ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 41 / 175

…งถิ่นไม่ สามารถพูดภาษาบาลีของชาวมคธได้ ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีปรากฏหลักฐานว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงห้ามภิกษุเทศน์สอนด้วยภาษาท้องถิ่นอื่นๆ นอกจากภาษาสันสกฤตของพวกพราหมณ์ ตรงข้ามพระองค์กลับสอนให้ไม่ยึดติดในภาษา…

ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ

…ะรัตนตรัยเป็นที่พึ่งไปจนตลอดชีวิต 2) แสดงธรรมโดยยึดตามจริตผู้ฟัง ในเวลาที่พระพุทธองค์จะสอนกรรมฐานแก่ภิกษุทั้งหลายนั้น พระองค์จะทรงระลึกชาติ ภิกษุรูปนั้นๆ ก่อนว่า ในอดีตชาติภิกษุรูปนี้เป็นใคร มีนิสัยอย่างไร…

…มข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอนกรรมฐานที่เป็นไปตามจริตและอัธยาศัยของผู้ฟัง โดยเป็นกรณีศึกษาของภิกษุผู้หนึ่งที่เกิดเป็นช่างทอง จนในที่สุดสามารถบรรลุเป็นอรหันต์ได้

…ยกายและวาจา” 4. คำว่า พราหมณ์ เป็นชื่อของ “ตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า” 5. คำว่า สุเมธ เป็นชื่อของ “ภิกษุผู้เป็นเสขะ หรือ ภิกษุที่ยังไม่เป็นพระอรหันต์” บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 255

…ปิฎก เช่น จอมปลวกหมายถึงร่างกายที่ไม่เที่ยง, พราหมณ์เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า, สุเมธคือภิกษุผู้เป็นเสขะ โดยแต่ละคำมีความหมายที่สัมพันธ์กับการศึกษาธรรมและการทำงานในชีวิตประจำวัน ทุกคำให้ความรู้…

…ี่ฝั่งแม่น้ำคงคา เขตกรุงโกสัมพี ทรงทอด พระเนตรเห็นขอนไม้ใหญ่ ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคา จึงรับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัส ถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นขอนไม้ใหญ่โน้นที่ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคาหรือไม่”…

…ว่างฝ่ายที่เข้าใกล้และไกลจากฝั่ง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงอายตนะภายในและภายนอก รวมถึงการประพฤติปฏิบัติของภิกษุในธรรมวินัย

…รถูกเกลียวน้ำวนดูดไว้” เป็นชื่อของ “กามคุณ 5” คือ รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส “ความเน่าภายใน” คือ “ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้เป็นคนทุศีล ไม่ใช่สมณะแต่ปฏิญาณ ว่าเป็นสมณะ เน่าภายใน ชุ่มด้วยราคะเป็นเหมือนหยาก…

บทนี้กล่าวถึงการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยวิธีใช้สื่อเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมอย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น นายนันทโคบาลที่บรรพชาอุปสมบทหลังจากเห็นความสำคัญของการรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ แล

…จได้มากกว่าการพูดโดยทั่วไป 3. ใช้ “ก้อนหิน” เป็นสื่อการแสดงธรรม ครั้งหนึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับภิกษุทั้งหลายว่า คนพาลผู้ประพฤติกายทุจริต ประพฤติวจีทุจริต ประพฤติมโนทุจริต หลังจากตายแล้วจะไปเกิดในอบาย …

ในบทสนทนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้สือน้ำและก้อนหินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปมาอุปไมยเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น พระองค์ได้เปรียบเทียบว่า ความเป็นสมณะที่มีมากเหมือน

…หาปรินิพพานสูตรว่า ภารกิจสำคัญที่ พระองค์จะต้องทำให้สำเร็จก่อนปรินิพพานมี 2 ประการ คือ 1) ต้องฝึกให้ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกาของพระองค์เป็นผู้เฉียบแหลม แกล้ว กล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควร…

การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนามีความสำคัญเพื่อปกป้องคำสอนและป้องกันการบิดเบือนจากผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในมหาปรินิพพานสูตรถึง 2 ภารกิจหลัก คือ การฝึกพุทธบริษัทให้มีความรู้ความเห็นที่ถูกต้อง

…ห้มานับถือพระพุทธศาสนาได้ และที่สำคัญประมาณ พ.ศ. 1243 นักบวชฮินดูชื่อ ศังกระ ได้ประกาศโต้วาทะกับพระ ภิกษุในพระพุทธศาสนา แต่ว่ายุคนั้นพระพุทธศาสนาเสื่อมโทรมลงมาก พระภิกษุขาดการ ศึกษาทั้งปริยัติและปฏิบัติทำใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท เพื่อปกป้องพระพุทธศาสนา ตั้งแต่ยุคใกล้เคียงกับปัจจุบันถึงยุคพุทธกาล โดยเฉพาะการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในศรีลังกาโดยคุณานันทเถระ และ

กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลนั้นมีหลากหลายจึงทำให้ภิกษุได้ผลัดเปลี่ยน อิริยาบถอยู่เรื่อยๆ กล่าวคือ มีทั้งการนั่งสมา…

กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลมีความหลากหลาย รวมถึงการนั่งสมาธิ บิณฑบาต เดินจงกรมและการผ่อนคลายร่างกาย การเดินจงกรมมี…

…้น โรคในฤดูสารท หมายถึง ไข้เหลือง (โรคดีซ่าน ซึ่งเกิดขึ้นในฤดูสารท (ฤดูใบไม้ร่วง) เพราะในฤดูสารทนี้ ภิกษุทั้งหลายเปียกชุ่มด้วยน้ำฝนบ้าง เดินย่ำโคลนบ้าง แสงแดดแผดกล้า บ้าง ทำให้น้ำดีของภิกษุทั้งหลายขังอยู่แ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโรคต่าง ๆ ที่ระบุในพระไตรปิฎก เช่น โรคมองคร่อและโรคเบ็ดเตล็ด รวมถึงอาการและผลกระทบที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคไข้พิษและโรคเบาหวาน เน้นการใช้ยาจากธรรมชาติเพื่อการรักษา โดย

…า “ยาดองน้ำมูตรเน่า” ซึ่งมีสรรพคุณในการรักษาโรคต่างๆ ได้หลายชนิด น้ำมูตรเน่าเป็นยารักษาโรคหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล เป็นหนึ่งใน “นิสสัย 4” ที่พระภิกษุจะต้องใช้เป็นประจำ ซึ่งพระอุปัชฌาย์จะบอกในวันบวชว่า …

…เน่ามาทำเป็นยาทำโดยการดองด้วยสารอื่น เช่น สมอ มีสรรพคุณในการรักษาโรค อีกทั้งยังเป็นยารักษาหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล โดยมีเภสัช 5 ที่ประกอบไปด้วย เนยใส, เนยข้น, น้ำมัน, น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย โดยอนุญาตให้ภิก…

…แร่ต่าง ๆ ปนอยู่ เช่น เกลือโซเดียมคลอไรด์ เกลือแคลเซียม โปตัสเซียม เป็นต้น 5) ยามหาวิณัฏ ครั้งหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งถูกงูกัด พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสอนุญาตให้ภิกษุใช้ยามหาวิฏ 4 อย่างรักษา คือ คูถ มูตร เถ้า ด…

บทความนี้นำเสนอสมุนไพรและยาในพระไตรปิฎกที่ไม่ได้จัดว่าเป็นอาหาร เช่น ใบไม้, ผลไม้, ยางไม้, และเกลือต่าง ๆ รวมถึงการใช้ยามหาวิณัฏในการรักษาโดยเฉพาะในกรณีถูกงูกัดและการดื่มน้ำเจือคูถ. สมุนไพรเหล่านี้มีบ

…คจึงให้รักษาด้วยการ “สูดควันที่เป็นยา” เพื่อให้ควันเข้าไประงับความปวด 1.4) วิธีการรักษาโรคเบ็ดเตล็ด ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธถูกยาแฝด พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงให้รักษาด้วยการดื่มน้ำที่ละลาย จากดินที่ติดผาลไถ อาพาธถูก…

…นไพรและการรักษาแบบดั้งเดิม เช่น โรคปวดศีรษะที่รักษาด้วยน้ำมัน และการใช้ยาอื่นๆในการรักษาอาการต่างๆในภิกษุ รูปแบบของการรักษานี้มีรากฐานจากความเชื่อและความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติและสุขภาพในยุคนั้น ในแต่ละกรณี พ…

…6.2) การขับพิษด้วยการเดินจงกรม สมัยนั้น ทายกทายิกาในพระนครเวสาลีเริ่มจัดปรุงอาหารประณีตขึ้นตามลำดับ ภิกษุ ทั้งหลายฉันอาหารนั้นแล้ว มีโทษสั่งสมในร่างกายมาก จึงมีอาพาธมาก หมอชีวกโกมารภัจจ์เห็นภิกษุมีอาพาธมาก…

…ยยาถ่ายให้พระผู้มีพระภาคเจ้า, การเดินจงกรมเพื่อลดพิษในร่างกาย มีบทบาทสำคัญในการปรับสมดุลสุขภาพให้แก่ภิกษุในสมัยนั้น. นอกจากนี้ยังมีการอบร่างกายในเรือนไฟ ซึ่งช่วยฟื้นฟูความแข็งแรงและสุขภาพในยุคนั้น โดยทั้งห…

… และบุญที่เกิดขึ้นนี้ช่วยรักษาอาพาธให้หายได้เช่นกัน ดัง ตัวอย่าง ที่บันทึกไว้ในกัมมวิปากชสูตรดังนี้ ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธหนักเพราะวิบากบาปกรรมในอดีต ท่านจึงระงับการอาพาธด้วย การนั่งสมาธิ ตั้งกายตรง อดกลั้นทุก…

การเจริญสมาธิภาวนาเป็นวิธีหนึ่งในการรักษาอาพาธที่มีผลดีต่อผู้ป่วย โดยมีการกล่าวถึงเรื่องราวของภิกษุที่ใช้สมาธิในการรักษาอาพาธของตนเอง และพระพุทธเจ้าที่ทรงใช้สมาธิในการขับไล่อาการประชวร ความพยายามในกา…

…นางทำบุญสร้างโรงฉัน เมื่อสร้างเสร็จแล้ว ก็ให้กวาดพื้น โรงฉัน ปูอาสนะ และ ตั้งหม้อน้ำดื่มไว้สำหรับพระภิกษุเสมอๆ” พระนางโรหิณีก็ได้ปฏิบัติตาม นั้นโรคผิวหนังของพระนางจึงราบลง ต่อมาพระนางได้นิมนต์ภิกษุสงฆ์มีพร…

พระเถระแนะนำพระนางโรหิณีให้สร้างโรงฉันเพื่อทำบุญ เมื่อพระนางปฏิบัติตาม โรคผิวหนังของพระนางก็หายไป พระพุทธองค์ได้ตรัสถึงกรรมของพระนางที่ทำให้ต้องประสบกับโรคนี้ในอดีต นอกจากนี้ยังมีการสอนคุณสมบัติของผู้

…า นั้น เป็นการพยาบาลจิตใจผู้ป่วยด้วยธรรมโอสถ 2) ผู้อาพาธที่พยาบาลได้ง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ผู้อาพาธที่ประกอบด้วยธรรม 5 ประการ เป็นผู้พยาบาลได้ง่าย ธรรม 5 ประการมีดังนี้ (1) ทำสิ่งที่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพยาบาลผู้ป่วยตามพระไตรปิฎกที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยมี 5 หลักการที่ผู้พยาบาลควรปฏิบัติ อาทิเช่น ไม่รังเกียจสิ่งที่เกี่ยวกับอุจจาระ ปัสสาวะ และให้การสนับสนุนทางจิตใจแก

…รค ว่า ครั้งหนึ่ง พระพุทธเจ้าเสด็จไปที่ป่าประดู่ลาย ทรงหยิบใบประดู่ลายขึ้นมาหน่อยหนึ่ง แล้ว ตรัสถาม ภิกษุทั้งหลายว่า “ใบประดู่ลายเล็กน้อยที่เราถือไว้ในมือ กับใบที่อยู่บนต้นประดู่ลายอย่างไหนจะมากกว่ากัน” ปฏ…

เนื้อหานี้นำเสนอความรู้ในพุทธศาสตร์เกี่ยวกับกฎธรรมชาติที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ และความสัมพันธ์กับวิทยาศาสตร์ โดยเน้นว่าธรรมะไม่ใช่ของเฉพาะพระองค์ แต่เป็นความจริงที่ทุกคนเข้าถึงได้ รวมถึงการเลือกสรรธรรมะท

ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ใบประดู่ลายในพระหัตถ์ของพระองค์น้อยกว่าใบที่อยู่บนต้นประดู่ลาย พระเจ้าข้า” พระพุท…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับจักรวาลวิทยาที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบ ซึ่งรวมถึงการเข้าใจธรรมชาติและกฎธรรมชาติที่อยู่นอกเหนือจากการสอนของพระองค์ มีกฎธรรมชาติแบ่งเป็น 5 ประการ คือ อุตุนิยาม พีชนิยาม จิตนิยาม

…้ เพื่อให้เกิดความเบื่อหน่าย สลด สังเวชใจ และหาทางหลุดพ้นในที่สุด ดังที่แสดงใน สุริยสูตร ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงไม่ยั่งยืน ไม่น่าชื่นชมนี้เป็นกำหนด ควรเบื่อหน่าย ควรคลายกำหนัด ควรห…

บทนี้กล่าวถึงการตรัสรู้ของพระพุทธองค์เกี่ยวกับลักษณะของโลกและจักรวาลที่ถูกทำลาย และความไม่เที่ยงของสังขาร พระองค์ทรงสอนให้เบื่อหน่าย คลายกำหนัด และเข้าใจถึงความไม่ยั่งยืนของทุกสิ่ง เพื่อมุ่งสู่การหลุด