พระองค์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 135 / 229

…พระยาวชิรญาณวโรรส) ២៧ เหตุปัจจัยที่ศาสนาของพระวิปัสสี ของพระสิขี และของพระเวสสภู สัมมาสัมพุทธเจ้า ๓ พระองค์ ไม่ตั้งอยู่ยืนนาน และเหตุปัจจัยที่ศาสนาของพระกกุสันธะ พระโกนาคมนาและพระกัสสปะ สัมมาสัมพุทธเจ้าอีก ๓…

บทความนี้อธิบายเหตุปัจจัยที่ทำให้ศาสนาของพระวิปัสสี, พระสิขี และพระเวสสภู ไม่อยู่ยืนนาน ส่วนพระกกุสันธะ, พระโกนาคมนา และพระกัสสปะ มีความสามารถในการรักษาศาสนาให้ตั้งอยู่ยืนยาว โดยอ้างอิงถึงความสำคัญของ

…ไฉนจะเป็นอันได้บูชาพระธรรมรัตนะ เล่า ครั้นคิดฉะนี้แล้วเข้าไปเฝ้าสมเด็จพระบรมศาสดากราบทูลถามความนั้น พระองค์ตรัสว่า ถ้า จะใคร่บูชาพระธรรมรัตนะก็ให้บูชาภิกษุพหุสูตรรูปหนึ่ง พราหมณ์ทูลขอให้ตรัสบอกว่าใครเป็นพหุ …

ในบทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรด

…ก็ตรัสเทศนาด้วยปรมัตถประโยชน์ ใน เวลาใดควรจะทรงแสดงธรรมเช่นไร ก็ทรงแสดงตามควรแก่เวลานั้น ศาสโนวาทของพระองค์จึงมี คุณเป็นอัศจรรย์ผู้กระทำตามได้ผลสมควรแก่ความปฏิบัติ มีผู้ศรัทธาเลื่อมใส ถวายพระเนมิตต กนามว่า อ…

…่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตามอัธยาศัยของชนที่แตกต่างกัน เพื่อให้เกิดการปฏิบัติที่เหมาะสมและนำไปสู่ควา…

…ากเธอด้วยมือของตนเองแล้วฉันก็ไม่ต้องอาบัติ และไม่เป็นวิญญัติ เพราะขอปัจจัย ๔ กะคฤหบดีผู้เป็นญาติ แท้พระองค์เองก็ไม่ทรงละเมิดในกิจนี้ เมื่อตรัสรู้แล้วก็ได้เสด็จไปเทศนา โปรดพระญาติ และมีเรื่องเล่าในอรรถกถาพระธ…

ในพระบทธรรมที่กล่าวถึงสมานัตตาและการประพฤติตนตามธรรมชาติในความสัมพันธ์ของญาติและการบริหารจัดการทรัพย์สิน โดยอธิบายความสำคัญของการถือประโยชน์ส่วนรวมและโยงความสำคัญเรื่องญาติธรรมที่สร้างศุภผลให้กับผู้ปร

…า อตีเต พาราณสีย์ พฺรหฺมทตฺเต รชช์ กาเรนเต ในอดีตกาล พระเจ้าพรหมทัตต์ เสวยราชสมบัติใน เมื่องพาราณสี พระองค์ได้พระยาเศวตกุญชรเป็นราชพาหนะเชือกหนึ่ง แต่พระเกียรติไป ในสกล ชมพูทวีป จำเนียรกาลล่วงไป พระอัตรมเหสี…

บทความนี้กล่าวถึงพระบารมีและบทบาทในการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นด

…ราชทานเลี้ยงแก่พระราชวงศ์ครั้งงานสมโภชพระ ชนมพรรษาได้ ๕๐ ทัศ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงปฏิบัติพระองค์ที่เจริญ พระชนมายุกว่าด้วยพระหัตถ์ และพระราชทานรดน้ำเป็นส่วนเชฏฐาปจายนธรรม โปรดให้ พระองค์ที่อ่อนพระ…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๔๔ พระคุณข้อนี้แล ชักนำให้พระองค์ตั้งอยู่ในยุติธรรม ไม่ลำเอียงในฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และรำพึงถึง สุขทุกข์ของประชาชน ที่สุดจนทรงจำแลงเพศอัญ…

…พระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขและความสงบ โดยการจัดการเทศนาให้ประชาชนเข้าใจพร…

…ูกยาเธอเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ ทรงบรรพชาเป็นสามเณร เป็นหางนาค, ข้อนี้หากจะเพ่งส่วน พระองค์ ก็คงเป็นแต่บุตรสงเคราะห์ นับเข้าในสถานว่า กลยาเณ นิเวเสนฺติ คือให้ตั้งอยู่ใน ความดีความงามเท่านั้น …

บทความนี้นำเสนอพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการดูแลประชาราษฎร์และการพัฒนาพระพุทธศาสนา ตลอดจนกิจกรรมต่างๆ ที่ทรงดำเนินการเพื่อยกระดับสังคม อาทิ การเลิกทาสและการสร้างสถานที่ทางการแพทย์ นอกจากนี้ยั

…ผู้มีเมตตาเป็นเบื้องหน้า ๆ คุณข้อนี้ พึงสาธกด้วยวารจิตของพระเจ้าติโลกวิชัยบรมจักรพรรดิราชในอดีตกาล, พระองค์ ทรงพระคำนึงถึงหมู่สัตว์ ด้วยพระราชอัธยาศัยเผื่อแผ่ประโยชน์ ดังแสดงในพุทธาปทาน (๑) ว่า ยงกิญจิ กุสลํ…

บทความนี้สะท้อนถึงความเป็นผู้มีเมตตาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นถึงความดีที่พระองค์ทรงประพฤติและบำเพ็ญคุณงามความดีต่อสรรพสัตว์ การกระทำที่มีเจตนาดีและพระราชอัธยาศัยที่เผื่อแผ่คุณประโย…

…สนา เป็นเครื่องหมายให้เห็นว่า พระ ธรรมวินัยนั้นเป็นสวากขาตธรรม สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสชอบแล้ว พระองค์ทรงยกย่อง ว่า เป็นต้นเค้าแห่งศาสนปฏิบัติ โดยพระพุทธภาษิตตรัสว่า อัจฉราสงฆาตมตฺติปี เจ ภิกฺขเว ภิกขุ …

…ชน์ของสังคม มีการเชื่อมโยงเมตตากับคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการปฏิบัติที่สืบเนื่องมาจากโอวาทของพระองค์

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๐ พระองค์ประทานโอวาทไว้ ให้มารดาบิดากับบุตรธิดา อาจารย์กับศิษย์ สามีกับภรรยาญาติมิตร กับญาติมิตร เจ้ากับข้า ส…

พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ประทานโอวาทให้สมาชิกในสังคมรักใคร่และดูแลต่อกัน รวมถึงการทำเมตตาให้กับผู้อื่น โดยไม่จำกัดแค่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีการก

…ถารแก่พราหมณ์ชูชกผู้มาทูลขอ ๒ พระกุมาร และแต่ท้าวมัฆวานเทวราช ผู้จำแลงเพศเป็นพราหมณ์มาขอพระนางมัทรี พระองค์ตรัสปราศรัยให้เกิดความยินดีแล้ว เชิญให้ ล้างเท้าแล้วให้เข้าไปในอาศรมบท จึงเลือกบริโภคผลาผลมธุรสเป็นข…

การปฏิสันถารเป็นประเพณีที่สำคัญในสังคมไทย โดยเฉพาะเมื่อมีแขกมาเยือน ผู้ที่ต้อนรับต้องแสดงความเคารพและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ สามารถเห็นได้จากพุทธประวัติในพระเวสสันดรและการปฏิบัติของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้

…้นกาสีเสด็จกรีฑาพล เพื่อจะ ไปตีโกศลรัฐ, พระเจ้าที่มีติผู้ผ่านสมบัติในอาณาจักรนั้น ทรงพระดำริเห็นว่า พระองค์มีอาณาเขต น้อย ทั้งขัดสน มีพระราชทรัพย์พลพาหนะก็น้อย คลังศัสตราวุธยุทธภัณฑ์และฉางอันเป็นที่ รวบรวมเส…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักกาลในการปฏิบัติงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการเตรียมพร้อมและการจัดการกับสถานการณ์ในอนาคต ผ่านเรื่องเล่าของพระเจ้าอชาติศัตรูและพระเจ้าพรหมทัต ที่แสดงให้เห็น

…อุบายปล่อวัสสการพราหมณ์มหาอมาตย์ไปยุยงให้แตกสามัคคีจากกัน จงได้มิชย ตีได้ แคว้นวัชชีมอยู่ใต้อำนาจของพระองค์, ข้อนี้ก็ให้ลงสันนิษฐานว่า ครั้งก่อนยังไม่เป็นเวลา การจึง ไม่สำเร็จสมหมาย ครั้นภายหลังประกอบถูกคราว…

เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น

…รา เป็นอยู่อย่างไร วันคืนเปลืองไป ๆ ดังนี้ เวลาที่เปลืองไปย่อมไม่กลับ หลัง จึงควรให้เปลืองไปด้วยดี, พระองค์จะทรงแสดงแบบอย่างในข้อนี้อันสมแก่บรรพชิต จึงทรง แจกนิทเทสแห่งกาลัญญุตาวิกัปหลัง ดังนี้ว่า กาลญญ จ กถ…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้

…างวัง พระราชทานและปลูกฝังตามนิยม เมื่อเป็นคราวที่สมควร ก็ทรงสถาปนาไว้ในพระราชอิสริยยศ ยิ่งขึ้นไป ทุกพระองค์ได้เป็นกำลังแห่งราชการประดับพระบรมเดชานุภาพ ในการปราบปฏิปักษ์ และพิทักษ์รักษารัฐมณฑล กับทั้งประชาราษ…

…ของพระราชโอรสที่มีบทบาทสำคัญในการปกครองและการรักษาความสงบในพระราชอาณาจักร ภายใต้การประรองราชอำนาจของพระองค์ และการพัฒนาอาณาจักรตั้งแต่สมัยก่อน เป็นการสืบทอดความรู้และศิลปะของการปกครองที่เป็นต้นแบบให้กับการบร…

…พิสาร ตรัสถามโวหาริกอมาตย์ ทั้งหลาย ถึงโทษผู้รับบวชคนหลวงเช่นนี้ อมาตย์เหล่านั้นวางบทถึงประหารชีวิต พระองค์ทรงยก ความข้อนี้เป็นเหตุ ทูลขอสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อทรงห้ามไม่ให้ภิกษุทั้งหลายรับบวชราช ภัฏบ…

เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพระเจ้าพิมพิสารที่ดำเนินการห้ามไม่ให้ผู้รับบวชหลีกเลี่ยงจากการเป็นราชภัฏ เพื่อไม่ให้ก

…ของท่านผู้เป็นบุรุษรัตน์ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จำเดิมแต่ได้ตรัสรู้ก็ได้ทรง บำเพ็ญพุทธกิจอันใหญ่ พระองค์แผ่พระญาณทอดพระเนตรโลก ณ เวลาปัจจุสมัยใกล้รุ่งและ สายัณหสมัยตอนพลบค่ำ เมื่อมีพุทธเวไนย์ปรากฏในพระญาณ…

บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ

…ญาณวโรรส) ๘๔ ก็จักเป็นเช่นเดียวกัน ถึงในปัจจุบันนี้เล่า ก็เป็นอยู่อย่างนี้ เมื่อหัตถกอุบาสกกลับแล้ว พระองค์ ตรัสสรรเสริญแก่ภิกษุทั้งหลายว่า หัตถกอุบาสกเป็นคนประหลาดอัศจรรย์ ให้เธอทั้งหลายจำไว้ เถิด. บุคคลผู้…

บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และความมีพระปรีชาในการจัดการราชกิจ การเป็นที่พึ่งของชน และการมีมิตรภาพกับต่างประเทศ โดยยกตัวอย่างถึงการบูชาที่ยิ่งใหญ่ตามที่เคยพระราชทานไว้ นอกจากนี

…ระพรเจริญพระราชสิริสวัสดิ์พิ สดิ์พิพัฒนมงคลพระชนมสุขทุกประการจงมีแด่ สมเด็จ บรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า พระองค์สมเด็จพระปรมินทรธรรมิกมหาราชธิราชเจ้า พระคุณอันประเสริฐ ผู้ทรง ด้วยราชบุรุษได้นำเครื่องไทยธรรมที่เคย…

ในศกที่ ๑๒๘ ของรัตนโกสินทร์ วันขึ้นเทศนาในวัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสถวายพระพรแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร พร้อมทั้งได้รับพระราชทานไทยธรรมที่เคยบริจาคในการฉลองพระชนมพรรษาอ