เห็น : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 169 / 315

…อากาสานัญจายตนะ) เถิด แต่นี่เป็นความ แปลกกัน คือ เมื่ออัปปนาจิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว (โยคาวจร) ภิกษุนั้น เห็นความรู้สึกที่เป็นไปอยู่ในอากาศด้วยนัยน์ตาวิญญาณัญจายตนฌานอยู่ ก่อนแล้ว ครั้นความรู้สึกนั้นมาหายไป เพ…

…าวถึงนัยที่สำคัญของอัปปนาในบริบทของอากิญจัญญายตนะ โดยอธิบายว่าการเกิดขึ้นของอัปปนาจิตนั้นทำให้บัณฑิตเห็นความรู้สึกในอากาศ อย่างไรก็ดี เมื่อมนสิการว่า “ไม่มี” ความรู้สึกนั้นก็หายไป ทำให้เห็นแต่ความว่างเปล่…

…ที่กล่าวไว้ในวิภังค์ ว่า "คำว่า นตฺถิ กิญจิ คือทำวิญญาณนั้นแล ไม่ให้มี ให้ปราศไป ให้อันตรธานไป (จน) เห็นว่าไม่มีอะไร ๆ เพราะฉะนั้นจึงเรียกว่า นตฺถิ กิญจิ” ดังนี้ คำนั้นราวกะกล่าวการ พิจารณาโดยความเสื่อมสิ…

ในเนื้อหานี้มีการวิเคราะห์คำว่า 'นตฺถิ กิญจิ' ซึ่งหมายถึงการทำให้วิญญาณไม่เหลืออยู่ และอธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากิญจัญญายตนะ ว่ามีอรรถที่กล่าวถึงการปราศไปแห่งวิญญาณ โดยในสภาวะนี้ไม่มีแม้แต่ความรู้สึ

…่อไป) จึงเป็นผู้ประพฤติวสีภาวะ (ทำให้ชำนิชำนาญ) ในอากิญ จัญญายตนสมาบัติโดยอาการ ๕ แล้ว (พิจารณาให้) เห็นโทษใน อากิญจัญญายตนะอย่างนี้ว่า "สมาบัตินี้มีข้าศึกคือวิญญาณัญจายตนะอยู่ ใกล้ และยังไม่ละเอียดดังเนว…

…บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติเพื่อเจริญเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยเฉพาะการทำให้ชำนาญในอากิญจัญญายตนสมาบัติ และเห็นโทษของสัญญาต่าง ๆ ทั้งหลาย และเห็นอานิสงส์ของธรรมชาติที่ละเอียดและประณีต ในกระบวนการทำเช่นนี้จะทำให้…

…นเดียวกันกับอุปมาด้วยน้ำมันทาบาตรก็ได้ สามเณรผู้เดินไปข้างหน้าพระเถระ (องค์หนึ่ง) ซึ่งเดินอยู่ในทาง เห็นน้ำหน่อยหนึ่ง (ในทาง) จึงเรียนว่า "น้ำ ขอรับ โปรดถอด รองเท้า" ทีนั้น ครั้นพระเถระบอกว่า "สามเณร ถ้าน…

…สมาบัติ โดยมีการอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงการรับรู้และการสัญญา ความแตกต่างระหว่างการมีและไม่มีน้ำทำให้เห็นถึงความละเอียดของจิตที่เป็นเศษสังขาร ซึ่งสามารถอธิบายถึงสัญญาที่ไม่สามารถทำให้ชัดเจนได้ และสิ่งนี้มี…

…ลายหาต้องการความก้าวล่วงองค์แห่ง สมาบัติเหล่านั้นไม่ * มหาฎีกาติดอุปมาได้ขอหนึ่งว่า พราหมณ์ผู้หนึ่ง เห็นชายคนหนึ่ง ถือภาชนะดินน่าชอบใจ ยืนอยู่ จึงออกปากขอภาชนะนั้น ชายคนนั้นมุ่งถึงว่าภาชนะนั้นเปื้อนสุรา ซ…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับอารูป ๔ และการเข้าใจปกิณณกกถาที่มีนัยตลอดจนการสัมผัสกับอารมณ์ในการฝึกสมาธิ มีกล่าวถึงตัวอย่างของพราหมณ์ที่ขอภาชนะที่มีสุราและการไม่สามารถได้สิ่งที่ต้องการ ทั้งนี้มีกา

…ยพระราชาสักองค์หนึ่งผู้ไม่ทรงสำรวม (ในศีล) มีความประพฤติ ทางกายวาจาใจหยาบคาย แม้มีความไม่ดีที่ใคร ๆ เห็นกันว่าพระราชานี้ เป็นผู้มีความประพฤติหยาบคาย ดังนี้เป็น (อยู่) ไป เพราะการเลี้ยงชีพ เป็นเหตุฉันใด เน…

…บคาย รวมถึงการทำอากิญจัญญายตนะเมื่อขาดอารมณ์ที่ดีกว่าผ่านการเปรียบเทียบกับการขึ้นบันไดและเขา ซึ่งให้เห็นถึงการเกาะติดในอารมณ์อย่างไม่มีทางเลือก นอกจากนี้ยังอธิบายถึงการมุ่งเน้นในการปฏิบัติสมาธิในส่วนของอา…

…วสุนัขฉะนั้น บิณฑบาตนั้นแม้เป็นอย่างนี้ก็เป็น สิ่งที่พึงกลืนลงไปได้ เพราะมันล่วงคลองจักษุ (คือมองไม่เห็น)" [อาสยโต - ปฏิกูลโดยอาสยะ] (ความปฏิกูล) โดยอาสนะ (อาโปธาตุในลำไส้ที่ออกมาประสม กับอาหารที่กลืนลงไป…

…ห์นิยามและการสื่อความหมายของบิณฑบาตในวิสุทธิมรรค ซึ่งกล่าวถึงบทบาทของอาหารในชีวิตประจำวันและการมีให้เห็นในมุมมองทางพระพุทธศาสนา โดยอ้างอิงถึงอาสยะต่างๆ ที่ทำให้เกิดการเข้าใจในธรรมชาตินั้น ๆ การสื่อสารความ…

…์ปรน โคอยู่ก็ดี จูง (มัน) มาสู่โรงฆ่าก็ดี จูงมาถึงแล้วผูกพักไว้ กไว้ที่โรงฆ่านั้นก็ดี กำลัง ฆ่าก็ดี เห็นมันถูกฆ่า มันตายก็ดี ความรู้สึกว่าโคยังไม่หายไปตราบ เท่าที่เขายังมิได้ชำแหละมันแบ่ง (เนื้อ) ออกเป็นส…

…ีการฆ่าโคและการชำแหละ โดยมีความสัมพันธ์กับการพิจารณาอาการของกาย อธิบายในบันทึกว่า ภิกษุควรพิจารณาให้เห็นถึงธรรมชาติและอิริยาบถของเราที่อยู่ในธาตุของร่างกาย เช่น ธาตุดิน ธาตุน้ำ ฯลฯ และถามว่าความรู้สึกต่อส…

…่ง ปราศจากมนต์และยานี้ เพราะปฐวีกำเริบละก็เท่ากับตกอยู่ในปากงูกัฏฐมุข คือแข็ง กระด้างแน่ ๆ ในที่นี้ เห็นว่าแปลเท่าศัพท์ในคาถา ตามที่ไม่ขัดไวยากรณ์และสัมพันธ์ ก็พอ ได้ความแล้ว จึงไม่แปลตามมหาฎีกา

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายและธาตุต่าง ๆ ภายใต้การเปรียบเทียบกับงูที่กัด โดยอธิบายว่า ร่างกายที่ถูกงูกัดจะได้รับผลกระทบที่แตกต่างกันตามธาตุที่เกี่ยวข้อง ผ่านการใช้ตัวอย่างเพื่อแสดงถ

…งจริงด้วย" นั้น ความว่า ก็ภูตคือธาตุทั้งหลายนั้น ชื่อว่าเป็นของใหญ่ เพราะเป็นสิ่งที่ จะพึงกำหนด (ให้เห็นตามสภาพ) ได้ด้วยความพยายามอันใหญ่ (เพราะ สภาวะเป็นสิ่งที่รู้ยาก) ชื่อว่าเป็นของจริง เพราะเป็นของมีอย…

…องทุกข์ในรูปแบบต่างๆ ธาตุจึงมีคุณสมบัติเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และอนัตตา นอกจากนี้ยังพูดถึงการมองเห็นความแตกต่างและความเป็นอันเดียวกันของธาตุในทางพุทธศาสตร์อีกด้วย เนื้อหาเน้นให้ผู้อ่านได้เข้าใจคุณลักษ…

…กันเป็นชั้น ๆ อย่างกลีบ ปทุม. และมหาฎีกาบอกสัมพันธ์ไว้ว่า บทสกฎ...วเสน นี้ เข้ากับบท นิพฺพตฺตวิเสโส เห็นว่าไกลไป ที่จริงเป็นตติยาวิเสสนะในบท สิปปกมุม ใกล้ ๆ นั่นเอง เพราะท่าน

ในเนื้อหานี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับความสำเร็จของกรรมนั้น ๆ ตามการปฏิบัติที่ถูกต้อง และเฉพาะเจาะจง โดยท่านได้ยกตัวอย่างถึงความสำเร็จที่เกิดขึ้นจากการละกิเลสต่าง ๆ และความมีผลของการประกอบกิจที่ดี นอกจากนี

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 127 ครั้งนั้น บุรุษผู้นั้นไป (ถึง) เห็นสวน (มะม่วงของหมอชีวก) รุ่งเรืองเป็นอันเดียวด้วยผ้ากาสาวะทั้งหลาย จึง(กลับ) มากราบทูลว่า "สวนเต็มไปด…

…ึงการเปลี่ยนเพศให้มีความหลากหลาย ข้อความนี้ยังเน้นถึงความสำคัญของฤทธิ์ในการแสดงออกของภิกษุ เราสามารถเห็นพัฒนาการและการเปลี่ยนการทำกิริยาในอิริยาบถที่มีลักษณะเดียวกันได้ในภิกษุที่ถูกนิรมิต

…รม ทำสาธยาย ถามปัญหาเถิด" หรือคิดด้วยความมักน้อยว่า "วิหารนี้ (ตามปกติ) มีภิกษุน้อย ถ้าใคร ๆ จักมา (เห็นภิกษุมาก) เข้า ก็จักนึกว่า "ภิกษุ เหล่านี้มีจำนวน (มากถึง) เท่านี้ แต่ (มีรูป) เป็นเช่นเดียวกัน (หมด…

ข้อความนี้พูดถึงการสร้างภิกษุในรูปแบบต่าง ๆ โดยการบริกรรมและอธิษฐานรวมถึงการทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น สวดบทพระบาลี และการเย็บจีวรหลายสีเพื่อสร้างภาพที่ดูเหมือนภิกษุหลายรูปแบบ โดยใช้กระบวนการทางจิต เพื่อให้

…ต่พระองค์ผู้เจริญ ชนชาวชมพูทวีปถวายบังคมพระบาทบุคลพระผู้มีพระภาคเจ้า (มา) พูด กันว่า "เราทั้งหลายได้เห็น (พระองค์) แล้วนั่นแหละจึงจัก (กลับ) ไป" พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส (ถาม) ว่า "โมคคัลลาน ก็เดี๋ยวนี้ ธรร…

เนื้อหาเล่าเกี่ยวกับพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระมหาโมคคัลลานเถระที่บังคมพระบาทของพระองค์ โดยมีการสื่อสารถึงเมืองสังกัสสะและคำบอกจากพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการมาที่เมืองในวันเพ็ญมหาปวารณาและวันอุโบสถ นอกจากนี

…ยอดเขาสิเนรุทอด พระเนตรดูโลกธาตุด้านตะวันออก จักรวาฬหลายแสนก็เกิดโล่งราวกะ ลายเดียวกัน และทอดพระเนตรเห็นสิ่งอันเปิดเผยทุกสิ่งทางด้านตะวัน ออกฉันใด แม้ทางด้านตะวันตก ทางด้านเหนือ ทางด้านใต้ ก็ทอด พระเนตรเห…

…ิสสุกรรมสร้างบันไดขึ้น 3 แถวด้วยทอง เงิน และแก้ว วันรุ่งขึ้นทรงประทับยืนที่ยอดเขาสิเนรุ ดูโลกธาตุและเห็นสิ่งต่างๆ ทั้งด้านตะวันออก ตะวันตก เหนือ ใต้ ทั้งเทพและมนุษย์ต่างมองเห็นกันและกันได้ในวันวิวรณนั้น เ…

…องค์ ตรัสพระคาถานี้ว่า (ภเววาห์ ภย์ ทิสฺวา ภวํ นาภิวที กิญจิ ภวญฺจ วิภเวสิน นนฺทิญฺจ น อุปาทิย์) เราเห็นภัยในภพ และ (เห็นตัว) ภพ (เอง) ที่ก่น แต่จะวิภพ (คือเสื่อม) ไปนั่นเทียว จึงไม่อภิวัท (คือ ยกย่อง) ซึ…

…ษรในคาถา ซึ่งมีการอธิบายถึงเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าได้ทรงหายพระองค์ผ่านทางปาฏิหาริย์ และไม่ให้พวกพรหมเห็นพระองค์ อันเป็นที่มาของการนับถือในเรื่อง 'คาถาหายตัว' โดยในที่นี้มีการชี้ให้เห็นว่าคาถานี้ไม่ใช่เป็น…

…เป็น อุปาทาน ใน พลว์ คือแปลว่า กว่า.... อนุสนธิ (คือการเชื่อมความ) ไม่ดี หรือจะว่าไม่มีอนุสนธิก็ได้ เห็นว่าปาฐะฉบับพม่าจะเข้าที่กล่า เป็นรูปนิมิตสัต (ที่ในไวยากรณ์ให้แปลว่า "ในเพราะ..." แต่ในที่นี้ยักใช้โ…

บทความนี้พูดถึงการผุดขึ้นและดำลงในแผ่นดินซึ่งเป็นปาฏิหาริย์ที่สามารถเกิดขึ้นได้โดยการใช้ฤทธิ์ของภิกษุที่มีอาโปกสิณสมาบัติ ต้องทำบริกรรมกำหนดพื้นที่และอธิษฐานให้แผ่นดินกลายเป็นน้ำ โดยจะมีการพูดถึงความแ

…จัดลงในภาชนะทิพย์ทั้งหลาย อยู่บนรัตนบัลลังก์ทิพย์ ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำอย่างที่นาคราชมองเห็น เสด็จมุ่งไปดาวดึงส เทวโลกพร้อมด้วยภิกษุ ๕๐๐ รูป (ผ่านไป) ทางเบื้องบนเพดาน (อาปานภูมิ) ของนาคราชนั้น…

…ถึงการเสด็จของพระผู้มีพระภาคเจ้าขึ้นไปยังดาวดึงส์ พร้อมกับภิกษุ 500 รูป โดยนาคราชนันโทปนันทนแสดงความเห็นว่าพระสมณะนั้นมีอำนาจเหนือทำให้ไม่สามารถมองเห็นดาวดึงส์ได้ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงเขาสิเนรุและผู้ที่…

…5 154 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - 1 ฝ่ายนาคราชคิด (แค้น) ว่า "เมื่อเข้าไป ข้าฯ ไม่ (ทัน) เห็นก็ช่างก่อนเถิด เวลาออกมาทีนี้ละ ข้าฯ จะต้องยัดแกเข้าซอก เขี้ยวขบเสียจงได้ " จึงแสร้งพูด (อ้อนวอน) ว่…

ในเรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงการต่อสู้ระหว่างพระเถระกับนาคราช โดยนาคราชพยายามที่จะทำร้ายพระเถระ แต่กลับพบว่าพระเถระมีฤทธิ์มากม…

…ลงเพศเป็นมาณพ กล่าวขึ้นว่า "พระคุณเจ้าข้า ข้าพเจ้าขอถึงท่านเป็นที่พึง" พลางกราบเท้าพระเถระ พระเถระ (เห็นนาคหมดพยศ) จึงว่า "นันทะ พระศาสดาก็เสด็จ มา (ด้วย) มา เราจักไป (เฝ้ากัน) ทรมานนาคราชทำให้หมดพิษ แล้ว…

เนื้อหาที่นำเสนอในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการเสด็จมาของพระบรมศาสดาและการที่นาคราชสนทนากับพระเถระ โดยเฉพาะตอนหนึ่งที่พระพุทธเจ้าได้ประทานพรให้แก่นาคราชพร้อมกับกล่าวถึงสงครามระหว่างโมคคัลลานะ