การหล่อเลี้ยงพระพุทธศาสนา : หน้า 16/132

วารสารกัลยาณมิตร ๑๔ บริจาคทานกันอยู่เป็นธรรมดา เพราะทานนี้เป็นเครื่องหล่อเลี้ยงพุทธศาสนาไว้ ถ้าปราศ จากทานการให้แล้ว ศาสนาก็ไม่มีเครื่องหล่อเลี้ยง ทรงอยู่ไม่ได้ ต้องแตกสลายไป ดับไป หายไป ทานนี่แหละหล่อเลี้ยงพุทธศาสนาไว้ ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ในพุทธ ศาสนาดำรงอยู่ได้เพราะอาศัยทานการให้ ภิกษุสามเณรไม่ได้ทำไร่ทำนาซื้อขายแลก เปลี่ยนอย่างหนึ่งอย่างใด เพราะเป็นเพศ ที่ออกจากคนผู้ครอบครองเหย้าเรือน เป็นนักบวช เป็นผู้ปล่อยธุระการงานจน หมด ประพฤติปฏิบัติตามธรรมวินัยของ พระศาสดา อาศัยอุบาสกอุบาสิกาพิทักษ์ รักษาเลี้ยงดูพระภิกษุสามเณรให้ดำรง พระพุทธศาสนาไว้ เหตุนี้ การหล่อเลี้ยง ภิกษุสามเณรให้ดำรงในพระพุทธศาสนา ไว้ได้เช่นนี้ ได้ชื่อว่า อุบาสก อุบาสิกา นั่นเองเป็นผู้ช่วยกันทำนุบำรุงพระพุทธ ศาสนา ได้บริจาคทานเป็นเบื้องหน้า การให้นี้แหละเป็นข้อสำคัญ ทาน นัก โลกจะอยู่ร่มเย็นเป็นสุขได้ก็เพราะ อาศัยทานการให้ ถ้าปราศจากทานการให้ แล้ว โลกก็เดือดร้อน ภิกษุสามเณรเดือด ร้อนทีเดียว เพราะทานแปลว่าให้ความดุขซึ่งกันและกัน ลักษณะการให้ความสุขซึ่งกัน และกันนะ จำเดิมแต่มารดาบิดาให้ความสุขแก่บุตรและธิดาบุตรและธิดาเจริญวัยวัฒนา เป็นลำดับไป เมื่อมารดาบิดาแก่ชราทุพพลภาพเกินไปบุตรและธิดาก็ต้องให้อาหารและ รางวัลแก่มารดาบิดาเหมือนกัน มารดาบิดาให้แก่บุตรและธิดาไว้แล้ว บุตรธิดาเป็นหนี้ บิดามารดา ติดอยู่มากนัก เมื่อมารดาบิดาแก่เฒ่าทุพพลภาพเต็มที่ บุตรและธิดาต้องใช้หนี้ ต้องให้มารดาบิดาตอบบ้าง การให้กันเช่นนี้แหละโลกถือกันเป็นประเพณีสืบกันมาได้ ส่วนการครอบครองเหย้าเรือนเคหาก็ต้องให้ซึ่งกันและกันภิกษุสามเณรออกจากการ ครอบครองเหย้าเรือนเคหา ตัดกิจกังวล การที่จะประกอบการเลี้ยงชีพอย่างฆราวาสนั้น นะหามีไม่ ประกอบการเลี้ยงชีพอย่างเพศสมณะ มีบิณฑบาตเลี้ยงชีพอุบาสกอุบาสิกาผู้ อยู่ครอบครองเหย้าเรือนเคหาก็ต้องสงเคราะห์ภิกษุสามเณร ให้อาหารและรางวัล ตามที่ จะสงเคราะห์ได้ เหตุนั้น การให้ซึ่งกันและกันดังนี้เป็นประเพณีสิบมาในทางพระพุทธ ศาสนาท่านจึงได้วางเป็นตำรับตำราไว้ว่า โภชน์ ภิกฺขเว ททมาโน ทายโก ดูก่อนภิกษุทั้ง หลาย ทายกผู้ให้ซึ่งโภชนาหาร ปฏิคาหการ ปญฺจ จานาน เทติ เรียกว่าให้สถานะ ๕ ประการแก่ปฏิคาหก กตมานิ ปญฺจ ท้าประการเป็นไฉน กตมานิ จานานิ ฐานะ ๕ ประการ นั้นเป็นไฉน อายุ เทติ ชื่อว่าให้อายุประการหนึ่ง วณณ์ เทติ ชื่อว่าให้วรรณะประการหนึ่ง สุข เทดี ชื่อว่าให้อายุประการหนึ่ง พส์ เทดิ ชื่อว่าให้พลังประการหนึ่ง ปฏิภาณ์ เทดี ชื่อว่า ให้ปฏิภาณประการหนึ่ง อายุโข ทตฺวา อายุสฺส ภาคี โหติ ผู้ให้อายุย่อมมีอายุเป็นส่วนสอง พ ฤ ศ จ ก า ย น ๒ ๕ ๕๐