อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 83 / 119

…:- ทานวัตถุ ๑๐ เหล่านี้ คือ ข้าว น้ำ ผ้า ยาน ดอกไม้ ของหอม ของลูบไล้ ที่นอน ที่พัก เครื่องประทิป. อรรถกถาอวุธสูตรในคติยวรรธ ติกบำท อติฏิตตคตวว่า "บรรดาบเหล่านี้ บทว่า อนุญ ได้แก่ ของเลี้ยง ของกิน ทุกอย…

…่น การที่คนฉลาดมักจะรับผลประโยชน์จากการทาน และความสำคัญของการเลือกทานให้เหมาะสม โดยเนื้อหาอ้างอิงจากอรรถกถาอวุธสูตร

…สมและแดดเป็นต้น. บทว่า ปกิยปุย ได้แก่ เครื่องอุปกรณ์แก่ประทิยมมีเรือน (คือตัว) ประทิยมเป็นต้น." [ข] อรรถกาถ-นาคำสั่งอุทฺในขัณฑวรรว่า "มทวา อนุทฺ ได้แก่ ของเคี้ยวและของกิน. บทว่า ปาน ได้แก่ ของลิ้มกกอง. บท…

เอกสารนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับคำศัพท์ในมังคลัตถ์เล่ม ๑ รวมถึงการทำความเข้าใจคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับจัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับชีวิตประจำวัน เช่น อาหาร เครื่องใช้ และสถานที่อาศัย โดยเน้นการใช้ชีวิตที่มีคุณค

…คือยานมีรองเท้าเป็นต้น. ก็ต้องอาศํพท์ในบทว่า อุปหนาทิ นี้สงเคราะห์คํานามหนามและอวเสนต้นเข้า ด้วย พระอรรถกถาจารย์ กล่าวว่าระตปาหุ เพรำทำรียาวา ถึงจึงว่าเป็นเหตุให้สำเร็จการเดินทาง เพราะเป็นเครื่องป้องกันทุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับมังคลัตถทีปนิสมะ อธิบายถึงการเดินทางที่มีการใช้รองเท้าและการป้องกันจากสภาพอากาศ เช่น ฝนและแดด โดยอาศัยอุปกรณ์ที่เหมาะสมสำหรับการส่องแสง เนื้อหาได้กล่าวถึงความสำคัญของน้ำมันและอุปกรณ์ต่

ประโยค๙- มังคลัตถเวนนี้แปล เล่ม ๑- หน้า ๑๑ ฉัพพาควาสูตร มาในฤดูวรรคแห่งปฐมฌานาสงักนิบาล [๒] อรรถกาถาฯว่าว่า "ว่าดับ อพุทธสมุนาฏตา แปลว่า ประกอบด้วยองค์คุณ ๖ ท่านชื่อวาทิตธา. หลายบ่าวว่า ปุพเพาว ทา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตีความฉัพพาควาสูตร มีการอธิบายเกี่ยวกับองค์คุณ ๖ และการให้ทานที่นำไปสู่การบรรลุเจตนา การวิเคราะห์คำต่างๆ และความสำคัญของการให้ในทางพระพุทธศาสนา แสดงถึงความเชื่อในศาสนาและการปฏิบัติอ

[๑๙] อรรถกถา โกณฑ์กล่าวดูว่า "บรรดาบาล่านํ้าขอว่า ปฏิปทาเทส ความว่า เลี้ยงดูด้วยมินฑบาท, อธิบายว่า ได้ด้วยมิน…

เนื้อหาเกี่ยวกับอรรถกถาโกณฑ์ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการถวายมินฑบาทและผลของการทำทานในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างพระผู้มีพ…

…ว่า ถวาย ข้าว แก่ พระ สังฆ สัม พุทธ เจ้า เป็น ประ มูบาน ดังนี้. [๒] ก็ ใน ทักษิณ วิ่ง คุตตร ใน จุด อรรถ อุป นิ สั ข์ พระ ผู้มี พระ อภ ค ต สาน ไว้ ๒๑ อย่าง. เก็บ รวบ ถาน ๒๑ อย่าง เห ล่า นั้น ทาน ใด บุ คคล…

บทความนี้กล่าวถึงการถวายอาหารและผลบุญที่ได้จากการทำบุญให้แก่พระสงฆ์ โดยเฉพาะการถวายข้าวที่มีผลมากกว่าการถวายอาหารประเภทอื่น โดยมีการระบุถึงจำนวนและชนิดของอาหารที่ถวาย นอกจากนี้ยังพูดถึงการทำบุญด้วยการ

…ะสุดา ผู้ดำเนินหาไม่อายแล้ว ผู้กลุ่มที่ ยอมรับดี." สีห์สูตร ในสมบูรณ์ทั้ง ๔ ฉบ. [๒๔] ท่านกล่าวไว้ในอรรถถกะอัญญากษัตริย์ว่า 'คำว่า สีโห เสนาบดี ได้แก่พระชาฤษ์พระมารชาญมีพระนามอย่างนั้น ผู้เป็นนายทัพ. แท้จ…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดทางการเมืองและแนวความคิดเกี่ยวกับการให้ทานจากอรรถถกะสีห์สูตร โดยเฉพาะการเลือกผู้นำที่มีความสามารถในการยึดเหนี่ยวใจประชาชนและการให้ทานที่มีความสำคัญใน…

ประโยค ๕ – มังคลัตถีทฺปิเปลน ๓ หน้า ๒๘ นั่นให้ เพราะความโลกนัครอบงำไม่ได้ พระอรรถกถาจารย์กล่าวว่า โย ฤ ดังนี้เป็นต้น เพื่อแสดงคำทั้งสองนั้น คือ น ทาส น สภโย โดยนั้นอันค่อยตาม และโดย…

…รอธิบายถึง 3 ประเภท ได้แก่ ทาสแห่งทาน, สหายแห่งทาน และนายแห่งทาน ซึ่งมีความหมายและความสำคัญต่างกันในอรรถกถา โดยเฉพาะการทำความเข้าใจถึงคำว่า 'ทาน' โดยอ้างอิงถึงข้าวและน้ำเป็นตัวอย่าง และการที่คนหนึ่งจะสามา…

…ราะไป คือ เที่ยว ร่วมกัน ภาวะแห่งผู้เที่ยวไปร่วมกันนั้นชื่อ สหายทาน คือเป็นไป ด้วยกัน เหตุนี้น่ะ พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า 'สหทวี เอกวิภาคว่า อทิสสุต' คำอย่างหนึ่ง นาว่า อิสสุต ได้แก่ ผู้นครเครื่องผูกคือ ตันห…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้และคุณธรรมในฐานะทายกและทานบดีในมังคีดกติกา มุ่งให้ผู้อ่านเข้าใจถึงการสร้างสรรค์ความดีผ่านการให้และการบริจาคในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงสถานะและความสำคัญของการเป็นผู้ให้ที่มีใจบริส

…้งหมดหลาย ทาน ๒ อย่างเหล่านี้แล ภิกษุ ทั้งหลาย บรรทามน ๒ อย่างนี้ ธรรมทานเป็นเอก." ทานสูตร จบ. [๒๘] อรรถดาฯทานสูตรนั้นว่า "ทานวัตถุ ด้วยสามารถเป็น ของอัญบุคคลจึงให้ ชื่อว่าทาน นั่นเป็นชื่อแห่งไตรธรรม. อีก…

บทนี้นำเสนอความหมายและประเภทของทานในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทคือ ธรรมทานและอามิสทาน ตามคำสอนที่ปรากฏในบทต่างๆ ทานทั้งสองประเภทมีความสำคัญที่แตกต่างกัน แต่ทั้งคู่มีจุดมุ่งหมายเพื่อการบริจาคแ

…ุโววายเฉพาะ บรรพชิตผู้มีศีล, พราหมณ์ ยุญฯเต็ม , ฯลฯ มีผลมากกว่า แล้วนี่ คานิสงฆาเท่า ดั่งนี้. [๓๔] อรรถกถา(นาย)ทันทสุดว่า "ทานยั่งยืน คือ นิจจัด ทั่งหลาย ชื่อจิฏฐนา ในสูตรนั้น. ยุญอย่างใดอย่างหนึ่ง แม้นก…

เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงพระเจ้าโลกลามและอุปทานของพระเถรต่างๆ ที่ได้มีการนำเสนอในคัมภีร์มาหก โดยมีการสรุปเกี่ยวกับความสำคัญของการให้ทานในพระพุทธศาสนา และเจตคติที่ควรมีต่อการให้ โดยยกตัวอย่างจากเหตุการณ

…ามวรรคว่า "อมิสถาน อลอดามตามที กล่าวแล้ว ชื่อธรรมทั้งปวง. บทว่า ธรรมทาน ได้แก้ การแสดง ธรรม." [๔๓] อรรถถากรรมบว่า "ก็แม้บาปบุคคลพึงอวลิจเรส่น กับปลิวล่วงแต่พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอิณาสพ ทั้ง…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับธรรมทานซึ่งถูกยกย่องให้เป็นสิ่งที่มีคุณค่ามากที่สุดในบรรดา...เสนอว่า ความดีที่เกิดจากการถวายธรรมทานจะแสดงถึงความเป็นผู้มีอุปการะที่แท้จริง และการฟังธรรมที่ถูกต้องจะนำมาซึ

…สุขพุทธธ ธมฺมธ ชินาติ." ภิฏฺฐากถาวรรว่า "ปีติและปราโมชึอันสัทธรรมสังสมขึ้น ชื่อว่าสะระธรรม." [๔๕] อรรถกถาธรรมบทธว่า "อนึ่ง แม้ว่าความยินดีในบุญ ความยินดีในศรี ความยินดีประเทบทเป็น อนก ต่างด้วยความยินดีใ…

เนื้อหาสำรวจโพธิปักขิยธรรม 13 ประการและความยินดีในธรรม ศึกษาถึงความสำคัญและคุณประโยชน์ของธรรมที่นำไปสู่ความสุขและการสิ้นตนหาเป็นพระอรหันต์ ในเนื้อหากล่าวถึงการยินดีในบุญและความประเสริฐของความยินดีในธร

…น พึงตั้งธรรม ๕ ข้อเหล่านี้ไว้ในคนแล้วจึงจะแสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่น ฉะนั้นแล้ว" อุทายนสูตร จบ. [๔๕] อรรถกถาอุทายนสูตรนั้นว่า "เทวา อนุปุพพีก็ ความว่า พระธรรมกถิก็ยังจิตให้ตั้งไว้ว่า "เราจักกล่าวเทศนา อนุป…

บทนี้แสดงให้เห็นถึงการเตรียมการแสดงธรรมแก่ผู้ฟัง การตั้งธรรม ๕ ข้อเป็นสิ่งสำคัญ และการต้องมีจิตใจที่มั่นคง การแสดงธรรมต้องมีความเข้าใจและไม่กระทบตนเองหรือผู้อื่น พระธรรมกถิก็จะแสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่น โ

ประโยคส- มังคีลากับนี้นั้นเปนแปล เล่ม ๓ - หน้าที่ ๕๕ [๔๕๕] อรรถถถกสูตรและปัญจมสูตรนั้น ในปัญจณิวาท องคุตตรนิกายว่า "บทว่า สทุมนุมสูติ ได้แก่ ธรรม์ อธิบายว่า ศาสนา.…

เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงอรรถถถกสูตรและปัญจมสูตร พร้อมอธิบายความหมายของบทต่างๆ เช่น 'สทุมนุมสูติ' และ 'อนุตตรานาย' ว่ามีความสำคัญ…

ประโยค- มันังคตานนี้บันทึก 3 หน้า ที่ 59 ถากว่าด้วยการประพฤติธรรม* [๕๕] พระอรรถกถาจักกล่าวไว้ในอรรถกถาแห่งมงคลสูตร นี้ว่า "การประพฤติสุกธรรมบง ๑๑ ประการ ชื่อว่าธรรมจริงา." วรรณนแห…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการประพฤติธรรม ซึ่งถือเป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา อรรถกถาว่าด้วยมงคลสูตรเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความประพฤติธรรม โดยแบ่งออกเป็น 11 ประการและใช้คำว่า 'ธรรมจริงา'…

…ีอะไรเป็นเหตุ ? เพราะ เหตุว่าบุคคลนั้นเป็นผู้ปกติประพฤติดีธรรม ประพฤติชอบอย่างนี้แหละ." พระบาล จบ. [อรรถกถา] [๕๖] นี้อธิบายในอรรถกถาทุกนิมิต องค์อุตตรนิกายว่า "บท ว่ า ชมภูริสมจริยเหตุ คือ มีความประพฤติด…

…ะพฤติดดีที่เป็นสาเหตุให้บุคคลบรรลุญาณศักดิ์สิทธิ์ที่เกิดจากการหลุดพ้นจากอาสะ โดยยกตัวอย่างคำอธิบายในอรรถกถาเพื่อให้เข้าใจการประพฤติดีที่เป็นปัจจัยสำคัญในการเข้าถึงปัญญาวิมุตติ.

…ันนั้น เพราะเหตุนี้ ชื่อว่าสีรยา จะเรียกว่าสีรยา ความปกติ สมอันนั้น เพราะเหตุนี้ ชื่อว่าสีรยา [๕๕] อรรถกถาจุฬาฏิบาปในอรรถติมรรครหัสแห่งภู- ปัญญาสังคะ และอรรถกถากฤษฏกตฤตกในอรรถกฤษตกบาต อังคุตตร- นิกายว่า …

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์บทประพันธ์ในวรรณคดี รวมถึงการอ้างอิงถึงความคิดเห็นในอรรถกถาที่แตกต่างกันเกี่ยวกับความประพฤติที่ดีงามหรือสีรยา โดยอธิบายว่าการทำความดีมีความสำคัญต่อการอยู่ร่…

… เพราะเป็นผู้มีความเอ็นดูผันนั้นเอง. บทว่า วิทริ คือ ยอมยังอดภาพให้เป็นไป ได้แก่ เลื่องอดภาพ." [๒๕] อรรถกาถาสายอยุสดุวว่า “ข้อว่าอนุต ปรสุว ก็ ทรัพย์ของบุคคลอื่น อย่างใดอย่างหนึ่ง. บทว่า ปรัตตุตฺปรฺรณ คือ…

ศาสตราวุธวรรณได้วิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น ลูซี่, ทายปูนโน, และอื่นๆ โดยเนื้อหาชี้ให้เห็นถึงความเป็นมิตรและการช่วยเหลือของผู้มีมิตตะ ข้อมูลเกี่ยวกับการอนุเคราะห์สรรสัตว์และการรักษาความเป็นอยู่ขอ

…ื่อจะทำลายหมู่ชนที่พระผู้พระภาคตรัสว่า 'อุมุร' ซึ่งเป็นผู้มีเรื่องที่คนฟังคำในสำนัก(ของเขา)." [๔๕] อรรถกถาดูพัทธิบาโภปมสูตรเป็นต้นว่า "หลายบทว่า ภิณฺนาวา สนฺธนา ความว่า เมื่อชนะ ๒ ฝ่ายผู้เป็นมิตรกัน หรือ…

บทนี้อธิบายว่าวรรณกรรมมีการใช้คำที่เฉพาะเจาะจงในบริบทต่างๆ เช่น การอยู่ในสภา การรวมกลุ่ม และการอ้างอิงถึงการถามอย่างเป็นทางการ บทความยังกล่าวถึงบทบาทของผู้เป็นพยานและคำถามที่เกิดขึ้นในสังคม รวมถึงการศ