หน้าหนังสือทั้งหมด

หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
187
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
…าริสุทธิศีล” หมายถึง มากมาย ไม่มีที่สุด ใน วิสุทธิมรรคกล่าวไว้ว่าศีลของพระภิกษุมี 3 ล้านกว่าสิกขาบท แต่โดยรวมแล้วศีลของพระภิกษุแบ่ง ออกเป็น 4 หมวดใหญ่ๆ เรียกว่า ปาริสุทธิศีล 4 ดังนี้ คือ (1) ปาฏิโมกขสังว…
บทความนี้กล่าวถึงหมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทของพระภิกษุ ตามที่สรุปในวิสุทธิมรรค โดยศีลของพระภิกษุถูกแบ่งออกเป็น 4 หมวดใหญ่ ได้แก่ ปาฏิโมกขสังวรศีล อินทรียสังวรศีล อาชีวปาริสุทธิศีล และปัจจัยสันนิสสิตศีล ศ
ปาราชิกและสิกขาบทในพระไตรปิฎก
188
ปาราชิกและสิกขาบทในพระไตรปิฎก
…ษุทันที ไม่ว่าจะมี ผู้อื่นรู้ หรือไม่รู้ก็ตาม แม้ยังครองผ้าเหลืองอยู่ก็ถือว่าไม่ได้เป็นพระภิกษุแล้ว แต่เป็นฆราวาสที่ เอาผ้าเหลืองมาห่อไว้เท่านั้น ดังนั้นผู้ที่ล่วงละเมิดสิกขาบทปาราชิกเข้าแล้ว จึงต้องลาสิ…
บทความนี้กล่าวถึงปาราชิกซึ่งหมายถึงการพ่ายแพ้ในเส้นทางนักบวช ทำให้ภิกษุสูญเสียสถานภาพและไม่สามารถกลับไปบวชได้ ผู้ที่ล่วงละเมิดแล้วจะต้องอาบัติปาราชิกและไม่สามารถแก้ไขได้ ขณะที่สังฆาทิเสสเป็นสิกขาบทที่
นิสสัคคิยปาจิตตีย์ และ สิกขาบทในพระไตรปิฎก
189
นิสสัคคิยปาจิตตีย์ และ สิกขาบทในพระไตรปิฎก
…นที่นี้จะยกตัวอย่างเพียง 2 หมวดคือ ปาราชิก และ สังฆาทิเสส เพื่อให้นักศึกษาได้ทราบพอสังเขปว่า สิกขาบทแต่ละข้อ ของพระภิกษุนั้นมีเนื้อหาเป็นอย่างไร หมวดปาราชิก 4 สิกขาบท 1) ภิกษุใดเสพเมถุนธรรมโดยที่สุดแม้ใน…
…ะ ที่มีวิธีการแก้ไขที่แตกต่างกัน มาดูตัวอย่างสิกขาบทในพระปาฏิโมกข์ ที่ประกอบด้วย 8 หมวด 227 สิกขาบท แต่ยกตัวอย่างในหมวดปาราชิกและสังฆาทิเสสเพียง 2 หมวดเพื่อให้เข้าใจเรื่องราวมากขึ้น นอกจากนั้นยังมีการอธิ…
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
…งฆ์ ไม่ได้เกิดจากการประชุมปรึกษาหารือกับ คณะสงฆ์ว่า ควรจะบัญญัติสิกขาบทข้อไหน อย่างไร ระดับของโทษของแต่ละสิกขาบทเป็นอย่างไร สิกขาบทข้อไหนมีโทษหนัก สิกขาบทข้อไหนควรจะมีโทษเบา เป็นต้น ทุกอย่างที่กล่าวมานี้…
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
192
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
…เมื่อสาวกนำไปปฏิบัติจึงไม่สามารถพ้นทุกข์ได้ เมื่อไม่พ้นทุกข์ ไม่ได้เข้าถึงสัจจะที่แท้ จริงภายใน สาวกแต่ละคนก็จะตีความประสบการณ์ที่ตนปฏิบัติได้ไปต่าง ๆ กัน ซึ่งยากที่จะตรง กันเพราะต่างคนต่างทำและวิธีการที…
ในปัจจุบัน การประชุมระดมความคิดถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยพัฒนาองค์กรให้มีความก้าวหน้า โดยมาจากการรวมความคิดเห็นที่หลากหลาย ซึ่งช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดจากการคิดคนเดียว ข้อความนี้นำเสนอความเห็นเกี่ยว
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
193
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
…งทำอุโบสถ แล้วพระภิกษุปุถุชนจะไม่ทำได้อย่างไร 1 จากตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าแม้จะเป็นพระอรหันต์แล้ว แต่ในบางเรื่องท่านยังมองได้ ไม่ไกลเหมือนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หากพระองค์อนุญาตให้พระอรหันตสาวกบัญญัติสิกข…
…ทำให้เป็นข้อปฏิบัติของชาวพุทธจนถึงทุกวันนี้ ยังมีการอนุญาตให้ทำการเปลี่ยนแปลงบางส่วนตามความเหมาะสมในแต่ละยุค
การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน
194
การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน
… โดยจะมีตัวแทนของพระ ภิกษุหนึ่งรูปซึ่งสามารถจดจำสิกขาบททั้ง 227 ข้อได้อย่างแม่นยำ ขึ้นสวดสิกขาบทตั้งแต่ข้อ 1 ถึงข้อที่ 227 ให้ภิกษุทั้งหลายฟัง เพื่อให้แต่ละรูปทบทวนว่าสิกขาบททั้งหมดมีอะไรบ้าง และ ให้พิจา…
การประชุมทบทวนสิกขาบทถูกกำหนดโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสวดถูกกำหนดให้ภิกษุทุกคนมาฟังร่วมกัน และมีการควบคุมเพื่อป้องกั
การเรียนรู้กฎหมายสำหรับประชาชน
195
การเรียนรู้กฎหมายสำหรับประชาชน
เกี่ยวข้องกับประชาชนทุกคน คนที่รู้กฎหมายจึงมีน้อยมาก แม้แต่คนมีการศึกษาแล้วส่วนใหญ่ ก็ไม่ค่อยรู้กฎหมายเท่าที่ควร โดยมากจะใช้สามัญสำนึกว่า สิ่งนี้น่าจะผิดกฎหมาย…
บทความนี้กล่าวถึงความจำเป็นที่ประชาชนควรต้องรู้กฎหมาย แม้จะมีการศึกษา แต่ยังมีความรู้ที่จำกัดในเรื่องนี้ รัฐบาลไม่ค่อยให้การศึกษาในด้านกฎหมายแก่ประชาชน และประชาชนต้องรับผิดช…
ความเกิดขึ้นของอาบัติและวิวาทในสงฆ์
196
ความเกิดขึ้นของอาบัติและวิวาทในสงฆ์
…จิตที่ไม่โลภ ไม่โกรธ และไม่หลง กล่าวคือ การวิวาทในลักษณะนี้อาจจะเริ่มต้นด้วยการสนทนาธรรมกัน ตามปกติ แต่เมื่อเกิดความเห็นขัดแย้งกันจึงนำไปสู่การวิวาทกันได้ 7.10.2 อนุวาทาธิกรณ์ : การโจทกันด้วยอาบัติ พระสั…
เนื้อหาเกี่ยวกับอาบัติในพระพุทธศาสนารวบรวมไว้ในอาบัติเบา อาบัติหนัก และอาบัติที่มีส่วนเหลือ การวิวาทในสงฆ์นั้นเกิดจากกิเลสทั้ง 3 ตระกูลคือ โลภ โกรธ หลง และมีสาเหตุจากจิตที่ไม่โลภไม่โกรธไม่หลง อนุวาทาธ
อธิบายอาปัตตาธิกรณ์และความหมายของอาบัติในพระไตรปิฎก
197
อธิบายอาปัตตาธิกรณ์และความหมายของอาบัติในพระไตรปิฎก
…ที่ไม่มีในตน แล้วได้กล่าวเท็จว่า ข้าพเจ้าเป็นพระอรหันต์ หากคนที่ฟังอยู่เข้าใจจะต้อง “อาบัติปาราชิก” แต่ถ้าคนฟังไม่เข้าใจจะต้อง “อาบัติถุลลัจจัย” ภิกษุเห็นสตรีคนหนึ่งและรู้ว่าเป็นสตรี มีความกำหนัดแล้วจับต…
เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอาปัตตาธิกรณ์และอาบัติในพระพุทธศาสนา รวมถึงประเภทของอาบัติ 7 ประการ รวมทั้งการวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดจากร่างกายและวาจาของพระภิกษุ ซึ่งอาจส่งผลต่อการถูกโจทฯ ในกรณีต่างๆ ซึ่งมีท
อาบัติในพระไตรปิฎก
198
อาบัติในพระไตรปิฎก
จะต้อง “อาบัติทุกกฏ” ทุกๆ คำพูด แต่ถ้าไม่ได้คิดจะด่าเพียงแต่ต้องการ “ล้อเล่น” แล้วพูดคำ ดังกล่าว จะต้อง “อาบัติทุพภาษิต” ทุกๆ คำพูด อาบ…
บทความนี้เสนอเรื่องอาบัติในพระไตรปิฎก แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก คือ ครุกาบัติ ซึ่งเป็นอาบัติหนักหน่วง ประกอบด้วย ปาราชิก และสังฆาทิเสส อาบัติโดยเฉพาะปาราชิกมีโทษร้ายแรงจนวิธีแก้ไขไม่ได้ ส่วนสังฆาทิเสสสามา
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
200
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
…ม ใช้ในกรณีที่เป็นเรื่อง ร้ายแรง หากระงับอธิกรณ์โดยตัดสินให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งผิดอาจทำให้สงฆ์แตกแยกได้ แต่ยกเว้น อาบัติที่มีโทษหนักและอาบัติเนื่องด้วยคฤหัสถ์ ตัวอย่างการระงับอธิกรณ์ด้วยอธิกรณสมถะ การระงับอธ…
เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิญญาตกรณะซึ่งเป็นการระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพ และวิธีการระงับอธิกรณ์อื่นๆ เช่น ตัสสปาปิยฬิกา เยฮุยยสิกา และติณวัตถารกวินัย การระงับในกรณีวิกฤตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในห
การระงับอธิกรณ์ตามพระธรรมวินัย
201
การระงับอธิกรณ์ตามพระธรรมวินัย
…ุอาคันตุกะนั้นว่า ถ้าพวกท่านจักแจ้งอธิกรณ์นี้ตามที่เกิดแล้วจริง ๆ แก่พวกเรา พวก เราจักรับอธิกรณ์นี้ แต่ถ้าพวกท่านไม่แจ้งแก่เราตามความเป็นจริง พวกเราก็จักไม่รับอธิกรณ์นี้ สำหรับภิกษุอาคันตุกะนั้นพระสัมมาส…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการระงับอธิกรณ์ในชุมชนสงฆ์ โดยยึดหลักการตามพระธรรมวินัย ว่าด้วยการจัดการอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในอาวาส และการทำงานร่วมกันระหว่างภิกษุในวัดเจ้าถิ่นและผู้มาใหม่ เพื่อให้เกิดการปรองดองและ
การจับฉลากในพระพุทธศาสนา
204
การจับฉลากในพระพุทธศาสนา
…งมงาย (4) ไม่ถึงความลำเอียงเพราะความกลัว (5) เป็นผู้รู้จักสลากที่จับแล้วและยังไม่จับ ละกรรมวาจา วิธีแต่งตั้งและก เมื่อเลือกภิกษุผู้มีคุณสมบัติอย่างนี้แล้วก็ให้ภิกษุผู้ฉลาดประกาศให้สงฆ์ทราบว่าจะ สมมติภิกษ…
เนื้อหากล่าวถึงวิธีการจับสลากในสงฆ์โดยใช้ภิกษุผู้มีคุณธรรมเป็นผู้จับ โดยมีการปฏิบัติตามหลักธรรมวินัย เพื่อให้การตัดสินใจนั้นถูกต้องตามศีลธรรม ข้อกำหนดในการจับต้องไม่มีอคติทั้งในด้านบวกและลบ และต้องคำน
ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก
212
ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก
…รัพย์โดยตรง เพราะไม่อาจจะเอามา เป็นเครื่องทำนุบำรุงร่างกาย คือ เอามานุ่งห่มไม่ได้ กินไม่ได้ เป็นต้น แต่จะต้องนำเอาไปซื้อ โภคทรัพย์โดยตรงคือ ปัจจัย 4 มาอีกทีหนึ่ง โภคทรัพย์ หมายรวมถึง เรือกสวน ไร่นา ที่ดิ…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงคำว่า "ทรัพย์" แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์ โดยโภคทรัพย์เป็นทรัพย์ภายนอกที่ใช้ในการดำรงชีวิต เช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และยา ในขณะที่อริยทรัพย์เป็นทรัพย์ภายในใจที่ป
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
215
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
…ธาก็ไม่มีแรงจูงใจที่เขาจะสร้างบุญใดๆ ดังนั้นบุญกิริยาวัตถุ 3 จึงเริ่มต้นด้วย “ศรัทธา” เหมือนกันเพียงแต่ไม่ได้กล่าวถึงเท่านั้นเอง ส่วน “ศีล” ในอริยทรัพย์ก็มีตรงกับ “ศีล” ใน บุญกิริยาวัตถุ สำหรับ “จาคะ” ใน…
การบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นขึ้นอยู่กับศรัทธาซึ่งเป็นแรงจูงใจในการสร้างบุญ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์มีความสำคัญแตกต่างกัน ซึ่งคนจนมักจะเข้าใจถึงความสำคัญของทรัพย์มากกว่าคนรวยเพราะประสบปัญหาขาดแคลนอา
ความสำคัญของอริยทรัพย์
216
ความสำคัญของอริยทรัพย์
…ภคทรัพย์ทั้งหลาย พระมหากัปปินเถระกล่าว ไว้ว่า “ผู้มีปัญญาถึงจะสิ้นทรัพย์ก็เป็นอยู่ได้ ส่วนคนมีทรัพย์แต่ไม่มีปัญญา ก็เป็นอยู่ไม่ได้ ปัญญาเป็นเครื่องตัดสินเรื่องที่ได้ฟังมา เป็นเหตุเจริญชื่อเสียงและความสรร…
อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่มีความสำคัญมากกว่าโภคทรัพย์ พระมหากัปปินเถระได้กล่าวว่า แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้คว…
สาเหตุแห่งความร่ำรวยและยากจน
218
สาเหตุแห่งความร่ำรวยและยากจน
…ากับตัวบ้าน เท่านั้น จะมองไม่เห็นเสาเข็มที่อยู่ใต้ดินซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่รองรับบ้านทั้งหลังเอาไว้ แต่ไม่ว่าเราจะมองเห็นหรือไม่เห็นก็ตาม บ้านทุกหลัง ตึกทุกตึก ก็ยังคงมีฐานรากทำ หน้าที่รองรับบ้านและตึกเห…
บทนี้กล่าวถึงสาเหตุแห่งความร่ำรวยและยากจน โดยชี้ให้เห็นว่า บุญเป็นสาเหตุหลักที่สนับสนุนความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต พร้อมกับการขวนขวายในการสร้างฐานะ บุญนั้นเหมือนฐานรากที่คอยรองรับชีวิต หากขาดบุญ ชีวิตจะ
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
219
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
…็เปรียบเสมือนบุญใหม่ จึงต้องรอเวลาให้มันเจริญเติบโตสักระยะหนึ่งจึงจะ ให้ผล ดังนั้นวิถีชีวิตของมนุษย์แต่ละคนในชาตินี้หรือในทุก ๆ ชาติที่เกิดนั้น ก็ขึ้นอยู่กับบุญเก่า ที่ได้ทำไว้ในอดีตชาติเป็นหลัก คือ ประม…
บุญมีสองประเภทคือบุญเก่าและบุญใหม่ โดยบุญเก่าคือบุญที่ทำไว้ในอดีตชาติ ส่วนบุญใหม่คือบุญที่ทำในปัจจุบัน วิธีการสร้างบุญมี 3 ประการ ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิ การให้ทานมีผลต่อฐานะทางเ
การสร้างความมั่งคั่งในชีวิต
220
การสร้างความมั่งคั่งในชีวิต
…ฉลาดใน เรื่องศีลธรรม กล่าวคือ สั่งสมความรู้ทางศีลธรรมควบคู่ไปกับการศึกษาหลักการทำงานทางโลก คนที่ขยันแต่โง่ยากที่จะสร้างฐานะได้สำเร็จ เพราะจะทำงานผิดพลาดมาก ส่วนคนที่ ฉลาดแต่ทางโลก ไม่สนใจเรื่องศีลธรรมนั้…
บทความนี้กล่าวถึงการสร้างความมั่งคั่งในชีวิตผ่านหลักการ 3 ประการ ได้แก่ อุฏฐานสัมปทา ที่เน้นความขยันและปัญญาในการทำงาน, อารักขสัมปทา ที่สำคัญต่อการเก็บรักษาทรัพย์ให้คงอยู่ และกัลยาณมิตตตา ที่เกี่ยวข้อ