อี : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 212 / 403

…นจะพึงตั้งอยู่ ทุกเมื่อเหมือนดัง (สันนิจิต) โลหิตหามีไม่ ต่อเมื่อใด ร่างกายร้อน ๑. ก็คงจะบาตรย่อม ๆ อีกนั่นแหละ ๒. เนื่องจากน่าจะมีปัญหาว่าตับ (ยกนะ) นั้นก็ว่ามีเลือกขังแช่อยู่แล้ว ไฉนจึงยกมากกล่าว ในตอ…

…อวัยวะอื่นๆ มีความชุ่มชื้นอยู่เสมอ และยังมีการอธิบายเกี่ยวกับการเกิดโลหิตและเสโทภายในร่างกายอย่างละเอียด.

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 85 (จตุกกะที่ ๑] (๑) เธอหายใจออกยาวอยู่ ก็รู้ว่าเราหายใจเข้ายาว หรือหายใจเข้ายาวอยู่ ก็รู้ว่าเราหายใจเข้ายาว (๒) เธอหายใจออกยาวอยู่ ก็รู้ว่าเราหายใจเข้าส

…นดรู้จิตในขณะหายใจ ทั้งนี้ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถนำไปปรับใช้ในการปฏิบัติธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยในการมุ่งเน้นการตื่นรู้ในทุกขณะของการหายใจ เป็นแนวทางในการฝึกจิตใจและสร้างสติในการดำเนิน…

…ันเหมาะแก่การบำเพ็ญ อานาปานสติสมาธิแห่งโยคาวจรภิกษุนั้น ดังนี้ [เหตุที่ตรัส อรญฺญคโต ฯเปฯ นัยที่ ๒] อีกนัยหนึ่ง เพราะเหตุที่อานาปานสติกรรมฐานอันเป็นยอดใน ประเภทกรรมฐาน เป็นปทัฏฐานแห่งการบรรลุธรรมวิเศษแล…

บทความนี้กล่าวถึงเสนาสนะที่เหมาะแก่การทำสมาธิและการภาวนาอย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายถึงอานาปานสติกรรมฐานซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบรรลุธรรมและความสงบภายใน โยคาวจรจะพิจารณาเสนาสนะอย่างไรเพื่อให้การบำเพ็ญเจริญ

…ค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 96 เจริญงอกงามขึ้น คำว่า ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า คือตั้งสติให้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พึงทราบโดยนัยที่กล่าวไว้ใน ปฏิสัมภิทาอย่างนี้ว่า "ศัพท์ว่า ปริ มี ปริคคห …

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี

…อยู่ สำหรับภิกษุลางรูป ต้นลมในกองลมหายใจออกก็ดี ใน กองลมหายใจเข้าก็ดี ที่แล่น (ออกเข้า) อยู่อย่างละเอียด (นั้น) ชัด (แต่) กลางลมและปลายลมไม่ชัด เธอก็อาจกำหนดถือเอาได้ แต่ต้นลม ยุ่งยากอยู่ในตอนกลางลมและป…

เนื้อหาเกี่ยวกับการหายใจและการสำเหนียกของภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการรับรู้ลมหายใจออกและหายใจเข้าด้วยจิตที่ประกอบด้วยญาณ แสดงถึงความสำคัญในการฝึกอานาปานสติและการกำหนดลมที่ชัดเจนในแต่ละช่วง ซึ่งเป็น

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 126 อีก จะไม่ตามรอยมันเที่ยวคั้นดง (ไปจับ) แต่เขาถือเชือกและปฏิก ตรงไปท่าที่มันลง (น้ำ) ทีเดียว นั่งหรือนอ…

บทนี้พูดถึงการทำสมาธิด้วยการใช้สติและปัญญา เปรียบเทียบกับการทำงานกับโคที่ต้องใช้ความระมัดระวัง โดยแนะนำให้จัดการจิตไว้ในที่ที่ลมกระทบอย่างปกติ เมื่อสร้างสรรค์ไปในทางนี้ จะนำไปสู่การปรากฏนิมิตต่าง ๆ นอ

…่านทั้งหลายเป็นเช่นอะไร ภิกษุ รูปหนึ่งก็บอกว่า ปรากฏแก่ข้าพเจ้าเป็นเหมือนลำน้ำใหญ่ที่ไหลลงจาก ภูเขา อีกรูปหนึ่งบอกว่า สำหรับข้าพเจ้าเหมือนแนวป่าอันหนึ่ง (ซึ่งสะพรั่งด้วยไม้เป็นแนวไป ?) รูปหนึ่งบอกว่า สำ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการใช้เปรียบเทียบในการอธิบายพระสูตรต่าง ๆ ผ่านการเปรียบเหมือนสิ่งต่าง ๆ เช่น สายน้ำใหญ่ แนวป่า และต้นไม้ที่มีผลดกเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในประสบการณ์การรับรู้ของพระภิกษุในข

…มายความ ว่า ตั้งแต่ปฏิภาคนิมิตเกิดแล้ว พระโยคาวจรมิได้ใส่ใจถึงลม อาการเหล่านั้นจึงเท่ากับอันตรธานไป อีกนัยหนึ่ง ลางท่านแปล วิภาวย ว่า "ทำให้มี - ให้ปรากฏ" ถ้าแปลอย่างนี้ต้องยกขึ้นแปล ก่อน ธูปย์ ดังนี้ "…

บทความนี้พูดถึงการตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิตและการศึกษาองค์ความรู้ในวิสุทธิมรรค โดยพระโยคาวจรที่มีปัญญาจะต้องตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิต และสามารถจัดการนิวรณ์และกิเลสให้หมดไป รวมถึงการมีสติกับลมอัสสาสะและปัส

…ิปัฏฐาน ๔ ให้บริบูรณ์ สติ ปัฏฐาน ๔ ภิกษุเจริญทำให้มากแล้ว ย่อมยังวิชชาและวิมุติให้ บริบูรณ์" ดังนี้ อีกอย่างหนึ่ง ความที่อานาปานสตินั้นมีอานิสงส์มาก พึงทราบ โดยทำความรู้ลมอัสสาสะปัสสาสะที่เป็นจริมกะ (คื…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของอานาปานสติที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และอานิสงส์ที่สำคัญ ซึ่งรวมถึงการรู้จักลมอัสสาสะปัสสาสะที่เป็นจริมกะและความดับของลมหายใจ ตา

…ตรูกัน) ที่ศัตรูพึงทำ (ให้แก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ประการต้น ย่อมมาถึงคนมักโกรธ จะเป็นสตรีหรือบุรุษก็ตาม อีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ศัตรูย่อมปรารถนานี้ต่อผู้เป็นศัตรูกันว่า "เออ น่ะ ขอ (ให้) มันนอนเป็นทุกข์เถ…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการควบคุมความโกรธ โดยอธิบายว่าบุคคลที่มักมีความโกรธจะถูกความโกรธครอบงำ และส่งผลให้เขาประพฤติชั่วด้วยกาย วาจา และใจ ศัตรูไม่ยินดีด้วยความมีสุคติของผู้เป็นศัตรู และมักปรารถนาใ

…าวจร อฏฐกตวา (เป็นอฏฐิ...ก็มี) มหาฎีกาแก้เป็น ๒ นัย คือนัยหนึ่งว่า อตฺถ์ กตฺวา (ทำให้เป็น ประโยชน์) อีกนัยหนึ่งว่า อตฺถิโก หุตวา (เป็นผู้ใครประโยชน์ ?) ที่แปลว่า "ทำให้เป็นประโยชน์" นั้นได้กับพยัญชนะ แต…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำความเลื่อมใสแห่งจิตให้ชัดเจนผ่านทางกายและวาจา ขณะที่เฉพาะบุคคลบางคนอาจรับฟังธรรมแล้วไม่ได้แสดงออกทางกายหรือวาจาเท่าไร บทความยังพูดถึงความใจบุญที่มีต่อผู้ที่อาจไม่ได้เข้

…้นได้ทรงทำคุณน่าอัศจรรย์ มีประการดังกล่าวมา นี้เท่านั้นก็หาไม่ ยังได้ทรงทำคุณน่าอัศจรรย์อย่างอื่น ๆ อีกเป็นอเนก (ดังกล่าว) ในชาดกทั้งหลายมีมาตุโปสกชาดกเป็นต้น อันการยัง ปฏิฆจิตให้เกิดขึ้น เป็นการไม่ชอบไ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระศาสดาและคุณอันน่าอัศจรรย์ของพระองค์ รวมถึงการพิจารณาความสัมพันธ์ท่ามกลางสังสารวัฏ และบทพระสูตรที่ชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงของสัตว์กับบุคคลต่าง ๆ ว่าไม่มีใครที่เป็นมารดาหรือบิดาขอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 184 [แก้บาลีอัปปมัญญา] ก็ในบาลีนี้ บทว่า เมตตาสหคเตน (สหรคตกับเมตตา) ความว่า ประกอบไปด้วยเมตตา บทว่า เจตสา (มีใจ) ก็คือ จิตฺเตน (มีจิต) คำว่า เอก ทิส (ตล

…ินการแผ่เมตตาให้ครอบคลุมทุกทิศทุกรูปแบบเพื่อประโยชน์สูงสุดในการทำงานหรือการพบปะผู้คนในชีวิตประจำวัน อีกทั้งยังเน้นว่าแม้ทิศที่ไม่ได้มองเห็นก็เป็นสิ่งที่ควรให้ความสำคัญ

…็นมิตรกัน เป็นศัตรูกัน และกลาง ๆ เป็นต้น มีอธิบายว่า โดย ความเสมอกับตน ไม่แบ่งแยกว่าเราว่าสัตว์อื่น อีกนัยหนึ่ง บทว่า นั้น สพฺพตฺตตาย หมายความว่า โดยจิตตภาพ (กำลังจิต ?) ทั้งหมด อธิบายว่า ไม่ (ปล่อยให้)…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาของพระโยคาวจร ที่ได้อธิบายถึงการตั้งจิตให้เมตตาในทุกทิศทุกทาง โดยใช้เปรียบเทียบกับการขับม้าในสนาม เพื่อแสดงถึงความสำคัญของการมีเมตตาและการไม่แบ่งแยกสัตว์ทั้งหลาย การอธิบายย

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 192 ร่างกาย เรียกอัตภาพ อีกนัยหนึ่ง อัตภาพ ก็คือขันธ์ ๕ นั่นเอง คำว่าอัตภาพนี้ ก็เป็นแต่คำที่หมายเอาขันธ์ ๕ บัญญัติขึ้นโดยสภาว…

ในเนื้อหานี้ได้มีการวิเคราะห์คำว่าอัตภาพซึ่งหมายถึงขันธ์ ๕ และการทำความเข้าใจสัตว์ทั้งหลายในแง่มุมต่าง ๆ คำเหล่านี้ช่วยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของคำในปรัชญาและการปฏิบัติในแนวทางแห่งการทำจิตให้บริสุทธ

…่ที่นี่ ความอยู่ผาสุก (เกิด) มีแก่ท่านทั้งหลายไซร้ ก็นับเป็นการดีอยู่" แล้วอยู่ที่จิตตลบรรพต นั้นต่ออีก ๔ เดือน แล้วยังคมนจิต (ความคิดจะไป) ให้เกิดขึ้น เช่นเดิมอีก ข้างเทวดาก็ (มา) ร้องไห้เช่นนั้นอีก โด…

…ยระบุว่าการอยู่ของพระเถระที่นั่นทำให้เกิดความสงบสุข หากท่านไป สภาพของอมนุษย์ก็อาจกลับเป็นเหมือนเดิม อีกทั้งมีการชี้ให้เห็นถึงความรักและความเมตตาที่พระเถระให้ต่ออมนุษย์

…ู้พรหมวิหาร อันพระพรหมอุตตมา จารย์ตรัสไว้เหล่านี้ดังนี้แล้ว พึงทราบ ปกิณณกกถาในพรหมวิหารทั้งหลายนั่นอีกบ้าง ต่อไปนี้ [วินิจฉัยโดยอรรถ] ก็ในเมตตากรุณามุทิตาอุเบกขานี้ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยโดย อรรถก่อน (ด…

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับพรหมวิหาร โดยเฉพาะเมตตาและกรุณา ซึ่งบรรยายถึงธรรมชาติแห่งความรักและความเห็นใจที่มีต่อผู้อื่น ในการทำความเข้าใจธรรมชาติของเมตตา ไม่ว่าจะเป็นความรักของบุคคลที่

…แห่งสาธุชน) นัยหนึ่งธรรมชาติ นั้นบันเทิงในตัวเอง เหตุนั้นจึงชื่อมุทุตา (แปลว่า ธรรมชาติ อันบันเทิง) อีกนัยหนึ่ง คำว่ามุทิตานั้น ได้แก่กิริยาบันเทิงเท่านั้น เอง (นัยนี้ มุทิตา แปลว่า ความบันเทิง) ธรรมชาต…

เนื้อหานี้พูดถึงธรรมชาติที่เรียกว่า กรุณา และ มุทิตา โดยสาธุชนจะบันเทิงต่อบุคคลที่มีสมบัติทางธรรม รวมถึงการวิเคราะห์ธรรมชาติที่วางเฉยซึ่งเรียกว่า อุเบกขา ธรรมชาติทั้ง ๔ ตามพรหมวิหารที่ส่งผลต่อการดำเนิ

…รรถว่าเป็นธรรมประเสริฐประการ เพราะความเป็นธรรมหาโทษมิได้ประการ ๑ ส่วนคำ (ต่อไป) นี้ เป็นคำแก้ปัญหา (อีก ๓ ข้อ) มีข้อว่า อนึ่ง เพราะอะไรจึงมี ๔ เป็นต้น ภาวนามีเมตตาเป็นอาทิเป็น ๔ เพราะอำนาจแห่งกิจ มีความ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงแนวทางการภาวนา ๔ ประการที่นำไปสู่ความสำเร็จในการฝึกจิต เช่น เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการที่บุคคลสามารถเข้าถึงพรหมวิหารและประพฤติในธรรมเพื่อประโยชน์ของผู

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 224 กายานุปัสนาเป็นต้นเป็นตัวนำ จึงตรัส (ต่อไป) อีกว่า "ดูกรภิกษุ เมื่อใดแล สมาธินี้เป็นธรรมอันเธอเจริญทำให้มากอย่างนี้แล้ว เมื่อนั้น เธอพึงสำเหนียกอย…

…ากการที่ภิกษุได้เจริญสมาธิและมีความเข้าใจในอัปปมัญญา รวมถึงการจำแนกประเภทอธิบายจิตในทางอภิธรรมโดยละเอียด และเน้นถึงผลลัพธ์ของการเจริญสมาธิในชีวิตประจำวันที่มุ่งมั่นเข้าถึงความสงบสุขและการดำรงอยู่ที่มีหล…