วา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 232 / 502

…ชาติ อันบันเทิง) อีกนัยหนึ่ง คำว่ามุทิตานั้น ได้แก่กิริยาบันเทิงเท่านั้น เอง (นัยนี้ มุทิตา แปลว่า ความบันเทิง) ธรรมชาติใดวางเฉย โดยละเสียซึ่งความขวนขวาย ในการ มนสิการมีมนสิการว่า "(สพฺเพ สตฺตา) อเวรา โ…

…เรียกว่า กรุณา และ มุทิตา โดยสาธุชนจะบันเทิงต่อบุคคลที่มีสมบัติทางธรรม รวมถึงการวิเคราะห์ธรรมชาติที่วางเฉยซึ่งเรียกว่า อุเบกขา ธรรมชาติทั้ง ๔ ตามพรหมวิหารที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและลดความอาฆาตระหว่างสั…

…ธ์แห่งพรหมวิหาร ๓ ข้างต้นฉันนั้น เพราะเหมือนว่ายังมิได้ตั้งเสา ยังมิได้ยกชื่อและจันทันแล้ว ก็ไม่อาจ วางจั่วและกลอนในอากาศได้ฉันใด เว้นตติยฌานในพรหมวิหาร ๓ က ข้างต้นเสีย ก็ไม่อาจทำ (อุเบกขา) จตุตถฌานให้เ…

บทความนี้พูดถึงพรหมวิหารและการเจริญอารมณ์ในภาวนาต่างๆ อธิบายความสำคัญของเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา โดย…

…ย่างไร ? ภิกษุ ในพระศาสนานี้กำหนดเอาอาการแขนแข็งในโกฏฐาส ๒๐ ว่าปฐวีธาตุ กำหนดเอาอาการซึมซาบ อันเป็นความเหลวกล่าวคือเป็นน้ำในโกฏฐาส ๑๒ ว่า อาโปธาตุ กำหนดเอาความร้อนอันเป็นเครื่องเผาไหม้ใน โกฏฐาส ๔ ว่าเตโ…

ในบริบทของพระศาสนา ภิกษุได้กำหนดและจำแนกธาตุตามอาการต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ และวาโยธาตุ โดยใช้หลักการสลักขณและสสัมภาร ซึ่งทั้งสองวิธีนี้เป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจลักษณะและการทำ…

…ฐานนิเทศทั้งหมดมิให้บกพร่องแล้วทำวิธี กล่าวในกายคตาสติกรรมฐานนิเทศนั้นทุกอย่าง ตั้งต้นแต่สาธยายด้วย วาจา ซึ่งอาการทั้งหลาย มีอาการหมวดตจปัญจกะเป็นต้น ในอาการ ๓๒ ทั้งโดยอนุโลมและปฏิโลม ส่วนความแปลกกันมีด…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงการเจริญกรรมฐานแบบสสัมภารวิภัติ ซึ่งภิกษุต้องทำอุคคหโกศลและมนสิการโกศล โดยเน้นที่กายคตาสติกรรมฐาน นิเทศถึงอาการต่างๆ ของมนสิการส่วนต่างๆ เช่น ผมซึ่งมีการตั้งจิตไว้ในปฏิกูลและ

…กายย่อมทรุดโทรมเพราะไฟใด ไฟ (อันเป็นเหตุ ทรุดโทรมแห่งกาย) นี้ เป็นโกฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มี ความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จากอัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ มีอาการเผาไหม้ เป็นเตโชธาตุ" ว่า "ร…

…องวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการอธิบายเกี่ยวกับร่างกายที่มีการเผาไหม้ซึ่งเป็นเตโชธาตุ ไม่มีความคิด รวมถึงการทำงานและการย่อยอาหารโดยใช้ไฟในร่างกายเป็นสาเหตุ บทความนี้ยังพูดถึงการจับอุทธังคมวาตและ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 54 อังคมังคานุสาริวาต โดยเป็นลมแล่นไปตามอังคาพยพใหญ่น้อย (ให้ได้) กำหนดจับอัสสาสะปัสสาสะ โดยเป็นลมหายใจเข้าและหายใจออก (…

ในบทนี้กล่าวถึงการสำรวจลมในร่างกายที่มีความสำคัญในแนวทางวิสุทธิมรรค โดยอธิบายลมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในร่างกาย เช่น ลมเบื้องบน ลมเบื้องล่าง ลมในท้อ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 55 แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จาก อัตตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ มีอาการกระพือไปมา เป็น วาโยธาตุ" …

เนื้อหานี้อธิบายถึงร่างกายและธาตุต่างๆ ที่มีอยู่ในนั้น ซึ่งไม่มีความคิดและเป็นอัพยากฤต เพื่อให้พระโยคาวจรเจริญกรรมฐานได้อย่างถูกต้อง โดยใช้การกำหนดลักษณะของธาตุทั้งสี่…

…แปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 59 อาการ ๑๒ โดยนัยว่า ดี เสมหะ เป็นต้นนี้ใด เหตุที่ในอาการเหล่านั้น เพราะความประชุมกันแห่งธรรม ๘ คือ สี กลิ่น รส โอชา และธาตุทั้ง ๔ ความสมมติว่า "ผม"จึง มีได้ เพราะธรรมเหล่านั้…

บทความนี้พูดถึงอาการ ๑๒ ตามแนวคิดของวิสุทธิมรรค ซึ่งอธิบายถึงธรรม ๘ ที่รวมกันเพื่อสร้างความสมมติในคำว่า "…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 60 นับว่าหญิงว่าชายเป็นต้น และประกาศภาวะ (ต่าง ๆ) มีความผอมอ้วน สูงต่ำ ล่ำสัน บอบบาง เป็นอาทิ ส่วนอาโปธาตุที่ถึงความเป็นของเหลว มีอาการซึมซาบในสรีระ นี้ อา…

…้อหานี้ กล่าวถึงการอธิบายลักษณะต่าง ๆ ของสรีระที่ถูกกำหนดโดยธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ปฐวี, อาโป, เตโช และ วาโย ซึ่งมีส่วนสำคัญต่อความแข็งแรงและสุขภาพของร่างกาย โดยธาตุแต่ละอย่างจะมีบทบาทในการรักษาสภาพและการดำ…

* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 71 ความว่า ธาตุภายในเป็นที่อาศัยแห่งวิญญาณวัตถุ วิญญัติ และอินทรีย์ ทั้งหลาย มีอิริยาบถ มีสมุฏฐานสี่ (ส่วน…

มีการกล่าวถึงความแตกต่างระหว่างธาตุภายในและภายนอก โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างปฐวีธาตุและความเป็นปัจจัยช่วยกันของธาตุ…

… โดยเป็นที่ตั้งแห่งมหาภูต ๓ (นั้น) - หน้าที่ 72 อาโปธาตุ อันตั้งอยู่ในปฐวีธาตุ เตโชธาตุช่วยรักษาไว้ วาโย ธาตุช่วยพะยุงไว้ (นั่นแหละ) เป็นปัจจัย โดยเป็นเครื่องยึดให้ติดกัน แห่งมหาภูต ๓ (นั้น) က เตโชธาตุ …

…ล่าวถึงธาตุทั้ง ๔ และบทบาทของมหาภูต ๓ ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการช่วยยึดและรักษาของธาตุต่างๆ โดยไม่มีความคิดคำนึงว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของธาตุ แสดงถึงความเชื่อมโยงกันระหว่างธาตุเพื่อทำให้ร่างกายคงอยู่ได้อย่าง…

* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 76 อนึ่ง ในมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐานเหล่านั้น วาโยธาตุย่อม เป็นปัจจัยโดยเป็นสหชาตปัจจัยเป็นต้น และโดยเป็นเครื่องพะยุงด้วย แห่งธาตุอีก ๘ ๓ (แต่) หาเป…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน และอธิบายเกี่ยวกับธาตุทั้ง ๓ ว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไ…

…ุนั้นแหละ อันอาโปธาตุช่วยแล้วก็เป็นปัจจัย แห่งการทรงตัว ส่วนอาโปรธาตุอันปฐวีช่วยแล้ว เป็นปัจจัยแห่งความ ไม่กระจัดกระจาย เตโชธาตุอันวาโยธาตุช่วยแล้ว เป็นปัจจัยแห่งการ ยกขึ้น วาโยธาตุอันเตโชธาตุช่วยแล้ว เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุทั้ง 4 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างอุปจารสมาธิของพระโยคาวจร ในแต่ละธาตุอธิบายถึงปั…

…็น) ๑,๐๐๐ คน เป็นต้น ก็ดุจนัยนี้ ถ้า (ทำ) อย่างนั้นยังไม่สำเร็จไซร้ จึงทำบริกรรม แล้วเข้า (ฌาน) เป็นวาระที่ ๒ ออกแล้วจึงอธิษฐานอีกก็ได้ เพราะใน อรรถกถาสังยุตนิกายกล่าวไว้ว่า "เข้าวาระหนึ่ง สองวาระก็ควร"…

บทความนี้วิเคราะห์คำว่า 'อธิษฐานด้วยญาณ' ในวิสุทธิมรรค ซึ่งอธิบายกระบวนการที่ภิกษุใช้เข้าใจและสร้างอภิญญา…

…ปที่ไหน ก็ทรงเห็นว่า ท่านเสด็จไปภพน์ดาวดึงส์ กัน ดังนั้น จึงทรงเหยียบยันพื้นปฐพีด้วยพระบาทข้างหนึ่ง วาง พระบาทข้างที่สองลงบนเขายุคันธร แล้วยกพระบาทแรกเหยียบยอดเขา สิเนรุอีกที ทรงจำพรรษาที่พื้นพระแท่นศิล…

…นี้ยังมีการแสดงอภิธรรม，การรับบิณฑบาต และการทำหน้าที่แทนพระองค์ในการแสดงธรรมให้กับเทวดา，โดยมีการแสดงความสำคัญเกี่ยวกับบทบาทในการชำระฟันนาคลดาและการถวายบังคมของพระสารีบุตร。ทั้งนี้เนื้อหาดังกล่าวสร้างความเ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 195 (พัด) อุ้มน้ำนั้นไว้ข้างล่างและทางขวาง (คือพัดไปรอบน้ำไม่ให้น้ำ กระจายไป) ทำจน (น้ำนั้นแข้นเข้า) เป็นก้อน น้ำก้อนนั้นกลม เช่นกับหยาดน้ำใน…

บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการที่ลมสามารถทำให้น้ำกลายเป็นก้อน และการแปรสภาพของน้ำจนเกิดเป็นพรหมโลกและเทวโลกต…

…รด) ขาด (หายไป) จนถึง (เกิด) มหาเมฆก่อเกิด (โลก) นี่เป็นอสงไขยที่ ๒ แต่ (เกิด) มหาเมฆก่อเกิดไปจนถึงความเกิดปรากฏขึ้นแห่งจันทร์และ สูรย์ นี่เป็นอสงไขยที่ ๓ แต่ความเกิดปรากฏขึ้นแห่งจันทรและสูรย์ไป จงถึง (…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความเข้าใจเกี่ยวกับอสงไขยในอาโปสังวัฏฏะที่แบ่งออกเป็น 4 ช่วงเวลา โดยระบุถึงการเกิดของมหาเมฆและน้ำกรดรวม…

…มนั้นก็ไม่เป็น สัคคาวรณ์ ไม่เป็นมัคคาวรณ์เลย (กลับ) เป็นปกติเท่านั้นเองแล [มิจฉาทิฏฐิ] บทว่า "ผู้มีความเห็นผิด" คือผู้มีความเห็นวิปริต (ผิดคลอง ธรรม) บทว่า "ผู้มีกรรมสมาทานด้วยอำนาจมิจฉาทิฏฐิ" ความว่า ผ…

บทความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิ ผู้ที่มีความเห็นผิด และผลกระทบจากอริยุปวาทต่อการปฏิบั…

…ยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 226 ไปเท่านั้น (ไม่พึงดูไปภายนอก) ก็แล เมื่อเธอดูรูปเสีย วาระแห่ง บริกรรมย่อมล่วงไป ต่อนั้นแสงสว่างก็หายไป ครั้นแสงสว่างนั้นหาย ไปแล้ว รูปก็ไม่ปรากฏด้วย” เมื่อ…

…ช้แสงสว่างและการทำสมาธิ การฝึกฝนอย่างต่อเนื่องจะนำไปสู่วิสัยทัศน์ที่ชัดเจน การไม่มองไปข้างนอกช่วยลดความฟุ้งซ่าน การเข้าใจที่แท้จริงในอภิธรรมสามารถนำไปสู่การเข้าถึงฌานลึก ในงานนี้ได้เปรียบเทียบการเดินทาง…

…จารฌาน) เปรียบดังแสงสว่างแห่งคบเพลิง การที่เมื่อแสงสว่าง หายไป เพราะเหตุที่เมื่อพระโยคาวจรดูรูปอยู่ วาระแห่งบริกรรมล่วง ไปเสีย ก็ไม่เห็นรูปทั้งหลาย เปรียบดังเมื่อคบเพลิงมอดเสียแล้ว (บุรุษ นั้น) ก็ไม่เห็…

ในบทนี้ได้เสนอข้อเปรียบระหว่างแสงสว่างของคบเพลิงกับแสงสว่างในการบริกรรมโดยพระโยคาวจร ซึ่งได้อธิบายถึงการเข้าภาวนาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุในการเห็นรูปต่างๆ ที่เกินกว่าบริการของตาเนื้อ ภิกษุจะสามารถมอ