โค : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 103 / 239

…ณิกะ ๓. รถยโจฬะ ๔. สั่งการ โจฬะ ๕. โสตถิยะ ๖. นหาน โจฬะ ๓. ติตถโจฬะ ๘. คตปัจจาคตะ ๔. อัคคิทัฑฒะ ๑๐. โคขายิตะ (ผ้าที่เขาใช้เช็ดครรภมลทินแล้วทิ้ง) (ผ้าที่เขาผลัดอาบน้ำมนต์แล้วทิ้ง) (ผ้าที่เขาทิ้งอยู่ตามท่…

ผ้าปังสุกุลเป็นผ้าที่ถูกทิ้งในที่ต่าง ๆ เช่น ตลาด ผาช้าและที่อื่น ๆ รวมทั้งการอธิบายเกี่ยวกับการสมาทานด้วยคำสมาทานตรง ซึ่งมีความสำคัญในด้านการบวชและการใช้งานของผ้าในที่เกี่ยวข้อง. นอกจากนี้ยังมีการอธิ

…ฉนุน ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดที่มุงบัง รุกขมูลิกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ของภิกษุผู้มีอันอยู่ ณ โคนต้นไม้เป็นปกติ ดังนี้ [วิธี (ปฏิบัติ) ในรุกขมูลกังคะ ] ก็รุกขมูลิกภิกษุนั้น พึงเว้นต้นไม้เหล่านี้เส…

…ือพระอินทร์ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงวิธีปฏิบัติในการสมาทานรุกขมูลกังคะ และแสดงถึงความสำคัญของการอยู่ที่โคนต้นไม้เป็นปกติซึ่งมีผลดีต่อการปฏิบัติธรรม

…สงัด อันเป็นที่ ๆ พระพุทธ เจ้าผู้ประเสริฐทรงสรรเสริญ และตรัสว่าเป็นนิสัย (ของผู้บรรพชา) ซึ่งเสมอด้วยโคนไม้ จักมี ที่ไหน เพราะว่า ภิกษุผู้มีพรตอันดี เมื่ออยู่ ณ โคนไม้อันสงัด อันเป็นที่นำเสียซึ่งอาวาสมัจ…

บทความนี้กล่าวถึงที่อยู่ของภิกษุผู้สงัดที่ได้รับการสรรเสริญจากพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะความสำคัญของโคนไม้ที่เป็นสถานที่สงบสุขสำหรับการปฏิบัติธรรม ภิกษุผู้มีปัญญาควรเห็นคุณค่าของสถานที่สงบสุขนี้ เนื่องจ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 162 โคนไม้ด้วย อพุโภกาสิกงฺค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ของ ภิกษุผู้มีอันอยู่กลางแจ้งเป็นปกติ ดังนี้ [วิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติของอัพโภกาสิกภิกษุในการเข้าไปที่อุโบสถหรือโรงฉัน โดยเน้นให้ปฏิบัติตามวิธีที่ถูกต้อง เช่น รอสภาพอากาศเป็นปกติก่อนออกจากสถานที่และการเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา การรักษาศรัท

…ตกในอัพโภกาสิกังคะ ] ก็ธุดงค์แห่งอัพโภกาสิกภิกษุทั้ง ๓ พวกนี้ ย่อมแตกในขณะที่ เธอไปสู่ที่มุงบังก็ดี โคนไม้ก็ดี เพื่ออยู่ (ส่วน) พระอังคุตตร ภาณาจารย์ทั้งหลายกล่าวว่า "(ธุดงค์นี้ย่อมแตก) ในขณะที่เธอ รู้อ…

บทความนี้สำรวจประเภทของอัพโภกาสิกภิกษุ โดยแบ่งเป็น ๓ พวกและเน้นถึงวิธีการดำรงชีวิตของพวกเขาในธรรมะ รวมถึงข้อตกลงและอานิสงส์ที่เกิดจากการปฏิบัติในลักษณะต่างๆ อาทิเช่น การตัดอาวาสปริโพธและการบรรเทาถีนมิ

…ีรักษานิมิต] นี้เป็นวิธีรักษา ในการรักษานิมิตนั้น (คือ) พระโยคาวจรพึงเว้น ๒ สิ่ง คืออาวาส (ที่อยู่) โคจรคาม การพูดคุย บุคคล โภชนะ ฤดู อิริยาบถ เหล่านี้ที่เป็นอสัปปายะเสีย พึงเสพ ๒ สิ่ง (นั้น) ที่เป็นสัป…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วยในการเจริญสมาธิแ

…า) บรรลุพระอรหัตในถ้ำจุฬนาคนั้นคณนามิได้ แม้ใน อาวาสสัปปายะแห่งอื่นๆ เช่นจิตตลบรรพตวิหาร ก็เช่นกัน [โคจรคาม] ส่วนโคจรคาม พึงทราบดังนี้ โคจรคามใดมีอยู่ในที่ไม่ไกลนัก ไม่ใกล้นักในระยะประมาณโกสะกึ่ง แต่เสน…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์อาวาสและโคจรคามในวิสุทธิมรรคแปล ซึ่งสำรวจความสำคัญของสภาวะจิตและการตั้งอยู่ในอาวาสที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลสัมฤ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 102 ทางทิศใต้" เป็นที่มีภิกขาสมบูรณ์หาง่าย โคจรคามนั้นนับเป็นสัปปายะ ตรงกันข้ามนับเป็นอสัปปายะ [การพูดคุย] บทว่า การพูดคุย มีความว่า ถ้อยคำที่นับ…

…ป็นสัปปายะ โดยมีการอธิบายว่าบุคคลที่มีจิตที่สมาธิจะสามารถพัฒนาตนเองได้ดียิ่งขึ้นเช่นเดียวกับการเลือกโคจรคามเพื่อไม่ให้ต้องเผชิญกับแสงแดดโดยตรง ทั้งนี้ยังเน้นถึงความสำคัญของการรักษาจิตใจให้มั่นคงและห่างไ…

…ได้ตรัสไว้ว่า " ดูกรภิกษุทั้ง หลาย ต่างว่าบุรุษใคร่จะดับกองไฟใหญ่ (หาก) เขาใส่หญ้าแห้งๆ ลงไป ใส่มูล โคแห้งๆ ลงไป ใส่ฟืนแห้งๆ ลงไป เป่าเข้าไป และ ไม่เอาฝุ่นโปรยลงไปที่กองไฟนั้น ภิกษุทั้งหลาย บุรุษนั้นจะอ…

ในประโยคที่ 8 ของวิสุทธิมรรค พระโยคาวจรได้อธิบายถึงการน้อมใจไปในปีติ และวิธีการข่มจิตในช่วงเวลาที่ควรจะข่ม โดยเฉพาะเมื่อจิตมีอาการฟุ้งซ่าน การเจริญสัมโพชฌงค์ในสมัยที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้จิตไม่สามารถสงบไ

…าจิต (ที่ได้ชื่อว่า บริกรรม อุปจาร และ อนุโลม ) เหล่านี้ ดวงใดเป็นที่สุดเขาหมด ดวงนั้นท่าน เรียกว่า โคตรภู บ้าง เพราะครอบงำปริตตโคตร ได้ และทำมหัคคต โคตรให้เป็นขึ้น ว่าโดยลำดับแห่งชวนจิต ที่ท่านยังมิได้…

…่ละขณะจิตจะมีการทำงานของอารมณ์ที่แตกต่างกัน จิตมีหลายประเภทคือ บริกรรมจิต, อุปจารจิต, อนุโลมจิต, และโคตรภู ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพิจารณาทางจิตใจเมื่อเข้าใกล้สู่ฌานหรืออัปปนา การทำความเข้าใจในประเภทของจิต…

…บุคคลปาลงที่พื้นปูนแล้วกระดอนขึ้นในอากาศ ฉะนั้น แม้กุลธิดาผู้หนึ่งในบ้านวัตตกาลคามอันเป็นที่อาศัย ( โคจร บิณฑบาต ) แห่ง ( ภิกษุ) วัดศิริกัณฑวิหาร ก็โลดไปในอากาศได้ด้วย อุพเพงคาปีติอันมีพระพุทธ ( คุณ ) เ…

บทความนี้กล่าวถึงการประสบการณ์ของกุลธิดาที่มีความตั้งใจจะไปวัดเพื่อฟังธรรม แต่กลับต้องอยู่ที่บ้านในคืนเดือนเต็มดวง และมองเห็นการบูชาพระเจดีย์ที่ลอยฟ้าในอากาศ พร้อมกับการสวดมนต์ของหมู่ภิกษุ ทำให้นางรู้

…้องแวะส่วนสุดทั้งสอง กล่าวคือ ความย่อหย่อนและความฟุ้งซ่าน ๓. มหาฎีกาว่า ปุริมจิตแห่งอัปปนาจิต ก็คือ โคตรภูจิต

เนื้อหานี้ว่าด้วยการอัปปนาในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงบทบาทของจิตที่หมดจดจากกิเลสและนิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจาก

…มดนั้นมา (ตรัสไว้ในจตุตถฌาน )เพื่อ ( ให้ กําหนด ) จับ ( อทุกขมสุขเวทนา ) ได้โดยง่าย เปรียบประดุจนาย โคบาลต้อนโคทั้งหมดเข้าไว้ในคอกเดียวเพื่อจะจับโค (ตัวหนึ่งซึ่ง เป็นโค ) พยส ใครๆ ไม่อาจเข้าจับ (มัน ) ท…

…พท์เป็นการรวมรวมเวทนาต่างๆ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถกำหนดและจับได้ง่ายขึ้น โดยการเปรียบเทียบกับการจับโคที่ต้องมีการคัดกรองให้เด่นชัด เพื่อให้การเข้าถึงอทุกขมสุขเป็นไปได้ง่ายขึ้น และทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถเ…

…นิมิต) นั้น จึงผ่าฟืนไม้แก่นที่ ( แห้ง ) สนิท* ฝั่ง ( แดด ) ไว้แล้ว (ตัด) ทำเป็นท่อนๆ ( หอบ ) ไปสู่ โคนไม้หรือมณฑปที่เหมาะสม กอง (ปืน) เข้าโดยอาการดุจระบบบาตร ก่อไฟขึ้น แล้วทำให้เป็นช่อง (กว้าง) ประมาณค…

เนื้อหานี้ว่าด้วยการเจริญเตโชกสิณโดยพระโยคาวจร ที่ถือเอานิมิตในไฟเป็นตัวช่วยในการปฏิบัติธรรม เมื่อพระโยคาวจรผู้มีบุญได้สร้างนิมิตจากเปลวไฟในที่ต่างๆ เช่น ตะเกียงหรือโรงอุโบสถ ทั้งนี้ มีวิธีการแต่งกสิณ

…ามที่ปรารถนา โดยโวหารของชาวโลก ชื่อว่าตั้งขึ้นล บินลอยๆ " ในชื่อ ๔ อย่างนั้น ชื่อเช่นว่า วจฺโฉ ( ลูกโค-ลูกแหง่ ) ทมฺโม ( โคฝึก-รุ่นกระทง ) พลิพทฺโท ( โคถึก-โคงาน )ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า อาวัตถิกนาม ชื่อเ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูก

…ด้ แต่ในที่นี้ แปลกอยู่แต่ นา, ส, สมา, ส, สฺมึ เท่านั้น, กมุม ศัพท์นี้โดยกำเนิด เป็นนปุ๊สกลิงค์แท้. โค (โค) สามัญ ไม่นิยมว่าผู้เมีย แจกอย่างนี้ :- เอก. ป. โค ลบ สิ เสีย พหุ. (คโว) คาโว โย อยู่หลัง เอา โ…

…หมายและวิธีการใช้ในบริบทต่าง ๆ ที่สำคัญ ในที่นี้จึงมีการยกตัวอย่างที่เป็นประโยชน์ เช่น การใช้คำว่า "โค" พร้อมกับการอธิบายถึงการใช้รูปแบบพหูพจน์ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงรูปแบบที่แตกต่างกัน เพื่อความเข้…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 49 เอก. ปญ. คาวสุมา เอา โอ แห่ง โค เป็น อาว คง สฺมา ไว้ คาวมุหา เอา สฺมา เป็น มหา คาวา เอา สมา เป็น อา 2. คาวสฺส (เหมือน จ. เอก.) ส. ค…

…วถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ พร้อมมีตัวอย่างการใช้ เช่น การเปลี่ยนรูปของคำว่า โค ซึ่งเรียกรวมถึงตัวผู้และตัวเมีย การใช้คำศัพท์ต่าง ๆ และการแจกตามระบบการันต์ที่เหมาะสมในบริบทต่าง ๆ …

…ิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 40 က 9 บาตเป็นปกติ) อาศัยหมู่บ้านอันมีตระกูล ๓๒ ตระกูล (เป็นที่ โคจรบิณฑบาต) อยู่ (ไปบิณฑบาต) ต่างว่าได้ภิกษา ๒ ที่ ใน เรือนหลังแรกทีเดียวแล้ว ก็สละเรือนหลัง 9 ข้าหน้…

ในบทนี้กล่าวถึงการบิณฑบาตของภิกษุที่อาศัยหมู่บ้านต่างๆ โดยใช้การเปรียบเทียบกับการทำบริกรรมของพระโยคี การรับภิกษาในเรือนหลังต่างๆ เป็นการสื่อความหมายถึงการพัฒนาทางจิตใจ ซึ่งเปรียบเหมือนการละทิ้งความคิด

…แปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 91 อารมณ์แห่งอานาปานสติสมาธิได้ คอยแต่จะเล่นไปนอกทาง เหมือน รถที่เทียมด้วยโคโกง แล่นออกนอกทางไปฉะนั้น เพราะฉะนั้น นายโคบาลใคร่จะฝึกลูกโคโกงซึ่งดื่มน้ำนมแม้โคโกง” (หมอ) จนเติบ ใ…

…ปรียบเทียบได้กับการฝึกลูกโกโกง โดยสอนให้ผูกจิตของตนกับอารมณ์กรรมฐานด้วยสติ เช่นเดียวกับวิธีการฝึกลูกโคโกงให้พร้อมต่อการเป็นโคที่ดี ซึ่งช่วยให้สามารถดำเนินชีวิตได้ด้วยความมีสติ และหลีกเลี่ยงจากอารมณ์ที่เ…

…ับ คือให้ดับสงบลง สำเหนียกไป ฯลฯ (คือ) สำเหนียกว่า เราจักระงับกายสังขาร (หยาบ) ที่เป็นเหตุให้กายโยก โคลงโอนเอนส่ายสั่นหวั่นไหวไปมาเสีย หายใจออก สำเหนียกว่า เราจักระงับกายสังขาร (หยาบ)--- หายใจเข้า สำเหน…

…วถึงการฝึกสมาธิโดยการระงับกายสังขารผ่านการสังเกตลมหายใจเข้าออก การใคร่ครวญเพื่อให้กายได้สงบ ลดการโยกโคลงของกาย และมีการเสนอแนวคิดว่าถ้าสามารถระงับกายสังขารได้ จะไม่มีการทำอานาปานสติ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญ…