อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 41 / 119

…อำนาจความดับแห่งสมุทัย บันติพึงทราบ โดยนัยดังนี้ก่อน [แก้รอยบากกฤษฎฎฐ] ส่วน (ต่อไป) นี้ เป็น (แก่) อรรถ (แห่งอัฏฐกุฎฐฎ) คำว่า ตุตสาเย สุนหาย ความว่า แห่งดับที่พระผู้มีพระ- ภาคเจ้าตรัส (ลักษณะ) ว่า โปโนพุ…

บทความนี้กล่าวถึงความมุ่งหมายและหลักการในการดับทุกข์ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่เสนอการดับทุกข์โดยอาศัยความดับแห่งสมุทัย พร้อมทั้งแนวทางการปฏิบัติเพ่อให้เกิดผลในการดับทุกข์ นอกจากนี้ยังชี้แจงถึงการปฏิบั

…สมอกัน (คือหากมีก็อตเดียวกันกับอุปปาท) ประกอบไว้ในบุพกาล (คือใช้เป็นบุพลากริยา) จึงทำความสำเร็จแห่ง อรรถได้ (คือได้ความเป็นบทความ) เช่นกับพาดนี้ว่า “อญญญญ ปฏิรูป รูป ๑ อุปปัชฺชติ อญญญญ จฺญฺญญฺญา ถํ …

…าใจถึงธรรมชาติของการเกิดขึ้นและการเกิดมาอย่างมีความหมาย โดยเชื่อมโยงกับการมีชีวิตที่เกิดจากปฏิสนธและอรรถที่เกี่ยวข้องกับการเข้าใจในธรรมทั้งหลาย

ประโยค - วิสถีมุทธบรรเลง ถลก ด ค ตอน ๑ - หน้า ที่ 234 อรรถาธิบายแห่งคำประพันธ์นี้ว่า คำว่า “ด้วยบทหนา” เป็นต้น ความว่า ความเป็นสัจจวตะ เป็นต้น ซึ่งแยกออกไปเป็…

บทความนี้วิเคราะห์คำประพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับอำนาจปัจจัยและความเป็นอยู่ของธรรมอย่างละเอียด โดยมีการแยกประเภทต่าง ๆ เช่น สัจจวตะ อนุภาพ และวิสถีถวา ที่ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในจักรวาลแ

…ว้ ซื้อธรรม (คืออาบิษ) ได้ (ถูกต้อง) ถือเอาธรรม (คือความ อธิบายแห่งบาปนี้) ได้ (ไม่ผิด) และยกเรื่องอรรถนั้นแหละอธิบาย ไปโดยบรรยายอธิบื่นอีกก็ได้ (ดังนี้) จงควรทำอรรถสงวรณาได้ อย่างเถล โดยปกติ อรรถสงวรณ…

…ธรรม ๔ ประการ คือ สติ สัตว์ ปฏิรูป และปัจจยาการ ซึ่งเป็นข้อที่หาได้ยาก และยากที่จะอธิบาย เรื่องการทำอรรถสงวรณาในปฏิจจสมุปบาทถูกนำเสนอ พร้อมกับการเน้นความสำคัญของคำสอนในการประดับ ให้เข้าใจและสามารถนำไปปฏิบ…

ประโยค - วิถีธรรมประกเปล่าก ตอน ๑ หน้าที่ 237 ประดาไปด้วยนิทยนานา (วิธี) ทั้งแนวทาง (พรรคนาคมอรรถก) ของท่านบูรพาจารย์ล้ำ ยังไม่ตาย เป็นไปอยู่ (อนาคตวันนี้) เหตุใด เพราะเหตุนี้ ข้าพเจ้าอึดอัดยืนท้งส…

ในบทนี้เป็นการกล่าวถึงแนวทางการศึกษาวิถีธรรมจากพระบูรพาจารย์ โดยเฉพาะการฟังคำสอนและการเข้าถึงความรู้ที่พระองค์เคยทำให้เห็นว่าเป็นไปได้ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงสิ่งที่คนสนใจฟังและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ก

…นดับแรก [วิจัยฉันโดยธรรม] คำว่า "โดยธรรม" คือโดยความ (แปล) แห่งบททั้งหลาย มี บทว่า อวิชชา เป็นต้น อรรถนี้อย่างไรบ้าง [อรรถแห่งอวิชชาปฐมย] [วิชาชา] (๑) อฏิกธรรมมิภิญญุติเป็นต้น ข้อวินิจฉะ แปลว่าไม่ ควรไ…

ในบทความนี้ได้มีการวิจัยเกี่ยวกับธรรมวินัยโดยมุ่งเน้นไปที่คำว่า 'อวิชชา' และ 'วิชาชา' ซึ่งมีความหมายลึกซึ้งในศาสตร์ของธรรมะ การวิเคราะห์จะแบ่งออกเป็นข้อ ๆ เพื่อชี้ให้เห็นถึงธรรมชาติที่ถูกต้องของการทำว

…ามามปัจจัยและมรรคปัจจัยทั้ง ๒ นี้ พึงทราบว่าย่อมไม่มี ในวิปฏิญาณ และอเหตุจุ่งหลาย [[แก้สัมปฏิพัทธ์] อรรถธรรมทั้งหลาย ผู้อุดหนุนโดยความเป็นธรรมประกอบกัน กล่าวคือวัสดุเดียวกันมีอรามณ์เดียวกัน และเกิดด้วยกัน…

… โดยใช้คำว่า สัมปฏิพัทธ์ และวิปฏิพัทธ์ในการอธิบายหลักการที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ยังแยกประเภทของปัจจัยในอรรถธรรม และรูปธรรม รวมถึงคำนิยามที่เชื่อมโยงกับการเกิด และดับของธรรมต่างๆ ที่มีผลต่อกัน โดยสามารถศึกษาเ…

…ี ซึ่งอะไร ? ตอบว่า— ซึ่งอัตตา สิ่งเป็นเหตุกล่าวเป็นเหตุอัตวามั้งชื่อว่าอัตตา คือนิยามว่า อัตตา อีกอรรถหนึ่ง บุคคลทั้งหลาย ย่อมเอาแต่คำว่านั้น อัตตา เท่านั้นเอง ว่าเป็นอัตตา เพราะสิ่งนั้น (เป็นเหตุ) เหตุ…

บทความนี้อธิบายความหมายของอัตวาทูปทานและอุปาทานในบริบทของอัตตา เริ่มจากนิยามและมุมมองต่าง ๆ ของอัตตา ว่ามีการแปลในเรื่องของเหตุผลและการกล่าวถึงสิ่งต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับอัตตา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความหมาย

…าในบุรกรรมภาพเป็นภาพ ธรรม ๕ ประการกล่าวไว้ ใน บุรกรรมภาพ ย่อมเป็นปัจจัยแห่งปฏิสุขในบุรกรรมภาพนั่น" อรรถ (แหล่งนี้นั้น) พังทราบดังว่า ในบทเหล่านั้น บทว่า “ในบุรกรรมภาพ” คือในบุรกรรมภาพที่มีมาก่อน หมายความ…

ในบทนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในธรรม โดยเฉพาะในบริบทของอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ในการเข้าใจธรรมะและการดำเนินชีวิต โดยอ้างอิงถึงคาถาสังเขปที่เกี่ยวข้องกับบุรกรรมภาพที่เป็นปัจจัยต่อการเกิดผลใ

…าพนี้เป็นเวทนา ธรรม ๕ ประกาศดังกล่าวนี้ มีในอุปปติทุกภาพนี้ เพราะกรรมที่ทำไว้ใน ภพก่อนเป็นปัจจัย”" อรรถ (แห่งบัสนี้น) พึงทราบดังนี้ว่า ในคำนั้น คำว่า "ปฏิสนธิเป็นวิญญาณ" หมายความว่า สิ่งใดท่านเรียกว่าปฏิ…

บทความนี้ว่าด้วยความอ่อนแอที่ถือว่าเป็นอุปาทานที่เกิดจากการเข้าถึงตัวตน อธิบายถึงการมีอยู่ของวิญญาณในปัจจุบัน รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับผลกรรมที่ทำในภพก่อนและการมีประสบการณ์ในปัจจุบันนี้, ความหมายของวิ

…รากฎออกมา) ก็แปลว่า” ดั่งนี้ พระผู้ มีพระภาคเจ้าสละหมายเอาความที่ปฏิจจสมุปบาทนั้นเป็นธรรมลิกทั้งโดย อรรถ (คือผล) ทั้งโดยธรรม (คือเหตุ) ทั้งโดยการแสดง ทั้งโดย ปฏิวัติ เหตุนี้น ภาวะนั้น บันฑิตพิ้งทราบแม้โดย…

บทที่ 397 ของการศึกษาวิธีการทำความปรารถนาในน้ำดื่มนั้น แสดงให้เห็นถึงแนวคิดที่ซับซ้อนของการมีและการเป็น โดยใช้ความคิดในบริบทของอุปาทานและการเข้าถึงธรรมะที่มีความลึกซึ้ง ความเข้าใจในความหมายของ 'กุศลอา

ประโยค - วิถีธรรมรวมเป็น 3 ภาค คำตอบ 1 - หน้าที่ 398 ปัจจัยคือ ฯ ฯ ฯ อรรถคือความสิ่งขงเกิดขึ้นเป็นไปพร้อมเพราะ ปัจจัยคือวิชา (ล้วน) เป็นธรรมลึก... เหตุนี้ ภาวะนี้จึงชื่อว่า …

เนื้อหานี้ อธิบายถึงความลึกซึ้งของวิชาความรู้ ซึ่งนำเสนอว่าปัจจัยและอรรถสัมพันธ์ซึ่งกันและกันในการใช้ชีวิตและปฏิบัติธรรม โดยมีการยกตัวอย่างการแสดงปฏิสุขุมานถึงความพอใจและกา…

…าลิกเพราะหยึงได้เกลา เหตุนี้น ภาวะนี้ชื่อว่าลิกโดยปฏิโลม นี่ยังว่านั้นแล เหตุใด ในปฏิญฺชุมทธรรมนี้ อรรถคือ ความไม่รู้ ความไม่เห็น ความไม่แทงตลอดด้วยดีซึ่งจะ๚ อแห่งอิทธิพล กลีก อรรถคือความรุ่งแจ้ง ความพ…

เนื้อหานี้นำเสนอการรับรู้และการวิเคราะห์ธรรมอิทธิพลในวิญญาณ โดยการใช้ลิกและปฏิโลมในการแสดงธรรมเพื่อเข้าใจความจริงของความไม่รู้และความไม่เห็น ความว่างเปล่า พร้อมการอธิบายเกี่ยวกับความรุ่งแจ้งและการแย่ง

…ี่ 400 ความไม่จบวาย (คือไม่มีความคิด) ความไม่เคลื่อนไหวไป (แต่) ปราศจากปฏิสนธิใด แห่งวิญญาณ กสิลิก อรรถคือความเกิดขึ้นพร้อม กัน ความแตกกัน ความแตกกันไม่ได้ ความน้อมไปได้ ความสาย ได้ แห่งนามรูป กสิลิก อรร…

บทนี้สำรวจความไม่จบวายและการเกิดขึ้นของวิญญาณในวิถีมธรรมนาระเภท ข คตอน ๓ โดยกล่าวถึงความแตกต่างของนามรูปและความต้องกันเข้าอย่างละเอียด รวมถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับความเป็นสุขและทุกข์ ความอดทน และความปร

…ก่ความปรารถน แห่งสาธุชน ดังนี้ ๑. คุณณุราษฎ์ ในเขาก็เป็นกุศลจิต. ท่านผู้ซึ่งบอกเจออรรรว่า ในบาสและ อรรถกาถังหลายสิบปะชะนี้ไว้ต่าง ๆ กัน ท่านชอบในปัจจจะว่า 'กุศลคุณะ' ๒. ที่ มห. ๑๑/๕๕ ๓. ปะระเขพิมไลเป็น …

ในตอนนี้กล่าวถึงความลึกซึ้งของธรรมและความเข้าใจที่ยากลำบากในธรรมะ โดยอ้างอิงคำของพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เป็นผู้มีสติและเข้าใจความจริง ตรวจสอบความหมายของธรรมในชีวิตและการทำเพื

…าวไว้ (ดัง) รูป อธิบายอนาคตปัจจุบัน อนุปจน์ ขนภิญจ- ..รูปที่เป็นอดีตอนาคตและปัจจุบันนี้ไม่เที่ยง โดยอรรถคือสิ้นไป- ดังนี้ เพราะเหตุนัน ภิญจน์นี้จึงสัมมะนะว่า "รูปไม่ได้เป็นอัตตะเกิดในภัต ไป แม็รูปนันก็สิ้…

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์รูปและความไม่เที่ยงตามหลักพระพุทธศาสนา โดยแสดงให้เห็นว่ารูปไม่สามารถเป็นอัตตาได้ เน้นการสังเคราะห์ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายและรูปทั้งภายในและภายนอก รวมถึงอธิบายถึงรูปในอดี

…ริยาทนโต โดยคุมความดีไว้ได้ [กลาปฏิ-โดยเป็นกาลป] ใน ๗ ข้อนั้น ข้อว่า "กลาปฏิ-โดยเป็นกาลป" (พึงทราบ อรรถาธิบายดังนี้) ธรรมทั้งหลายมีสภะเป็นที่ ๕ (ชื่อกลาป) พิจารณาโดยกลาปออย่างไร ? ภิกขุในพระธรรมวินัยนี้ …

ข้อความในหน้าที่ 92 ของวิสุทธิมรรคเปลนี้กล่าวถึงธรรมาภูมิมีความสำคัญและการพิจารณาธรรมตามความเป็นจริง เช่น ความไม่เที่ยง ความทุกข์ และความอนัตตา ซึ่งเป็นพื้นฐานในการศึกษาพระธรรมวินัย การมองเห็นธรรมในแง

ประโยค - วิชาภัทรแปลภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ) - หน้าที่ 112 [อรรถาธิบายวิษณุวลปกิณกะ] [โอวาท] ในอุปิสตา ส ๑๐ นั้น ข้อว่า โอกาส ได้แก่ วิสณุวลก (แสงสว่างในวิสานา หร…

บทความนี้นำเสนออรรถาธิบายวิษณุวลปกิณกะในส่วนของโอวาทที่อ้างถึงการเกิดโอกาสและแสงสว่างในวิสานา โดยการกล่าวถึงความบริสุทธ…

…นั้นไว้ ปัญญาในการพิจารณาอารมณ์แล้วความเห็น (แต่) ความแตกดับ ชื่อว่า วิปุสนาญ ดังนี้ [อธิบายยาบาลี] อรรถาธิบายในบทสั้นนี้ พึงทราบบดังนี้คำว่า "อารมุนฺม" ปฏิสงฺขา-พิจารณาอารมณ์" ความว่า พิจารณาแล้ว คือรู้…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาวิสนาม ซึ่งคือการเห็นแจ้งและการพิจารณาอารมณ์ที่นำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งในชีวิต ในการพิจารณาอารมณ์และการฝึกปัญญา ช่วยในการหลีกเลี่ยงความแตกดับและการเสื่อมของจิตใจ โ

…ัตตาแล้วออกโดยความเป็นอนัตตา ... โดยความ ไม่เที่ยง ... โดยความเป็นทุกข์ [อธิบายความแจ้งตามติ] อรรถาธิบายแห่งมติกนี้ว่าไง ? พระโยคาวาจารงรูปใน พระศาสนานี้ ที่แรกยึด ( คือ เริ่มวิสานา ) ในสังขารภายใ…

บทความนี้ว่าด้วยการพิจารณาอรูป วิญญาณ และอนิจจโต ซึ่งเป็นแนวทางในการปล่อยวางจากความยึดมั่นในทุกข์และอนัตตา ผ่านการเข้าใจหลักการทางจิตวิญญาณที่สำคัญในพระศาสนา สิ่งที่ได้จากการพิจารณานี้คือ ความไม่เที่ย