พระผู้มีพระภาค : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 61 / 81

ประโยค - คติสมันต์นบสักกา อรรถถากพระเวนิ มหาวรรค ตอน ๑ หน้าที่ 13 พระผู้มีพระภาคให้ ๕ สัปดาห์ผ่านพ้นไป ในประเทศใกล้เคียง โพธิฤกษ์นั้นเอง จึงในสัปดาห์คริบ ๕ เสดจากโคภิฤกษ์ เข้าไปถึง…

ในช่วงเวลาห้า สัปดาห์หลังจากการบรรลุอิสรภาพ พระผู้มีพระภาคได้เสด็จไปยังต้นอชปานิโครธและพบกับพราหมณ์ทุจิมังคลิที่สอบถามคำถามไปยังพระองค์ โดยพระองค์ทรงวิเคราะห์…

…ศียรอยู่ย่างนั้น ร่วมในแห่งวงขนดของพระยา- นาคนั้น มีประมาณเท่าท้องเรือนกลังในโลกปราสาท เพราะเหตุนัน พระผู้มีพระภาคจึงเป็นเหมือนประทับนั่งในปราสาทอันอัน มีประตู หน้าต่างปิด." คำว่า "มา ภวตุดีติ" เป็นต้น แสดงเหตุที่พ…

บทนี้อธิบายถึงสภาพอากาศเมื่อฝนตกพรำตลอด ๓ วัน ที่ส่งผลถึงพระยานาค และความคิดของพระยานाकเกี่ยวกับพระผู้มีพระภาค โดยพระยานาคใช้ขนดปกป้องพระผู้มีพระภาคจากความร้อนและความหนาว บรรยายการทำหน้าที่ของพระยานาคให้ปกป้องพ…

…ตร แล้วด้วยศลา ท่านกล่าวหมายเอาบาตรเหล่านั้น. ก็ท้าวมหาราช ทั้งสิ้น ได้ผอมถวายบาตรแล้วด้วยศิลานั้น. พระผู้มีพระภาค ไม่ทรงรับบาตรเหล่านั้น. ลำดับนั้นจึงผอมถวายบาตรแล้วด้วยศิลาด มีพระองค์ดำดังนี้ท่านศิลานั้น. พระผู้ม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการถวายบาตรที่มีการอธิษฐานโดยพระผู้มีพระภาคถึงความสำคัญของบาตรและการทำบุญ พร้อมระบุถึงพระมหาราชและการที่พระผู้มีพระภาคทรงรับบาตรเหล่านั้นเพื่อต…

ประโยค - คตัสมนต์บาปสักกาฎ อรณคาถาพระวินัยมหาวรรค ตอน ๑- หน้าที่ 21 ใครเล่า พระเจ้าข้า?" พระผู้มีพระภาคทรงอธิษฐาน พระเศกตัดพระหัตถ์ ได้ประทานพระเศกทัศนาแก่นักสงฆ์ ด้วยตรัสว่า "ท่านจงรักษาหมานี้ไว้" [๔๔] …

ในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาคตัสมนต์บาปสักกาฎและการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาค ที่ทรงอธิษฐานพระเศกตัดพระหัตถ์ และได้ประทานพระเศกทัศนาแก่นักสงฆ์ พระผู้มีพระภาคทรงออกจากสมาธิและมีป…

ประโยค - คติฉันต์ตอนที่ 25 ส่วนแล้วควรเป็นเทวดเดียวกัน จะพึงเห็นประชาชนได้รอบด้าน ฉันใด : ข้แต่พระผู้มีพระภาคผู้มีเมตตา คืผู้มีปัญญา ผู้มี พระอัญญุรอบด้วยพระสัณญาณญาณ จนพระองค์เสด็จขึ้นสู่ ปราสาท ซึ่งแล้วด้วยธ…

ในคติฉันต์ตอนที่ 25 พระผู้มีพระภาคถูกเสนอให้เสด็จขึ้นสู่ปราสาทเพื่อแสดงธรรมต่อผู้คนที่กำลังทุกข์ทรมานจากความเกิดและความแก่ ท่านทรงมีสต…

…รรถกถาพระวินัยมหาวรรค ตอน ๑ - หน้าที่ 28 บทว่า อภิทฺโลกกาลคโต มีความว่า ได้กำกริยาเสียเมื่อ วันวาน พระผู้มีพระภาคได้ทรงเห็นว่า "แม้อกุลงสนัน ก็เกิดแล้ว ในนวาสัญญาสัญญาเดนมภ." บทว่า พุทธปฏิฆ คือ ผู้มอุปกระมก. บทว…

…งทุกข์ รายละเอียดที่กล่าวถึงยังจนถึงการตั้งอยู่ในความเพียรและการเข้าใจแนวทางความดีในชีวิตตามคำสอนของพระผู้มีพระภาค.

…ฺ มีความว่า ภิกษุทั้งหลาย ท่านจงเฝ้โสต คือทำโสตนตรีให้หย่อนหน้า เพื่อฟังธรรม. ด้วยสองบทว่า อมตมธิคํ พระผู้มีพระภาคทรงแสดงว่า พระนิมพนพานเป็นธรรมไม่อาย เราได้รับรสแล้ว. บทว่า จิรยาน คือด้วยความประพฤติที่ทำได้ยาก. บท…

บทความนี้นำเสนอถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมและการเข้าใจความจริงของจิตวิญญาณ โดยเน้นแนวคิดพื้นฐาน เช่น ความรับผิดชอบและการมีจรรยาบรรณในการใช้ชีวิตรวมถึงการสังเกตและฟังธรรมอย่างตั้งใจ เ

…มีอายุโกทัญญะกับทวาสินแปด โกฎิ ตั้งอยู่ในโสดาปัตติผลแล้ว พระวาจานั้น ส ซึ่งสำเร็จด้วย พระพุทธพจน์ของพระผู้มีพระภาคว่า "ท่านจงเป็นภิญญาเกิด" ดังนี้ ได้เป็นเอกภิญญูอุปสมฺปา ของพระผู้มีอายุนน. ในคำว่า อด โณ อายสมฺมโต …

บทความนี้อธิบายความหมายและการเสด็จของพระผู้มีพระภาคในวันสำคัญ เช่น วันแรมค่ำ และประสบการณ์ของพระอัครสาวก รวมถึงการอธิบายอภิญญาที่เกิดในแต่ละวัน เพื่อเป…

… ๒ ฝ่าย ครบ ๓ ครั้ง อย่างนี้ว่า พุทธา สรณฺ คุญามิ เป็นดังนี้. ในบรรพชาและอุปสมบททั้ง ๒ นั้น อุปสมบท พระผู้มีพระภาคทรงห้ามเสียข้างหน้าแล้ว เพราะฉะนั้น บรรพชานั้น จึงไม่ขึ้นด้วยมาตราวาส สรณะเท่านั้น. ส่วนบรรพทามอนุญา…

…ายเกี่ยวกับคติในพระวินัยโดยเฉพาะในเรื่องของการบรรพชาและอุปสมบท โดยมีการอธิบายถึงข้อห้าม และแนวทางที่พระผู้มีพระภาคทรงกำหนดไว้ พร้อมทั้งการอ้างอิงถึงพระบาลีและการปฏิญาณของผู้ที่ต้องการบรรพชา บทความยังกล่าวถึงการแสดง…

…ศาสไม่รุ่งเรือง มีสถครุครุป บทว่า ผลิเอวคุณโย คือวิตรรธะเหมือนแก้วผลัก บทว่า องค์ศรีสุทฺธ มีกว่าว่า พระผู้มีพระภาคทรงพระนามว่า อั้งศรีส เทพฤๅพระองค์เป็นเนตสร้าแห่งอร่อแร่ศรี แห่งพระผู้มีพระ ภาคผู้ทรงพระนามว่า องค์ศ…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงคำสอนและคติที่เกี่ยวข้องกับพระอวินัยมหาวรรค โดยพูดถึงคุณลักษณะของผู้มีใจประสบกับความปีติและอุเบกขา รวมถึงอธิษฐานที่เกิดขึ้นในเวลาต่าง ๆ โดยเปรียบเปรยกับอุปมาทางธรรม ช่วยให้ผู้อ่านเ

…ถกัมมอปลาสมมภา] วิจฉัยในเรื่องอารครพราหมณ์ต่อไป. พระสาริณครูผู้เลาะอยู่ย่อมทราบบรรพชาและอุปสมบท ซึ่งพระผู้มีพระภาคทรงอนุญาตด้วยใคร-สารณคมน์ ที่กรงพราราณสี แม้โดยแท้, ถึงกระนั้น พระผู้มีพระภาคทรงประสงค์จะหามอุปสมบทอ…

…จฉัยในหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการนำพาศาสนาไปสู่ความเข้าใจ ที่มาจากการเรียนรู้ในคำสอนของพระผู้มีพระภาค

…็นผู้สามารถในวรรณะนี้ [๔๔] คำว่า สูงโม ถานปเทโพ มีกำวามว่า งสงมั่น ภิกษุนี้พึงให้ทราบ เมื่อหน้าแนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า สงุฏฐ มม ภณคุต เป็นต้น เพื่อแสดงข้อที่กุรุ่นควรให้สงทราบ คำว่า อุปสมปุณสมมุตรา มีกำวามว่า เป…

บทความนี้นำเสนออรรถถภาพพระวินัยมหาวร โดยเน้นไปที่ความสำคัญของการปฏิบัติตามพระธรรมในชีวิตของภิกษุ เช่น การสกัดกัมมาวาสและการรักษาระเบียบวินัย แม้ว่าจะมีความเจ็บไข้ก็ตาม นอกจากนี้ยังได้อธิบายถึงความสำคั

…ว่า อุติรา โถติ มีความว่า เป็นของเป็นไปเป็นนิตย์ สองบทว่า อุตตโม นิสูสสยะ ได้แก้บังลัสิ ปัจจัยสี่ พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกว่า "นิสัส" เพราะเหตว่า เป็นที่อัสสัน [ว่าด้วยองค์แห่งอุปฺปชามัย] คำว่า กิณุตาย ภิกฺข โภต…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการเป็นภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายคำศัพท์และความหมายของคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงถึงความมุ่งหมายและการเตือนสติของภิกษุ อ้างอิงแง่มุมต่างๆ จากพระธรรมคำสอน รวมถึงแนว

…ถาในหนหลังนั้นแหละ ส่วนภิกษุผู้สามารถทำเป็นดังนั้นว่า "พยา-บาลอันวาโลกิ หรือสัทธิวิธิราชิซึ่งอาพาธ" พระผู้มีพระภาคตรง ประสงค์ว่า "ผู้สามารถ" ในที่นี้. จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคได้ตรัส แม้คำนี้ไว้ว่า "คุณอุปถัมภี ภิ…

บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติของภิกษุในบริบทของธรรมวินัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจกับคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการเป็นผู้สามารถและการแนะนำในอธิธรรมและอธิวินัย การเน้นย้ำถึงคุณธรรมของภิกษุและการส่

…ระงับ วิจินฉัยในการพบปะกันเท่านั้น [โสภาสัญญาวิถินฉัย] [๕๑] ลักษณะแห่งอุปชามาอาจารย์ โดยย่ออันใด ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ในหนหลักว่า 'ภูกะทั้งหมด เราอนุญาตให้ภิกษุผูฉาดสามารถที่พระรามครบ ๑๐ หรือเกินกว่า ๑๐ ให้ลมตรใ…

ในเนื้อหานี้พูดถึงลักษณะอุปชามาอาจารย์ตามคำสอนของพระผู้มีพระภาค โดยเฉพาะเกี่ยวกับการอนุญาตให้ภิกษุผู้นั้นสามารถมีองค์ 10 หรือเกิน โดยมุ่งเน้นที่ความสำคัญของการประก…

…่นเหมือนกันนั้นแหละ. สามปัญจกะข้างต้น สามบทในปัญจกะที่ ๕ สองบทในปัญจกะที่ ๕ รวมทั้งหมดเป็น ๔ ปัญจกะ พระผู้มีพระภาคตรัสด้วยอำนาจอันอาจอันาแห่งภิญญูมิไม่สมควร สองบทในปัญจกะที่ ๔ สามบทในปัญจกะที่ ๕ สามปัญจกะ คือ ที่ ๖…

บทนี้เปิดเผยถึงความสำคัญของปัญจกะและบทของพระธรรมจากพระผู้มีพระภาค ที่ได้อธิบายถึงการศึกษาเพื่อป้องกันอาบัติและการวิเคราะห์รวมถึงควาามถูกต้องในการแสดงธรรม ทั้งนี้ยังพ…

…สด็จออกไปแล้วอย่างนั้น พระอุทยานะระกะกำจัดกิจในพระ- นิจกนั่นของพระเจ้าสุโขทัยโรมมหาราช จำเดิมแต่ว่า พระผู้มีพระภาค เสด็จออก พระราชาทรงอังคาสพระเรวะแล้วทรงเจิมบาตด้วยกระแจะและ บรรจุพระกระยาหารอย่างสูงสุดจนเต็ม มอบถว…

ในตอนที่ ๓ ของพระวินัยมหาวรรค เล่าถึงการเสด็จออกจากกรุงราชคฤห์ของพระผู้มีพระภาคและความคิดในพระหฤทัยเกี่ยวกับการเดินทางไปกรุงบิพผสณฑ์ ข้อมูลนี้เปิดเผยการจัดเตรียมบิณฑบาตโดยพระราชาแ…

…า "เราทั้งหลายจักฝ่าวพระญาติอันประเสริฐซึ่งของวา เรา" ซึ่งประชุมกัน เมื่อเลือกเหตุที่ดีควรอยู่สำหรับพระผู้มีพระภาค ทรงกำหนดว่า "อารามของสักกะชื่ออินโธ นำรินรเมย์" จึงให้ ปฏิบัติคนวิ่งทิ้งปางในอารามนั้น มีของหอมและด…

ในบทนี้นำเสนอถึงการต้อนรับพระผู้มีพระภาคที่นิโครธาราม โดยมีพระหฤทัยที่จะเผยถึงความสำคัญของพระญาติและคฤหัสถ์ ในการจัดเตรียมต้อนรับ พระผู้มีพร…

…ิทธิที่จะไปหัว หมอฉันเห็นงาให้หัวได้คล้อยตามไป จึงบังคม พระบาท นี้เป็นฤดูลวันนาของหมอมนต์ กีแแลเมื่อพระผู้มีพระภาคอันพระอาจารกบมหาราช ถวาย บังคมแล้ว แต่กะองค์นี้นั้น ซึ่งชื่อไม่ชอบบงาม มิได้, ได้ ถวายบังคมหมดทั้งนั…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงเหตุการณ์ที่พระผู้มีพระภาคทรงพระอภิญญาและการบังคมพระบาทในวันมงคล พร้อมกล่าวถึงการที่พระบาทถูกเสี้ยนซึ่งบ่งบอกถึงความสำคัญของพร…

ประโยค - คติสมุนไพรสำหรับกิ อรรถคาถาพระเวจ มหาวรรค ตอน ๑ - หน้าที่ 112 ความอัศจรรย์หลองใจ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า "ฝนในบาปธรรมดาในญาติสมาคม ของเราในกาสี้เท่านั้นหมันได้, [๒๕] ถึงในอดีตลา ก็ได้ตกแล้ว" ดังนี้…

ในตอนนี้ของอรรถคาถาพระเวจ มหาวรรค เนื้อหากล่าวถึงพระผู้มีพระภาคที่ทรงสอนให้เห็นความสำคัญของการทำบิณฑบาตในสังคม โดยเฉพาะในวันที่สองที่พระองค์มีบริวารเดินทางไปยังกรุ…