ผู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 272 / 1138

…ตถุ 4 สังคหวัตถุ แปลว่า หลักการสงเคราะห์กัน เป็นคุณเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน ซึ่งเป็น หลักปฏิบัติที่ผู้ปกครองต้องมีเพื่อใช้ในการยึดเหนี่ยวน้ำใจประชาชน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ในกาลเมื่อเราเป็นพระราชาพ…

…รก คือ หลักในการยึดเหนี่ยวซึ่งประกอบด้วย สังคหวัตถุ 4 และ อคติ 4 เพื่อสร้างความสมัครสมานสามัคคี ซึ่งผู้ปกครองควรทำการให้ทาน เจรจาถ้อยคำที่น่ารัก ประพฤติตนให้เป็นประโยชน์แก่ประชาชน และมีตนเป็นกลางในทุกสถา…

จากชาดกเรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่า เกียรติยศของผู้ปกครองที่ไม่มีอคตินั้น จะรุ่งเรื่องยิ่ง ๆ ขึ้น ไป และสามารถปกครองประชาชนให้อยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นสุ…

ชาดกเรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่าเกียรติยศของผู้ปกครองที่ปราศจากอคติจะส่งผลต่อความสงบสุขของประชาชน และเรื่องกุศลกรรมบถ 10 ใช้เป็นหลักในการปกครอง ตั้…

…รงทราบความถึงพร้อมแห่งอุปนิสัยแห่งการบรรลุธรรมของเขา แต่ทรง ไม่แสดงธรรมโดยทันที เพราะทรงทราบว่าบุรุษผู้นี้ถูกความหิวบีบคั้น ไม่อาจจะฟังธรรมให้ เข้าใจได้ พระองค์ตรัสให้คนจัดอาหารให้เขา และทรงรอจนเขารับประ…

การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย

ปุโรหิตกราบทูลอีกว่า หากพระองค์ทำอย่างนี้พลเมืองเหล่านั้นจักเป็นผู้ขวนขวายในการ งานของตนๆ จักไม่เบียดเบียนบ้านเมืองของพระองค์ กองพระราชทรัพย์อันเกิดจากภาษีอากร จำนวนมา…

…มมือจากกลุ่มชนระดับบนเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจและความสงบในสังคม โดยมีพระเจ้ามหาวิชิตราชเป็นตัวอย่างของผู้ปกครองที่มีคุณสมบัติเหมาะสม 8 ประการ ซึ่งถือเป็นเกณฑ์ในการปกครองบ้านเมือง และการบูชายัญซึ่งถือเป็นปร…

(1) กลุ่มเกษตรกร ได้แก่ ชาวนา ชาวไร่ ผู้ทำการเกษตรและกสิกรรม (2) กลุ่มพ่อค้าย่อย ได้แก่ พ่อค้า แม่ค้า ผู้ประกอบอาชีพอิสระทั้งหลาย (3) กลุ่มข…

…่งสะท้อนถึงความท้าทายทางเศรษฐกิจที่ส่งผลให้เกิดปัญหาสังคม ยกตัวอย่างกลุ่มเกษตรกร พ่อค้าย่อย และกลุ่มผู้มีอำนาจในทางการเมืองในประเทศไทย

ในกรณีนี้ มีข้อสังเกตว่าปัญหาโจรมาจากความยากจนเป็นหลัก เพราะเมื่อพระโพธิสัตว์ แนะนำให้พระราชาแก้ปัญหาด้วยการส่งเสริมเศรษฐกิจแล้ว ทำให้ปัญหาโจรระงับไป และในช่วงที่ พระราชาทรงปรารภจะบูชามหายัญนั้น เป็นช

…ธิสัตว์แนะนำให้พระราชาแก้ปัญหาด้วยการส่งเสริมเศรษฐกิจเพื่อระงับโจร การทำสงครามส่งผลให้เศรษฐกิจตกต่ำ ผู้คนต้องมีการขยันทำมาหากินเพื่อแก้ไขปัญหานี้ พระโพธิสัตว์ชี้ให้เห็นว่าควรส่งเสริมคนที่ขยันทำมาหากิน เช…

…ก็ให้เบี้ยเลี้ยงหรือโบนัส เป็นต้น ส่วนคนรวยไม่ได้ขาดทรัพย์ แต่เขาปรารถนาการยอมรับ และความไว้วางใจจากผู้ปกครอง ต้องการมีเกียรติยศชื่อเสียง เพราะจะเป็นประโยชน์ต่อหน้าที่การงานหรือธุรกิจของเขา ด้วย เหตุนี้ผ…

…ริมการให้ทานและการกระจายความมั่งคั่งในสังคม โดยเฉพาะให้แก่คนระดับล่าง พระองค์ได้ไม่รับทรัพย์จากกลุ่มผู้มีอิทธิพล แต่กลับน้อมนำเสนอการให้ทานเพื่อเป็นตัวอย่าง นอกจากนี้ยังช่วยขจัดความโลภในสังคม และเป็นการส…

…้ให้ด้วยความเต็มใจ แต่ให้ แบบเสียไม่ได้ เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงยากที่พลเมืองจะร่วมใจกันพัฒนาประเทศ ปกติผู้นำที่มีตำแหน่งใหญ่แต่ใจแคบการดูแลบำบัดทุกข์บำรุงสุขประชาชนย่อมทำไม่ทั่ว ถึง ประชาชนจะประสบความลำบาก …

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการนำและการพัฒนาจิตใจของประชาชนควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยเน้นว่าผู้นำที่มีใจใหญ่จะสามารถสร้างความเจริญให้กับบ้านเมืองได้ หากผู้นำมีศีลธรรมและพัฒนามาตรฐานของคนดี จะส่งผ…

…ศาล ในอำนาจตุลาการของแคว้นวัชชีนั้น มีการแบ่งออกเป็น 7 ชั้น คือ มหาอำมาตย์ฝ่ายสอบสวน, มหาอำมาตย์ฝ่ายผู้พิพากษา, มหา อำมาตย์ฝ่ายที่ชื่อว่าลูกขุน, มหาอำมาตย์ 8 ตระกูล, เสนาบดี, อุปราช และ พระราชา บางคดีก็ส…

…นคดีความที่ไม่สามารถระงับได้ในชั้นต้น การเปรียบเทียบกับระบอบประชาธิปไตยเป็นเรื่องน่าสังเกต เนื่องจากผู้นำฝ่ายบริหารไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรม นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงจากการใช้อำนาจโดยไม่มีการ…

…น การที่อาสวัฏฐานิยธรรมจะปรากฏในสงฆ์หรือในศาสนานั้น มีเหตุอยู่ 3 ประการ (1) สงฆ์เป็นหมู่ใหญ่โดยภิกษุผู้บวชนานแล้ว หมายถึง เป็นหมู่ใหญ่เพราะมีภิกษุเถระ ซึ่งบวชมานานจำนวนมาก เพราะจะมีเหตุให้พระพุทธองค์บัญญ…

บทความนี้เสนอการศึกษาความสำคัญของอาสวัฏฐานิยธรรมซึ่งเกิดขึ้นในสงฆ์ และเหตุที่พระศาสดาจึงบัญญัติสิกขาบทเพื่อกำจัดอาสวัฒน์ที่เกิดขึ้นในศาสนา โดยแสดงถึงเหตุผลที่อัศจรรย์ในสังคมสงฆ์ซึ่งมีมาอย่างยาวนาน ก่อ

แห่งปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ท่านอธิบายความหมายของคำว่า “ภิกษุ” ว่ามีความหมาย 12 นัย คือ ผู้ขอ, ผู้อาศัยการเที่ยวขอ, ผู้ใช้ผืนผ้าที่ถูกทำให้เสียราคา, ผู้ที่ถูกตั้งชื่ออย่างนั้น ผู้ปฏิญาณตนอย่า…

บทเรียนนี้อธิบายถึงความหมายหลายประการของคำว่า 'ภิกษุ' ซึ่งให้ความสำคัญต่อการศึกษาในสิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำในสิกขาบทวิภังค์ เช่น ‘ทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้’

…ัติสิกขาบท ตัวอย่างการบัญญัติสิกขาบท ตัวอย่างต่อไปนี้คือการบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ต้นบัญญัติหรือผู้ก่อเหตุให้ต้องบัญญัติพระวินัยครั้งแรกคือ พระสุทินน์เนื่องจากท่านได้ เสพเมถุนกับภรรยาเก่าของท่าน เพรา…

เนื้อหาเกี่ยวกับขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือ เหตุเกิดขึ้น การกราบทูลพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประชุมสงฆ์ และบัญญัติสิกขาบท โดยมีกระบวนการสอบถามและติเตียนจากพระพุทธเจ้า รวมถ

…็นสหายของพระสุทินน์เห็นอาการของท่านแล้วจึงสอบถามสาเหตุ เมื่อทราบ แล้วจึงติเตียนว่า อาวุโส ธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงแล้วเพื่อคลายความกำหนัด ไม่ใช่เพื่อความกำหนัด เพื่อเป็นที่สำรอกแห่งราคะ เพื่อเป็น…

…เจ้าต่อพระสุทินน์ที่ทำผิดศีลในการเสพเมถุน โดยพระพุทธเจ้าตักเตือนว่า การกระทำดังกล่าวไม่เหมาะสมสำหรับผู้บวชและมีผลต่อความเลื่อมใสของชุมชน โดยพระสุทินน์ตอบรับว่าได้ทำจริง และพระพุทธเจ้าได้ให้ข้อคิดเปรียบเท…

(1) ปาราชิก แปลว่า ผู้พ่ายแพ้ พ่ายแพ้ในที่นี้คือ พ่ายแพ้ต่อเส้นทางของนักบวช เพราะปาราชิกเป็นสิกขาบทหนัก ภิกษุใดล่วงละเมิดจ…

…ล่าวถึงปาราชิกซึ่งหมายถึงการพ่ายแพ้ในเส้นทางนักบวช ทำให้ภิกษุสูญเสียสถานภาพและไม่สามารถกลับไปบวชได้ ผู้ที่ล่วงละเมิดแล้วจะต้องอาบัติปาราชิกและไม่สามารถแก้ไขได้ ขณะที่สังฆาทิเสสเป็นสิกขาบทที่สามารถแก้ไขได…

…าตกรณะ คือ การระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพของจำเลย 5.) ตัสสปาปิยฬิกา คือ การระงับอธิกรณ์โดยการลงโทษแก่ผู้ทำผิด 6.) เยฮุยยสิกา คือ การระงับอธิกรณ์ตามเสียงข้างมาก โดยเสียงข้างมากในที่นี้จะต้อง เป็นเสียงข้างม…

เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิญญาตกรณะซึ่งเป็นการระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพ และวิธีการระงับอธิกรณ์อื่นๆ เช่น ตัสสปาปิยฬิกา เยฮุยยสิกา และติณวัตถารกวินัย การระงับในกรณีวิกฤตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในห

…ยไหนผิด โดยยึดความถูกต้องตามพระธรรมวินัยและให้ฝ่ายที่ผิดยินยอมด้วยดี หากอธิกรณ์ระงับอย่างนี้ได้แล้ว ผู้ทำรื้อฟื้นอธิกรณ์ขึ้นอีกจะเป็นอาบัติปาจิตตีย์ 1.1) กรณีระงับอธิกรณ์ในอาวาสที่อาศัยอยู่ไม่ได้ ถ้าไม่ส…

…ระธรรมวินัย ว่าด้วยการจัดการอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในอาวาส และการทำงานร่วมกันระหว่างภิกษุในวัดเจ้าถิ่นและผู้มาใหม่ เพื่อให้เกิดการปรองดองและรักษาความสงบเรียบร้อยในพระศาสนา ผู้ที่รื้อฟื้นอธิกรณ์ที่เคยระงับแล้ว…

…พพาหิกวิธี การสมมติภิกษุมีชื่อนี้ด้วย มีชื่อนี้ด้วย เพื่อระงับ อธิกรณ์นี้ด้วยอุพพาฬิกวิธี ชอบแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงเป็นผู้นิ่ง ไม่ชอบแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้น พึงทักท้วง” “ภิกษุมีชื่อนี้ด้วย มีชื่อนี…

…ิกรณ์ที่ระงับแล้ว จะต้องมีการจัดการด้านอาบัติปาจิตตีย์ด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ยังมีการแก้ปัญหากรณีที่มีผู้คัดค้านการวินิจฉัยซึ่งทุกคนต้องร่วมมือกันเพื่อความสงบเรียบร้อยในหมู่สงฆ์

หรือด้วยเสียงข้างมาก ซึ่งจะใช้วิธีการจับฉลาก โดยลำดับแรกให้สมมติภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ คุณ 5 ให้เป็นผู้ให้จับสลาก คือ (1) ไม่ถึงความลำเอียงเพราะความชอบพอ (2) ไม่ถึงความลำเอ…

เนื้อหากล่าวถึงวิธีการจับสลากในสงฆ์โดยใช้ภิกษุผู้มีคุณธรรมเป็นผู้จับ โดยมีการปฏิบัติตามหลักธรรมวินัย เพื่อให้การตัดสินใจนั้นถูกต้องตามศีลธรรม ข้อกำหน…

7.12 พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย พระวินัยธร หมายถึง พระผู้ชำนาญวินัย ถ้าเป็นทางโลกก็คือผู้ชำนาญด้านกฎหมาย หรือนักกฎหมายนั่นเอง ในบรรดาผู้ชำนาญวินัยในพระพุทธศา…

พระวินัยธรเป็นผู้ชำนาญวินัยในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ยกย่องพระอุบาลีเป็นเลิศในด้านนี้ โดยมีคุณสมบัติสำ…

…องอริยทรัพย์ อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่ประเสริฐกว่าโภคทรัพย์ทั้งหลาย พระมหากัปปินเถระกล่าว ไว้ว่า “ผู้มีปัญญาถึงจะสิ้นทรัพย์ก็เป็นอยู่ได้ ส่วนคนมีทรัพย์แต่ไม่มีปัญญา ก็เป็นอยู่ไม่ได้ ปัญญาเป็นเครื่องตัด…

…ิยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่มีความสำคัญมากกว่าโภคทรัพย์ พระมหากัปปินเถระได้กล่าวว่า แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้ความส…