เรื่อง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 294 / 571

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 171 [จูฬธัมมปาลชาดก] แต่ในจูฬธัมมปาลชาดก พระธรรมปาลกุมาร โพธิสัตว์ แม้ยัง เมื่อ (ทั้ง ๆ ที่) พระมารดาทรงพระพิลาป เป็นเด็กอ่อนนอนแบอยู่ เมื่อ (ทั้ง ๆ อยู่

…ะชีวิต พระธรรมปาลสามารถรักษาใจให้อยู่ในความสงบและซื่อสัตย์ต่อทุกคนรอบข้าง แม้จะเผชิญกับความตายก็ตาม เรื่องราวนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่มั่นคงในสถานการณ์เศร้าโศก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 196 [เรื่องพระวิสาขเถระ] ได้ยินว่า พระวิสาขเถระนั้น (เมื่อเป็นคฤหัสถ์) เป็นกุฎิมพี อยู่ในกรุงปาฏลีบุตร ท่านอยู่…

พระวิสาขเถระเมื่อเป็นคฤหัสถ์มีฐานะดีในกรุงปาฏลีบุตร ได้ยินว่าตัมพปัณณิทวีปมีความรุ่งเรืองและเป็นสถานที่ที่สัปปายะมากมาย ท่านจึงมอบทรัพย์ให้แก่ครอบครัว แล้วออกเดินทางไปยังลังกา คอยเรืออยู่เดือนหนึ่งและ

…าก็ดี ย่อมไม่ทำร่างกายของท่านผู้มีเมตตาเป็นวิหารธรรมนั้นให้กำเริบได้และ ในข้อนี้ บัณฑิตทั้งหลายกล่าวเรื่องแม่โคนม (เป็นนิทัสนะ) บ้างก็ได้ มีเรื่องเล่าว่า แม่โคนมตัวหนึ่ง ยืนปล่อยกษีรธารา (สายน้ำนม) ให้แก่ลู…

…ดยเทียบเคียงกับวิธีการที่พ่อแม่รักษาบุตร สำหรับไฟ พิษ และศัสตราไม่ส่งผลกระทบต่อผู้มีเมตตา อย่างเช่น เรื่องราวของแม่โคนมที่มีความรักในลูกโค ในกรณีที่พรานพยายามแทง มันแสดงให้เห็นถึงพลังของเมตตาที่สามารถป้องกั…

…อเป็นเช่นนั้น ในอารูปสมาบัตินี้ สมาบัติข้อหลัง ๆ ก็ย่อม ประณีตดีกว่า (ข้อหน้า ๆ) บัณฑิตพึงทราบ าๆ) (เรื่อง) พื้นปราสาทและผ้า เป็นอุปมาในความ ที่ประณีตดีกว่ากันนั้น เหมือนอย่างว่า ในพื้นชั้นล่างแห่งปราสาท 4 …

ในบทความนี้เราจะพูดถึงอารูปสมาบัติ 4 ซึ่งประกอบด้วยการก้าวล่วงที่มีความแตกต่างกัน โดยอธิบายว่าบัณฑิตไม่ต้องการก้าวล่วงองค์แห่งสมาบัติเหล่านั้น เนื่องจากทุกข้อมีองค์ฌานอยู่ 2 องค์ จึงควรได้ทราบถึงความป

…ึงทราบโดยความเป็นธรรมชาติ เสมอกับบุรุษ ๔ คนนั่นโดยลำดับเถิด (ต่อไป) นี้ เป็นคำประกอบความในอุปมานั้น เรื่องมีว่า มีมณฑป หลังหนึ่ง (อยู่) ในที่ไม่สะอาด คราวนั้นบุรุษผู้หนึ่งมา (ที่นั่น) เกลียด ที่ไม่สะอาดนั้น…

ในบทนี้กล่าวถึงอุปมาเกี่ยวกับการเกาะอิงในที่ไม่สะอาด โดยมีบุรุษสองคนที่เกาะมณฑปและคนที่ยืนอยู่ข้างนอกซึ่งไม่อาศัยในความไม่สะอาด เมื่อมีความรู้สึกว่าการเกาะอิงนั้นอาจนำไปสู่ความไม่ปลอดภัย นักปราชญ์จึงใ

…ารสมาธินี้ นั้น ก็ได้ชื่อว่าจตุธาตุววัฏฐานนั่นเอง เพราะเกิดขึ้นด้วยอานุภาพแห่ง ญาณที่กำหนดธาตุ ๔ ๑. เรื่องธาตุอาศัยธาตุ หรือธาตุเป็นปัจจัยของกันและกันที่กล่าวตรงนี้ ดูลำพังพยัญชนะ แล้ว ก็เข้าใจความหายของท่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุทั้ง 4 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างอุปจารสมาธิของพระโยคาวจร ในแต่ละธาตุอธิบายถึงปัจจัยที่สนับสนุนฟังก์ชันต่าง ๆ อย่างละเอียด โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างปฐ

…าะความไม่เจ็บป่วย อยู่ในท้องปลานั้น เกิดด้วยอานุภาพแห่งอรหัตมรรคญาณที่ท่านจะพึงได้ โดยอัตภาพนั้น อันเรื่อง (ของท่านพากุละนี้) น่าเล่าโดยพิสดาร ๑. ขุ. ป. ๓๑/๕๕๗ ๒. เรื่องพระพากุละ มีเล่าไว้ในพากุลสูตร มัชฌิม…

…์ในชีวิตของท่านพากุละ เมื่อเขาถูกปลาใหญ่กลืนไปในน้ำ และภายหลังพบว่าเขาเป็นเด็กที่งดงามอยู่ในท้องปลา เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของความยิ่งใหญ่ในอรหัตมรรค ซึ่งมีอานุภาพอย่างไรในชีวิตของท่านพากุละและอาจเกี่ยวข้องก…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 103 [ญาญวิปผาราอิทธิของท่านสังกิจจะ อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อพระสังกิจจเถระยังอยู่ในครรภ์ มารดาทำกาล กิริยา (คนทั้งหลายเข้าใจว่าตายทั้งกลม) ครั้น (ศพ)…

เนื้อเรื่องพูดถึงอิทธิของท่านสังกิจจเถระในขณะที่ยังอยู่ในครรภ์ของมารดา รวมถึงเหตุการณ์ที่ทารกยังมีชีวิตหลังจากท…

…ู่ภายนอกเมือง ทั้งที่มียักษ์ร้ายออกพล่านไป" จัดเป็น ญาณวิปผาราอิทธิ โดยนัยที่กล่าว แล้วเหมือนกัน อันเรื่อง (นี้) น่า (เล่า) ให้พิสดาร [๕ สมาธิวิปผาราอิทธิ คุณวิเศษอันเกิดด้วยอนุภาพแห่งสมถะ (ความที่จิตสงบ) ก…

…่าวถึงอานุภาพและคุณวิเศษของสมาธิวิปผาราอิทธิ ซึ่งเป็นฤทธิ์ที่เกิดจากความสงบของจิต โดยบทความได้หยิบยกเรื่องของเด็กที่นอนอยู่ภายนอกเมืองในขณะที่มียักษ์ร้ายอยู่ในบริเวณใกล้ ๆ และการบรรยายเกี่ยวกับฤทธิ์สมาธิของ…

…ทา ความที่ พระเถระผู้ถูกของถึง ๕๐๐ ชิ้นทับตัวแล้ว ไม่มีอาพาธ (อะไรเลย) นี้ เป็น สมาธิวิปผาราอิทธิ ในเรื่องนี้ [สมาธิวิปผาราอิทธิของนางอุตตรา] ฝ่ายอุตตราอุบาสิกาเป็นธิดาของปุณณกเศรษฐี หญิงคณิกาชื่อ สิริมา ถู…

เรื่องราวของพระขาณุโกณฑัญญะซึ่งมีอิทธิฤทธิ์จากสมาธิวิปผารา เมื่อพวกโจร 500 คนมาที่ที่ท่านนั่งอยู่ แต่ท่านไ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 124 [เรื่องพระจุลปันถก] ได้ยินมาว่า ท่านสองพี่น้องนั้นได้นามว่าปันถูก เพราะท่านเกิด ใน (กลาง) ทาง ท่านทั้งสองนั…

บทนี้กล่าวถึงพระจุลปันถกและพระมหาปันถูกที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา เมื่อพระมหาปันถูกบวชและบรรลุพระอรหัต ก่อนที่จะบวชพระจุลปันถก แต่พระจุลปันถกมีปัญหาในด้านการท่องคาถาและถูกขับออกจากวิหารโดยพระเถระ เน

…พให้ใหญ่ เมื่อนั้นอุปาทินนกะก็เป็นของใหญ่ได้ ดังอุปา ทินนกะของพระมหาโมคคัลลานเถระฉะนั้น มิใช่หรือ" [เรื่องพระมหาโมคคัลลานะทรมานนันโทปนันทนาคราช] ได้ยินว่า ในสมัยหนึ่ง อนาถบิณฑิกคฤหบดีฟังพระธรรมเทศนา แห่งพระ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการแสดงฤทธิ์ของภิกษุที่สามารถจับต้องจันทร์และสูรย์ได้ด้วยการอธิษฐาน โดยอธิบายถึงความสามารถในการใช้กำลังจิตเพื่อดึงดูดสิ่งเหนือธรรมชาติ เช่น จันทร์และสูรย์ รวมถึงการเจาะจงกล่าวถ

…นการประทานพร ลับหลังทั้งนั้น ส่วนในอรรถกถาก็ในวิสุทธิมรรคเหล่านี้ กับในอรรถกถาธรรมบทอีกแห่งหนึ่ง ใน เรื่องอายุวัฑฒนกุมาร (ภาค 4 หน้า ๑๒๑) ประทานพรแก่อายุวัฑฒนกุมาร แต่ในเรื่อง นี้ประทานว่า ทีฆายุโก โหหิ ทั้…

เนื้อหาที่นำเสนอในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการเสด็จมาของพระบรมศาสดาและการที่นาคราชสนทนากับพระเถระ โดยเฉพาะตอนหนึ่งที่พระพุทธเจ้าได้ประทานพรให้แก่นาคราชพร้อมกับกล่าวถึงสงครามระหว่างโมคคัลลานะ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 180 อีกนัยหนึ่ง นิวุฏฐธรรม (เรื่องหรืออาการต่าง ๆ ที่อาศัยขันธ์ เช่น กำเนิด ชื่อ โคตร เพศ ผิวพรรณ ?) ทั้งหลาย ก็ชื่อนิวุฏฐ” หมาย ความว…

เนื้อหาเกี่ยวกับนิวุฏฐธรรมที่ตั้งอยู่บนขันธ์ ซึ่งหมายถึงเรื่องต่าง ๆ ที่สามารถระลึกได้ด้วยวิญญาณ การศึกษานี้เน้นถึงการเข้าใจนิวุฏฐธรรมที่มีได้เฉพาะพระพุทธเจ้า และ…

…่า (ย่อพินาศ) ด้วยไฟ เมื่อราคะหนามากกว่า (ย่อมพินาศ) ด้วยน้ำ" เมื่อโมหะหนามากกว่า ย่อมพินาศด้วยลม * เรื่องว่าเมื่ออะไรหนาแล้วโลกย่อมพินาศด้วยอะไรนี้ ท่านไม่ชี้เหตุไว้เลย มหาฎีกา จึงช่วยชี้ไว้ แต่ปาฐะจะตกขาด…

เนื้อหาเกี่ยวกับการกำหนดอสงไขยในวาโยสังวัฏฏะ โดยการระบุรายละเอียดเกี่ยวกับเกิดมหากัป และความสำคัญของอกุศลมูลในการพินาศของโลก เมื่อราคะมากย่อมพินาศด้วยไฟ โทสะด้วยน้ำ และโมหะด้วยลม โดยเน้นการอภิปรายเกี่

…กันอนันตริยกรรม แต่ยังเป็นสเตกิจฉา (พอเยียวยาได้) เพื่อ ให้อริยุปวาทกรรมนั้นชัดเจนขึ้น บัณฑิตพี่ทราบเรื่อง (ต่อไป) นี้ [เรื่องภิกษุหนุ่มว่าร้ายพระอริยะ เล่ากันว่า พระเถระรูปหนึ่ง และภิกษุหนุนรูปหนึ่ง ไปบิณฑ…

…ศาสนา โดยเฉพาะการที่พระเถระและภิกษุหนุ่มว่าพระอริยะไม่เป็นสมณะ ซึ่งมีผลกระทบต่อความเข้าใจในสมณธรรม. เรื่องนี้อธิบายเกี่ยวกับการวินิจฉัยว่าผู้ที่ว่าร้ายนั้นมีความรู้หรือไม่รู้เกี่ยวกับความเป็นพระอริยะ การว่า…

…กษุหนุ่ม รูปนั้น (จึงได้สำนึก) ขอขมาท่าน ด้วยการขอขมานั้น กรรมของ เธอนั้นจึงได้ (กลับ) เป็นปกติ * * เรื่องที่เล่านี้มีปัญหามาก เช่นว่า ก. คำที่ภิกษุหนุ่มว่าพระเถระนั้น เป็นอริยุปวาทโดยสถานไหน ทางอันติมวัตถุ…

เนื้อหาบทนี้เกี่ยวกับการสนทนาระหว่างพระเถระและภิกษุหนุ่ม ซึ่งพระเถระได้ดื่มยาคูในหมู่บ้าน ขณะที่ภิกษุหนุ่มแสดงความไม่เคารพพระเถระ โดยกล่าวว่า 'คนแก่หน้าไม่อาย' แม้ว่าตนเองจะเป็นพระโสดาบัน แต่ภิกษุหนุ่

…ความสังเวชเป็นปัจจุบัน ตามมาบลิวา "ผู้อสัจจะแล้วอ่อนทำ ความเพียรโดยแยกคาย" หรือว่ามิติแดนวิธีริมมะ (เรื่อง ที่จะต้องใช้ความเพียร) เป็นปัจจุบันก็ได้ วิริยะนี้ บันตีติพึงเห็นว่า บุคคลคำโดยถูกทางแล้ว ย่อมเป็น…

ในบทนี้พูดถึงเจตนาและวิริยะ โดยเจตนานั้นมีลักษณะและความมุ่งหมายในการทำกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงการขยายความเกี่ยวกับความกล้าในภาวะที่สอดคล้องกับธรรมชาติ เมื่อมีความเพียรและความมุ่งมั่นทำให้สำเร็จในกิจ เช่น

… อธิโมกขนันมีการลงความเห็น เป็นลักษณะ มีอันไรวามรเป็นรส มีความตัดสินใจเป็นปัจจุบัน มีสันนิษฐานธรรม (เรื่องที่จะต้องลงความเห็น) เป็นปัจจฐาน

…ที่ช่วยให้บันฑิตเห็นถึงปฏิ aaบต่อธรรมชาติของกายและจิต ความสำคัญในการเข้าใจอารมณ์และการทำความเข้าใจในเรื่องของฉันทะและอธิโมกข

…นผื่ออาศัยของตน เสียเป็นรส ดังไฟฟ้า มีความประทุษร้าย เป็นปัจจุบัน ดังนี้ศึก ได้โอกาส มีอามาต วัตถุ (เรื่องที่จะให้เกิดความตาย) เป็นปัจจัยฐาน โทษนั้น บัญัติเเนวเป็นเหมือนน้ำอุตุน่ะครับด้วยอภัย ฉะนั้น [อิสสา]…

บทนี้กล่าวถึงธรรมที่เรียกว่าโทษ ซึ่งมีการแปลความว่าเป็นสรรธรรมที่นำไปสู่ความไม่ดี อธิบายถึงความหมายของอิสสา (การหวง) และมัจฉะยะ (ความตระหนี่) พร้อมทั้งลักษณะและอาการต่างๆ ซึ่งสะท้อนถึงการประพฤติของบุค