การใช้สติและปัญญาในการตัดสินใจ : หน้า 98/186

คนเรานั้นยังมีกิเลสอยู่ ยังเป็นคนที่ไม่สมบูรณ์ เรื่องที่จะไม่มีทางเสียเลยนั้นเป็นไปไม่ได้ จะต้องมีเสียบ้าง ให้สมมุติว่านำทางได้และทางเสียไปขึ้นตาชั่งเปรียบเทียบกัน ถ้ามีทางได้มากกว่า ทางเสียในปริมาณที่พอสมควรก็ควรที่จะกระทำ แต่ถ้าทางได้และเสียก่ำกึ่งกัน อยู่เฉย ๆ ดีกว่า เพราะทำไปก็ไม่คุ้มกัน แต่ก็ไม่ใช่ว่าเปรียบดูแล้ว เห็นมีแต่ช่องทางเสีย ไม่มีทางได้เลย ก็เลยไม่ต้องทำอะไร ผลสุดท้าย นั่งที่อเป็นตอไม้ไปตลอดชีวิต อย่างนี้ก็ไม่ถูก ขอให้นำทั้งสติและปัญญามาใช้ให้พอเหมาะพอเจาะ มีผู้เฒ่าอยู่คนหนึ่ง บ้านอยู่ใกล้ ๆ วัด เวลาว่าง ๆ หลวงพ่อชอบไปคุยด้วย ครั้งหนึ่งเขาเล่า ให้ฟังว่า “แต่ไหนแต่ไรมา ผมไม่เคยถูกใครหลอกเลย ทั้ง ๆ ที่ผมเองก็ไม่ค่อยมีความรู้อะไรมาก ไม่ว่า จะเป็นเรื่องการค้าขายหรือท่ามาหากิน ผมไม่เคยถูกหลอกได้ "แล้วเรื่องที่เขาถูกหลอกกันเรื่อย ๆ มีเรื่องอะไรกันบ้างละโยม" หลวงพ่อถาม ผู้เฒ่าจึงอธิบายว่า “ก็เรื่องอยากจะรวยเร็ว ๆ เขาไปเล่นไพ่เล่นหวยกัน มีทั้งหวยรัฐบาล หวยใต้ดิน แล้วยังต้องไปเสียให้กับอาจารย์ใบ้หวยอีกไม่รู้เท่าไหร่ บางคนก็เสียท่าโดนเจ้าพวก ๑๘ มงกุฎ หลอกเอาเงินไปกินเรียบ หรือบางทีก็เป็นเรื่องขายข้าว สมมุติว่า รู้ ๆ อยู่ว่าราคาประมาณ เกวียนละ ๒,๕๐๐ มันเอาไปขายต่อได้อย่างดีก็ ๒,๖๐๐-๒,๙๐๐ ถ้าราคามันแพงจัดเกินไป แล้วมัน จะไปเอากำไรที่ไหน สงสัยมันจะต้องมีเหลี่ยมอะไรสักอย่างหนึ่ง อย่างนี้ผมจึงไม่ขายให้ไอ้พวกนี้ แต่คนอื่นเขาชอบขายกัน ก็เห็นโดนเชิดกันทุกปีแหละ โดนหลอกทํานองนี้ แล้วเขาก็ไม่เข็ดกัน "โยมมีหลักอย่างไรในการระมัดระวังตัวเพื่อไม่ให้โดนหลอกล่ะ “พ่อผมสั่งเอาไว้ว่า หากมีใครมาบอกว่าให้ทำอย่างนั้นอย่างนี้แล้วจะรวยเร็ว มีกำไรขึ้นมาผิดหู ผิดตาอย่างมาก ไม่น่าเชื่อ ถ้าไปเจออย่างนี้เมื่อไรแล้ว พ่อสั่งไว้ว่าให้นอนเสีย เพราะถ้ามันมี ช่องทางวิเศษขนาดนั้นแล้ว มันไม่ควรจะมาถึงเราเป็นคนแรกหรอก มันควรจะถึงใครก่อนหมดแล้ว แต่เมื่อมาถึงเรา แสดงว่ามันต้องมีอะไรไม่ชอบมาพากลเสียแล้ว อย่าไปเอามันเลย เดี๋ยวจะไปติด เหยื่อเสียเปล่า ๆ” ข้อนี้เป็นแง่คิดสําหรับชาวบ้าน ที่หลวงพ่ออยากจะฝากพวกเราไว้คือ ถ้าใครมาบอกว่าเล่นแชร์ แล้วรวยเร็วก็อย่าไปตื่นเต้นตามเขา หรือใครบอกว่ามีการค้าอะไรชนิดที่วิเศษพิสดาร ทำรายได้ให้ มหาศาลก็ให้คิดเสียว่าแบบนี้นอนดีกว่า อย่าทำ เพราะว่าเราเองก็ไม่ใช่คนฉลาดที่สุดในโลก นั่นมัน เป็นกับดักล่อให้เราพลาดพลั้งเสียทีได้ในภายหลัง ส่าหรับหลวงพ่อ ตลอดเวลาที่ผ่านมา ไม่ว่าจะทําอะไร พอเห็นว่ามีช่องทางได้ก็ใจฟูเหมือนกัน แต่จะต้องนั่งหยุดคิดหาทางเสียให้ได้ เพื่อเป็นการไม่ประมาท สรุปความในข้อนี้ว่า การงานใด ๆ ก็ตาม ย่อมมีทั้งทางได้และทางเสีย เราจึงต้องนำทั้งสติ และปัญญามาใช้พินิจพิจารณาให้รอบคอบ แม้แต่งานบุญก็เช่นกัน จึงจะทำให้งานต่าง ๆ สำเร็จ ลุล่วงไปได้ด้วยดี 2 (อ่านต่อฉบับหน้า) ๙๖ อยู่ในบุญ มีนาคม ๒๕๕๘