รู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 166 / 261

…นั้นเท่านั้นควรเชื่อถือเป็นสาระ ได้จริงอยู่ ท่านกล่าวไว้ ( ในอรรถกถา) ว่า อาจารย์ผู้ได้เจโต ปริยญาณ รู้จริยา ( ของอันเตวาสิก ) แล้วจึงบอกกรรมฐานให้ อาจารย์ นอกนั้น (ผู้ไม่ได้เจโตปริยญาณ ) จำต้องซักถามอัน…

…ปฏิบัติ โดยการระบุประเภทของจริตจะช่วยให้เข้าใจว่าบุคคลใดเหมาะสมกับกรรมฐานใดได้ โดยผู้มีเจโตปริยญาณจะรู้เรื่องจริตของอันเตวาสิกได้ดี ในขณะที่อาจารย์ท่านอื่นๆ ต้องอภิปรายถาม-ตอบ เพื่อให้รู้จริตที่แท้จริง

…้ในอรรถกถาทั้งหลาย ท่านก็ได้กล่าวคำประพันธ์นี้ไว้ว่า * เรื่องนี้ท่านเล่าลัดไป ราวกะเรื่องนึกพูดในใจ รู้เรื่องแต่ตัวผู้เดียวก็แล้วกัน ถ้าจะ แปลกันเท่าตัวก็รู้สึกกว่า คนอ่านจะกลืนยากเต็มที่ จึงต้องเติมความ…

ในบทความนี้เสนอเรื่องความสำคัญของการมีศาสนิกที่ดีในวิหารเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการปฏิบัติธรรม โดยกล่าวถึงโทษของวิหารที่ไม่มีการหากัลยาณมิตร รวมถึงการวิเคราะห์บทสนทนาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างพระเถร

…็นธรรมคู่ดุจพาหนะ คู่แอก เพราะฉะนั้น เมื่อใช้ปัญญาขึ้น สัทธาอันกล้าย่อมจะลดลง คือไม่เชื่อไปท่าเดียว รู้จักความจริงอันมีอยู่อย่างไรในสัทไธยวัตถุนั้นแล้วเชื่อตามเหตุผล ๓. มหาฎีกาว่า ด้วยคำว่า "เป็นต้น" นี้…

หน้าที่ 106 ของวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลจิต การทำให้สมาธินทรีย์และปัญญินทรีย์ทำงานอย่างสมบูรณ์ โดยการพิจารณาสภาวะธรรมเพื่อให้ธรรมที่ถูกต้องเข้าถึงความจริง สิ่งเหล่านี้ช่วย

…[อุปมาแห่งสัมมาวายามะ] (ต่อไป ) นี้ เป็นคำแสดงความในสองคาถาข้างท้าย อุปมา เหมือนผึ้ง (ตัวหนึ่ง) โง่ รู้ว่าดอกไม้ต้นโน้นบานแล้ว แล่นไปโดย ความเร็วจัด ( จนยังไม่อยู่) เลยล่วงดอกไม้นั้นไปเสีย ย้อนกลับมาถึง …

บทความนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบการทำงานและความพยายามที่เหมาะสม เหมือนผึ้งที่เลือกดอกไม้และศิษย์ที่ใช้มีดสลักอย่างชาญฉลาด โดยมีการแสดงอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงผลลัพธ์จากการกระทำที่แตกต่างกัน ซึ่งทุกอย่า

…ยืนแลดูพระเจดีย์ด้วยแสงจันทร์อยู่ พลวปีติมีพระพุทธ ( คุณ ) เป็น อารมณ์เกิดขึ้น ครั้นแล้วดิฉันก็มิได้รู้ความที่ตนยืน มิได้รู้ความที่ตน นั่งเลย (รู้) แต่ว่าโลดไปในอากาศตามนิมิตที่ (จิต) ถือเอานั้นเอง แล้วม…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุพเพงคาปีติ คือปีติที่ทำให้ร่างกายสามารถเคลื่อนที่ในอากาศ มีตัวอย่างจากการที่นางโลดลิ่วไปยังลานพระเจดีย์ได้เมื่อได้เห็นแสงจันทร์และมีพระพุทธเป็นอารมณ์ โดยการอธิบายถึงประสบการณ์นี้ช่วย

…่าย เพราะอทุกขมสุขเวทนานี้ใด ที่ตรัสไว้ในปาฐะว่า อทุกขมสุข์ นั้น อทุกขสุขเวทนานั้นเป็นธรรมชาติสุขุม รู้ได้ยาก ไม่อาจ ( กำหนด ) จับเอาโดยง่าย เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงทรงประมวลเวทนาทั้งหมดนั้นม…

ในเนื้อหานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอธิบายเกี่ยวกับอทุกขมสุขเวทนาในจตุตถฌาน โดยการทำอปริเสสศัพท์เป็นการรวมรวมเวทนาต่างๆ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถกำหนดและจับได้ง่ายขึ้น โดยการเปรียบเทียบกับการจับโคที่ต้อง

…ปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 264 [แก้อรรถบท โลกวิทู] ( โลกยาววา ) ส่วนที่ทรงพระนามว่า โลกวิทู ก็เพราะทรงรู้โลก แม้โดย ประการทั้งปวง แท้จริงพระผู้มีพระภาคเจ้านั้นได้ทรงรู้ คือ เข้าพระ หฤทัยปรุโปร่ง ซึ่งโลก โด…

…หมายของโลกวิทูและการเข้าใจในสามโลก ได้แก่ สังขารโลก สัตวโลก และโอกาสโลก ผ่านคำสอนของพระพุทธเจ้า ความรู้ในโลกทั้ง ๓ นี้จะช่วยให้พุทธศาสนิกชนสามารถเข้าถึงนิโรธและทำความเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์และการหลุดพ้นได้อ…

…น้าที่ 295 เหตุนั้นจึงชื่อว่า สันทิฏฐะ เพราะว่าโลกุตตรธรรม เมื่อบุคคลเห็นอยู่ ด้วยอำนาจภาวนาภิสมัย (รู้โดยทำให้มีขึ้น ) และด้วยอำนาจสัจฉิ กิริยาภิสมัย (รู้โดยทำให้แจ้ง ) นั่นแล จึงยังวัฏฏภัย (ภัยคือวัฏฏะ…

เนื้อหาเกี่ยวกับสันทิฏฐะในโลกุตตรธรรม อธิบายถึงการเห็นที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติภาวนา และแนวคิดของอกาลิโกที่หมายถึงการให้ผลที่ไม่ขึ้นอยู่กับเวลา ธรรมะนี้พุ่งเป้าสู่การให้ผลในทุกช่วงเวลา โดยไม่ยึดติดกับก

…หิ บทว่า ปจฺจตฺติ เวทิตพฺโพ วิญญูหิ ความว่า อันวิญญูชน ทั้งหลายมีอุคฆติตัญญูบุคคลเป็นต้นทั้งปวงจึง "รู้ว่า " มรรค เราเจริญแล้ว ผลเราบรรลุแล้ว นิโรธเราทำให้แจ้งแล้ว " เพราะว่า กิเลสทั้งหลายของสัทธิวิหาริก…

…วทางและวิเคราะห์ธรรมที่เรียกว่า อุปนยะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการนำธรรมเข้าสู่จิตใจ ทำให้บุคคลรู้แจ้งถึงความจริงในพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่สามารถได้จากเครื่องประดับภายนอก หรืออาจจะพบว่า การเข้าถึงผลสั…

…ตอน ๒ - หน้าที่ 307 เป็นผู้มากไปด้วยปีติและปราโมช ทนต่อความกลัวและความตกใจ สามารถอดกลั้นทุกข์ มีความรู้สึก ( เสมือน )ว่าได้อยู่กับพระสงฆ์ อนึ่ง แม้สรีระของเธออันสังฆคุณานุสสติประทับอยู่ ย่อมเป็นร่างควร แ…

…ีติและสามารถเผชิญกับความกลัวและทุกข์ได้อย่างมีสติ สังฆาะที่ติดตามพระสงฆ์จึงเป็นแรงกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกใกล้ชิดกับธรรมะ ทำให้ผู้ปฏิบัติมีคุณธรรมและวางแนวทางการปฏิบัติที่ถูกต้อง ซึ่งจะนำไปสู่สุคติในอนาค…

…โย ปุคฺคโล" แปลว่า บุคคลใด คำว่า "ใด" เป็น อนิยม วิเสสนสัพพนาม ประกอบคำว่า บุคคล ให้วิเศษขึ้น แต่ยังรู้ไม่ได้ว่า เป็นบุคคลนั้น หรือบุคคลนี้ อยู่ในที่ใกล้หรือไกล รู้ได้แต่เพียงว่าเป็น นามนามอย่างหนึ่ง ซึ่…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ เช่น คำว่า "ใด" ในวิเสสนสัพพนามที่ใช้ประกอบคำว่า บุคคลเพื่อให้มีความหมายกว้าง. คำนี้ไม่เฉพาะเจาะจงในสิ่งหรือคนใดคนหนึ่ง นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกั

…อยู่ ธรรม ๕ ประการนี้คือ ชีวิต พยาธิ กาล สถาน ที่ทอดร่าง และคติ ของสัตว์ทั้งหลายในชีวโลก ไม่มีนิมิต รู้ไม่ได้ ในธรรม ๕ ประการนั้น อันชีวิตชื่อว่าไม่มีนิมิต เพราะไม่มี กำหนดว่า จะพึงเป็นอยู่เพียงเท่านี้ ไ…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรำลึกถึงความตายและลักษณะของชีวิตที่ไม่มีขีดจำกัด โดยกล่าวถึงธรรม 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและการตาย รวมถึงความไม่แน่นอนของอายุและปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความตาย

…งผ้าซับระดูที่เปื้อนแล้ว เขาห่อเศษเนื้อไว้ แม้นจะกล่าว ด. ได้ความตรงนี้ว่าขดเชือกสำหรับเช็ดเท้านั้น รู้จักทำใช้กันมานานแล้ว มหาฎีกาว่าตรงนี้ ความตอนเดียว แต่มีอุปมาเป็น ๒ ท่อน ท่อนหน้าแสดงหน้าที่ไส้น้อย …

ในบทนี้มีการกล่าวถึงการใช้ขดเชือกสำหรับเช็ดเท้า ซึ่งมีการตัดตอนด้วยส่วนของไส้น้อยและในส่วนที่แตกต่างจากตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาหารใหม่ที่หมายถึงสิ่งที่กิน ซึ่งเกิดขึ้นในอุทร การระบุถึงอวัยวะท

…ยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 102 เป็นการบำเพ็ญสติปัฏฐาน) ฉะนี้เถิด พระโยคาวจรนี้ เมื่อรู้ลมหายใจออกและลมหายใจเข้าตามอาการ เหล่านี้ ทั้งโดยกาลระยะยาวและโดยกาลระยะสั้นอยู่อย่างนี้ บัณฑิต พึงท…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบำเพ็ญสติปัฏฐานโดยการรู้ลมหายใจออกและเข้า, ทั้งความรู้สึกในระยะยาวและระยะสั้น ซึ่งช่วยให้บัณฑิตเข้าใจลมหายใจตลอดทั้งร่างกาย …

…ที่ 104 ตั้งจิตมั่นแห่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้นอันใด คามตั้งจิตมั่นนี้จัดเป็นอธิจิตต สิกขาในที่นี้ ความรู้ทั่วถึงแห่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้นอันใด ความรู้ทั่วถึง นี้จัดเป็นอธิปัญญาสิกขาในที่นี้ ภิกษุสำหนียก คื…

…เช่น การหายใจเข้าออกอย่างมีสติ และการทำให้กายสังขารสงบ ซึ่งมีการอ้างอิงถึงพระบาลีที่เสนอเกี่ยวกับการรู้เท่าทันการหายใจในนัยต่างๆ เช่น อนุสสามีติ และปสฺสฺสามีติ เพื่อให้เข้าใจถึงกระบวนการเจริญญาณและการทำส…

…ที่กล่าวมานี้มีอุปมาอย่างไร ? อุปมา เหมือนเมื่อกังสดาลถูกเคาะแล้ว เสียงหยาบย่อมเป็นไปก่อน จิต (ความ รู้สึกของคน ?) ก็เป็นไปได้ เพราะถือเอานิมิต” แห่งเสียงหยาบได้ง่าย เพราะทำนิมิตแห่งเสียงหยาบไว้ในใจได้ง่…

เนื้อหาพูดถึงการทำสมาธิผ่านการอุปมาของเสียงและการหายใจที่หยาบและละเอียด โดยชี้ให้เห็นว่าการทำสมาธิก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้แม้เมื่อกายสังขารระงับลง การนำอารมณ์และนิมิตในการเจริญอานาปานสติและการเข้าสมาบัต

…นอก จึงนับเร็ว ๆ โดยนัยที่กล่าวมาก่อนนั่นเถิด เพราะ ว่าเมื่อส่งจิตไปพร้อมกับลมที่เข้าข้างใน” จิตจะ (รู้สึก) เป็นเหมือน ถูกลมปะทะ และเหมือนเต็มไปด้วยมันข้นอยู่ข้างใน เมื่อปล่อยจิต ออกไปพร้อมกับลมที่ออกข้า…

…ไปกับอารมณ์ที่ผุดขึ้นในจิตอย่างไร ทั้งนี้ความสม่ำเสมอในการนับคือกุญแจสำคัญของการภาวนาเพื่อให้จิตอ่านรู้ถึงความนิ่ง และทรงไว้ซึ่งการเจริญเติบโตทางจิตวิญญาณอย่างยั่งยืน. กล่าวได้ว่าการกำหนดลมทำให้จิตตั้งมั…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 120 ภิกษุรู้ธรรม ๓ อย่าง (นี้) ภาวนาย่อมสำเร็จ က มีอธิบายอย่างไร ? มีอธิบายว่า ธรรม ๓ อย่างนี้ มิได้เป็น อารมณ์ข…

…ริมฝีปากบนเป็นที่หมายในการบรรลุธรรม โดยกำหนดลมหายใจเข้าออกซึ่งเป็นการปฏิบัติที่สำคัญในการเข้าถึงความรู้สึกและปฏิบัติธรรมให้สำเร็จ

…งนี้ต้องยกขึ้นแปล ก่อน ธูปย์ ดังนี้ "พระโยคีผู้มีปัญญายังอาการต่าง ๆ ในลมอัสสาสะปัสสาสะให้ปรากฏ คือ รู้ลม เหล่านั้นโดยอาการต่าง ๆ ---นิมิตใดในลมนั้นเกิดขึ้น ตั้งจิตไว้ในนิมิตนั้น ย่อมผูกจิตของตนไว้ได้ คื…

บทความนี้พูดถึงการตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิตและการศึกษาองค์ความรู้ในวิสุทธิมรรค โดยพระโยคาวจรที่มีปัญญาจะต้องตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิต และสามารถจัดการนิวรณ์และกิเลสให้ห…

…ณนาจตุกกะที่ ๒] ข้อว่า ปีติปฏิสัเวที----นั้น ความว่า ภิกษุสำเหนียกว่า 'เรา จักทำปีติให้เป็นสิ่งที่ตนรู้ชัด คือทำให้ปรากฏ หายใจออกหายใจเข้า ในข้อนั้นมีอรรถาธิบายว่า ปีติเป็นสิ่งที่ภิกษุรู้ชัดโดยอาการ ๒ คื…

…ความเข้าใจปีติในฌานของภิกษุ โดยการพิจารณาอารมณ์และอสัมโมหะในขณะที่เข้าฌาน ทั้งยังมีการเปรียบเทียบการรู้ชัดปีติเหมือนคนจับงูในโพรงที่เป็นที่อาศัยของมัน เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับปีติและการเข…