ผู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 762 / 1135

ประโยค-พระธรรมปิฎกถามแปล ภาค ๒ หน้าที่ 94 ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แม้ผู้เป็นบรรพชีพ ดั่งจิตดวงหนึ่งไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ที่ตายแล้วนั้น สัตว์ผู้ประมาณแล้วนั้น จะเป็นผู้มีอะไรเ…

…ลักธรรมของพระพุทธ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการประมาณและไม่ประมาณในการพัฒนาปัญญาของบุคคล บอกถึงการต่างระหว่างผู้ที่มีความประมาณว่าเป็นเหมือนคนตาย และผู้ที่ไม่มีความประมาณมีชีวิตชีวา ในการประพฤติปฏิบัติธรรม สรุปได…

…งหลาย คือ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้าและสาวกของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย สองบทว่า เต มาฆิโร คำว่า คำว่า ผู้ประพฤติไม่ประพทนหล่านั้น เป็นผู้มีความเพียรด้วยอานามทั้ง ๒ อย่าง คือ ด้วยอารมณุปิฐาม กล่าวคือ สมาบัต…

…ป็นประเด็นสำคัญ พร้อมกล่าวถึงการปฏิบัติที่ต้องมีความพยายามตลอดเวลาจนถึงการบรรลุพระอรหัต ขยายความว่า ผู้ที่ไม่มีความประพฤติที่ดีควรมีกำลังใจในความเพียรเพื่อไม่ให้เกิดความล้มเลิก

…เดินทางมา เหน็ดเหนื่อย" จักขอพักในเรือนไส้กวัน ๒ วัน แล้วจิจกาไป" [nang som kin gitcha pue pue] ผู้หญิงเจ้าของเรือน พูดว่า "แม่ ผู้อื่นในเรือนมีมาก, แม่ไม่อาจพักในเรือนนี้ได้, เรือนของนายกุมารโมสถานแ…

…รื่องราวแสดงถึงความเหน็ดเหนื่อยของการเดินทางและการให้คุณค่าแก่ความเป็นอยู่ดี มีการสร้างความเข้าใจกับผู้คนรอบข้างผ่านการสนทนาและการช่วยเหลือ.

…ำการรับจ้างอยู่ ก็แทบจะไม่สามารถ เป็นอยู่ได้ จักจัดทำหรสงพออย่างไรได้ล่ะ? แม่ยาย พ่อเอ้ย ธรรมดาคนคู่ผู้คู่เรือนทั้งหลาย ยอ่ม รับเอา"แน่นนี้ไว้ พระเจ้าหัวทรงบงกัน จะไม่ทำ (ตาม) ไม่ได้, อันเราอาจพันจากหนีไ…

…คนรับจ้าง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสนับสนุนโดยแม่ยาย ถึงแม้จะมีความกังวลเกี่ยวกับความสามารถในการทำงานนี้ ผู้ดำเนินการจำเป็นต้องปฏิบัติตามคำสั่งของพระราชา แม่ยายได้พูดถึงความรับผิดชอบตามคำสั่ง และการส่งกาหปะเพ…

…งหนึ่ง ฝ่าย กุมภสก ถูกรับดูคำมานำมา (ถวาย) จนได้. [พระราชาทรงชักมาคมกุมภสก] ขณะนั้น พระราชา ตรัสเฉลยผู้กลายบังกำแล้วขึ้นเผาอยู่ว่า

…วถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในภาค ๒ ของพระธัมม์ปัทธ เมื่อบุณฑิมาได้รับคำสั่งจากพระราชาให้ไปตามหาญาณุโสก ผู้ไม่ต้องการไป ตามเรื่องราวที่ต้องเผชิญหน้าและการโต้ตอบของนางกสิส่งที่มาช่วยในการตามหาบุคคลนั้น ทั้งเร…

… ชะรอย พระเจ้าอยู่หัว พิงแต่งหญิงเหล่านี้ (ไปโล้ลวงแน่นอน)." ขณะนั้น พระราชา ตรัสกระบว่า "พูดไปเกิด ผู้เจริญ, ทำไม ? เจ้าจึงทำอย่างนั้น." ภูโมสก. เพราะที่พึ่งของข้าพระองค์ไม่มี พระเจ้าข้า. พระราชา. คนเช่…

บทสนทนาระหว่างพระราชาและภูโมสกในเรื่องการดูแลทรัพย์สิน และสถานการณ์ที่ภูโมสกต้องพึ่งพาแหล่งอื่น สะท้อนถึงปัญหาสังคมในยุคนั้น เมื่อพระราชาทรงสั่งให้ภูโมสกเฉลยเกี่ยวกับทรัพย์และเหตุผลที่ทำให้เขาต้องรับจ

… กุมภโมสก. ข้าแต่สมมติเทพ ถ้าสมมติเทพ ทรงเป็นที่พึ่ง ของพระองค์ ก็เป็นการเหมาะดี. พระราชา เป็นได้ซิ ผู้เจริญ ทรัพย์ของย่ำว่าอะไรล่ะ? กุมภโมสก. มี ๕๐ โกฏิ พระเจ้าข่า. พระราชา. ได้อะไร (ขน) จึงควร? กุมภโมส…

เนื้อหาว่าด้วยเรื่องราวของกุมภโมสกที่ได้รับการยกย่องในตำแหน่งเศรษฐีโดยพระราชา ท่านได้รับคำสั่งให้รวบรวมทรัพย์สมบัติและมอบให้กับชาวกรุงราชครูฑ เพื่อทำการประชุมหารือเกี่ยวกับการใช้ทรัพย์อย่างเหมาะสม พระ

…ายแวว ภาค 2 - หน้าที่ 107 ในตำแหน่งเศรษฐี (ใช่แต่เท่านั้น) หมอฉันยังให้ดูรึแก่เขาด้วย ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ คนมีปัญญาเห็นปานนี้ หมอฉันไม่เคยเห็น." [คุณธรรมเป็นเหตุเจริญแห่งสุข] พระศาสดา ทรงสดับเรื่องน…

ในบทนี้ พระศาสดาได้สอนเกี่ยวกับความสำคัญของการมีชีวิตด้วยธรรมและการทำดี เพื่อความสุขทั้งในโลกนี้และในโลกหน้า โดยชี้ให้เห็นว่าการมีความเพียรและการทำงานที่บริสุทธิ์จะนำมาซึ่งการเจริญเติบโตทางจิตใจและชีว

…ั่น. บทว่า สญญุตตุส คือ สำรวมแล้ว คือ ไม่มีช่อง ด้วย ทวารทั้งหลายมีกายเป็นต้น. บทว่า ธมมวิริน คือ ผู้เป็นกุศลสาร เว้นความโกงต่าง ๆ มีโกงด้วยตรงชั้นเป็นต้น เลี้ยงชีวิตด้วยการงานอันชอบทั้งหลาย มี ทำเนาแล…

เนื้อหาผ่านการวิเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับการกระทำที่มีความสำคัญต่อชีวิต โดยเฉพาะในกรอบของการเป็นผู้ทำงานที่ดี มีจริยธรรม ซึ่งสอนให้เราตระหนักถึงผลที่ตามมาจากการกระทำต่าง ๆ และความสำคัญของการมีสติในกา…

…ลาเขาเจริญวัย มารดาบิดาอภัยงกวาดขนิษฐึบนบนแห่ง ปราสาท ๓ ชั้น (แต่บาง) เป็นสรไลน์ในรูป เพราะความเป็น ผู้มาแล้วด้วยความเมาในความเป็นสาว จึ่งทำสนทะกับทาสของ ตนเอง กลัวว่า “คนอื่น ๆ จะพึงกรรมนี้อยู๋ทางด่าน” …

พระจุฬปินถกะเป็นหนึ่งในเรื่องราวที่สอดแทรกคำเทศนาอันลึกซึ้งของพระศาสดา ที่ทรงถ่ายทอดผ่านการสอน โดยเฉพาะในบทบาทของเศรษฐีและทาสในพระนครราดกุ้งท์ เรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของตัวละครและการกระทำท

…ิสดาร โดยยิ่งอ่อนมีในก่อนนั้นแล [ตั้งชื่อเด็กทั้ง ๒] เพราะเด็กมันก็ดีดในหนทาง มารคาบดำก็ตั้งชื่ออยู่ผู้เกิดก่อนว่า “มหาปันอก.” ตั้งชื่อบุตรผู้เกิดภายหลังว่า “จูฟันอก.” แม่ ๒ สามีอี๋นั่น ก็ตาเด็กทั้ง ๒ ไ…

ในเนื้อหานี้ประกอบไปด้วยการตั้งชื่อเด็กชายสองคนที่ชื่อมหาปันอกและจูฟันอก แม่ของเด็กทั้งสองได้พูดถึงญาติของตนว่ามีอยู่ในนครราชคฤห์ ในระหว่างการพูดคุย เด็กที่ชื่อมหาปันอกได้ตั้งคำถามเกี่ยวกับญาติของตน ว

…ะห์กล่าวคำนี้ว่า "ดอกบัวโกลญู มีกลิ่นหอม บานแต่เช้า พึง มีกลิ่นไม่ไปปรากฏในใจ, เธอจึงเห็นพระอังคีรส ผู้ไฟโรจน์อยู่ ดูพระอาทิตย์ส่องแสงในกลางหาว ฉะนั้น" กาลเดียวเท่านั้น โดย ๔ เดือน เธอไม่สามารถจะเรียนได้…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการที่พระเถระอนุญาตให้จูฟินถอกบวชได้ง่าย ๆ แต่เมื่อเรียนแล้วกลับกลายเป็นคนโง่เนื่องจากกรรมในอดีต โดยเฉพาะการหัวเราะเยาะในช่วงเวลาเรียน ส่งผลให้ไม่สามารถเรียนรู้ต่อไปได้ ซึ่งเป็นภาพสะ

…ยฤทธิ์ ด้วยคริสสังว่า "จูฬ์บิณก เธอฉันหน้าไปทางทิศตะวันออก ลูพร่อนนี้ ด้วยบริกรมว่า 'รโหรณี รโหรณ' (ผู้เชิดศรี๑) อยู่ที่นี่แหละ ครับเมื่อบารบูเวลาแล้ว, มีภูกษ์มีแขวลล เสด็จไปเรือน

ในหน้า 117 ของพระธัมมปฏิรูปฉบับแปล ภาค ๒, มีการบรรยายเกี่ยวกับจิตของจูฬ์บิณกที่แตกแยกและการสนทนาระหว่างพระศาสดากับเขา พระศาสดาได้ชี้นำให้จูฬ์บิณกเข้าใจถึงความสำคัญของการบรรพชาในสำนักของพระองค์ เมื่อพร

… นะ; ถ้า เราจะอบรางชยโดยธรรม ชึ่งทั้งหลายจะพูดกันว่า "พวกเรา ถูก พระเจ้าแผ่นดินผูไม่ต้องอยู่โดยธรรม ผู้ซึ่ง เมือมีเมินด้วยสิไหม และผู้เป็นต้น" ถ้าจะรองอรรถโดยธรรม ชนทั้งหลายก็กล่าว คำเป็นต้นว่า "ขอพระเจ้…

…รดำรงชีวิตตามธรรม การตรึกตรองถึงสถานการณ์ต่าง ๆ ที่มีความสำคัญต่อการเป็นอยู่ของประชาชน โดยเฉพาะบรรดาผู้บริโภคอาหารในสังคม ซึ่งพระองค์มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับการปกครองของตนเองและความเป็นธรรมต่อคนในระบอบที…

…อกว่า "พระเจ้าอยู่หัว รับสั่งหาท่าน" แล้วนำ มานพมา. ลำดับนั้น พระราชา ตรัสละเขาว่า "พ่อ เธอเป็นมานพ ผู้เรียนศิลปะมาจากเมืองตกกิลลาหรือ?"

ในบทนี้พระราชาได้ทอดพระเนตรเห็นโจรที่กำลังดูอุณโมงค์ในเรือนของประชาชน โดยพบว่าโจรเหล่านั้นเกิดความกลัวเมื่อได้ยินเสียงของพระราชา หลังจากนั้นพระราชาได้เรียกบูรณคนหนึ่งให้มาเฝ้าเพื่อสอบถามเรื่องโจรที่เข

…ิญ พระศาสดาว์เป็นที่พึ่งพำนักของพระจุฬาขันถกแล้ว" ครั้นเล่าเรื่องอดีตในอุปลเกจจาแล้ว ครัสลากว่าว่า "ผู้มีปรีชาเห็นประจักษ์ ย่อมตั้งตนด้วยทุน - ทรัพย์น้อย เหมือนคนอกไอไฟทองน้อยให้ ลูกเป็นกองใหญ๋ได้ฉะนั้น.…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับพระธัมมปทุตฺตฺกลายที่ทรงทำสักการะใหญ่และการพระราชทานตำแหน่งให้แก่ผู้มีปรีชาในสมัยนั้น บทสนทนาระหว่างพระจุฬาขันถกและพระศาสดามั่นใจว่าแม้ก่อนหน้านั้น ก็ยังมีการเป็นที่พึ่…

…ว่า ดังได้กล่าวมา ในสมณหนึ่ง เขาเอาใว้ประกาศ ชื่อพาลนักประดิษฐ์ ในพระนครสาวัตดี ในบั้นนั้น พวกนักพาลผู้มี ปัญญาทาม เอาเต้าและโคมัย (มูลโค) ทาร่างกายเกี่ยววลา วาจาของสัตบุรุษไปตลอด ๗ วัน เห็นใคร ๆ เป็นญาต…

…่าวถึงการที่พวกเขาสร้างความไม่สงบ และเอาทรัพย์จากคนที่ไม่สามารถป้องกันตนเองได้ พระศาสดาได้รับข่าวจากผู้คนในเมืองที่ขอให้พระองค์ประทับอยู่ในพระวิหารเพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายจากพาลนักประดิษฐ์เหล่านี้.

ประโยค๒ - พระปรัชญา ทูลฉบับแปล ภาค๒ - หน้าที่ 134 ความยินดีในถาม: เพราะว่าผู้ไม่ประมาทแล้ว เพ่งพิณอยู่ ย่อมบรรลุสุขอันไพบูลย์." [แก่อรรถ] บรรดาเหล่านี้นั้น กล่าวว่า พาลา ได้แก…

…วถึงความสำคัญของการไม่ประมาทในการใช้ชีวิต โดยเฉพาะการรักษาความไม่ประมาทเหมือนการรักษาทรัพย์ที่มีค่า ผู้ที่ไม่ประมาทจะสามารถบรรลุผลสูงสุดในทั้งโลกนี้และโลกหน้า และสร้างความสุขอันยั่งยืนได้ นอกจากนี้ยังมีก…

…้สัตว์เหล่านั้น ไม่ใช่วิสัยของเจ้า (เพราะ) วิสัยของเจ้า มีประมาณน้อย ส่วนการรู้การเห็นสัตว์ทั้งหลาย ผู้ดูตาและ เกิดอยู่โดยประการทั้งปวง เป็นวิสัยของพระพุทธเจ้าทั้งหลายเท่านั้น " ดังนี้แล้ว ทรงแผ่พระรัศมี…

บทนี้กล่าวถึงการรู้และการเห็นตามพระพุทธวจนะ โดยระบุว่าบัณฑิตสามารถหลีกเลี่ยงความประมาณได้เมื่อมีความไม่ประมาณ การรู้และการเห็นเป็นสิทธิของพระพุทธเจ้าที่มีปัญญาสูงกว่า การประพฤติตนของบัณฑิตจึงควรตั้งอย

…อ ทิพพจิญญอันบริสุทธิ์ โดยอรรถว่าสูง เยี่ยม ด้วยปฏิปทานั้น จงตอบลูกอันสำเร็จทางนั้น จะกล่าว ชื่อว่า ผู้ไม่เศร้าโศก เพราะความเป็นผู้ลูกครก คือความโศกเศร้าได้แล้ว, ย่อมพิจาณาเห็น คือยอมมองเห็นประชา คือหมู่…

…วคิดเกี่ยวกับปฏิปทาที่ช่วยให้เข้าถึงปัญญา ผ่านการเปรียบเทียบเหมือนคนที่ยืนอยู่บนยอดเขาซึ่งสามารถเห็นผู้ที่ยืนอยู่ด้านล่างได้อย่างชัดเจน ซึ่งสื่อถึงการมองเห็นความเศร้าโศกของผู้คนที่ยังอยู่ในสภาพไม่เป็นอิส…