ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 41 / 178

7.9 การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติสิกขาบทหลัก ๆ สำหรับพระภิกษุไว้ 227 ข้อ ซึ่งถือว่ามาก อยู่พอสมควร จำเป็นที่พระภิกษุทุกรูปจะต้องศึกษาสิกขาบททั้งหมดให้แตกฉานและจด…

…ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสวดถูกกำหนดให้ภิกษุทุกคนมาฟังร่วมกัน และมีการควบคุมเพื่อป้องกันการแยกสวด เพื่อความบริสุทธิ์ของศีล การมอบปาริสุทธิ์สำหรั…

…นี้เป็นอาบัติเบา นี้เป็นอาบัติหนัก (8) นี้เป็นอาบัติมีส่วนเหลือ คือ ต้องเข้าแล้วยังไม่ขาดจากความเป็นภิกษุ นี้เป็น อาบัติหาส่วนเหลือมิได้ คือ ต้องเข้าแล้วขาดจากความเป็นภิกษุ (9) นี้เป็นอาบัติชั่วหยาบ นี้เป็…

…ั้ง 3 ตระกูลคือ โลภ โกรธ หลง และมีสาเหตุจากจิตที่ไม่โลภไม่โกรธไม่หลง อนุวาทาธิกรณ์แสดงถึงการฟ้องร้องภิกษุด้วยอาบัติที่ผิดศีลหรือมารยาทเสื่อมเสีย โดยมีมูลเหตุ 4 ประการที่ทำให้เกิดการโจทกัน

ส่วนมูลเหตุแห่งอนุวาทาธิกรณ์อีก 2 ประการ คือ ร่างกาย และวาจา พระสัมมาสัม พุทธเจ้าตรัสว่า ภิกษุบางรูปเป็นผู้มีผิวพรรณน่ารังเกียจ ไม่น่าดู มีรูปร่างเล็ก มีอาพาธมาก เป็น คนบอด ง่อย กระจอก หรือ อัมพ…

…ในพระพุทธศาสนา รวมถึงประเภทของอาบัติ 7 ประการ รวมทั้งการวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดจากร่างกายและวาจาของพระภิกษุ ซึ่งอาจส่งผลต่อการถูกโจทฯ ในกรณีต่างๆ ซึ่งมีทั้งอาบัติที่หนักและเบา เช่น อาบัติปาราชิก, อาบัติถุลลั…

…ธิกรณ์ หมายถึง กิจที่ “สงฆ์” จะพึงกระทำ ดังนั้นสงฆ์ เท่านั้นที่จะให้มีกิจจาธิกรณ์ต่าง ๆ เกิดขึ้นได้ ภิกษุรูปใดรูปหนึ่งเพียงรูปเดียวหรือภิกษุมากกว่า หนึ่งรูปแต่ไม่ครบองค์สงฆ์คือตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไปไม่อาจจะทำ…

ญัตติจตุตถกรรมหมายถึงกรรมที่มีวาจาครบ 4 ส่วน ซึ่งใช้ในพิธีกรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา เช่น การอุปสมบท นิคหกรรมคือมาตรการลงโทษขั้นที่ 2 สำหรับการกระทำผิดร้ายแรง เช่น การทะเลาะวิวาท มีศีลวิบัติ พระสัมมาส

…้าไม่สามารถระงับอธิกรณ์นั้นในอาวาสที่อาศัยอยู่ได้ ก็ให้พากันไปสู่วัดอื่นหรือ สำนักสงฆ์อื่นที่มีจำนวนภิกษุมากกว่า เมื่อไปถึงแล้วก็ให้กล่าวกับภิกษุเจ้าถิ่นว่า อธิกรณ์นี้เกิด ขึ้นแล้วอย่างนี้ ขอโอกาส ท่านทั้ง…

…งฆ์ โดยยึดหลักการตามพระธรรมวินัย ว่าด้วยการจัดการอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในอาวาส และการทำงานร่วมกันระหว่างภิกษุในวัดเจ้าถิ่นและผู้มาใหม่ เพื่อให้เกิดการปรองดองและรักษาความสงบเรียบร้อยในพระศาสนา ผู้ที่รื้อฟื้นอธิ…

…นิจฉัยอธิกรณ์นี้อยู่ มีเสียงเซ็งแซ่ เกิดขึ้น และไม่ทราบเนื้อความแห่งถ้อยคำที่กล่าวแล้วนั้น สงฆ์สมมติภิกษุมีชื่อนี้ด้วย มีชื่อนี้ ด้วย เพื่อระงับอธิกรณ์นี้ด้วยอุพพาหิกวิธี การสมมติภิกษุมีชื่อนี้ด้วย มีชื่อน…

บทความนี้พูดถึงกระบวนการระงับอธิกรณ์ในพระธรรมวินัย โดยอธิบายว่าหากภิกษุไม่สามารถระงับอธิกรณ์ได้ด้วยอุพพาหิกวิธี ให้สงฆ์ส่งต่อไปยังสงฆ์อนุญาตให้ระงับอธิกรณ์ด้วยวิธีเยยยสิกา…

หรือด้วยเสียงข้างมาก ซึ่งจะใช้วิธีการจับฉลาก โดยลำดับแรกให้สมมติภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ คุณ 5 ให้เป็นผู้ให้จับสลาก คือ (1) ไม่ถึงความลำเอียงเพราะความชอบพอ (2) ไม่ถึงความล…

เนื้อหากล่าวถึงวิธีการจับสลากในสงฆ์โดยใช้ภิกษุผู้มีคุณธรรมเป็นผู้จับ โดยมีการปฏิบัติตามหลักธรรมวินัย เพื่อให้การตัดสินใจนั้นถูกต้องตามศีลธรรม ข้อก…

…าษิตข้างต้น ครั้งหนึ่งพระผู้มีพระภาคตรัสกับพระอานนท์ว่า “อานนท์ การแสดงธรรมแก่ผู้อื่นมิใช่ทำได้ง่าย ภิกษุเมื่อจะแสดงธรรมแก่ผู้อื่น จึงตั้ง ธรรม 5 ประการไว้ในตน แล้วจึงแสดงธรรมแก่ผู้อื่น ธรรม 5 ประการ อะไรบ…

บทความนี้สำรวจวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แม้จะมีบุญบารมี ยังเคยทำผิดพลาดเรื่องวจีกรรม และคำเตือนในการกล่าวคำเท็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ตรัสถึงหลักการในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่นอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งปร

…งถิ่นไม่ สามารถพูดภาษาบาลีของชาวมคธได้ ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีปรากฏหลักฐานว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงห้ามภิกษุเทศน์สอนด้วยภาษาท้องถิ่นอื่นๆ นอกจากภาษาสันสกฤตของพวกพราหมณ์ ตรงข้ามพระองค์กลับสอนให้ไม่ยึดติดในภาษา…

ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ

…ะรัตนตรัยเป็นที่พึ่งไปจนตลอดชีวิต 2) แสดงธรรมโดยยึดตามจริตผู้ฟัง ในเวลาที่พระพุทธองค์จะสอนกรรมฐานแก่ภิกษุทั้งหลายนั้น พระองค์จะทรงระลึกชาติ ภิกษุรูปนั้นๆ ก่อนว่า ในอดีตชาติภิกษุรูปนี้เป็นใคร มีนิสัยอย่างไร…

…มข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอนกรรมฐานที่เป็นไปตามจริตและอัธยาศัยของผู้ฟัง โดยเป็นกรณีศึกษาของภิกษุผู้หนึ่งที่เกิดเป็นช่างทอง จนในที่สุดสามารถบรรลุเป็นอรหันต์ได้

…ยกายและวาจา” 4. คำว่า พราหมณ์ เป็นชื่อของ “ตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า” 5. คำว่า สุเมธ เป็นชื่อของ “ภิกษุผู้เป็นเสขะ หรือ ภิกษุที่ยังไม่เป็นพระอรหันต์” บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 255

…ปิฎก เช่น จอมปลวกหมายถึงร่างกายที่ไม่เที่ยง, พราหมณ์เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า, สุเมธคือภิกษุผู้เป็นเสขะ โดยแต่ละคำมีความหมายที่สัมพันธ์กับการศึกษาธรรมและการทำงานในชีวิตประจำวัน ทุกคำให้ความรู้…

…ี่ฝั่งแม่น้ำคงคา เขตกรุงโกสัมพี ทรงทอด พระเนตรเห็นขอนไม้ใหญ่ ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคา จึงรับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัส ถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นขอนไม้ใหญ่โน้นที่ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคาหรือไม่”…

…ว่างฝ่ายที่เข้าใกล้และไกลจากฝั่ง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงอายตนะภายในและภายนอก รวมถึงการประพฤติปฏิบัติของภิกษุในธรรมวินัย

…รถูกเกลียวน้ำวนดูดไว้” เป็นชื่อของ “กามคุณ 5” คือ รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส “ความเน่าภายใน” คือ “ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้เป็นคนทุศีล ไม่ใช่สมณะแต่ปฏิญาณ ว่าเป็นสมณะ เน่าภายใน ชุ่มด้วยราคะเป็นเหมือนหยาก…

บทนี้กล่าวถึงการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยวิธีใช้สื่อเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมอย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น นายนันทโคบาลที่บรรพชาอุปสมบทหลังจากเห็นความสำคัญของการรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ แล

…จได้มากกว่าการพูดโดยทั่วไป 3. ใช้ “ก้อนหิน” เป็นสื่อการแสดงธรรม ครั้งหนึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับภิกษุทั้งหลายว่า คนพาลผู้ประพฤติกายทุจริต ประพฤติวจีทุจริต ประพฤติมโนทุจริต หลังจากตายแล้วจะไปเกิดในอบาย …

ในบทสนทนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้สือน้ำและก้อนหินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปมาอุปไมยเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น พระองค์ได้เปรียบเทียบว่า ความเป็นสมณะที่มีมากเหมือน

…หาปรินิพพานสูตรว่า ภารกิจสำคัญที่ พระองค์จะต้องทำให้สำเร็จก่อนปรินิพพานมี 2 ประการ คือ 1) ต้องฝึกให้ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกาของพระองค์เป็นผู้เฉียบแหลม แกล้ว กล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควร…

การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนามีความสำคัญเพื่อปกป้องคำสอนและป้องกันการบิดเบือนจากผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในมหาปรินิพพานสูตรถึง 2 ภารกิจหลัก คือ การฝึกพุทธบริษัทให้มีความรู้ความเห็นที่ถูกต้อง

…ห้มานับถือพระพุทธศาสนาได้ และที่สำคัญประมาณ พ.ศ. 1243 นักบวชฮินดูชื่อ ศังกระ ได้ประกาศโต้วาทะกับพระ ภิกษุในพระพุทธศาสนา แต่ว่ายุคนั้นพระพุทธศาสนาเสื่อมโทรมลงมาก พระภิกษุขาดการ ศึกษาทั้งปริยัติและปฏิบัติทำใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท เพื่อปกป้องพระพุทธศาสนา ตั้งแต่ยุคใกล้เคียงกับปัจจุบันถึงยุคพุทธกาล โดยเฉพาะการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในศรีลังกาโดยคุณานันทเถระ และ

กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลนั้นมีหลากหลายจึงทำให้ภิกษุได้ผลัดเปลี่ยน อิริยาบถอยู่เรื่อยๆ กล่าวคือ มีทั้งการนั่งสมา…

กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลมีความหลากหลาย รวมถึงการนั่งสมาธิ บิณฑบาต เดินจงกรมและการผ่อนคลายร่างกาย การเดินจงกรมมี…

…้น โรคในฤดูสารท หมายถึง ไข้เหลือง (โรคดีซ่าน ซึ่งเกิดขึ้นในฤดูสารท (ฤดูใบไม้ร่วง) เพราะในฤดูสารทนี้ ภิกษุทั้งหลายเปียกชุ่มด้วยน้ำฝนบ้าง เดินย่ำโคลนบ้าง แสงแดดแผดกล้า บ้าง ทำให้น้ำดีของภิกษุทั้งหลายขังอยู่แ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโรคต่าง ๆ ที่ระบุในพระไตรปิฎก เช่น โรคมองคร่อและโรคเบ็ดเตล็ด รวมถึงอาการและผลกระทบที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคไข้พิษและโรคเบาหวาน เน้นการใช้ยาจากธรรมชาติเพื่อการรักษา โดย

…า “ยาดองน้ำมูตรเน่า” ซึ่งมีสรรพคุณในการรักษาโรคต่างๆ ได้หลายชนิด น้ำมูตรเน่าเป็นยารักษาโรคหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล เป็นหนึ่งใน “นิสสัย 4” ที่พระภิกษุจะต้องใช้เป็นประจำ ซึ่งพระอุปัชฌาย์จะบอกในวันบวชว่า …

…เน่ามาทำเป็นยาทำโดยการดองด้วยสารอื่น เช่น สมอ มีสรรพคุณในการรักษาโรค อีกทั้งยังเป็นยารักษาหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล โดยมีเภสัช 5 ที่ประกอบไปด้วย เนยใส, เนยข้น, น้ำมัน, น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย โดยอนุญาตให้ภิก…

…แร่ต่าง ๆ ปนอยู่ เช่น เกลือโซเดียมคลอไรด์ เกลือแคลเซียม โปตัสเซียม เป็นต้น 5) ยามหาวิณัฏ ครั้งหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งถูกงูกัด พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสอนุญาตให้ภิกษุใช้ยามหาวิฏ 4 อย่างรักษา คือ คูถ มูตร เถ้า ด…

บทความนี้นำเสนอสมุนไพรและยาในพระไตรปิฎกที่ไม่ได้จัดว่าเป็นอาหาร เช่น ใบไม้, ผลไม้, ยางไม้, และเกลือต่าง ๆ รวมถึงการใช้ยามหาวิณัฏในการรักษาโดยเฉพาะในกรณีถูกงูกัดและการดื่มน้ำเจือคูถ. สมุนไพรเหล่านี้มีบ