อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 84 / 119

…หลายให้เป็นผู้สมาคิณ ซึ่งเป็นอาจาแสดงคุณของความสามัคคีอย่างดีอา หากกล่าวตรงกันข้ามก็นั่นไม่." [50] อรรถกถาสำนวนสุดๆ และนักเขียนปัจจุบันว่า "คำว่า ๑. ป. สุ. ๒/๔๕๖๗. องฺ. ๕๕๙.

บทความนี้สำรวจความสำคัญของความสามัคคีในสังคมตามหลักพุทธศาสนา โดยเน้นบทบาทของธรรมาจาริสมาริบุคคลในการสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่นและการพัฒนาอารมณ์ร่วมในกลุ่ม อธิบายถึงลักษณะและความจำเป็นของการมีความส

…าธิ คำทั้งหลาย มีคำว่า อรุททุก เป็นต้นเหล่านั้นทั้งหมด เป็นไว้พจน์ของวาจามึโทษ ด้วยประกาศนี้" [๒๐] อรรถกถาแห่งสูตรฯ มีจฑาธิปิโตปมสูตรเป็นต้น ว่า " โทษ ท่านกล่าวว่า เเพ ในบท เนวา ดังนี้ ว่า คำว่า อ. ป ส ส…

…ุคคลอื่นถูกนำเสนอ การระวังการใช้คำและการพูดสื่อว่าอาจเป็นการป้องกันโทษได้ ผู้เขียนยังมีการอ้างอิงถึงอรรถกถาและตัวอย่างของบทควรมีในเนื้อหาเพื่อสนับสนุนคำกล่าวของตน เช่น กรณีวาจาที่ทำให้เกิดความขัดใจ ไม่เหม…

…อความอย่างนี้ การกล่าวของพระธรรมกถีก็นั้นแควร กล่าว อนุญาตสุญฺทิฏฐิ คือ หาว่าสฺุประโยชน์ไม่." [๒๓] อรรถกถาจูฬฑีดิโปปมสูตรเป็นต้นว่า "บุคคลอึ่งว่า กลาวที่ เพราะอรรถว่า ย่อมกล่าวในกล, อธิบายว่า "บุคคลนั้นก…

…ารกล่าวคำในทางพระธรรม โดยเน้นว่าการกล่าวคำมาก ๆ สามารถที่จะทำให้ผู้อื่นรู้ได้ถึงความจริง มีการพูดถึงอรรถกถา จูฬฑีดิโปปมสูตร และการปฏิบัติของผู้ที่มีวาจาอันมีหลักฐาน พร้อมทั้งการพิจารณาความเหมาะสมในการกล่า…

… ว่านิสยัติโมว่า ธรรมาจารสมาจารบุคคล หายากอ้อมจากหนึ่งแล้ว ไปกล่าวเสีย อีกอย่างหนึ่งไม่" [*๒๕*] อรรถถถายภรษฎสูตรว่า "บอกว่า อภิญญา ติ คือ มี ปกติแพงลิ้นกนตะของบุคคลอันนี้หลาย" อรรถถถายสยมสูตรว่า "…

บทความนี้เน้นการสำรวจคำว่า 'อภิญญา' ที่มาจากตำราในพระพุทธศาสนา ถ่ายทอดความหมายโดยใช้สุนทรพจน์จากอรรถถถายภรษฎสูตรและอรรถถถายสยมสูตร ผ่านการแสดงความเห็นในทัศนคติที่แตกต่างและการพิจารณาเกี่ยวกับคุณลักษณะ…

ประก่อย๙ - มังคลดึกานนี้สเกลเล่ม ๓ หน้า๗๕ [๒๕] อรรถถาถายภวสูตรว่า "บทว่า พยาบุหนูจิตตา คือ ผู้มีจิตพิสดุ เพราะการเสียซึ่งความเป็นปกติจิตติ เพราะไปตาม ล…

เนื้อหานี้สำรวจคำสอนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับจิตและการเข้าใจความสุขที่ปราศจากเวร โดยอรรถถาถายในปฏิสัมนามรรได้อภิปรายว่า ผู้มีจิตพิสดุจะขาดความเป็นปกติและสูญเสียสุขในใจได้อย่างไร คำว่า อเวร…

คำว่า สุขี อุตตาน ปริทานนฺ." [๒๖] นัยอันมาแล้วในอรรถกถาสัลลักษณ์ว่า "ความคิดเห็น คือมาม อันวิญญาณสนสนธิแล้วองค์บุคคลนั้นมีอยู่ เหตุนันบูค นนั้น ชื่อว่…

ในอรรถกถาสัลลักษณ์เสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเชื่อและผลของกรรมที่ผู้คนมีให้ โดยกล่าวถึงบุคคลที่มีความเห็นและผล…

…ว่า "ธรรม kuwata สัตว์ผิฏฐิแล้วอุบัติขึ้น (อีก) ย่อมไม่มี ด้วย บทว่า นฤก ดิฏฐา โอปปาติกะ ดังนี้." อรรถกถาว่า ทิฏฐิปานิทัสส ในกินเจปฏิกูลว่า "สองงว่า สมมุตุกฎา สมมุติปฏิุ่นาม มีความว่า สมณะและพรหมณัสตั้…

เอกสารถูกศึกษาเกี่ยวกับมังคีละกติปนิเปล ซึ่งเน้นความสำคัญของการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้องในชีวิต เพื่อให้ถึงธรรมสูงสุด ความใช้ชีวิตในมรรคา ส่วนที่กล่าวถึงอริยสัจและความเข้าใจในธรรมที่สอดคล้องกับคำสอนของพระ

…นกองเก็บไว้ในท่ามกลางเรือน เพื่อ ประโยชน์แก่การใช้สอย, คุณหญิงเหล่านี้นั้น ชื่อว่า คุณหญิงมหากาล. อรรถกถาสายยกสูตรว่า "คำว่า สหพุทธ อุปชุชยุ่ง คือ พึงนำถึงซึ่งความเป็นเพื่อน. สองบว่า พุทธกฤษณัง เทวน ฉ…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเรื่องกุศลกรรมในศาสนาพุทธ โดยกล่าวถึงการจัดเก็บกุศลกรรมในเรือนเพื่อประโยชน์ และอรรถกถาที่อธิบายถึงความเกี่ยวของระหว่างเทวดากับพุทธ ผ่านการตีความคำสอนที่สำคัญในพระไตรปิฎก เช่น ความเป็น…

…ร้ายไม่ผู้อื่น เป็นปัจจัย. บทว่า อุปสมุชฌ ได้แก้ บรรลุ คือ ให้ถึงพร้อมแล้ว." [เทวโลก ๒ ชั้น] [อธ] อรรถกถาเลยยสูตรว่า "พระผู้มีพระภาคทรงแสดง ความสิ้นอาสะแล้ แล้วทรงนำให้จบลงด้วยธรรมอันเป็นยอด คือ พระอรหั…

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวกับเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดง โดยอธิบายถึงความสำคัญและลักษณะของสมาธิและปัญญา ที่พึงรับรู้ได้ด้วยตนเอง เกี่ยวกับการบรรลุในแนวทางธรรมม

…ปิพพิพาดหลาย ผลเป็นพาหิรปิฏกได้ ประพฤดูกันมาแล้ว เพราะเหตุนี้ พระผู้พระภาคไม่ทรงแสดงไว้ในสูตรนี้." อรรถกถา จบ [๗๐] ก็ภาสเลยกสูตรว่า "วิร ศัพท์ มี โกฏฐาสศัพท์เป็น เนื้อความ เหมือน วิร ศัพท์ในประโยคทั้งหล…

เนื้อหาอธิบายความบังเกิดของเทวดาในเทวโลก ๒ ชั้น ผ่านกรรมบถ ๑๐ ประการ โดยพระผู้พระภาคทรงแสดงถึงความสำคัญของศีลและการบริหารกสิณในการเจริญฌาน และผลที่เกิดขึ้นกับบุคคลที่มีศีลที่ดี ในการที่จะบังเกิดในชั้น

…ความเป็นสัตว์มีชีวิต บุคคล จะรู้ได้ว่าจะเป็นพวกวนะ ก็ด้วยการสันนิษฐานศพนั้น และ เพราะเหตุั้น พระอรรถกถาจัไม่ทำให้เป็นศพที่สมบูรณ์ จึงได้กล่าวเนื้อความใน อรรถถาถด้วยสามารถเป็นพวกวนะ เพื่อจะสดงข้อความ…

…ะในมังคลัตถังคัน พร้อมกับการนำเสนอแนวความคิดเกี่ยวกับความต่างและความคล้ายของทรัพย์ในเชิงการศึกษา พระอรรถกถายังเน้นว่า ทรัพย์เสมอกันนั้นควรเข้าใจโดยอาศัยหลักธรรมต่าง ๆ ที่ช่วยในการบำบัดทุกข์และปัญหาชีวิต.

…้แฉ องค์ ฯลฯุ สำเร็จเนื้อความอย่างนี้แฉ." [๒๑] ขณ ที่เนื่องกันเหล่านั้นทั้งหมด ชื่อว่า ญาติ ด้วยอรรถว่า พึงรู้กัน เหตุนี้นน ในอรรถกถาท่านจิงกล่าวว่า "ชนเหล่านี้ เขาอธิบว่า (เป็นญาติ) ของพวกเรา ดังนั้น…

เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงความหมายของ 'ญาติ' ในบริบทพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากอรรถกถาต่างๆ ที่ชี้ให้เห็นถึงความเป็นญาติระหว่างชนกลุ่มต่างๆ รวมทั้งคำอธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในครอบค…

…) เพราะวิบากของกรรมมันแล. คู่่อนมหาพิษฎี และวันนี้ เศรษฐีคูณดี ก็ถูกรถไหม่ออยู่ในมหาโรรุรนก." [๘๐๐] อรรถกถาโลกสังฆุตานว่า "ข้อว่า สมนเตยสุส กรณ๎ ชีวา โรรุรน มีความว่า ได้ยินว่า ในกาลนั้น เมื่อทรัพย์ ๑. แป…

ในเนื้อหานี้ พระโพธิสัตว์ได้แสดงธรรมแก่น้องชายเกี่ยวกับการรักษาความปกติในชีวิตและการทำบุญเป็นหลักสำคัญเพื่อมีบารมีในอนาคต น้องชายได้ไปยังวิมานประเทศหลังจากพยายามยุติสิ่งไม่ดี ในขณะเดียวกัน อาคันตุกเศร

…าพาเด็กนั้นไปสู่ป่าแล้ว ม dead คนนั้นผู้อยู่ ๆ แล้วทิ้งลงในหลุม กลับไว้ด้วยดินรวน" ประโยค 14-17 พระอรรถกถารย์ กล่าวไว้ในอรรถกถาดกว่า "แม้อ.ค้นดูกเศรษฐกิจความเป็นเศรษฐีได้ (ก็) เพราะถวายบิณฑบาตแก่พระปัญจก…

…รัพย์สมบัติและอารมณ์ของเขาในการแบ่งปันสิ่งที่มีอยู่ ในขณะเดียวกันมีการยกตัวอย่างเศรษฐีจากคำสอนของพระอรรถกถารย์ ดังนั้นการสำรวจจริยธรรมและความหมายของความมั่งคั่งก็เกิดขึ้นเช่นกัน. เมื่อเด็กถูกพาไปยังป่าและ…

เมนูอร่อยนี้มีสูตร พระอรรถถากาจารย์กล่าวว่า "บัดนี้ พระผู้มีพระภาค เมื่อจะทรงแสดงกาลอุปสม จึงตรัสว่า 'โต๋ ๑ ปญัญสุต' เป็นดังนี…

เนื้อหาเกี่ยวกับเมนูสูตรที่พระอรรถถากาจารย์ได้กล่าวถึง พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของการใช้คำว่า 'โต' ในทางพระพุทธศาสนา และความ…

…สุดทุกข์ ทรงประกาศไว้แล้ว." บาสือโบสถสูตร จบ. บาสึมิมสูตร ในดูอิรวรรดิแห่งสุดบิพด ก็เหมือนกัน. [๑๒] อรรถกถาอธิบายว่า "บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อดุทมูตรีย คือ อันเป็นความประพฤติไมประเสริฐ. บทว่า เมถุน คือ จา…

เนื้อหานี้พูดถึงความหมายของ 'เมถุนธรรม' ที่มีความเกี่ยวพันกับการประพฤติของคนในพระพุทธศาสนา โดยอาศัยอรรถกถาที่อธิบายถึงการมีจิตที่ติดอยู่ในความกลัดกลุ่มแห่งราคะ ซึ่งเป็นธรรมที่เกิดจากการอยู่ร่วมกันทั้งสอง…

ประโยค ๕ มั่งคลอดที่เป็นเปล เล่ม ๓ - หน้ารที่ 131 [๑๕] อรรถกถาขุทฺกปุราณะ ว่า "บรรดาคงไม่นานนั้น เจตนาเป็นเหตุว่าล่วงฐานะ โดยประสงค์จะล้างสัพธรรม ซึ่งเป็นไปทาง…

…ุทธศาสนา ซึ่งว่าเกิดจากการตั้งเจตนาที่ล่วงฐานะและความประสงค์จะล้างสัพธรรมผ่านกายาวุธ พร้อมอ้างอิงถึงอรรถกถาต่างๆ ที่อธิบายเกี่ยวกับมรรคที่ต้องมีเจตนา อพรหมจรรย์จึงเกี่ยวข้องกับการทำความเข้าใจในวิถีที่ถูกต…

…ลิกาขบที ๔ ที่๒ ที่ ๔ และที่ ๕ บันทึกผิงทราบ ตามยี่ที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วในอาคิรีวินัยในหนหลัง. [๑๐๗] อรรถกถาวิการวิภาสลิกบง ว่า "ด้วยวาท กโล ท่านประสงค์อากาแลเป็นที่บ่งของพวกภิญญู. ก็วกนั้น โดยคำหนด อย่างค…

บทนี้พูดถึงการแบ่งมรรคของบุรุษที่ประกอบด้วยมรรค ๖ และมรรค ๓๐ ที่เกี่ยวกับอาการของอากาศ พระอุปสังสีและการบริโภคตามเวลา ในส่วนนี้ยังกล่าวถึงวัตถุที่เรียกว่าโกสนะและการบริโภคในเวลาต่าง ๆ เพื่อความเข้าใจใ

…ง เล่ม ๓ หน้า ที่ ๑๓๔ ซึ่งการฟ้อนเป็นต้น ที่เขาประกอบแล้วก็ดี ไม่สมควรแก่ภูมิปัญญูนิมิ ทั้งหลายเลย" อรรถกถาจากทุบทว่า ว่า "ก็เมื่อขอคลาศเข้าไปโดยความประสงค์ จะคบแล้วอู่วุ่นแหละ ความละเมิดดังนี้ได้ในสบายนี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฟ้อนและฟังเพลงบัก โดยยืนยันว่าการฟ้อนอาจมีผลต่อความคิดและอารมณ์ของบุคคล และไม่ควรละเมิดความรู้สึกในบางโอกาส เพลงบักจัดเป็นเพลงที่ควรฟังภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม เพื่อหลีกเลี่ยงความน่

…น ย่อมไม่สม ด้วยคำที่ท่านนำมาในคูพรหมชาลสูตรเป็นต้น. [๑๒] ส่วนในอาณัติ๓๙ พึงทราบว่าจัน ถึงต่อไปนี้: อรรถ- กถาพรหมชาลสูตรและอุปสรรคสูตรว่า "ที่นอนอันเกินประมาณ ชื่อว่า อุจฉายะแห. ที่นอนที่ปลาด้วยเครื่องปลา…

…ตนตรัยและกรรมมีบทบาทสำคัญในการดำรงชีวิต รวมถึงอธิบายถึงความหมายของบทบางตอนในคัมภีร์ เพื่อให้เข้าใจในอรรถสัทธาและการกระทำดังกล่าวได้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงคำในคัมภีร์ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรม…