เลย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 33 / 118

…ิภุญชิต วฏฏติ (ยืมเขา) ใช้ในระหว่าง ๆ (คือหลายครั้ง) ก็ควร ความน่าจะเป็นดังนี้ ไม่น่าจะว่า "ไม่ควร" เลย โดยทางพยัญชนะ ศัพท์ อนุตรนุตรา นั่นแหละ สนับสนุนความที่ว่านั้น คือ ไม่ได้ถือ สิทธิเป็นของตัว ยืมเขา…

บทความนี้พูดถึงการใช้งานผ้ากาสาวะในเสนาสนะที่เกี่ยวข้องกับภิกษุเทจีวริกะและวิธีการซักซ้อมผ้ากับข้อปฏิบัติเมื่อต้องการยืมผ้าของภิกษุผู้อื่นในระหว่างการย้อมผ้า โดยมีรายละเอียดทางไวยากรณ์ที่อธิบายถึงการใ

…าตผ้าไว้ตั้งหลายอย่าง เช่นผ้านิสีทนะ ฯลฯ โดยที่สุดผ้าบริขาร โจล แต่ภิกษุเตจีวริกะนี้ไม่ใช้ผ้าอื่น ๆ เลย ใช้อยู่แต่ผ้า ๓ ผืนเท่านั้น

เนื้อหาวิเคราะห์การแตกในจีวรกังคะและอานิสงส์ที่เกิดจากการเป็นภิกษุเตจีวริกะ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณค่าความสันโดษและการมีความประพฤติโดยยึดมั่นในจีวรที่จำกัด โดยพระโยคีผู้มีปัญญาพยายามละตัณหาและเลิกการสะส

…ี่ เพราะเหตุนั้น จงทำวัตรเถิด ดังนี้ นี้เป็นวิธี (ปฏิบัติ) แห่งเอกาสนิกภิกษุนั้น 147 แต่อย่าฉันโภชนะเลย [ ประเภทแห่งเอกาสนิกภิกษุ] ว่าโดยประเภท แม้เอกาสนิกภิกษุนี้ก็มี ∞ พวก ใน ๓ พวกนั้น ผู้ถืออย่างอุกฤษ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำวัตรและข้อกำหนดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกภิกษุ ซึ่งต้องมีการเลือกอาสนะที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ต้องลุกขึ้นระหว่างการฉันอาหาร การอภิปรายระหว่างฝ่ายต่าง ๆ เกี่ยวกับหลั

…ิบ ก็ควรทำกิจเพื่อท่านนั่นเถิด ไม่พึงเป็นธุตังคสุทธิก (ผู้มุ่งจะรักษาธุดงค์ ให้บริสุทธิ์ไปท่าเดียว) เลย [ ประเภทแห่งอารัญญิกภิกษุ] ว่าโดยประเภท แม้อารัญญิกภิกษุนี้ก็มี ๓ พวก ใน ๓ พวกนั้น ท่านผู้ถืออย่างอ…

บทความนี้พูดถึงการดำรงชีวิตของภิกษุในวิหารและอุปสรรคในการเดินทางไปบ้าน อธิบายถึงความสำคัญของการรักษาธุดงค์ให้บริสุทธิ์ การนำอาจารย์ไปยังเสนาสนะ และประเภทของอารัญญิกภิกษุที่มีอยู่ ๓ พวก โดยแสดงถึงวิธีก

…นเถิด " พระเถระ (รับปาก ตกลงไป) ก็ออกจากพระ นครทางประตูด้านใต้ เดินไปตามทางที่จะไปหมู่บ้านช่างหม้อ (เลย ทีเดียว ไม่ต้องกลับวัดไปเสียก่อน ) พระอาคันตุกะจึงท้วงว่า " อย่างไร ท่านจึงเดินไปทางนี้เล่า " พระเถ…

ในตอนนี้พระเถระและพระอาคันตุกะเดินทางเข้าสู่กรุงเพื่อบิณฑบาต โดยเกิดการสนทนาเกี่ยวกับอาหารที่อาจจะได้และการใช้ชีวิตในชนบท ปาจีนขัณฑราชี พระเถระเปิดเผยว่าตนเลี้ยงชีวิตมาอย่างไรและได้ชวนพระอาคันตุกะไปอย

…่เสร็จแล้วน้อย ที่เหลือมากไซร้ เธอ ( จึงไปหาคุณวาจก ( ผู้สอนหมู่) อื่นให้สอนแทน) อย่างพึงไป ( ไกล ) เลย ๑ โยชน์ เข้าไปหาคุณวาจกอื่น ( ซึ่งตั้งสำนักอยู่) ภายใน ที่กำหนด ๑ โยชน์ขอร้องให้ท่านช่วยสงเคราะห์ภิ…

บทนี้นำเสนอการสนับสนุนและแนวทางในการศึกษาให้แก่ภิกษุที่เรียนพระสูตรและพระอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีอาจารย์และการทำกิจกรรมส่วนตัว ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาทางสมาธิและปัญญา นอกจากนี้ยังเ

…ถิด ด้วยเมื่อปฏิบัติไปอย่างนี้มีการร้อง เสพในนิมิตมากเข้า อัปปนาจะเกิดมีได้สําหรับลางคนโดยกาลไม่นาน เลย แต่เมื่อผู้ใดแม้ปฏิบัติอยู่อย่างนั้น อัปปนาก็หาเป็นไม่ ผู้นั้น สยนฏฐานนิสชฺชานํ อญฺญตโร อย่างไรท่าน…

เนื้อหานี้วิเคราะห์ถึงโภชนะและฤดูที่ส่งผลต่อจิตของพระโยคาวจร โดยแบ่งเป็นประเภทที่เรียกว่า สัปปายะ และอสัปปายะ ตามลักษณะของโภชนะและฤดูต่างๆ นอกจากนี้ยังพูดถึงอิริยาบถในชีวิตประจำวันซึ่งมีผลทำให้จิตสามา

…าไม่พิจารณาเห็นศาสดาผู้แสดงธรรมอัน เป็นโอปนยิกะอย่างนี้ ผู้แม้ประกอบด้วยองค์นี้ในกาลส่วนที่เป็นอดีต เลย ในกาลบัดนี้เล่า เราก็ไม่พิจารณาเห็น เว้นแต่พระผู้มีพระภาค เจ้านั้น " ดังนี้ ย่อมได้ความไพบูลย์แห่งค…

บทความนี้พูดถึงอานิสงส์ของการเจริญธรรมานุสสติ ซึ่งทำให้ภิกษุมีความเคารพในพระศาสดาและตระหนักถึงพระธรรม โดยเฉพาะเมื่อมีการระลึกถึงคุณของพระธรรม จิตใจของผู้มีธรรมานุสสติจะน้อมไปสู่การบรรลุธรรมที่สูงส่งแล

…าทิตย์ขึ้นมา ก็ เหือดไปฉันใด อายุของมนุษย์ทั้งหลายก็เป็น ฉันนั้น ข้าแต่แม่ ขอแม่อย่าห้ามข้า ฯ (บวช) เลย"" มรณะมาพร้อมกับชาติดุจเพชฌฆาตที่เงื้อดาบอยู่ฉะนี้ อนึ่งมรณะ นี้นั้นย่อมคร่าเอาชีวิตไปท่าเดียว ครั้…

เนื้อหาเน้นถึงความตายที่เข้ามาเปรียบเสมือนเพชฌฆาตที่รอที่จะคร่าชีวิตของมนุษย์ รวมถึงการเตือนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของสมบัติในชีวิตที่อาจสูญเสียไปได้ทุกเมื่อ การมีสมบัติยังคงอยู่ได้ก็ชั่วขณะหนึ่งก่อน

…แหละ" ดังนี้ ท่านจึงประกาศว่า "คน ทั้งหลายผู้มาสู่สถานที่นายวิสาขะบรรพชา อย่างได้มือเปล่า (กลับ) ไป เลย" แล้วแก้ (ถุง) โปรย (ทานกหาปณะ)" ในวงสีมาแล้ว จึง บรรพชาอุปสมบท ท่าน (อยู่มา) มีพรรษาครบ ๕ แล้ว (เร…

การบรรพชาของพระเถระวิสาขะเป็นการเริ่มต้นเส้นทางที่น่าทึ่งในธรรมะ เขาได้สั่งสอนว่าให้คนที่เข้ามาในสถานที่ของเขาต้องไม่กลับไปมือเปล่า พร้อมจัดการให้ทำทานเพื่อการบรรพชา หลังจากนั้นได้มีการเรียนรู้และพัฒน

…ไปดังใบตาล (ไม่เข้า) (ทั้งนี้) ด้วย กำลังแห่งอุปจารสมาธิก็หามิได้ ด้วยกำลังแห่งอัปปนาสมาธิก็หามิได้ เลย (แต่) ด้วยความที่แม่โคนั้น มีจิตรักใคร่เป็นกำลังในลูกโคเท่านั้น เมตตามีอานุภาพมากดังนี้แล ตกลงจะบวช…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีที่เทวดารักษาผู้มีเมตตา โดยเทียบเคียงกับวิธีการที่พ่อแม่รักษาบุตร สำหรับไฟ พิษ และศัสตราไม่ส่งผลกระทบต่อผู้มีเมตตา อย่างเช่น เรื่องราวของแม่โคนมที่มีความรักในลูกโค ในกรณีที่พรานพยาย

…ัญญาอยู่ ส่วนว่าเมื่อยังฉฟังคุเบกขา อันกล่าวไว้โดยนัยว่า "ภิกษุเห็นรูปด้วยจักษุแล้วไม่เป็นผู้ดีใจ...เลย" ดัง ดังนี้เป็นต้นให้เป็นไป เว้นอาการทั้งสอง (คือดีใจและเสียใจ) นั้นเสีย ทั้งในวัตถุที่ปฏิกูลและ ไม…

เนื้อหานี้มุ่งเน้นการอธิบายเกี่ยวกับอัปปฏิกูลสัญญา และการทำความเข้าใจถึงการมีสติสัมปชัญญะในทุกสถานการณ์ภายใต้การพิจารณาของพระอริยะ อธิบายสถานะของปฏิกูลและไม่ปฏิกูลในสิ่งต่างๆ และการแผ่เมตตาเพื่อเป็นกา

…ระโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - ไปเพื่อจะเล่นนักขัตฤกษ์ พบพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วมิได้ถวายอะไร เลย แต่พอพบพระเถระซึ่งเดินมาข้างหลังก็พูดกันขึ้นว่า "พระเถระ ของพวกเรามา พวกเราจักถวายขนม" แล้วทุกคนถือ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระเถระได้ถวายขนมและข้าวต้มแก่พระผู้มีพระภาคเจ้า โดยมีการเล่าเรื่องของพระมหาโมคคัลลานเถระและพระมหากัสสปเถระที่มีการทำของน้อยให้เป็นของมาก รวมถึงเรื่องราวการช่วยเหลือคนยากจน พร้อม

…ระผมเป็นโสดาบัน" พระ เถระจึงว่า "อาวุโส ถ้ากระนั้นเธออย่าได้ทำความพยายามเพื่อมรรค เบื้องสูง (ต่อไป) เลย" ภิกษุหนุ่มถามว่า "เพราะเหตุอะไร ขอรับ" พระเถระบอกว่า "พระขีณาสพ ถูกเธอว่าร้ายเอาแล้ว "ภิกษุหนุ่ม ร…

เนื้อหาบทนี้เกี่ยวกับการสนทนาระหว่างพระเถระและภิกษุหนุ่ม ซึ่งพระเถระได้ดื่มยาคูในหมู่บ้าน ขณะที่ภิกษุหนุ่มแสดงความไม่เคารพพระเถระ โดยกล่าวว่า 'คนแก่หน้าไม่อาย' แม้ว่าตนเองจะเป็นพระโสดาบัน แต่ภิกษุหนุ่

…็นชอบให้ออกหน้า โดยนี้ที่กล่าวแล้ว (แต่ว่า) มักยกย่องด้วยอำนาจแห่งโทษมี อุปฐากดา (ความไม่เป็นผู้เสละเลย คือมีความอาลัยในไทย- ธรรม) เป็นต้นเสียก็ดี คนอื่น ๆ ชักจูงก็จะทำ ในภาคนั้น จิต (เช่น) นั้นแหละของบุ…

บทความนี้สำรวจหัวข้อเกี่ยวกับวิถีธรรมะ ในภาคที่ ๓ โดยเจาะลึกถึงบทบาทของจิตที่ได้รับอิทธิพลจากการเลี้ยงดู การปฏิบัติ และบุญธรรม รวมถึงการใช้โสมันัสและความเข้าใจในสังขาร ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบที่มี

…ที่จะกล่าวไปมาก ทุกปีใบแม่ เล็กน้อยอยู่ในที่ไหน ในโลกนี้ ทุกนี้ เพราะเว้นความคิดเสีย ก็ไม่มีไปไหน ๆ เลย เหตุใด เพราะเหตุนี้น พระมหากรุณาเจ้านั่งตรัส ความคิดว่าเป็นทุกข์ก่อนทุกข์ทั้งปวง นี้เป็นวินิจฉัยในช…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงแนวคิดเรื่องทุกข์และการเปลี่ยนแปลงในชีวิต โดยเน้นถึงความจริงที่ว่า ทุกสิ่งล้วนมีการเปลี่ยนแปลง และการเกิด-ตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การวิเคราะห์ธรรม ๒ อย่างที่เกี่ยวข้องกับการทุ

… อารมณ์ปัจจัย สนิทปัจจัย ท่าน จำแนกไว้ (โดย) ไม่ทำความต่างกับอารมณ์เนื้อดี (ความมีอารมณ์ เป็นใหญ่?) เลย โดยย้อม "การบูตบุญให้ทานแล้ว สมาทนศีลแล้ว ทำอุปสรรคกรรมแล้ว ปัญจอุปกรณ์ถึงกุลจรรจ์ที่กล่าวนั้น (โดย…

เนื้อหาทั้งหมดพูดถึงอุปนิสัยปัจจัยที่แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ อารมณ์ปัจจัย สนิทปัจจัย และอุปนิสัยปัจจัย โดยเน้นที่อารมณ์ความรู้ความเข้าใจที่เป็นหลักสำคัญในกระบวนการเป็นผู้อยู่ร่วมทางธรรม และการสร้า

…ธิบาย สนับสนั บ ด้วย ท่าน พุทธ โณสะ ก็ ดู วิ จิ ฎิ ขะ ฯ เพราะ ไม่ วิ จิ ฎิ ว่า ชอบ ไม่ ชอบ อย่าง ไร เลย

เนื้อหานี้กล่าวถึง ปัจจัยที่เป็นต้นเหตุของการมีอารมณ์และทุกข์ โดยการเปรียบเทียบกับการยึดเอาอารมณ์และผลที่ตามมา ซึ่งนำไปสู่การเข้าใจเกี่ยวกับอุปาทาน ทั้งนี้ยังมีการพูดถึงชนิดและประเภทของอุปาทานที่เกิดจ

…โดยอาการเป็นสิ่งมีความเศร้าหมองเป็นธรรมดา ดังนี้ได้ ถามว่า พิจารณาปัญจขันธ์จากองค์สัมสมะอย่างไร ? เลย ว่า ก็ใจวาวรภิญญานนั้นย่อมพิจารณาขั้นอันหนึ่ง ๆ ทางองค์สัมสมะ ที่ครัสโดยแยก (อาการต่าง ๆ) ไว้ดังน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายอาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับธรรมในพระพุทธศาสนาในแง่มุมต่าง ๆ เช่น การเป็นผูม่า ความเป็นธรรมดาของชาติและชรา และการพิจารณาปัญจขันธ์ทางองค์สัมสมะ โดยแบ่งอาการเป็นขั้นตอน เช่น อนิ

…ปาทว เพราะเป็นพื้นที่สำหรับอุปาทวทั้งปวง เหตุเนื่องมาซึ่งอุปาทวใหญ่ ๆ ที่ไม่รู้ (คือไม่ได้อาคิดไว้) เลย ภยโตโดยอาการชื่อว่าเป็นภัย เพราะเป็นบ่อเกิดแห่งภัยทั้งปวง และเพราะเป็นฝ่ายตรงข้ามต่ออบอาสสะ (ความ…

เนื้อหาในส่วนนี้ครอบคลุมการอธิบายเรื่องอุปาทวโต, ภยโต, และอุปสรรคโต โดยเน้นถึงความไม่มั่นคงของสภาพต่าง ๆ ทางธรรมและความสำคัญของการมองให้เห็นถึงจุดอ่อนและความไม่แน่นอนในชีวิต เพื่อให้เข้าใจถึงธรรมชาติจ