ผู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 680 / 1135

…าวที่ เพราะอรรถว่า ย่อมกล่าวในกล, อธิบายว่า "บุคคลนั้นกำหนด กลอันควรถูกกล่าวแล้วจึงกล่าวว่า" ชื่อว่าผู้มีปกติกล่าวคำจริง เพราะ อรรถว่า ย่อกว่าคำที่จริง คือคำที่ได้แก่คำเป็นจริงอย่างเดียวน. ชื่อว่า ผู้มีป…

บทความนี้กล่าวถึงการกล่าวคำในทางพระธรรม โดยเน้นว่าการกล่าวคำมาก ๆ สามารถที่จะทำให้ผู้อื่นรู้ได้ถึงความจริง มีการพูดถึงอรรถกถา จูฬฑีดิโปปมสูตร และการปฏิบัติของผู้ที่มีวาจาอันมีหลักฐาน พร…

…งความกำหนด โดยประกาศนั้นว่า อภิญญา ติ คือ ชื่อว่าเป็นวาจถึงพร้อมด้วยประโยชน์ เพราะว่านั้น อนุบุคคลผู้ นามอยู่โดยนามนี้เป็นฉันมาก ไม่พึงอาจจะให้กำหนดอภัยได้ อีกอย่างหนึ่ง มีความว่า ธรรมาจารสมาจารบุค…

บทความนี้เน้นการสำรวจคำว่า 'อภิญญา' ที่มาจากตำราในพระพุทธศาสนา ถ่ายทอดความหมายโดยใช้สุนทรพจน์จากอรรถถถายภรษฎสูตรและอรรถถถายสยมสูตร ผ่านการแสดงความเห็นในทัศนคติที่แตกต่างและการพิจารณาเกี่ยวกับคุณลักษณะ

ประก่อย๙ - มังคลดึกานนี้สเกลเล่ม ๓ หน้า๗๕ [๒๕] อรรถถาถายภวสูตรว่า "บทว่า พยาบุหนูจิตตา คือ ผู้มีจิตพิสดุ เพราะการเสียซึ่งความเป็นปกติจิตติ เพราะไปตาม ลิขิตแล้ว ย่อมละปกติภาพ เป็นจิตเสีย ประดุจว่…

…อนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับจิตและการเข้าใจความสุขที่ปราศจากเวร โดยอรรถถาถายในปฏิสัมนามรรได้อภิปรายว่า ผู้มีจิตพิสดุจะขาดความเป็นปกติและสูญเสียสุขในใจได้อย่างไร คำว่า อเวรา หมายถึงการเว้นจากเวร ในขณะที่ อพย…

…่า "ความคิดเห็น คือมาม อันวิญญาณสนสนธิแล้วองค์บุคคลนั้นมีอยู่ เหตุนันบูค นนั้น ชื่อว่า สมาทิจิกิ (ผู้มีความคิดเห็น) มือธิบว่า บุคคล ผู้เป็นสมาทิจิกินั้น เป็นผู้ประกอบด้วยฤทธิ์อันเป็นกิยาชี่นเป็นกมมัสก…

ในอรรถกถาสัลลักษณ์เสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเชื่อและผลของกรรมที่ผู้คนมีให้ โดยกล่าวถึงบุคคลที่มีความเห็นและผลของกิจกรรมต่างๆ ที่ทำขึ้น อรรถกถาตีความถึงความสำคัญและผลที…

… มังคลัตถาในนี้แปล เล่ม ๓ หน้า ๘๕ บุคคลนั้น ชื่อว่าวิมิติตามมิ้ง ใจ ชื่อว่า เมตตาจิตติ ตราแห่งบุคคลผู้งิมิติจิตตานั้น ชื่อว่า เมตตาจิติตตา (ความเป็นแห่งบุคคลผู้งิมิติมิตตา), บันฑิต พิงทารเนื่องจากความด้…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของเมตตาจิตติและการเว้นจากการทำร้ายสัตว์อย่างไร พระผู้มีพระภาคตรัสเกี่ยวกับความจริงในการมีจิตใจที่เมตตาและการประพฤติซึ่งถือว่าเป็นอันดีในด้านทำดีเพื่อตนแล…

…ว่า ได้แก่ (รู้) ว่าตนบุ๋นเป็นของไม่จริง." [๗๕] ก็ญาณพัทธิปิโมกษตุเป็นตวามว่า "บ่าวา อนุปาปกตา คือ ผู้ตามเติมให้จีดีง ถอดอย่างหนึ่งว่า ผู้ส่งเสริมด้วยสามารถการคล้อยตาม. มีปัจจวีกิริยาและส่งเสริมอะไรกะ? …

พระอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงลักษณะของเทวนาและความสำคัญของการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม เพื่อการเข้าถึงนnirพพาน ผ่านการส่งเสริมความปรองดองและการรู้จักเหตุปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อชีวิต ทั้งในเรื่องการได้ทรัพย์

…มารถจะยังฟังให้รู้ได้ว่า สูตรนี้ มีน่อความทันนี้ พระธรรมกถินั้นจะดวง ก็ครออยู่ พระธรรม- กถินั่น คือ ผู้เห็นปนั่น แม้แสดงมา ก็ครอ. กล่าวในว่า อนุตต- ฌาณิติ คือ ไม่เป็นไปเพื่อประโยชน์แก่คุณแก่น และบุคคลเหล…

ในเล่ม ๓ ของมัจจุราชกษัตรี มีการกล่าวถึงการพูดที่ถูกต้อง โดยพระผู้มีพระภาคตรัสถึงความสำคัญของการแสดงคำพูดที่มีประโยชน์ต่อทั้งบุคคลและสังคม รวมถึงการหลีกเลี่ยงการพูดใน…

…ประทูร้ายแล้ว เหตุนี้น พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า “กิเลสานุ- คตุณึ...ปฏิ โทดี” บาว่า ปฏิญุตจิตสถูปปะ คือ ผู้มีความ คำในอิตัปไลย์พระร้ายแล้ว ประดวồmานำมุรน่าอ้อมเล้ดแล้วธรรม ยาพิ จะนั้น." [๙๐] ภีฬาสเลบสูตร ว่า…

บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับความเข้าใจในมิจฉาทิฏฐิซึ่งเป็นการมองโลกในแง่ลบ และความแตกต่างระหว่างอิธิโลโกกับปรโลก ซึ่งคนที่มีความเชื่อในสิ่งนี้จะมีผลกระทบต่อการกระทำทางธรรม ในการทำความเข้าใจที่ถูกต้องจะนำ

…ุฑฺโภ. [๘๔๖] ฐิกาสเลยยกสูตร ว่า "เทพาใด ย่อมไปด้วย คือ ย่อมไปด้วยเหตุนี้ เทพานั้น ชื่อวู่ปุรวาม เป็นผู้บำเพ็ญไป ร่วมกัน, ความเป็นเทพผู้นี้เป็นไปร่วมกัน ชื่อว่่า สฤณ-ตุ" ได้แก่ ความเป็นไปร่วมกัน เพราะเหตุ…

บทนี้กล่าวถึงการเก็บรักษาทรัพย์ที่เป็นแก่นสารในพระพุทธศาสนา โดยใช้ตัวอย่างจากคำอธิบายของอาจารย์เกี่ยวกับมูลค่าของอัมพะนะ และให้รายละเอียดเกี่ยวกับการจัดกลุ่มของทรัพย์สมบัติ ซึ่งแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับ

…ที่ 107 ถกว่าวด้วยการสงเคราะห์ญาณิ [แกํญาตกศพทธ์] [๖๐] พระอรรถกถาจากยกว่าว่าไวในมังคลดิตถีว่า "ชม ผู้เกี่ยวเนื่องกัน ข้ามมารดกดี ข้ามบิดดีดี กระทั่ง ฤปิตตามะที่๓ (คือมนแต่ชั้นแห่งฝู ยา ตา ยาย ชั้นาวด ล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิสูจน์และการทำความเข้าใจประเด็นเกี่ยวกับญาติในมังคลดิตถี สะท้อนถึงความสัมพันธ์ต่าง ๆ ในครอบครัวจากมุมมองทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะการอธิบายเกี่ยวกับบรรพบุรุษและการสืบเชื้อสาย ได้มีการกล

…บายอย่างนี้เอง แม้ตามนะ (ย่า ยาย) ท่านก็อธิบายด้วยปีตามหยุในเอง. ในอรรถถกา @. เต็ม ข้อนแต่พระโคคุมผู้เจริญ พราหมณ์ในโลกนี้ ย่อมเป็นผู้เกิดมาแต่แล้วทั้ง ๒ ฝ่าย คือ ผลังฝ่ายมรรค ทั้งฝ่ายบิดา มีอุตะเป็นที…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการตีความเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงในยุคต่างๆ โดยเฉพาะปีตามหยุซึ่งถูกเน้นถึงความสำคัญของการแสดงออกทางปรัชญาและศาสนาในสังคม นักปรัชญาและนักกฎหมายมีอิทธพลต่อการเข้าใจในยุคนี้ การปรับ

…ในบทว่าปีตามหยก นั้น บันฑิตพึงเห็นโดยเอกเสสว่า "คู่และคู่" ชื่อว่า ยุกา : โดยอธิบายอย่างนี้แฉ... พระผู้มีพระภาคทรงถืออัฐิสมุติในตา หศศัพท์นี้แฉ องค์ ฯลฯุ สำเร็จเนื้อความอย่างนี้แฉ." [๒๑] ขณ ที่เนื่อง…

…ี้ให้เห็นถึงความเป็นญาติระหว่างชนกลุ่มต่างๆ รวมทั้งคำอธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในครอบครัว เช่น ปญญาผู้เป็นบิดา มารดา และพี่น้อง ที่ระบุชื่ออย่างชัดเจน การเข้าใจญาติในพระพุทธศาสนาจึงไม่เพียงแต่สัมพันธ์กั…

…า ๑๑๐ ของกิน ผ้านุ่งห่ม ทรัพย์และธัญญาหารเป็นต้น ตามกำลัง ชื่อว่า การสงเคราะห์ การสงเคราะห์นั้น พระผู้พระภาคตรัสว่าเป็น มงคล เพราะเป็นเหตุบรรลุคุณแห่งความดีงาม อันเป็นไปในกิจจรรยา มีความสวรรเสริญเป็นต้น…

ในบทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการสงเคราะห์ญาติ ซึ่งเป็นแนวทางที่พระผู้พระภาคตรัสว่าเป็นมงคลและนำไปสู่ความดีงาม การทำญาติได้ถูกยกย่องว่าเป็นการประพฤติที่มีความเกี่ยวเนื่อง…

…งให้ร้อนพันครั้ง ให้พระราชทานสุขโภชน้องควรแก่ พระราชาในซานทอง ให้สัตย์ดั่งแล้ว คำรัฐมนพระโภสัตว์นั้นผู้อดี แล้วว่า "คู่่อนบานกิตติ เพราะเหตุไร กานทั้งหลายจึงไม่มีน้ำมันหลาว?" พระโภสัตว์เมื่อจะสดงธรรมประก…

บทนี้กล่าวถึงการทำงานที่มีประโยชน์ซึ่งพระราชาในอดีตไม่ทรงทำงานที่ไม่สำเร็จประโยชน์ และมีการแสดงธรรมจากพระโภสัตว์เกี่ยวกับน้ำมันหลาว โดยมีการสำรวจถึงธรรมดาที่ทำให้คนมีความหวาดกลัวและไม่กล้าเผชิญหน้า เร

…นชาวโลก คือ พวกมนุษย์ทั้งปวงเบ็ดเสร็จแล้ว เหตุนี้ คือ เพราะเหตุ ๒ ประการนี้ น้ำมันหลวงของกาสหลานั้น ผู้เป็นญาติของ พวกข้าพระพุทธเจ้า ได้แก่ผู้กักกัน ของข้าพระพุทธเจ้าหลาย ย่อมไม่มี แม้ในอดีต ก็ไม่เคย แม้…

…เห็นถึงการตั้งบนบุญจิตติและการทำบุญเพื่อประโยชน์ของสาธารณะ การแบ่งปันทรัพย์สินและการให้ความช่วยเหลือผู้คนเป็นสิ่งสำคัญในชีวิต สิ่งนี้สะท้อนถึงจริยธรรมและการมีน้ำใจในสังคม นี่ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของก…

…ักครังเดียว. เมื่อเขากำลังบูรพาหว่า “ของเร ๆ” อยู่ อย่างนั้น พระราชท่านหลาย หรือพวกโจรหรือ พวกทายาท ผู้ไม่มีที่รัก มาเอาทรัพย์ไป. คนนี้ก็ยังบ่พ่นเพื่ออยู่เนื้อเอง. ส่วนปรารถอุทธาย โภคทรัพย์ ลงเคราะห์หูอำ…

…เกิดความสูญเสียและไม่มีที่รักเมื่อถึงคราวต้องจากไป พร้อมชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสงเคราะห์และดูแลผู้มีอุปการคุณ และการเปลี่ยนแปลงสู่สวรรค์หลังจากสิ้นชีวิต

…จการ รับและการส่ง วันอุโบสถ ๔ วัน ในกึ่งเดือน (คือปีกษ) หนึ่ง เมื่อ รับอุโบสถในศีกที่ ๕ ย่อมเป็นผู้ทราบอุโบสถในศีกที่ ๕ เมื่อรับอุโบสถในศีกที่ ๖ เมื่อลงอุโบสถในศีกที่ ๖ ย่อมเป็น ผู้ทราบอุโบสถในศีกท…

กฎว่าด้วยธรรมอันหาโทษมิได้กล่าวถึงการทำความบวนขาย การปลูกสร้างเมาะไม้ในอาราม และการสร้างสะพาน รวมถึงอุโบสถธรรมที่มีสองอย่างซึ่งมีความสำคัญในการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายโครงสร้างและการปฏิบัติของอ

…นต้นและวันหลังแห่งวันโบสถ์ไปปฏิญ (ชื่อว่า ปฏิภุริปัญญ์) บันเทิิดชอบใจวิธีใจพิธีเอาว่านั้น ก็หรือว่า ผู้ใดบูญควรทำวิธี. [๐๖] ส่วนคำใดที่กล่าวไว้ในอรรถกถาคงมาฎกในอัฐิอิกนิบาตว่า "บูรณฺและพาะะกีดี ชนบิริยาก…

เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับการปฏิบัติในวันอุโบสถ เช่น เดือน ๘ เดือน ๑๒ และเดือน ๔ ที่ได้รับความสำคัญ รวมถึงการบูชาตามคำอรรถกถาและบทบาทของวันอุโบสถในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา โดยมีการยกตัวอย่างจากอรรถกถาเว

… บนพื้น หรือบ่อน ที่ชั่งเขาปลูก บัดนี้ตังหลายคำว่าว่าโอษฐ์ที่ ประกอบด้วยဣ ค์ นี้แล้ว อินพระพุทธเจ้า ผู้ถึงที่สุดทุกข์ ทรงประกาศไว้แล้ว." บาสือโบสถสูตร จบ. บาสึมิมสูตร ในดูอิรวรรดิแห่งสุดบิพด ก็เหมือนกัน.…

เนื้อหานี้พูดถึงความหมายของ 'เมถุนธรรม' ที่มีความเกี่ยวพันกับการประพฤติของคนในพระพุทธศาสนา โดยอาศัยอรรถกถาที่อธิบายถึงการมีจิตที่ติดอยู่ในความกลัดกลุ่มแห่งราคะ ซึ่งเป็นธรรมที่เกิดจากการอยู่ร่วมกันทั้ง

… ไม่พึงบริโภคโภชนานเกินเวลาไปแล้วทั้งในกลางวัน แม้วัตถุภูมิครื่องลุบ Liaเป็นต้น บัณฑิตพึงทราบว่า พระผู้พระภาคทรดำเอาแล้วด้วย คันธพฤฒ ในคำนี้ว่า น อนุจ ดังนี้เหมือนกัน. กล่าว มููููููููููู ดูแ แท่งที่ควร. …

บทความนี้กล่าวถึงภูฏาจุฬาหัตถีโภคสูตรและอรรถกถาธรรมมิกสูตร รวมถึงหลักธรรมและแนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคและการนอน โดยมีการชี้แจงคำศัพท์เฉพาะในบริบทของพระไตรปิฎก เช่น การสูญเสียและการใช้ชีวิตในพ