อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 23 / 119

…ย บัญญัติห้ามพระภิกษุสงฆ์รับ หรือหยิบสิ่งของมาขบฉันเอง โดยไม่มีผู้ประเคนให้ถูกต้องเสียก่อน เพื่อตัด อรรถกถารตนสูตร, ขุททกนิกาย สุตตนิบาต, มก. เล่ม 47 หน้า 7 118 DOU วั ฒ น ธ ร ร ม ช า ว พุ ท ธ

น้ำมนต์ถือเป็นสิ่งมงคลในงานพิธี โดยเฉพาะเมื่อได้รับพรจากพระสงฆ์ จะมีการใช้น้ำมนต์เพื่อเสริมสิริมงคลให้แก่เจ้าภาพและผู้ที่มาร่วมงาน ซึ่งมีประวัติที่เชื่อมโยงกับสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในสมัยที่ท่านได้

…มาตั้งแต่อดีตกาลครั้งสมัยพระผู้มีพระภาคเจ้ายังทรงพระชนมชีพอยู่ ดังเรื่อง ราวที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ใน อรรถกถามงคลสูตร ว่า ในอดีตกาล เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปุสส ทรงอุบัติขึ้น พระราชบุตร 3 พระอ…

การกรวดน้ำเป็นการอุทิศส่วนกุศลที่ส่งไปให้บุรพชนและสรรพสัตว์ โดยรินน้ำหลั่งเป็นเครื่องหมายแห่งเมตตา สำหรับการรับพรพระเป็นการรับความปรารถนาดีจากพระภิกษุ เมื่อได้รับพรนั้นจะนำไปสู่ความเจริญ โดยการกรวดน้ำ

…ซึ่งบางวัดอาจจะมีการทำวัตรสวดมนต์ หรือนั่งสมาธิ กฐินขันธกะ, พระวินัย มหาวรรค, มก. เล่ม 7 หน้า 193 * อรรถกถาทีฒนชสูตร, มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 20 หน้า 485 บ ท ที่ 6 ศ า ส น พิ ธี DOU 133

คำว่ากฐิน คือ กรอบไม้สำหรับขึงผ้าให้ตึง เพื่อสะดวกแก่การเย็บผ้า ทางการทอดกฐินนั้นเกิดขึ้นในระยะเวลาที่กำหนดตามพระวินัยบัญญัติของพระพุทธศาสนา เพื่อทำบุญให้กับพระสงฆ์ โดยมีพิธีกรรมที่สำคัญ เช่น การฟังพร

…าก เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก จงแสดงธรรมอันงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และ ในที่สุดจงประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถและพยัญชนะให้บริสุทธิ์บริบูรณ์ สัตว์ที่มีกิเลส น้อยบางเบามีอยู่ แต่เพราะไม่ได้ฟังธรรมจักเสื่อม ผู้รู…

บทความนี้มีการเน้นย้ำถึงหน้าที่และความรับผิดชอบที่ทุกคนต้องมีในสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักศึกษาและผู้มีบทบาทต่างๆ ในการทำงานให้ดีที่สุด สำหรับภิกษุสงฆ์ได้มีการกล่าวถึงการแสดงธรรมเพื่อประโยชน์และความสุข

… หรือวิปัสสนาธุระ หรือทั้งสองอย่างควบคู่กันไป ก็แล้วแต่ ความชอบใจของแต่ละรูปดังเช่นตัวอย่างในคัมภีร์อรรถกถาที่พระจักขุปาลเถระทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ว่า “พระเจ้าข้า ในพระศาสนานี้มีธุระที่อย่าง ?” พระบรม…

จากพุทธพจน์ที่กล่าวถึงการศึกษาในพระพุทธศาสนา ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามขั้นตอนที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ การศึกษาทางพุทธศาสนาสามารถแบ่งเป็นสองรูปแบบหลัก คือ คันถธุระ ซึ่งเน้นการเรียนรู้ทางทฤ

… จนศิษย์ของท่านต่างได้บรรลุ ธรรมเป็นพระอรหันต์ด้วยกันหมดทุกองค์ เรียบเรียงจาก “เรื่องภิกษุ 2 สหาย”, อรรถกถา ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก. เล่ม 40 หน้า 209 10 DOU แม่บท การฝึกอบรม ในพระพุทธศาสนา

…มุ่งปฏิบัติวิปัสสนาธุระจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ และสอนศิษย์จนมีการบรรลุธรรมเช่นกัน บทความนี้สอดคล้องกับอรรถกถา ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท

…ฝนตนเองตามที่กล่าวมาแล้วอย่างดีนี้จึงจะได้ชื่อว่าเป็นผู้ที่ “ถึงพร้อมด้วยอาจาระ สารีปุตตสุตตนิทเทส, อรรถกถา ขุททกนิกาย มหานิทเทส, มก. เล่ม 66 หน้า 652 นักบวชภายนอกพระพุทธศาสนา บทที่ 2 คณกโมคคัลลานสูตร DOU…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอาจาระที่ไม่ดีซึ่งรวมถึงการล่วงละเมิดทางกายและวาจา รวมถึงการกล่าวถึงโคจรและอโคจร ซึ่งเป็นแนวทางและสถานที่ที่พระภิกษุควรหลีกเลี่ยงเพื่อการปฏิบัติตนที่ดี หากมีกิจนิมนต์ก็สาม

…งออก ก็เกิดความหวาดกลัว ซมซานไปกัดทางโน้นที ทางนี้ที่ให้วุ่นวาย แต่ก็หา ทางออกไม่ได้เลย 'สิคาลชาดก, อรรถกถา ชาดก เอกนิบาต, มก. เล่มที่ 56 หน้า 593 32 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

พระภิกษุควรสำรวมระวังใจจากกิเลสที่อาจนำไปสู่อันตรายตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยใช้เรื่องราวจากสิคาลชาดกเป็นข้อเตือนใจ การไม่ระวังเสียงจากกิเลสแม้จะเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดความพินาศได้ เหมือนกับหมาจิ้งจอกท

…ยภูมิได้อีกด้วย เหมือนดัง ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคยตรัสเตือนพระภิกษุไว้ว่า เรียบเรียงจาก “สุกชาดก”, อรรถกถา ขุททกนิกาย ติกนิบาตชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 40-42 36 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

ในอดีตสมัยพระเจ้าพรหมทัต มีพญานกแขกเต้ากับลูกที่บอด ลูกนกไปหามะม่วงและไม่เชื่อฟังบิดามารดา ทำให้เกิดผลร้าย และสิ่งนี้เกิดเป็นบทเรียนว่าการไม่รู้จักประมาณในการบริโภคอาจนำไปสู่ความตายและการสูญเสียโอกาสใ

…พ็ญเพียรชำระจิตให้สะอาด ด้วยอิริยาบถเดิน คือ เดินจงกรม และอิริยาบถนั่งทำสมาธิภาวนาเช่นเดิม สุกชาดก, อรรถกถา ขุททกนิกาย ติกนิบาตชาดก, มก. เล่ม 58 ข้อ 366 หน้า 40 อบาย 4 หมายถึง ภูมิกำเนิดที่ปราศจากความเจริ…

บทนำเรื่องการฝึกธรรมของพระภิกษุมีความสำคัญในการพัฒนาจิตใจและรู้จักประมาณในโภชนะ เพื่อไม่ให้หลงติดอยู่ในอบายทั้ง 4 ซึ่งมีความก้าวหน้าทางจิตใจขึ้นอยู่กับการตื่นรู้และการจัดสรรเวลาสำหรับการทำสมาธิ เทคนิค

…ิกษุเหล่านั้นในอนาคตกาล พวกภิกษุจักเป็นสุขุมาลชาติ มีมือเท้าอันอ่อน เรียบเรียงจาก “กาติยานเถรคาถา”, อรรถกถา ขุททกนิกาย เถรคาถา, มก. เล่ม 52 หน้า 188 "กลิงครสูตร, สังยุตตนิกาย นิทานวรรค, มก. เล่ม 26 ข้อ 67…

ข้อความนี้กล่าวถึงลักษณะของการเป็นผู้ตื่นในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการไม่เห็นแก่การนอนเพื่อทำให้จิตใจผ่องใส พร้อมทั้งนำเสนอเรื่องของพระกาติยานเถระที่ประสบความสำเร็จในการค

…มุนี (สด จนฺทสโร), เรื่อง “การเว้นขาดจากบาป”, 18 เมษายน 2497 เรียบเรียงจาก เรื่องพระมหาปุสสเทวเถระ, อรรถกถา มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์, มก. เล่ม 17 หน้า 697 คตปัจจาคติกวัตร คือ วัตรของผู้ถือกรรมฐานเดินกลับไป…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสติสัมปชัญญะในทุกกิจกรรมของพระภิกษุ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส เช่น ความโกรธและความหลงมัวเมา โดยอิงจากพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ซึ่งได้ให้คติตัวอย่

…้ว พระเถระก็ยังยินดี ยังสรรเสริญการ อยู่ในเสนาสนะอันสงัด มีป่าเป็นต้น มีเรื่องย่อดังนี้ มโนรถบูรณี, อรรถกถา อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต, มก. เล่ม 33 ข้อ 274 หน้า 352 "ธุดงควัตร หมายถึง ข้อปฏิบัติของผู้สมาทาน เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญวิปัสสนาและการรักษาสติสัมปชัญญะเป็นเวลานาน อธิบายขั้นตอนการเสพเสนาสนะอันสงัดสำหรับพระภิกษุ เพื่อการฝึกฝนเพิ่มความสงบสุขและการทำสมาธิอย่างมีประสิทธิภาพ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรร

…ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ใน คุมพิยชาดก” ว่า “กามคุณนี้ชื่อว่าเป็นเหยื่อของสัตวโลก หิริสูตร, อรรถกถา อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต, มก. เล่ม 37 ข้อ 62 หน้า 212 ยถาภูตญาณทัสสนะ คือ ความรู้ความเห็นตามเป็น…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีเสนาสนะสงัดสำหรับพระภิกษุในการพิจารณาตนเองและทบทวนข้อวัตรปฏิบัติ ทั้งยังนำเสนอ 6 ขั้นตอนที่ช่วยให้ใจหยุดนิ่งและเกิดปัญญา การฝึกตามลำดับนี้ส่งผลต่อการพัฒนาจิตและการบรร

…ไปตามลำดับ 7 ขั้นตอน คือ 1. การฝึกให้เป็นผู้รู้จักธรรม เรียกว่า “ธัมมัญญู” 2. การฝึกให้เป็นผู้รู้จักอรรถ หรือเนื้อความของธรรมนั้น เรียกว่า “อัตถัญญู” 3. การฝึกให้เป็นผู้รู้จักตน หรือประเมินคุณธรรมในตนเองเ…

…พุทธศาสนา โดยแบ่งการฝึกเป็น 7 ขั้นตอนเพื่อเพิ่มพูนวิชาความรู้และคุณธรรมในตนเอง ได้แก่ การรู้จักธรรม อรรถ และคุณธรรม การรับปัจจัย การรู้จักเวลา การเข้าใจประชุมชน และการแยกแยะบุคคล การฝึกเหล่านี้มีลำดับที่ช…

…มทินนะจึงขอให้ท่านช่วยเนรมิตสระน้ำใหญ่ ท่านก็เนรมิตสระให้เกิดขึ้น ขอให้เนรมิตดอกบัว พระมหาติสสเถระ, อรรถกถา อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่ม 32 หน้า 67 สมาบัติ 8 หมายถึงรูปฌาน 4 และ อรูปฌาน 4 บทที่ 5 ขั้ …

จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าพระองค์ทรงให้ความสำคัญกับกุศลธรรมของพระภิกษุใน 3 ลักษณะ ซึ่งรวมถึงการไม่อยู่กับที่และการพัฒนาคุณธรรมให้เจริญขึ้น โดยยกตัวอย่างพระมหาติสสเถระ ที่เข้าถึงสมาบัติ 8 แต่ไม่รู้ตัวว่

…เกตการณ์มาโดยตลอด แม้ว่าท่านจะเป็นพระเสขบุคคล ก็รู้จักกาล พระอนาคามี เรียบเรียงจาก “ปฐมภัททิยสูตร”, อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน, มก. เล่ม 44 หน้า 661 เสขบุคคล คือ ผู้ที่ยังต้องศึกษาอยู่ ได้แก่พระอริยบุคคลที่…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาติสสเถระและพระลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจะมีความพยายามในการปฏิบัติ แต่ความกำหนัดในกามยังทำให้เขาหลงผิดในความคิดว่าตนบรรล

…ทางกายวาจาและ อาชีพ! ศีลจึงเป็นเครื่องควบคุมกาย และวาจา ให้เรียบร้อยดีงาม ซึ่งสำหรับพระภิกษุนั้น พระอรรถ กถาจารย์ได้รวบรวมไว้เป็น 4 ประเภท เรียกว่า “ปาริสุทธิศีล” คือ 1. ปาฏิโมกขสังวรศีล คือการเว้นจากข้อท…

บทความนี้เน้นถึงความสำคัญของการพัฒนาศรัทธาให้มั่นคงและการรักษาศีลในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะประเภทของศีลที่มีบทบาทในการควบคุมกายและวาจาของผู้ประพฤติธรรม การมีศรัทธาที่มั่นคงส่งผลให้คุณธรรมดีงามก้าวหน้าไม่

…ญู อัตตัญญู มัตตัญญู ด้วยประการฉะนี้” 6.1 คำแปล และความหมาย คำว่า “มัตตัญญู” แปลว่า รู้ประมาณ ซึ่งในอรรถกถาขยายความเพิ่มเติมไว้ว่า คือการรู้จัก ความพอดี พอควร และพอประมาณ ส่วนคำว่า “จีวร” หมายถึง ผ้า ซึ่ง…

บทนี้กล่าวถึงขั้นตอนที่ 4 ในการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่คำว่า 'มัตตัญญู' ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับสิ่งต่างๆ เช่น จีวรและบิณฑบาต ทั้งนี้ พระภิกษุควรเริ่มต้นการฝึกจากการศึกษาคำสอนและรู้จ

…ทนถวายจีวรแก่พระอานนท์เพราะความเลื่อมใส 2. เรื่องภิกษุณีกุลลนันทารับกระเทียมไม่รู้จักประมาณ รถสูตร, อรรถกถา สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค, มก. เล่ม 28 หน้า 398 134 DOU แม่บท การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

การรับปัจจัย 4 ของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและการบำเพ็ญสมณกิจ ซึ่งต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความต้องการของผู้ให้และจำนวนปัจจัยที่มี หากผู้ให้มีมาก แต่ต้องการถวายเพียงเล็กน้อย พระภิกษุควรร