โค : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 103 / 242

…ัฏ ไผ่เป็นต้นเกี่ยวสอดไว้ ฉะนั้น ก็เพราะเหตุว่าหมู่สัตว์อันชัฏคือตัณหาเกี่ยวสอดไว้อย่างนี้ ข้าแต่พระโคดม เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงขอทูลถามพระองค์ ข้อว่า ติ ติ โคตม ปุจฉามิ ความว่า เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้า…

บทนี้อธิบายถึงอัตภาพของตนและผู้อื่น ทั้งในอายตนะภายในและภายนอก สื่อถึงความเกี่ยวข้องของสรรพสัตว์ที่อยู่ภายใต้ตัณหาหรืออันชัฏที่รัดรึง เหมือนกับต้นไม้ที่มีชัฏ และการถามพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงผู้ที่จะสามา

อาจาระ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 42 นี้เรียกว่าอุปนิพนธ์โคจร ภิกษุเป็นผู้เข้าถึง เป็นผู้ประกอบพร้อมด้วย กระนี้ด้วย ด้วยโคจรนี้ด้วย โดยนัยที่กล่าวมานี้ แม้เพรา…

บทความนี้กล่าวถึงอาจาระและโคจรในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการเข้าถึงและการประกอบพร้อมด้วยอาจาระและโคจร บทนี้อธิบายถึงแนวทางการปฏิบัติแ…

…ยู่ในวิหาร โรงยาว ปราสาท เรือนโล้น คูหา ที่เร้น กระท่อม เรือนยอด ป้อม โรงกลม ศาลายาว โรงประชุม มณฑป โคนไม้ อย่างนี้ ๆ ภิกษุนั้นเป็นสมณะมเหสักข์" มิฉะนั้น เธอแสดงอาการที่น่าเกลียดหนักเข้า หน้าด้านเข้า ลว…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรค เน้นความสำคัญของการปฏิบัติตนในฐานะภิกษุ การเลือกใช้วัสดุเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์ต่างๆ รวมถึงการมีอริยาบถที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ผู้อื่นเข้าใจผิดและยกย่องผิดๆ โดยกล่าวถึงคำนิยา

…กติ 4. อารัญญิกังคะ องค์แห่งภิกษุผู้มีอันอยู่ในป่าเป็นปกติ ๔. รุกขมูลกังคะ องค์แห่งภิกษุผู้มีอันอยู่โคนไม้เป็นปกติ ๑๐. อัพโภกาสกังคะ องค์แห่งภิกษุผู้มีอันอยู่ในที่แจ้งเป็นปกติ ๑๑. โสสานิกังคะ องค์แห่งภิ…

บทความนี้พูดถึงองค์แห่งภิกษุผู้มีอันอยู่ในสภาพแวดล้อมต่างๆ เช่น ป่า โคนไม้ และที่แจ้ง ซึ่งจะมีวินิจฉัยเกี่ยวกับธุดงค์ในบทที่ว่าด้วยการสมาทานและวิธีการปฏิบัติ โดยพิจารณาถึ…

…ณิกะ ๓. รถยโจฬะ ๔. สั่งการ โจฬะ ๕. โสตถิยะ ๖. นหาน โจฬะ ๓. ติตถโจฬะ ๘. คตปัจจาคตะ ๔. อัคคิทัฑฒะ ๑๐. โคขายิตะ (ผ้าที่เขาใช้เช็ดครรภมลทินแล้วทิ้ง) (ผ้าที่เขาผลัดอาบน้ำมนต์แล้วทิ้ง) (ผ้าที่เขาทิ้งอยู่ตามท่…

ผ้าปังสุกุลเป็นผ้าที่ถูกทิ้งในที่ต่าง ๆ เช่น ตลาด ผาช้าและที่อื่น ๆ รวมทั้งการอธิบายเกี่ยวกับการสมาทานด้วยคำสมาทานตรง ซึ่งมีความสำคัญในด้านการบวชและการใช้งานของผ้าในที่เกี่ยวข้อง. นอกจากนี้ยังมีการอธิ

…ฉนุน ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดที่มุงบัง รุกขมูลิกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ของภิกษุผู้มีอันอยู่ ณ โคนต้นไม้เป็นปกติ ดังนี้ [วิธี (ปฏิบัติ) ในรุกขมูลกังคะ ] ก็รุกขมูลิกภิกษุนั้น พึงเว้นต้นไม้เหล่านี้เส…

…ือพระอินทร์ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงวิธีปฏิบัติในการสมาทานรุกขมูลกังคะ และแสดงถึงความสำคัญของการอยู่ที่โคนต้นไม้เป็นปกติซึ่งมีผลดีต่อการปฏิบัติธรรม

…สงัด อันเป็นที่ ๆ พระพุทธ เจ้าผู้ประเสริฐทรงสรรเสริญ และตรัสว่าเป็นนิสัย (ของผู้บรรพชา) ซึ่งเสมอด้วยโคนไม้ จักมี ที่ไหน เพราะว่า ภิกษุผู้มีพรตอันดี เมื่ออยู่ ณ โคนไม้อันสงัด อันเป็นที่นำเสียซึ่งอาวาสมัจ…

บทความนี้กล่าวถึงที่อยู่ของภิกษุผู้สงัดที่ได้รับการสรรเสริญจากพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะความสำคัญของโคนไม้ที่เป็นสถานที่สงบสุขสำหรับการปฏิบัติธรรม ภิกษุผู้มีปัญญาควรเห็นคุณค่าของสถานที่สงบสุขนี้ เนื่องจ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 162 โคนไม้ด้วย อพุโภกาสิกงฺค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ของ ภิกษุผู้มีอันอยู่กลางแจ้งเป็นปกติ ดังนี้ [วิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติของอัพโภกาสิกภิกษุในการเข้าไปที่อุโบสถหรือโรงฉัน โดยเน้นให้ปฏิบัติตามวิธีที่ถูกต้อง เช่น รอสภาพอากาศเป็นปกติก่อนออกจากสถานที่และการเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา การรักษาศรัท

…ตกในอัพโภกาสิกังคะ ] ก็ธุดงค์แห่งอัพโภกาสิกภิกษุทั้ง ๓ พวกนี้ ย่อมแตกในขณะที่ เธอไปสู่ที่มุงบังก็ดี โคนไม้ก็ดี เพื่ออยู่ (ส่วน) พระอังคุตตร ภาณาจารย์ทั้งหลายกล่าวว่า "(ธุดงค์นี้ย่อมแตก) ในขณะที่เธอ รู้อ…

บทความนี้สำรวจประเภทของอัพโภกาสิกภิกษุ โดยแบ่งเป็น ๓ พวกและเน้นถึงวิธีการดำรงชีวิตของพวกเขาในธรรมะ รวมถึงข้อตกลงและอานิสงส์ที่เกิดจากการปฏิบัติในลักษณะต่างๆ อาทิเช่น การตัดอาวาสปริโพธและการบรรเทาถีนมิ

…ีรักษานิมิต] นี้เป็นวิธีรักษา ในการรักษานิมิตนั้น (คือ) พระโยคาวจรพึงเว้น ๒ สิ่ง คืออาวาส (ที่อยู่) โคจรคาม การพูดคุย บุคคล โภชนะ ฤดู อิริยาบถ เหล่านี้ที่เป็นอสัปปายะเสีย พึงเสพ ๒ สิ่ง (นั้น) ที่เป็นสัป…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วยในการเจริญสมาธิแ

…า) บรรลุพระอรหัตในถ้ำจุฬนาคนั้นคณนามิได้ แม้ใน อาวาสสัปปายะแห่งอื่นๆ เช่นจิตตลบรรพตวิหาร ก็เช่นกัน [โคจรคาม] ส่วนโคจรคาม พึงทราบดังนี้ โคจรคามใดมีอยู่ในที่ไม่ไกลนัก ไม่ใกล้นักในระยะประมาณโกสะกึ่ง แต่เสน…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์อาวาสและโคจรคามในวิสุทธิมรรคแปล ซึ่งสำรวจความสำคัญของสภาวะจิตและการตั้งอยู่ในอาวาสที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลสัมฤ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 102 ทางทิศใต้" เป็นที่มีภิกขาสมบูรณ์หาง่าย โคจรคามนั้นนับเป็นสัปปายะ ตรงกันข้ามนับเป็นอสัปปายะ [การพูดคุย] บทว่า การพูดคุย มีความว่า ถ้อยคำที่นับ…

…ป็นสัปปายะ โดยมีการอธิบายว่าบุคคลที่มีจิตที่สมาธิจะสามารถพัฒนาตนเองได้ดียิ่งขึ้นเช่นเดียวกับการเลือกโคจรคามเพื่อไม่ให้ต้องเผชิญกับแสงแดดโดยตรง ทั้งนี้ยังเน้นถึงความสำคัญของการรักษาจิตใจให้มั่นคงและห่างไ…

…ได้ตรัสไว้ว่า " ดูกรภิกษุทั้ง หลาย ต่างว่าบุรุษใคร่จะดับกองไฟใหญ่ (หาก) เขาใส่หญ้าแห้งๆ ลงไป ใส่มูล โคแห้งๆ ลงไป ใส่ฟืนแห้งๆ ลงไป เป่าเข้าไป และ ไม่เอาฝุ่นโปรยลงไปที่กองไฟนั้น ภิกษุทั้งหลาย บุรุษนั้นจะอ…

ในประโยคที่ 8 ของวิสุทธิมรรค พระโยคาวจรได้อธิบายถึงการน้อมใจไปในปีติ และวิธีการข่มจิตในช่วงเวลาที่ควรจะข่ม โดยเฉพาะเมื่อจิตมีอาการฟุ้งซ่าน การเจริญสัมโพชฌงค์ในสมัยที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้จิตไม่สามารถสงบไ

…าจิต (ที่ได้ชื่อว่า บริกรรม อุปจาร และ อนุโลม ) เหล่านี้ ดวงใดเป็นที่สุดเขาหมด ดวงนั้นท่าน เรียกว่า โคตรภู บ้าง เพราะครอบงำปริตตโคตร ได้ และทำมหัคคต โคตรให้เป็นขึ้น ว่าโดยลำดับแห่งชวนจิต ที่ท่านยังมิได้…

…่ละขณะจิตจะมีการทำงานของอารมณ์ที่แตกต่างกัน จิตมีหลายประเภทคือ บริกรรมจิต, อุปจารจิต, อนุโลมจิต, และโคตรภู ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพิจารณาทางจิตใจเมื่อเข้าใกล้สู่ฌานหรืออัปปนา การทำความเข้าใจในประเภทของจิต…

…บุคคลปาลงที่พื้นปูนแล้วกระดอนขึ้นในอากาศ ฉะนั้น แม้กุลธิดาผู้หนึ่งในบ้านวัตตกาลคามอันเป็นที่อาศัย ( โคจร บิณฑบาต ) แห่ง ( ภิกษุ) วัดศิริกัณฑวิหาร ก็โลดไปในอากาศได้ด้วย อุพเพงคาปีติอันมีพระพุทธ ( คุณ ) เ…

บทความนี้กล่าวถึงการประสบการณ์ของกุลธิดาที่มีความตั้งใจจะไปวัดเพื่อฟังธรรม แต่กลับต้องอยู่ที่บ้านในคืนเดือนเต็มดวง และมองเห็นการบูชาพระเจดีย์ที่ลอยฟ้าในอากาศ พร้อมกับการสวดมนต์ของหมู่ภิกษุ ทำให้นางรู้

…้องแวะส่วนสุดทั้งสอง กล่าวคือ ความย่อหย่อนและความฟุ้งซ่าน ๓. มหาฎีกาว่า ปุริมจิตแห่งอัปปนาจิต ก็คือ โคตรภูจิต

เนื้อหานี้ว่าด้วยการอัปปนาในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงบทบาทของจิตที่หมดจดจากกิเลสและนิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจาก

…มดนั้นมา (ตรัสไว้ในจตุตถฌาน )เพื่อ ( ให้ กําหนด ) จับ ( อทุกขมสุขเวทนา ) ได้โดยง่าย เปรียบประดุจนาย โคบาลต้อนโคทั้งหมดเข้าไว้ในคอกเดียวเพื่อจะจับโค (ตัวหนึ่งซึ่ง เป็นโค ) พยส ใครๆ ไม่อาจเข้าจับ (มัน ) ท…

…พท์เป็นการรวมรวมเวทนาต่างๆ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถกำหนดและจับได้ง่ายขึ้น โดยการเปรียบเทียบกับการจับโคที่ต้องมีการคัดกรองให้เด่นชัด เพื่อให้การเข้าถึงอทุกขมสุขเป็นไปได้ง่ายขึ้น และทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถเ…

…นิมิต) นั้น จึงผ่าฟืนไม้แก่นที่ ( แห้ง ) สนิท* ฝั่ง ( แดด ) ไว้แล้ว (ตัด) ทำเป็นท่อนๆ ( หอบ ) ไปสู่ โคนไม้หรือมณฑปที่เหมาะสม กอง (ปืน) เข้าโดยอาการดุจระบบบาตร ก่อไฟขึ้น แล้วทำให้เป็นช่อง (กว้าง) ประมาณค…

เนื้อหานี้ว่าด้วยการเจริญเตโชกสิณโดยพระโยคาวจร ที่ถือเอานิมิตในไฟเป็นตัวช่วยในการปฏิบัติธรรม เมื่อพระโยคาวจรผู้มีบุญได้สร้างนิมิตจากเปลวไฟในที่ต่างๆ เช่น ตะเกียงหรือโรงอุโบสถ ทั้งนี้ มีวิธีการแต่งกสิณ

…ามที่ปรารถนา โดยโวหารของชาวโลก ชื่อว่าตั้งขึ้นล บินลอยๆ " ในชื่อ ๔ อย่างนั้น ชื่อเช่นว่า วจฺโฉ ( ลูกโค-ลูกแหง่ ) ทมฺโม ( โคฝึก-รุ่นกระทง ) พลิพทฺโท ( โคถึก-โคงาน )ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า อาวัตถิกนาม ชื่อเ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูก

…ด้ แต่ในที่นี้ แปลกอยู่แต่ นา, ส, สมา, ส, สฺมึ เท่านั้น, กมุม ศัพท์นี้โดยกำเนิด เป็นนปุ๊สกลิงค์แท้. โค (โค) สามัญ ไม่นิยมว่าผู้เมีย แจกอย่างนี้ :- เอก. ป. โค ลบ สิ เสีย พหุ. (คโว) คาโว โย อยู่หลัง เอา โ…

…หมายและวิธีการใช้ในบริบทต่าง ๆ ที่สำคัญ ในที่นี้จึงมีการยกตัวอย่างที่เป็นประโยชน์ เช่น การใช้คำว่า "โค" พร้อมกับการอธิบายถึงการใช้รูปแบบพหูพจน์ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงรูปแบบที่แตกต่างกัน เพื่อความเข้…