หน้าหนังสือทั้งหมด

การดับทุกข์และสมุทัยในวิชาธรรมะ
193
การดับทุกข์และสมุทัยในวิชาธรรมะ
…นี่เป็นความของนิิทานนั้น คือ "หากถามว่า ต้นหานั้นเป็นใฉน" ธรรมทั้งหลาย นี้คือ ถามกะ ถามหา วิชาธรรมะ องค์แจ้งในปฏิจจสมุปบาท- นิทศ ส่วนในที่นี้ก็ตามห ๆ อย่างนี้ พึงทราบว่าพระผู้มุระภาเจ้าทรงผนวเข้เป็นอันเดี…
เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะการดับทุกข์ซึ่งสัมพันธ์กับสมุทัย กล่าวถึงความหมายของทุกข์และการดับทุกข์ที่มาจากการเข้าใจแนวทางตามศาสตร์แห่งธรรมะ และการใช้หลักการพิจารณาเพื่อพัฒนาตน การเป็นหน
วิสัยทัศน์กรมเปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๑๘
219
วิสัยทัศน์กรมเปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๑๘
… ยิงไปให้ลูกปลาขนสัตว์ (ที่เป็นเป้า) ข้อไหนทำได้กว่าก็สำเร็จได้กว่ากว่า พระอานนท์ กราบทูลว่า "แต่พระองค์ผู้เดียว ข้อที่บุคคลจะพึงใช้ปลายขนสัตว์ผ่า ๓ ยิงไปให้ลูกปลาขนสัตว์ (ที่เป็นเป้า) นั้นแหละทำได้กว่ากว…
…นการอธิบายความสำคัญของทุกข์และการระบุเหตุต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อสภาพของมนุษย์ โดยอิงจากการสนทนาระหว่างพระองค์กับพระอานนท์ ซึ่งรวมถึงการเปรียบเทียบการยิงลูกปลาที่ใช้ขนสัตว์ เพื่อให้เห็นถึงความแตกต่างและความท้าท…
ปฏิจจสมุปบาทในวิชาธรรมาภิบาล ๓
227
ปฏิจจสมุปบาทในวิชาธรรมาภิบาล ๓
…กตรัสรู้ แห่งพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยบอกว่า "ครั้งนั้นแลพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงสมาธิปฏิจจสมุปบาท ทั้งองค์โฉมและปฏิโลม ดลอดอุปจารยาแห่งกรรม" ดังนี้เป็นอาติ องค์ วิภธรรมเป็นส่วนหนึ่งแห่งปฏิจจสมุปบาทนั้น ชื่อ…
ในบทนี้เน้นถึงการวิเคราะห์คำว่า 'ปฏิจจสมุปบาท' ซึ่งเป็นที่ถกเถียงในทางความหมายและการอ้างอิงในพระสูตรว่าทำไมคำนี้ถึงไม่สอดคล้อง โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของเหตุผลทางเทววิทยาและการปรากฏการณ์ของกรรมในบริ
วิทยาธิรมณ์แปลงภาค ๓ ตอนที่ ๒๒๘
229
วิทยาธิรมณ์แปลงภาค ๓ ตอนที่ ๒๒๘
…ร ข้างเจ้าทั้งหลายจักพรรณนาความลักขังนั้น ข้างหน้า ความลักขังนั้นหมิในก็ย่อมเพียงแต่ความเกิดขึ้นไม่ องค์ บันฑิตทั้งหลายพรรณนาปฏิสนธบุตรนั้นไว้ให้ประเด็นด้วย นัย ๕ ประการ แม้น้อยทั้ง ๕ นี้ก็มีในก็ย่อมเพีย…
บทนี้วิเคราะห์ความหมายของปฏิสนธบุตรในแง่ของความลักขังและนัยตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ โดยอธิบายลักษณะต่างๆ ของปฏิสนธบุตรทั้ง ๔ ประการ รวมถึงการทำความเข้าใจในความหมายของสัททเทกและการใช้คำในบริบ
วิทยามิกรณ์เปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๔๘
249
วิทยามิกรณ์เปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๔๘
… อีกก็มีเป็นอเนก โดยนัย(พระบาลี) ว่า"กุฎกอวโลสาละ เมื่อภิญูเข้าสัญญาเวทนิโรธ ๑. สั นินทนา ๑๖/๕๘ ๒. องค์ ติก. ๒๐/๒๕๔
ในบทความนี้มีการพูดถึงความหมายของสงสารในบริบทของธรรมและการปฏิบัติในไตรภูมิ รวมถึงการสร้างสงสารที่มีคุณค่าและการพัฒนาทางจิตใจ ผ่านการอธิบายแนวความคิดในบาลี นอกจากนี้ยังมีการระบุประเภทต่างๆ ของสงสาร และ
วิธีมิจฉรมเปนง ตอน ๑ - หน้าที่ 258
259
วิธีมิจฉรมเปนง ตอน ๑ - หน้าที่ 258
…ให้ตั้งขึ้นเป็นไปทางวาจา ได้ชื่อว่า วิสังฆา แต่อนุญฺญาเจดนา (เจดนาในอภญฺญา) ไม่เป็นปัจจัยแห่งวิญญาณ องค์ต่อไป เพราะฉะนั้น ท่านจึงไม่ถือเอาในว่า กาย---วิสังฆารนี้ มหาภูติจั้งปัญหาหนึ่งว่า เหตุใด อภญฺญาเจด…
…ิดขึ้นในชีวิต เมื่อเข้าใจถึงความลับของอิสรังฆ 3 และความที่อภญฺญาเจดนานั้น ไม่ได้เป็นปัจจัยแห่งวิญญาณองค์ถัดไป แม้จะถือว่าเป็นกุศลและวิบาก.
วิถีธรรมกรมเปลภาค ๓ ตอนที่ ๒๖๐
261
วิถีธรรมกรมเปลภาค ๓ ตอนที่ ๒๖๐
…ต้นหาเป็นเครื่องประดับ ซึ่งแม้เป็นเหตุแห่งทุกข์ โดยว่าเป็นเหตุแห่งสุขไป ก็คือสังขารทั้ง ๑ อย่างนั้น องค์นี้ เพราะไม่รู้ในนิรันดรในมรรค จึงเป็นผู้มีความสำคัญในคติธรรม (มี พรหมโลกเป็นต้น) ซึ่งแม้ไม่เป็นที่ด…
…องต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงอภิธานศัพท์และอรรถที่เกี่ยวข้องกับการประพฤติพรหมเพื่อการไม่ตาย เป็นองค์ประกอบที่สำคัญในชีวิตมนุษย์เพื่อเข้าใจทุกข์และสุขที่มีอยู่ในสังขาร.
วิถีธรรมาธรรมเปล ภาค ๓ ตอนที่ ๒๗๓
274
วิถีธรรมาธรรมเปล ภาค ๓ ตอนที่ ๒๗๓
…งหลายที่ได้เปรียบดีแล้วในกาลก่อน (โดย) ทำ (กัลยาณกรรมมั่น) ให้เป็นที่หนัก ออกจากกาลนานแล้วปัจจุบัน (องค์) ถาน (โดย) ทำ (ถานนั้น) ให้เป็นที่หนัก พระเสกบุณกัลทั้งหลาย ปัจจุบันนี้โครตรู (โดย) ทำ (โครตรูนั้น)…
เนื้อหาทั้งหมดพูดถึงอุปนิสัยปัจจัยที่แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ อารมณ์ปัจจัย สนิทปัจจัย และอุปนิสัยปัจจัย โดยเน้นที่อารมณ์ความรู้ความเข้าใจที่เป็นหลักสำคัญในกระบวนการเป็นผู้อยู่ร่วมทางธรรม และการสร้า
วิถีธรรมรวมเปลือก ๓ ตอนที่ ๑
282
วิถีธรรมรวมเปลือก ๓ ตอนที่ ๑
… ถูกเป็นอินทรีย์ผู้อื่น แห่งสัมปุทธ์นั่นทั้งหลายและแห่งกฎตรูปทั้งหลาย" ดังนี้อีกด้วย [แก่นานปัจจัย] องค์กร ๓ (คือวิตก วิจาร ปีติ เอคคตา โสมันส โมมัส) อับจนโดยเป็นคุณสมบัติเป็นต้นทั้งปวง ยกเว้นเวนาสอง คือส…
บทความนี้สำรวจองค์ธรรมและคุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับวิญญาณและกฎตรูปในพระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นการพิจารณาองค์คุณทั้งหลายที…
วิทยามครปลอก กาด ตอนที่ 282
283
วิทยามครปลอก กาด ตอนที่ 282
…บมรรค และแห่งรูปทั้งหลาย ที่มรรครณั้นเป็นสมุฏฐานด้วย" แต่ในปัญหาอาระ กล่าวไว้ว่า "ใน ปฏิจจสมปรินิธิ องค์มรรคทั้งหลายอันเป็นวิบากอัพยากคุณเป็นปัจจัยโดย เป็นมรรคปัจจัยแห่งสัมปฏิพัทธ์ทั้งหลาย และแห่งกิฏฐารูป…
บทเรียนนี้กล่าวถึงมรรคปัจจัยแห่งธรรม ซึ่งเป็นแนวคิดที่เชื่อมโยงกันในด้านธรรมและรูป ความสัมพันธ์ระหว่างธรรมที่เกิด และดับพร้อมกันเป็นสิ่งที่สำคัญ โดยใช้คำว่า สัมปฏิพัทธ์ และวิปฏิพัทธ์ในการอธิบายหลักการ
ขันธ์ ๕ และอัตปิยองค์ในวิถีธรรม
285
ขันธ์ ๕ และอัตปิยองค์ในวิถีธรรม
…ะโยค - วิถีธรรมประกอบ ๓ ตอน ๓ - หน้าที่ 284 ดังกล่าว "ขันธ์ ๕" ที่ไม่มีรูปเป็นปัจจัยโดยเป็นอัตัปปิยองค์ซึ่งกันและกัน มหากูติ (ถืออาศ) ๕ เป็น--อัตปิยองค์ซึ่งกันและกัน นามรูปเป็น----- อัศจีปัญญึ่งกันและกัน…
…เกี่ยวกับขันธ์ ๕ ที่ไม่มีรูปเป็นปัจจัยและการสัมพันธ์กันระหว่างนามรูป, จิต และเจตสิกธรรมที่เป็นอัตปิยองค์แห่งรูปรับทานรวมทั้งมโนธาตุ และสิ่งต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดใหม่ เช่น อาหารและอินทรีย์ โดยมุ่งเน้นอธิ…
วิถีธรรมรเปลภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้า ๒๙๑
292
วิถีธรรมรเปลภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้า ๒๙๑
…ป็นต้น ชวนดิจดวงก่อนเป็นต้น เป็นปัจจัยที่ไม่ผิดกันโดย สภาวะ และไม่ผิดกันโดยกิเลสชาวนิดวงหลังเป็นต้น องค์ ปัจจัยที่ผิดกันและไม่ผิดกัน (กับผล) เป็นเหตุสำเร็จได้ ฉันใด แต่มปัจจัยที่เหมือนกันและไม่เหมือนกัน (…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัจจัยต่างๆ ในการทำให้เกิดเหตุสำเร็จ โดยเน้นการวิเคราะห์ปัจจัยที่อาจแตกต่างกันหรือเหมือนกันในลักษณะต่างๆ รวมถึงการเข้าใจถึงพื้นฐานที่มีผลต่อธรรมทั้งหลาย และความสัมพันธ์ระห
วิชาธรรมรามเปลศ 3 ตอนที่ 1
314
วิชาธรรมรามเปลศ 3 ตอนที่ 1
…มเกิดขึ้นแก่คนยอดแต่กำเนิด คนหนุาหกแต่กำเนิด คนอนมองว้า(ไม่มีมานะประสาท) แต่กำเนิด คนคะเทยแต่กำเนิด องค์ พึงทราบการกำหนด (รูปปลาบ) ใน ระหว่างปริมาณรูปอย่างสูงและรูปอย่างต่ำ (คือในระหว่างรูป ๑๐ และ ๑๑) ตาม…
เอกสารนี้กล่าวถึงความต่างและไม่ต่างของการจุติและการพิจารณาเรื่องจิตและปฏิสังขิ โดยได้รับการพัฒนาจากความรู้ด้านธรรมะ สร้างความเข้าใจในรูปแบบต่าง ๆ และการกำหนดรู้ในแง่ที่มีการเปรียบเทียบว่าจิตและปฏิสังข
วิทยาธิกรรมเปลภาค ๓ ตอนที่ ๑
315
วิทยาธิกรรมเปลภาค ๓ ตอนที่ ๑
…ขึ้นในลำดับแห่งอรฺุจิฏฐิที่มีอรรรณ ไม่เป็นมหรดิและเป็นภายนอกกิมิ นี้เป็นในพวกอรฺุจิฏฐิเท่านั้น ก่อน องค์นี้ ลงที่มาตรวรฺุจิฏฐิอธิทนมีวินิ (ครบ) ๔ มีในลำดับ แห่งอรฺุจิฏฐิที่มีบิ้นิ (คือุด็ตจากอรฺุจิฏฐิมาอร…
บทนี้กล่าวถึงหลักการของอรฺุจิฏฐิและปฏิสนธิในจิตใจ มีกิมิในลำดับแห่งอรฺุจิฏฐิแตกต่างกัน ประเภทของการปฏิสนธิที่มีทั้งภายในและภายนอก รวมถึงการมองเห็นจิตในบริบทที่แตกต่างกัน การวิเคราะห์ข้ามหมวดอารมณ์และก
ความแตกต่างในธรรม
319
ความแตกต่างในธรรม
…รา และเงา ย่อมมีเสียงเป็นต้นเป็นแน่เป็นๆ วันเสียงเป็นต้นเสีย ก็หาไปได้ไม่ ฉันใด จิตดีก็นันเหมือนกัน องค์ ในวันนี้ เพราะความเนื่องกันในสนาน (คือการสืบต่อ) ความเป็นอันเดียวกันจึงไม่มี ทั้งความต่างกันก็ไม่มี…
บทความนี้สำรวจถึงธรรมทั้งหมดซึ่งมีลักษณะเช่นเสียงสะท้อน และความเป็นหนึ่งเดียวในจิตใจ ไม่ว่ามันจะอยู่ในสถานะใด ความแตกต่างไม่อาจมีได้จริง เมื่อสิ่งต่างๆ ล้วนเกิดจากการสืบต่อและกรรมที่เชื่อมโยงกัน ความเ
ปรัชญา - วิถีธรรมรงแปลก ตอนที่ 320
321
ปรัชญา - วิถีธรรมรงแปลก ตอนที่ 320
…ว่า พิพัฒนานั้นหรืออิสรภาพ ทั้งหลาย ก็หา (ไป) ถึงที่เกิดไม่ได้ ข้ออุปไมยนี้ บันฑิตก็พึงทราบกันแล้ว องค์ ความอธิบดีพึงทราบแต่โดยวิทยา ศิลปะ และโอสถเป็นต้น ที่บุคคลประกอบเข้าไว้ในตัวเด็กแล้ว (ไป) ให้ผลในตั…
…ดานของบุคคลและการเกิดขึ้นของผลกรรมในชีวิต โดยเน้นว่าทุกสิ่งมีอิสรภาพและปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ผู้เขียนอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและการเกิดผลในลักษณะต่างๆ ว่าล้วนเกิดจากการกร…
ความหมายและการเกิดขึ้นของผลในธรรม
322
ความหมายและการเกิดขึ้นของผลในธรรม
…ีมารรเปลก ด คอต อ หน้าที่ 321 ที่เติบโตขึ้นเป็นต้น ในภาคอื่น (ภายหลัง) ก็ได้ แม้คำใดที่โจษกล่าวว่า "องค์" เมื่อผู้เสวย (ผล) ไม่ มี ผลนันจะมีแกใครเล่า ดังนี้ ขาพเจ้าจะฉลอในคำนี้ (ต่อไป) [คำกล่าวเปรื่องเรื่…
…ุกข์กับความเกิดขึ้นของผลในชีวิตที่ครอบคลุมทั้งมนุษย์และเทวดาทั้งหลาย บทความนี้อยากจะเน้นความเข้าใจในองค์ความรู้ที่จำเป็นต่อการค้นหาความหมายในชีวิตและการเติบโต.
วิจักษณ์กรรมเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑
326
วิจักษณ์กรรมเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑
…ัจจัยในการประสังอุฏฐรัฐ ได้ ในราวต่าง ๆ เช่นความอาจารไป (เยี่ยม) นรกแห่งพระมหาโม- คัลลานเถระเป็นต้น องค์ ธิติวิญญาณนี้ยังสามารถในพวกสัตว์จจาน และในพวกเปรตที่มิมีฤทธิ์มา ด้วยเหมือนกัน บุญญาณวิญญาณดำรงนั่นแ…
เนื้อหาในบทความนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับวิญญาณทั้ง 5 ในรูปภาพและปัจจตภาพ โดยเน้นที่ว่าส่วนของบุญญาณิกสังราคามีความสำคัญต่อการเป็นปัจจัยในเรื่องของวิญญาณที่เป็นกุศลวิบาก. มีการหาข้อสรุปว่า วิญญาณจะมีควา
วัฒนธรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๗
368
วัฒนธรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๗
…ญาสังฆาร อนุญาชาสังฆาร เป็นปริมตูก (คือภูมิภาค) ก็ คือ มหาภูมิ (คือ ภูมิเทวา) ก็ คือ นิรีกวา กรรมภพ องค์ กรรมภพเป็นภาวามี (ยังสัตว์ให้ไปสูพ) ทั้งปวง ก็เรียกกรรมภพ"- ก็แล้วในกรรมพี่ เจตนา ๑๓ ดวง ชื่อว่า บุ…
บทนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกรรมภพและเจตนาในวัฒนธรรมไทย โดยกล่าวถึงบุญญาสังฆาร อัญญาสังฆาร และอนุญาสังฆาร พร้อมกับการอธิบายอุปปัณฑภที่แสดงถึงการแบ่งประเภทของสถานะทางจิตและกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตของสัตว์
วิชาธรรมาภิบาล ๓: วัฏจักรและอวิชชา
385
วิชาธรรมาภิบาล ๓: วัฏจักรและอวิชชา
ประโยค - วิชาธรรมาภิบาล ๓ ตอนที่ ๓ หน้า ๓๘๔ มีความเป็นไปเนื่องด้วยปัจจัย องค์ความทั้งหลายมีลักษณะเป็นต้น ก็คงอย่างนั้น เหตุใด นั่นหนึ่ง อวิชชา มิใช่ของ มิใช่ของตน มิใช่ของตน ตน …
บทความนี้เน้นการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับวัฏจักร โดยเจาะลึกถึงความสำคัญของอวิชชาและตันหาในการพาความคิดและพฤติกรรมของบุคคลเข้าสู่การเวียนว่ายตายเกิด ซึ่งมีทั้งแง่มุมที่มืดมนและประกายแห่งควา