อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 85 / 119

ประโยค ๕ - มังกรคลาดกัปปิ่นเล่ม ๓ - หน้าที่ ۱۳๖ เพราะเหตุนี้ พระอรรถกาถาจึงกล่าวว่า "ปมาดิดกุณฑี องปุยติฏต" อรรถกาถุทกทปะว่าที่นอนอันไม่สมควรและเครื่องปลาคอันไม่สมควร ช…

บทนี้กล่าวถึงการตีความและการอธิบายเกี่ยวกับอาสนาในพุทธศาสนา โดยมีการอ้างอิงถึงพระอรรถกาถา และอธิบายถึงคำว่า 'ปมาดิดกุณฑี' และอาสนาที่ไม่สมควร บทนี้ประกอบด้วยความเข้าใจในภูมิคำศัพท์บาฬีแ…

ประโยค ๕ : มงคลคาถาที่ปืนเปล เล่ม ๓ หน้า ๑๔๐ ในภูมิาหาขึ้นบก แก้วว่า "กิำคำใดที่ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถา ชื่อทุกบทนี้ว่า "แต่คล่าสุดท้ายแห่งองค์ทั้งหมด เป็นองค์พิเศษ สำหรับสามเณรเท่านั้น คำนี้อาจไม่สมก…

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงความสำคัญของศีลและการเข้าทรงอุโบสถ โดยมีการแนะนำให้ผู้ที่รักษาศีลควรรักษาให้เรียบร้อย และควรสร้างความตั้งใจในการทำกิจกรรมทางธรรม รวมถึงการฟังธรรมและอธิษฐานเพื่อให้ได้ผลตามที่พร

…ี้เป็นของมนุษย์เป็นของเล็กน้อย เพราะนำเข้าไปเปรียบเทียบสุขอันเป็นทิพย์." มาลีอุโบสถสูตร จบ. [๑๒๒] อรรถกถาอุโบสถสูตรนั้นว่า "บทว่า ปฐตุรดฺฒต- รดานิ คือ ประกอบด้วยตนะ กล่าวคือ วัตถุอันิงความดีให้ เกิดามาย…

…ความเป็นผู้ร่วมกันของเทพชั้นปรินิมมิตวาสวัสดิ์และการเปรียบเทียบราชสมบัติของมนุษย์กับความสุขที่ทิพย์ อรรถกถาอุโบสถสูตรได้อธิบายเกี่ยวกับมาตรฐานและความดีต่างๆ ที่เกิดจากการปฏิบัติธรรม การเป็นอิสระและการมีอธ…

…ารคุณ ๕ มีรสเป็นทิพย์ซึ่งใน วิวนั้น องค์เหล่านารีผู้ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ ทองคำก็ฟ้อนคล้อย; ท่านมีอรรถะเช่นนั้นเพราะบุญ กรรมอะไร ? ผลแห่งสุดริ ย่อมสำเร็จแก่ท่าน ในที่นี้ และโภคะเหล่าใดเหล่านี้ อันนำพิงใ…

พระมหาโมคัลลานเถระได้เข้าไปสอบถามเกี่ยวกับวิวนามิมาสนัสซึ่งมีความงามสูงตระการตา และความสำคัญของบุญกรรมที่ทำไปในชีวิต นำไปสู่ความสำเร็จและผลทางด้านโภคะ การสนทนานี้ช่วยให้เข้าใจถึงความสำคัญของการทำบุญใน

…พเจ้ามีอารมภาพขึ้นแก่ข้าพเจ้า และวรรนะของ ข้าพเจ้าย่อมส่องสว่างไปทั่วทุกที่ เพราะกรรม นัน." [๑๕๕] อรรถกถามนฤมิตวิมาน ในสัตย์มรรคร ว่า "บรรดา บทลานนั้น บทว่า วิรว ได้แก่ ในป่า. บทว่า อารามฤุฐานี ได้แก่ ต…

บทความนี้กล่าวถึงการเกิดขึ้นของบุญและกุศลที่สร้างความสุขในชีวิตมนุษย์ โดยอธิบายถึงการทำทาน การสร้างกรรมดี และผลของกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตและวรรณะของผู้กระทำ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างถึงการดูแลรักษาสิ่ง

ประโยค- มังคลัตถิที่มึนปอเล่ม 3 - หน้าที่ 167 อรรถกถอุตตรวิมาน ในฎฐวรรก ว่า "คำที่เหลือว่า ปริจฉชนโฑ พึงนำมาเชื่อมเข้า ด้วยสองบทว่า อนุญฺญ ปานฺญฺว. อี…

ในบทนี้ กล่าวถึงอรรถกถาอุตตรวิมานที่อธิบายเกี่ยวกับความสำคัญของคำถามและการตอบที่เกี่ยวข้องกับการให้ทาน โดยเอ่ยถึงเรื่องร…

…สัตว์ทุกจำพวก เขากล่าวว่า คำศัพท์ว่า ‘เพราะการกล่าวคำสัตว์นี้’ ขอโรคแห่งมารดาเรา จงสงบ เกิด.” [๙๕๗] อรรถกถากุมมณสูตร ว่า “ผู้ใดได้รับสิกขาบท ทั้งหลาย อนุสรณ์จินตนาทั้งหลายของตน มิใช่ใคร สกู สุตยุ และ ประเ…

…ของศาสนาและจริยธรรม ที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ พร้อมทั้งอ้างถึงคำสอนในภูฏาณสัมมาทฏิฐิสูตรและอรรถกถากุมมณสูตร เพื่อให้เห็นถึงหลักการและเหตุผลในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนอย่างมีคุณธรรม ในบริบทของก…

…อนกัน." ภูฏาสัมฤทธิ์ฉุฉัษฎ์ ว่า "งูเหลือม ชื่อวงใหญ่. มุ่งนั้นได้ คลายไปแล้ว เพราะเดชแห่งคีต." [๕๕] อรรถกถาสมมาทภูฉุฉัษฎ์เป็นต้น ว่า "ก็แม้ความคิด ว่า 'แม่' ความคิด ว่า เราจักฆ่าสัตว์' ดังนี้ ย่อมไม่เกิดข…

ในบทนี้ได้พูดถึงความเชื่อมโยงระหว่างจิตและกรรมภิลาส รวมถึงธรรมะที่เกี่ยวข้องกับการบำเพ็ญเพียรในพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการควบคุมจิตใจและการเข้าใจหลักธรรมเพื่อหลีกเลี่ยงเวรกรรมที่เกิดจากความคิด

…คือ หม่น หมอง กีลาสว่าสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้ผูกกรรมกีลาสันเนียรเบียบเบรียนและเผาผลาญแล้ว บทว่า ตสมา มีอรรถว่า เพราะความที่กรรม นั้นมีความสร่างงเป็นนิมิต สองบทว่า กีลสมุผุตฺตา กิเลโล พระอรรถาถาถ่ายว่าความที่…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายเกี่ยวกับกรรมกีลาสซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นไปที่การทำความเข้าใจกรรมผ่านทางนัยของอนินทาน ทั้งยังได้แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและกิเลส รวมถึงผลกระทบที่มี

๙. ประโยค๕ - มังสลีกถิ่นนี้บิ่นเปล่า เล่ม ๓ - หน้าที่ 180 [๒๖๒] อรรถกถาสุราปานิสิกขาขวัญว่า "ปานชาติดใส่เชือแง่ง ชื่อว่าสุราปานชาติดที่ว่าด้วยรสแม่เหงมะพร้าวเป็นต้น ย่อ…

เนื้อหาพูดถึงการจัดประเภทสุราและน้ำดองในบริบทของวรรณกรรมไทย โดยอรรถกถาสุราปานิสิกขาเตรียมข้อมูลเกี่ยวกับรสชาติที่เกิดจากการหมัก เช่น น้ำดองดอกไม้ น้ำดองผลไม้ และน้ำดอง…

ประโยค ๕๔ - มั่งคลัตถิอันเป็นแปล เล่ม ๓ - หน้าที่ 181 นั่นแห่ ชื่อว่าน้ำเมา เพราะอรรถกถาเป็นที่ตั้งแห่งความเมา, กิ่รอปะอะไร ๆ แม้อย่างอื่น อันเป็นที่ตั้งแห่งความเมา มีอยู่ ปนะนั้น ก็ชื่…

เนื้อหาพูดถึงนิยามของน้ำเมาและมัชชะตามที่กล่าวในอรรถกถา โดยอธิบายถึงการที่สุราและเมรัยเป็นที่ตั้งแห่งความเมา และการสำรวมจากการดื่มน้ำเมาเป็นหลักการสำคัญ…

…ดงไว้ในนานเลย ดังนี้เถือ. [๑๒๙] ก็กรมกิเลส ๔ ประการตามที่กล่าวแล้ว เป็นเจตนา โดยธรรมเทียว เหตุนี้ ในอรรถกถาสมมุติฐสุตรเป็นต้น พระ อรรถกถาจึงทั้งหลายจึงกล่าวไว้ ในอรรถกถาแห่งอุตสาหกรรมกว่า "กรมบด ๓ ข้อโดยล…

…าในเสกฎีษฎีปานิสิกขาเสนอถึงความสำคัญของกรรมและอารมณ์ที่เป็นพื้นฐานของการกระทำในชีวิต พบการอ้างอิงถึงอรรถกถาที่เกี่ยวข้องกับกรรมทั้ง ๓ และการดำเนินการที่ไม่ควรถูกมองข้าม อธิบายถึงกรณีต่างๆของกรรมและความสัม…

…รรยา เหล่านี้เหมือนกัน เพราะว่าการเว้น จากวัตถุที่จะ พิงก้าวล่วงนั้นแหละ เป็นกิริยา ชื่อว่ามรรยดี." อรรถกถาวุฒุนสูตร ว่า "บรรดาวีรติ ๓ อย่างนั้น วิรติ ๒ อย่างข้างต้น ทำวัดภูมิชีวิตมุมรัยเป็นต้น ที่ตนจะพิง…

…นชีวิตให้เป็นไปตามอารมณ์ที่ถูกต้อง และเน้นถึงการสมาทานวิรติในสิกาขาบทต่างๆ ที่สำคัญในชีวิต. ข้อมูลในอรรถกถาวุฒุนสูตรและคำแนะนำจากอาจารย์ผู้แทกจะช่วยให้ผู้อ่านทำความเข้าใจถึงวิธีการฝึกฝนและการเข้าสู่คุณธรร…

…มที่ ให้เป็นไปด้วยสามารถจิตอยู่ปกหัวเหล่านนั้น บัดนี้ เพื่อแสดงเนื้อความ ตามที่กล่าวไว้โดยพิสดาร พระอรรถกล่าวยังรึ่งคำว่า กฤษฎา ปน' เป็นต้น คำว่า กายเน ย พระอรรถกล่าวยังกำว่าไว้ ด้วย สามารถแห่งผูไม่อาจจะป…

เนื้อหาพูดถึงความไม่เบียดเบียนและธรรมที่ต้องมีอยู่ในจิตใจ รวมถึงการอธิบายทางพระอรรถรสเกี่ยวกับกายกรรมและมุสาวาท โดยมุ่งเน้นถึงคุณธรรมและความสำคัญในการปฏิบัติตามหลักศีล และการศึกษาจาก…

อรรถถกสัพพลุกสูตรนั้นว่า "บรรดาบทหล่านนั้น เจตนาเป็นเหตุม่าสัตว์ชื่อว่าปาณาคิฆาต. ทว่า สัพพลุกโลคือ เพลา…

บทความนี้อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิบากกรรมและการเกิดในมนุษย์ โดยกล่าวถึงกรรมที่ส่งผลต่ออนาคตและคุณภาพชีวิตของบุคคล ความเข้าใจในธรรมะและกรรมจะช่วยให้มนุษย์สามารถดำเนินชีวิตอย่างมีสติและรับผิดชอบต่อ

…อ ให้เกิด ๆ เป็นเหตุเปิดเผยอารมณ์ที่กลับ ๆ บทที่กำรบ ๖ ว่า เป็นเหตุ ทำปัญญาให้อลำลังก์๐" [๕๕] อรรถกาถศิลาคสูตรนั้นว่า "บรรดาบเหล่านั่น บทว่า อุปมุ่ง" แปลว่า เป็นปากแห่งความพิณาส. การมันต์ประกอบ คื…

ในศิลาคสูตร พระผู้พระภาคตรัสถึงโทษของการดื่มสุราและเมร่อนซึ่งเป็นสาเหตุของความเสื่อมทรัพย์ ความทะเลาะ โรคภัย ชื่อเสียง และอาจทำให้ปัญญาด้อยลง พระองค์ได้กล่าวถึงผลที่ตามมาจากการดื่มน้ำเมาอย่างละเอียด เ

…ึสุขาและเมริย เป็นอันสวนระงับได้ ด้วยประกอบนี้ ภัยเวร อย่างล่ำนี้ ย่อมเป็นอันสงระงับ ได้แล้ว" [๕๔] อรรถกถาปฐมกุษรนูวา ว่า "ประสุมาทเหตุนัน" สองทว่า ภาวินีเวราน ได้แก่ เจตนาผู้กลัวเวร. บอกว่า ปาณาติปาตปูช…

เนื้อหาเน้นการเตือนถึงอันตรายที่เกิดจากการประพฤติผิดและผลกระทบของกรรมในชีวิตของบุคคล เช่น การดื่มสุราและการกระทำที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะว่าการกระทำที่ผิดนี้สามารถส่งผลเสียต่อความสุขของตนได้ รวมถึงผลของเ

…ให้ และพึงเป็นผู้ ยินดีด้วยภาระของตน พึงดภาระของคุณ อื่น และไม่พึงดื่มเมรัยสุราอันยังจิตให้หลง" อรรถกถาคำคัสดุว่า ว่า "ศีล ๕ พระผู้มีพระภาคเจ้าว่าสวา อริยธรรม ในคำว่า อริยสมามาย นี้ สองบงว่า เมรี วา…

บทความนี้นำเสนอแนวทางในการหลีกเลี่ยงบาปและภัยในนรก โดยการปฏิบัติตามศีล 5 ตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า เน้นถึงความสำคัญของการให้และการทำบุญที่มีผลมากกว่า โดยแนะนำให้บุคคลทำตามหลักการที่ถูกต้องและหลีกเ

…สมณะแล้วจึงร่ม. ภิทกุฏฐิทนุตสูตรนั้น ว่า “บวว่า เชฎฐิ คือสูงสุด. ด้วย สองบวว่า สรณ ปฏิรูปาย นี่ พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า ศิลนั้น อันสนฺตานฺตปุงฺงแตแล้ว. อรรถกถากถากว่า ว่า วีรอิศวาทาน เพราะอรรถว่า บันรอน

…รพสัตว์และความสุขในชีวิต โดยการวิเคราะห์คำสอนจากพระอาจารย์และพระผูมพระภาคเจ้า รวมถึงการยกตัวอย่างและอรรถกถาต่างๆ ที่ชี้ให้เห็นถึงผลของบุญศิลและสายสัมพันธ์กับสมณะ.

…ท ความประมาท เล่นเอา มั่ว ๆ เห็นปานนั้น เรากล่าวว่า ความประมาท บาปมูทกวัตถุวัจวิภาคฯ จบ. [๒๔๑] อรรถกถาวิมรรคว่า "สองเทวา จิตฺตสูส" โวสุกโฺ คือ ความไม่งาม (จิด) ด้วยสัตว์ แต่ส่งจิตไปใน ฐานะมีประมา…

ข้อความในหนังสือกล่าวถึงความสำคัญของความไม่ประมาทในพระพุทธศาสนา โดยระบุถึงความประมาทที่เกิดขึ้นในใจและวิธีการป้องกัน ไม่ให้จิตใจหลงไปในความประมาท นอกจากนี้ยังอธิบายถึงสาเหตุและอาการของความประมาท เช่น