ศัพท์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 30 / 52

๑. ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 103 ข้อควรจำในอุปสัค สำหรับนำหน้านามและกิริยาให้วิเศษขึ้น ๒. เมื่อนำหน้านามมีอาการคล้ายคุ…

บทเรียนนี้เกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่เป็นพื้นฐานในการเข้าใจนามและอัพยยศัพท์ การจำแนกนามและคุณนาม รวมถึงการใช้ศัพท์นิบาตในประโยคต่างๆ การใช้คำในแบบที่ถูกต้องและเนื้อความที่กระช…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 104 นิบาตบอกอาลปนะ ยคเฆ ภนฺเต ภทนฺเต ภเณ อมฺโภ อาวุโส เร อเร เห เช ทั้ง ๑๐ ศัพท์ รวมเรียก…

…วกับบาลีไวยากรณ์ที่กล่าวถึงนิบาตบอกอาลปนะ ซึ่งมีการอธิบายความหมายและการใช้งาน รวมทั้งวิธีการจัดกลุ่มศัพท์ตามฐานะของผู้พูด โดยเน้นการใช้ในคำทักทายและการเรียกชื่อ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิบาตบอกกาลที่เกี่ยวข…

" ระหว่าง หุร เหฏฐา อนุตรา อนุโต ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 105 แปลว่า ภายใต้ ปาร์ ภายใน แปลว่า ฝั่งนอก " โลกอื่น สมมุขา ต่อหน้า ติโร " ภายนอก ปรมมุข…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับคำศัพท์ในบาลีที่มีการใช้บางอย่างในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 106 นิบาตบอกประการ ด้วยประการนั้น เอว์ แปลว่า ตถา 11 ด้วยประการนั้น กฏ " ด้วยประการไร ทั้…

…่บอกความหมาย การปฏิเสธ และการได้ยิน ซึ่งสำคัญต่อการเข้าใจบาลีอย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังอธิบายถึงกลุ่มศัพท์ที่มีความหมายสัมพันธ์กัน เช่น ปการตฺถ และ ปฏิเสธนตฺถ ซึ่งใช้ในโครงสร้างการสื่อสารที่แตกต่างกัน โดยมี…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 108 บ่งเนื้อความต่าง ๆ จะกล่าวไว้ในที่นี้จักเป็นการฟั่นเฟือนัก ผู้ ต้องการทราบให้ละเอียด …

หนังสือเล่มนี้มีการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่ละเอียด ดังเช่นการสื่อความหมายของนิบาตและจักแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำต่างๆ เช่น 'โข' และ 'หนอ' รวมถึงการแปลคำต่างๆ อีกมากมาย เช่น 'อญฺญทตฺถุ' หมายถึง

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 110 "ทพฺพสมาวาย" เข้ากับกิริยา เรียกว่า "กิริยาสมวาย." นอกจาก นี้เรียกว่า "กิริยาวิเสสน."…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของปัจจัยในอัพยยศัพท์และบทบาทของมันในการกำหนดวิภัตติของนามและธาตุในภาษาบาลี โดยเน้นว่าแต่ละปัจจัยมีการประยุกต์ใช้ที่เฉพาะ…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 111 คือ ตติยาวิภัตติ ๑ ปัญจมีวิภัตติ ๑. ตติยา ให้แปลอายตนิบาตว่า "ข้าง" ปัญมี ให้แปลอายตน…

…วกับตติยาวิภัตติและปัญจมีวิภัตติในบาลี ซึ่งอธิบายการใช้คำว่า 'ข้าง' และ 'แต่' พร้อมทั้งตัวย่างการแปลศัพท์เดิมและรูปสำเร็จ เช่น สพฺพ โต (ทั้งปวง) และ อญฺญโต (แต-นอกนี้) เช่นเดียวกับการแปลคำที่มีความหมายแตกต…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 114 ๓. ปัจจัยทั้ง ๒ คือ ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์, ชุช, ชุชุ พวกนี้สำหรับลงต่อท้ายสัพพนามอ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะการนำปัจจัย เช่น ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์ มาใช้ต่อท้ายสัพพนามเพื่อสร้างคำใหม่ที่มีความหมายเกี่ยวกับเวลา เช่น 'ในกาลทั้งปวง', 'ในกาลหนึ่ง', และ 'ในกาลไ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 115 ศัพท์เดิม ปัจจัย รูปสำเร็จ แปลว่า อิม ชฺช อชฺช ในวันนี้ สมาน ชฺชู สชฺชุ ในวันมีอยู่, …

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบ…

…ตายโดยเปรียบเทียบ ด้วยประการฉะนี้ ๑. ฐานโส มหาฎีกาแก้เป็น ติเณเยว แม้ในวิสุทธิมรรคภาค ๒ นี้ หน้า ๔๕ ศัพท์ฐานโส อนุตรธาเปติ ท่านก็ไขไว้ว่า ขณเนว อนุตรธาเปติ ทำให้นึกไปถึง ฐานโส ในคำอนุโมทนา ทักษิณานุปทาน คื…

เอกสารนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับความตายในมุมมองของพระโยคาวจร โดยเน้นการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจและยศที่มีความเสมอกันในเรื่องความตาย อธิบายถึงว่าความตายไม่เลือกปฏิบัติแม้แต่พระอรหันต์ หรือผู้มีอำนาจใน

…ามว่า อตฺถิ เป็นวจนวิปลาส หรือว่าเป็นนิบาต คงรูปอยู่อย่างนั้นทั้ง ๓ วจนะ ๒. มหาฎีกาว่าในประโยคแก้กายศัพท์นี้ มีบทเหตุ ๒ บท คือ อสุจิสญฺจยโต และ กุจฉ ตาน... อายภูตโต บทหน้าให้ความหมายว่า กายศัพท์แปลว่า "ที่…

…ม่สะอาด โดยแบ่งเป็นหลายข้อตามหลักคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยระบุให้เห็นความสัมพันธ์ในบทบาลีและอธิบายถึงคำศัพท์ที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับร่างกายและอาการต่างๆ รวมถึงการระบุถึงของที่น่าเกลียดในร่างกาย เช่น ผม, เล็…

…ห่งร่างกาย) นั้น ๆ อยู่ ที่เล็กกว่า ๆ (ติมตฺตานํ อฏฐิสตานิ) ซึ่งมหาฎีกาให้ข้อสังเกตไว้ว่า ด้วย มตฺต ศัพท์ ส่อว่ายังมีกระดูก อื่นอีกที่มิได้นำมากล่าวไว้ในที่นั้น เช่นกระดูกก้น (อานิสทฏฐิ) เป็นต้น ดังนี้ จึง…

เนื้อหาในบทนี้วิเคราะห์การตัดตอนโครงสร้างของร่างกาย โดยชี้ให้เห็นถึงส่วนต่างๆ ของเนื้อเยื่อและเอ็นที่ประกอบกันเป็นร่างกาย รวมทั้งการมีอยู่ของกระดูกที่ไม่ได้กล่าวถึง รวมถึงการวิเคราะห์วิธีการและชื่อนิย

…ก่ก้อนเนื้อ ๒ ก้อน มีขั้วเดียวกัน ไต นั้น โดยสี แดงอ่อนดุจสีเม็ดทองหลางป่า โดยสัณฐาน มีสัณฐานดัง ๑. ศัพท์ ปกขิตต และเสทิต ในบทสมาส ปกขิตต... สณฺฐานํ นั้น ลักษณะเป็นวิเสสนะ ทั้ง ๒ บท ทำให้แปลฝืดและฝืน เพราะ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เ…

…งใน มีอันเป้นออกมาข้างนอก ก็เป็นอาการร้ายแรงทั้งนั้น เหตุไร ท่านจึงมา กล่าวที่ตรงม้ามนี่แห่งเดียว ? ศัพท์ ปารณ ปหาเรน นั้น ถ้าแปลตรง ๆ ว่า ประหารด้วย เครื่องประหาร ก็ฟังทื่อเต็มที่ จึงแปลเยื้องไปว่าทำร้ายด…

…แจงว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการทำงานภายในร่างกายและผลกระทบจากการบาดเจ็บ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงศัพท์เฉพาะที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการทางการแพทย์และการตีความในมุมมองที่แตกต่าง

…ะเป็นต้นชักยนต์ (มัน) อยู่ในระหว่างแห่งขนดไส้ใหญ่ ๒๑ ทบ เหมือนเชือก (เล็ก) ที่เย็บ ๑. ท่านน่าจะเผลอ ศัพท์ที่เป็นวิเสสนะ ๒ ข้างต้น คือ ทวงที่สหตุถ์ กับ อฏฐีวีสติหตุก เป็น นุ๊ป. อีกศัพท์หนึ่งคือ โอภคคา เป็น …

…นของระบบย่อยอาหาร และการปรับปรุงความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการย่อยอาหารของร่างกาย. มีการเปรียบเทียบกับศัพท์ทางการแพทย์และความเชื่อมโยงระหว่างสัจจฐานและความยากลำบากในกระบวนการย่อย

…้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พึงทราบโดยนัยที่กล่าวไว้ใน ปฏิสัมภิทาอย่างนี้ว่า "ศัพท์ว่า ปริ มี ปริคคห (ความกำหนดถือเอา เป็นอรรถ ศัพท์ว่า มุข มี นิยยาน (ความออกไป) เป็นอรรถ มี ศัพท์ว่า …

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี

… วณฺณ แปลว่า อย่าง ชนิด ก็ได้ ๒. ว ที่นาสิกคฺเคว นี้ มหาฎีกาท่านว่าเป็นวา รัสสะให้ได้คาถา และว่า วา ศัพท์นี้มีอรรถ เป็นอนิยม เพราะฉะนั้น จึงรวมเอาริมฝีปากบนเข้าด้วย รู้สึกว่าท่านคิดมากไป แม้จะเป็น ว อาธารณ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบำเพ็ญสติปัฏฐานโดยการรู้ลมหายใจออกและเข้า, ทั้งความรู้สึกในระยะยาวและระยะสั้น ซึ่งช่วยให้บัณฑิตเข้าใจลมหายใจตลอดทั้งร่างกาย โดยเรียกชื่อเธอว่าเป็นผู้รู้เรื่องลมหายใจอย่างชัดเจนว่า

… ---- วิญญาณนั้น ติดอยู่ใน เวทนา ฯลฯ วิญญาณนั้น เหตุนั้นแล จึงได้ชื่อว่า สัตว์"" ดังนี้ แต่ด้วยรุฬหิศัพท์ (ศัพท์งอก) โวหาร (ว่าสัตว์) นี้ ใช้ในท่านผู้ ปราศจากระคะแล้วก็ได้เหมือนกัน ดังคำ ตาลวัณฏะ (พัดก้านต…

…คราะห์และตีความคำว่า 'สัตว์' ตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ โดยเฉพาะคำว่า สัตว์ ที่มีการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ และการเข้าใจในมิติของการเกิดและการเลื่อนของสัตว์ตามหลัก…

…น ? คือ รูปสัญญา สัททสัญญา คันธ สัญญา รสสัญญา โผฏฐัพพสัญญา สัญญาเหล่านี้เรียกว่า ปฏิฆ G. มหาฎีกาว่า ศัพท์ทั้ง ๓ คือ สมาปนุน อุปปนุน และทิฏฐธมฺมสุขวิหาร ท่านใช้หมายต่างกัน คือ สมาปนฺน (ถึงพร้อม คือเข้า) หมา…

บทความนี้กล่าวถึงการก้าวล่วงรูปสัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในบริบทของการปฏิบัติสมาธิและการพัฒนาจิต โดยที่ก้าวล่วงรูปสัญญาได้ช่วยให้พระโยคาวจรบรรลุอารมณ์ที่สูงกว่า การศึกษาเรื่องปฏิฆสัญญาเปิดสู่การเข้า

…คราะห์ว่า วิญญาณเป็น อานัญจะ ชื่อว่า วิญญาณานัญจะ (แต่) กล่าวว่า "วิญญาณัญจะ ไปเสีย นี่แหละเป็นรุฬหิศัพท์ (ศัพท์งอก ในอรรถนี้ วิญญาณัญจะ " หมายความว่าวิญญาณนี้ ก็คือความรู้สึกที่แผ่อยู่ที่อากาศนิมิตนั้นเอง…

ในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์ความหมายของวิญญาณที่เชื่อมกับอากาศ โดยใช้หลักของมนสิการที่กล่าวถึงลักษณะของวิญญาณว่าเป็นอนันตะ ซึ่งไม่สามารถนับจำนวนได้และวิเคราะห์เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิญญาณในทางพระพุทธศาสนา บท