวมถึงการเว้นจากอกุศลกรรมบถ 10 ประการ การรักษาศี…

…ด้รับตำแหน่ง เป็นเศรษฐีใหญ่ ปรากฏในประชุมชน ให้สมกับคาถา นิพนธ์ว่า อปปเกน เมธาวี สมุฏฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม บุคคลผู้มีปรีชาฉลาดคาดเห็นเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศัก…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความร่ำรวยและมั่งคั่ง โดยอ้างถึงตัวอ

…น้ำเสมอมา ข้อนี้ อนุโลมเข้าในอปจายนธรรม มาในคำสุภาษิตประพันธ์ว่า ๑ เย วุฑฒิ ปจายนฺติ ทิฏฺเฐ ธมฺเม จ ปาสา ความว่า ชนทั้งหลายเหล่าใดฉลาดในธรรม ๓ นรา ธมฺมสฺส โกวิทา สมปราโย จ สุคติ ฯ ย่อมคำนับนบนอบผู้เจริญ…

บทความนี้เสนอแนวทางเกี่ยวกับวุฒิบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการเคารพผู้มีคุณความดีทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ ชาติวุฑโฒ วยวุฑโฒ และคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป

…การะ เคารพพระธรรมเป็นใหญ่ มีเรื่องเล่าไว้ว่า เมื่อครั้งพระองค์แรกตรัสรู้ เสด็จประทับอยู่ใต้ร่มไม้อช ปาลนิโครธ ใกล้ฝั่งแม้น้ำเนรัญชรา ณ อุรุเวลาประเทศพระองค์ทรงพระดำริเห็นเหตุว่า ความ ไม่มีที่เคารพเชื่อถ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ

…คุณแก่บ้านเมือง ก็ย่อมจะแผ่อานุภาพให้ไพศาลออกไปได้ ข้อนี้จึงสาธกด้วยเรื่องในจักรวัติสูตร ในทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค พระราชามหากษัตริย์แลพระเชฏฐโอรสของพระเจ้าทัฬหเมนีจักรพรรดิ ราช ทรงตั้งอยู่ในราโชวาทของพระชนก…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ

…ด้แก่พระคุณประการหนึ่ง โดยทำนองมารดาบิดาปกครองบุตรธิดาด้วยปศาสนวิธี อันมีมาในสิงคาลกสูตร ในทีฆนิกาย ปาฏิกวรรคว่า ปาปา นิวาเรนติ ห้ามไม่ให้ทำความชั่ว ด้วยทรงตั้งพระราชกำหนดกฎหมายห้ามปรามประชาชนทั้งหลายไม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบริหารจัดการและพระราชวิธีการปกครองของพระมหากษัตริย์ที่มุ่งหวังให้ประชาชนมีความสงบสุข โดยการใช้ทั้งการกำราบและการส่งเสริมให้ประชาชนมีการศึกษาเพื่อป้องกันความไม่สงบในสังคม การตั้งพระร

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจา

…บราณกาล ข้อนี้จึงสาธกด้วยวัตถุกถาในหิโนปเทศปกรณ์ออกพุทธสมัย กิร ดังได้สดับ มายังมีพระนครหนึ่งนามว่า ปาตลีบุตร ตั้งอยู่ ณ ฝั่งแก่ภาคีรถี พระเจ้าสุทัศนราชเสวยราช สมบัติครองรัสซีมาณาจักร ทรงพระครูปรีชาสามา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้

…้ว ปรารถนาความเพียร บำเพ็ญกุศลธรรมเพื่อ บรรลุคุณที่เกษมจากโยคะ คือสังกิเลสธรรมอันประกอบสัตว์ไว้ในภพ ปาปุเณ อนุปุพเพน จะพึงบรรลุธรรมเป็นที่สังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้. สพฺพสโยชนกขย่ ។ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐ…

พระเจ้า พรหมทัตต์ทรงเป็นที่รักและเคารพจากประชาชน การบำเพ็ญกุศลธรรมของพระองค์ทำให้เข้าถึงความก้าวหน้าของจิตใจและสังคม พระองค์ต้องการที่จะนำมาซึ่งความสงบสุขให้แก่มวลชน โดยการดูแลปกครองให้มีความยุติธรรมแ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๑ กริสฺสนฺติ วุฑฒิเยว ภิกขเว ภิกขุน ปาฏิกงฺขา โน ปริหาน แปลว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายยังจักพรักพร้อมกันทำกรณียะแห่งสงฆ์เพียงใด …

เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๖ วุฏฐิ ภูตา อุปชีวนติ เย ปาณา ปฐวิสสิตา ។ สัตว์ผู้อาศัยแผ่นดิน ย่อมฟังฝนเป็นอยู่ ธัญญาหารย่อมเป็นทรัพย์อันสำคัญของประเทศไม่มี อ…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการทำนาในสังคมไทยที่มีการกล่าวถึงโดยพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสมบัติอันสำคัญของธัญญาหาร อีกทั้งยังเผยให้เห็นถึงพระราชกิจที่ช่วยสนับสนุนการเกษตรของพระเจ้าแผ่นดินในอดีต ซึ่งมีก

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อหิ นาโคว สงฺคาเม อติวากย์ ติกฺขิสส์ ๓๔๒ จาปาโต ปาติ สร์ ทุสสีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมือนช้างที่ทนลูกศร อันตกจากแห่งในสงคราม เ…

เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ

…เป็นผู้สนิทสนมกัน มีเมตตาในกันด้วย จึงได้ชื่อว่มิตร, มิตรนั้นมีทั้ง ดีแลชั่ว ได้ในคำว่า กลยาณมิตฺโต ปาปมิตฺโต มิตรดีเรียกกัลยาณมิตร มิตรชั่ว เรียกว่า ปาปมิตร. ลักษณะเครื่องกำหนดรู้มิตร ๒ ประเภทนั้น ในสิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง