ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 99 / 178

… กี่เรียกอายตนะ (ได้) ในคำว่า "ตตร ตตรว สกุญ-ภูพุทธ ปาปฺณชาติ สติ สติ อายตนะ" เมื่อนึกอยู่ เป็นอยู่ ภิกษุ นั่นย่อมถึงความเป็นผู้อ fromาจให้ประจักษ์ในธรรมนัน ๆ ที่เดียว" เป็นต้น อีกปริยายหนึ่ง จิตและเจตสิกธ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอายตนะและประเภทพักนิบาด ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ที่มีอูมเป็นต้นเป็นประเด็นหลัก ศึกษาเกี่ยวกับการแสดงพฤติกรรมมองเห็นในแง่มุมนี้ให้เข้าใจว่าการมีวาระและอารมณ์เกิดขึ้นได้อย่าง

…วนอิ่ง (คือเกิน) ก็ดี อริสัข ๔ นั้น แม้สักข่อนึ่ง พึงลดออกเสียได้ก็คีด หามิได ดั่งพระบารมีว่า "คุกร ภิกษุพันหลาย สมนะหรือพราหมณ์ดังมานในโลกนี้ จะพึงกล่าวว่า "นี้ไม่ใช่ทุขอรสัง ทุกขอรสังเป็นอย่างอื่น ข้าพเจ…

บทความนี้วิเคราะห์การอธิษฐานในพุทธศาสนา โดยเน้นถึงอริสัข ๔ ที่มีความหมายถึงการลดและควบคุมคำอธิษฐานต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงวิธีการที่พระพุทธเจ้าทรงสอนในการมองเห็นและเข้าใจทุกขขณะ และไม่ให้ความเข้าใจที่เ

…จนหมด นำไปใช้งาน ฉันใด พระผู้พระภาคเจ้าก็ฉันนั้น ทรงแสดงปิโมกข์ม ทางแต่ต้น ไปจนปลายว่า "ดังนี้ และ ภิกษุทั้งหลาย สังเวสีทั้งหลาย มีเพราะปัจจัย คืออวิชชา ฯ ฯ ธรรมะจะมีเพราะปัจจัยคืออารมณ์" ดังนี้มี [แสด…

ในบทนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับการเข้าถึงปิโมกข์ทั้งจากปลาย ขอบ หรือต้นขอบ ขึ้นอยู่กับการเข้าใจและการใช้งานของผู้ศึกษาอย่างเช่นในกรณีของคนหาวัลย์ ๔ คนที่มีวิธีการตัดและนำไปใช้งานที่แตกต

…ตร พระผู้พระภาคเจ้าทรงแสดง (ปฏิญาณบา) เทคนา ยธรรมข้อ เดียวเป็นมูล นี้เช่นอย่างไร เช่นว่า “ดั่งนี้แล ภิกษุหลาย สังขาร ทั้งหลายมีวิบาชาเป็นสาเหตุ วิญญาณมีสังขารเป็นสาเหตุ” ดังนี้เป็นต้น น ยืนเดียวกัน เช่นว่า…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการดื่มน้ำเย็นและฤทธิ์ที่ช่วยบรรเทาความเมื่อยล้า พร้อมข้องเกี่ยวกับหลักธรรมของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับสังขาร และความเข้าใจในอวิชชา โดยระบุว่าทุกสิ่งมีเหตุและปัจจัยในการเกิดขึ้นซึ่งสามารถ

…าง ย่อมปรุงแต่งต่อบุญญากิสิ่งสาร บ้าง ย่อมปรุงแต่งบุญญาส่งธารบ้าง ดูรภิญญทั้งหลาย ต่อเมื่อใด อวิชชา ภิกษุละได้แล้ว วิชาเกิดขึ้นแล้ว เมื่อฉัน ภภิญญั้น เพราะ ความสำรอกออกไปแห่งอวิชชา เพราะความเกิดขึ้นแห่งวิช…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างบุญและผลของบุญว่า ถ้าหากไม่เห็นความจริงของบุญจะทำให้หลงอยู่ในอวิชชา และไม่สามารถสร้างบุญที่แท้จริงได้. ผู้ที่จะสามารถหลุดพ้นจากอวิชชาได้ ต้องมีความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับธรรม

…ัย ๑ โดยเป็นอุปปาสสยปัจจัย ๑ อธิบายว่า อภิชาขิ สังขารนั้นเป็นปัจจัยโดยเป็นอารมณ์มณีปัจจัยแห่งบุญญา- ภิกษุสงฆ์ทั้งหลายฝ่ายมากวร ในกาลที่พิจารณาอธิษฐานโดยความสิ้น ความเสื่อม เป็น--- อารมณ์ปัจจัยแห่งบุญญาสังข…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับปัจจัยในการสร้างอภิสงฆ์ ซึ่งรวมถึงความสำคัญของอุปธรรมสงฆ์และการอธิบายความหมายของอญฺญชาขิ สังขาร โดยเน้นถึงบทบาทของอารมณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในกระบวนการคิดและการทำบุญเพื่อ

…จับปัจจัยของนามรูปนั่นแหละ แล้วแต่ก็อยู่ ชื่อว่า กังขาวิจารณาสุขนิเทศ [รำพึงถึงเหตุปัจจัยของนามรูป] ภิกษุใดใครยังง่วงนอนวิรุธนั้นให้คล้องพร้อม ยอมรำพึงถึง การหาเหตุปัจจัยของนามรูปนั้น ประจุแพทย์ผู้อดล เห็น…

…ทนี้พูดถึงการพิจารณาเหตุและปัจจัยของนามรูป โดยเฉพาะในบริบทของการตั้งสติและการพิจารณาในชีวิตประจำวัน ภิกษุผู้ที่ต้องเผชิญกับความสงสัยต้องเรียนรู้ที่จะมองหาสาเหตุที่ทำให้มีชีวิตอยู่ โดยคิดถึงนามรูปที่ไม่อาจแ…

ประโยค- วิสุทธิมรรคเปลาก คาถ ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้าที่ 25 [กำหนดจับเหตุปัจจัยของนามรูป นี่ที่ 1] ภิกษุนั้นครั้นรำพึงถึงเหตุปัจจัยของนามรูปอย่างหลายของนามรูปอย่างนี้แล้ว ย่อมกำหนดจับเหตุปัจจัยของรูปานี้ก…

เนื้อหาในคาถานี้เกี่ยวกับการพิจารณาเหตุปัจจัยของนามรูป โดยภิกษุได้ทำการกำหนดจับเหตุปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดขึ้นของนามและรูป ซึ่งได้อธิบายถึงการเกิดในรูปแบบต่…

ประโยค - วิสาขิมวารเปล กาด ค ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้ที่ 26 [ความสงสัย ๑๖ ประการ] ภิกษุนั้นเห็นความเป็นไปแห่งนามรูปโดยปัจเจ้อนอย่างนี้แล้ว ย่อม สังเกตเห็นได้เองว่า "นามรูปนี้เป็นไปอยู่ในก…

บทความนี้วิเคราะห์ความสงสัยในนามรูปที่เกิดขึ้นในอดีต อนาคต และปัจจุบัน โดยแบ่งเป็น ๑๖ ประการที่สะท้อนถึงการดำรงอยู่และความเป็นไปของตน ฟื้นฟูความเข้าใจในชีวิตและความตั้งใจในการค้นหาความจริง ให้ผู้พิจาร

…องรูปที่เป็นจิตสมบูรณ์ จูดและอาหารเป็นปัจจัยของรูปที่เป็น อุตสาหกรรมและอาหารสมบูรณ์ในฏิตตนะ และ ภิกษุรูปหนึ่งทำการกำหนดปัจจัยของนามรูปโดยงดกล่าวในส่วนฉะนี้ ภิญญั้นก็รับเห็นความเป็นไปแห่งนามรูปโดยปัญจ…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ปัจจัยของนามและรูปในแนวทางพุทธศาสนา โดยเน้นที่ธรรมที่มีบทบาทสำคัญในนามรูป เช่น กรรม จิต และอาหาร ซึ่งมีการอธิบายถึงกระบวนการเกิดและสลายของนามรูป เช่นเดียวกับความเชื่อมโยงร

…วามแตกต่างแห่งกรรม นี้น้อยว่า เป็นอันได้ประกาศแล้ว ด้วยการแสดงกรรมแต่เพียงที่เป็นมงู ด้วย ประกอบนี้ ภิกษุปหนึ่งทำการกำหนดจับปัจจัยของนามปรุงจกรรมวัต และ วิบากวัฏอย่างนี้ โดยผนวกกรรม ๑๒ อย่างนี้ เข้ามาในกรร…

บทนี้กล่าวถึงความแตกต่างของกรรมและวิบาก โดยเฉพาะกรรม ๑๒ อย่าง และวิธีการที่ภิกษุสามารถกำหนดจับปัจจัยของนามปรุงในกรรม यहมองเห็นได้ด้วยการบำเพ็ญวิสาสน ความแตกต่างนี้ปรากฏเฉพาะกับพระพ…

…สัมมนะ ที่พระผู้มิพระภาคเจ้า ผู้เจิมทรงจำแนกอนุโมทามตรัสโดยแยก (อาการต่างๆ) ไว้ใน วิถีคำแห่งปฐมว่า "ภิกษุยอดได้บัณฑิต (คือญาณ) อนเป็นอนุโม" โดยอาการ ๘๐ อะไรบ้าง ย่อมหลังจากสู้สัมมตนิยาม (ความถูกต้องแน่นอน)…

…วถึงวิสุทธิธรรมและการตีความพระธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าเสนอ อธิบายถึงการแยกประเภทต่างๆ ของอนุโมทาที่ภิกษุควรทราบ การบรรยายมีการเน้นความไม่เที่ยงและความทุกข์ที่เกี่ยวข้องกับอนัตตา โดยมีรายละเอียดว่า อาการ ๘…

… ทั้งหลายจำแนกแบบข้อที่เหลือโดยนั้นเหมือนกัน [ยกมาโดย-โดยเป็นคู่] ข้อว่า "ยกมาโดย-โดยเป็นคู่" คำว่า ภิกษุในพระธรรม วินัยนี้ พิจารณาอาหานนิบาสู่ว่า ไม่เที่ยงเป็นทุกข์เป็นอนัตตา แล้วจำพิจารณา จิต (ต้องพิจารณ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธรรมที่ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และอนัตตา โดยแสดงหลักการในวิสุทธิกถาที่เน้นเจตนาการวิเคราะห์จิตและความไม่เที่ยงของอาตมัน ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้เห็นความจริงของชีวิตและการดำ

…นสงขธรรม จังแสนไปเสียในพระนิพพาน อันตรรัตินำข้ามกับสงขธรรมนัน โดยกรียที่น้อมไปพระนิพพานนั้น เหตุนี้ ภิกษุ ผู้ประกอบพร้อมด้วยอุปนิสัยอันจุติอุปนิสัยเป็นต้นนั้น จึงสงสังสทั้งหลายได้ และแสนไปในพระนิพพานได้ด้ว…

ในบทนี้กล่าวถึงการเข้าใจความดับและเกิดในศาสนาพุทธ โดยมีการอธิบายถึงการปฏิบัติที่สามารถทำให้เข้าถึงพระนิพพานได้ ซึ่งเป็นผลมาจากการเห็นโทษในสงขธรรมและการไม่ยึดติดในสิ่งที่ไม่ใช่ความจริง การดับของสังขารเ

…นใดด้วย (รวม ๓ ประการ) นี้ ถือว่า อธิปัญญาวิสนา (เห็นแจ้งเป็นอธิปัญญา) คำว่า "ดุลโส โจ สิจุลาสุสิ- ภิกษุผู้ลาล ในอุปสงฺขา" คือภิกษุผู้ลาลในอุปสงฺขา ๓ มีอิทธิพลูปน ษานเป็นต้น คำว่า "ดุตโส จ วิปุโลจิ-และในว…

เนื้อหานี้นำเสนอความสำคัญของการเห็นแจ้งในอธิปัญญาวิสนา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเข้าใจความแตกดับและความว่างเปล่าของปรารถนา สามารถแบ่งออกเป็นสามประการ ได้แก่ อิทธิพลูปน ษาน และนิพพิทานูปน ษาน โดยมีการกล่าวถ

…่ปะชะ (ต่อไป) นี้ เป็นบาลีในความปราถนาโดยเป็นของ น่ากลัวดังกล่าวมานี้แก่งญาณนั้น ว่า "ปัจจุบัว เมื่อภิกษุทำในใจโดย ความไม่เที่ยง ลสิอะไรปราถนาเป็นของน่ากลัว เมื่่อภิณห์ทำในใจโดย ความไม่เที่ยง ลสิอะไรปราถนา…

บทความนี้สรุปเกี่ยวกับกฎปฏิจจสมุปบาทและความเข้าใจในความปรารถนาในจิตใจของภิกษุ โดยอธิบายถึงความไม่เที่ยง, ทุกข์ และอนัตตา ที่ส่งผลต่อความคิดและความปรารถนา เนื้อหาที่กล่าวถึงยังสำ…

…ขาร) จึงปรากฏโดยเป็นอย่างน่ากลัวเกินกว่ามัน ปะว่า "วัตตะ" ได้แก่วงหมุนไปในรูปภาพและอรูปภาพ จริงอยู่ ภิกษุผู้ทำใจโดยความเป็นทุกข์ ย่อมเห็นภาวะคือความ ถูกปิณฑ์อยู่เนือง ๆ เท่านั้น แห่งความหมุนไปแม้สมดัขกว่าป…

ในบทนี้มีการอธิบายถึงภิกษุที่เรียนรู้การเห็นนิมิตและความไม่เที่ยง โดยกล่าวถึงการเห็นพุทธธรรมทั้งในรูปแบบที่น่ากลัวและความงาม โ…

…นี่อ่อนเกิดในสถาน ๕ สันติบาปญาณก็เกิด ในสถาน ๕ จึงชื่อว่ารูญาณ ๑๐ เพราะความที่เป็น ผู้ออกในบาปญาณ ๒ ภิกษุนี้จึงไม่หวั่นไหวใน เพราะทิฐิอันต่าง ๆ และ ความเห็นนั้น จัดเป็นญาณ ด้วยความหมายว่า รู้ จัดเป็นปัญญา

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ทางปัญญาผ่านญาณต่าง ๆ โดยเฉพาะเรื่องอุปปะตะ ปวัณตะ และความเข้าใจในธรรมชาติของสังขารและนิพพาน การเห็นแต่ละสถานภาพเชื่อมโยงกับการมีญาณที่เป็นอาทิฐานญาณ อธิบายว่าภิกขุสามารถมอ

…กษ์ ๑ นี้นะ อนิสม วิมุติสุขา อนิสม วิมุติจริงอยู่ คำ (ต่อไป) นี้ ก็ได้กล่าวไว้ (ในปฏิสังขามรร) ว่า "ภิกษุณิมลิกาไปโดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นผู้มากด้วยอิสระวิภักษ์ ย่อมได้เฉพาะอริยมรรค มนสิการไปโดยความเป็…

…สามารถพบกับอริยมรรคโดยเฉพาะ ในการนำไปสู่นิพพาน. เนื้อหายังรวมถึงการอ้างอิงจากปฏิสังขามรรซึ่งกล่าวถึงภิกษุณิมลิกาที่มีอิสระที่ออกตามศัพท์ในเส้นทางที่นำไปสู่นิพพาน. ทางศาสนาจึงต้องเข้าใจเกี่ยวกับอนิสมและอานิ…

…ใน สถาน ชื่อว่า ปัญญาวิชิตตะ ในอรหัต ชีวา) จริงอยู่ คำนี้ท่านกล่าวไว้ (ในปฏิมากรรมวรรค) ว่า "เมื่อ ภิกษุมณิการไปโดยความเป็นของไม่เที่ยง สัทธารวมุต ย่อมเป็นอิทธริย์ มีประมาณยิ่ง เพราะความที่สัทธารวมุตประมา…

บทความนี้วิเคราะห์คติธรรมที่เกี่ยวข้องกับการถือว่า สัทธารุณี และ สัทธารวมุต ในบริบทของทุกข์และมรรคในพุทธศาสนา โดยอภิปรายลักษณะของบุคคลที่เข้าถึงอรหัตผลและกระบวนการในการพัฒนาทางจิตใจและปัญญาแต่ละขั้นตอ