คน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 341 / 579

…เธอคิดดูไปอย่างนั้น ก็จะทราบได้ว่า "ลม อัสสาสะปัสสาสะนี้ ไม่มีอยู่ภายในท้องของมารดา (๑) ไม่มีแก่พวก คนที่ดำลงในน้ำ (๑) อย่างเดียวกัน คือไม่มีแก่พวกคนที่สลบ (๑) คนตายแล้ว (๑) ผู้เข้าจตุตถฌาน (๑) ผู้ประกอ…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงกรรมฐานและความสำคัญของการนำลมคืน โดยวิถีการปฏิบัติกรรมฐานนั้นจะต้องรักษาอิริยาบถให้อยู่ในสภาพที่สงบ และระลึกถึงลมอัสสาสะปัสสาสะ เพื่อทำความเข้าใจถึงสภาวะที่แท้จริงของการอยู่ในโลกนี

…าไม่ใช่ นิมิต ก็จะคิดว่า "เราอุตส่าห์บำเพ็ญภาวนามานานถึงเพียงนี้แล้ว แม้แต่นิมิตก็ไม่เกิด เราจะเป็น คนอาภัพต่อธรรมวิเศษเสียละกระมัง" ดังนี้แล้วก็ท้อเสีย ส่วนมติของมัชฌิมภาณกาจารย์ที่ให้บอกตรงๆ นั้น ก็เป…

ในวิสุทธิมรรค ภิกษุที่พบกับนิมิตควรไปปรึกษาอาจารย์ และขึ้นอยู่กับคำแนะนำที่จะได้รับ อาจารย์ทั้งสองแบบมีวิธีแนะนำที่แตกต่างกันซึ่งอาจกระทบต่อการดำเนินการภาวนา พระทีฆภาณกาจารย์เสนอให้ใช้แนวทางที่อาจทำให

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 155 ไปถึงสัตว์ทั้งปวงฉันนั้นนั่นแล" ดังนี้ก็ดี คำใดที่กล่าวไว้ในปฏิ สัมภิทาว่า "เมตตาเจโตวิมุติที่แผ่ไปโดยไม่เจาะจง ด้วยอาการ ๕ คือ อะไรบ้าง ? คือ (ด้วยอ

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาที่ผู้คนควรมีต่อสัตว์ทั้งปวง โดยอธิบายความหมายและอาการของเมตตาที่เปิดเผยต่อกันและกัน รวมถึงการเจริญเมตตาในตน…

…่ศัตรูปรารถนา (ให้มีแก่ผู้ เป็นศัตรูกัน) ที่ศัตรูพึงทำ (ให้แก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ๓ ประการนี้ย่อม มาถึงคนมกโกรธ จะเป็นสตรีหรือบุรุษก็ตาม ธรรม ๓ ประการคือ อะไรบ้าง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ศัตรูในโลกนี้ ย่อมปรารถน…

…ร ได้แก่ การมีลักษณะผิดพรรณทราม ตามด้านครอบคลุมทั้งบุรุษและสตรี บทนี้ยังได้ระบุถึงพวกโจรที่คอยดักจับคนเดินทาง และการกระทำอันต่ำช้าของโจรในป่าที่สามารถทำร้ายเหยื่อได้อย่างเหี้ยมโหด

…กาย อย่างดี ตัดแต่งผมและหนวด นุ่งห่มผ้าขาวสะอาด ก็ตามเถิด ถึง กระนั้น เขาผู้ถูกความโกรธครอบงำ ก็เป็นคนมีผิวพรรณทรามอยู่ นั่นเอง นี้ ภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่ศัตรูปรารถนา (ให้มีแก่ผู้เป็น ศัตรูกัน) ที่ศัตรูพ…

…ักปรารถนาให้ศัตรูทุกข์ ในที่สุด ความโกรธจะนำไปสู่การไม่มีมิตรภาพและการอยู่ที่ต่ำในสังคม เพื่อให้เป็นคนที่มีคุณธรรม จึงควรทำความเข้าใจกับธรรมชาติของความโกรธและพยายามควบคุมให้ได้.

…สมาจารที่ไม่เรียบร้อยของเขานั้น ระลึกถึงแต่ความ เรียบร้อยแห่งกายสมาจาร (ของเขา) อย่างเดียว สำหรับลางคน วจีสมาจารอย่างเดียวเป็นส่วนที่เรียบร้อย และ เพราะ ความเรียบร้อยแห่งวจีสมาจารของบุคคลนั้น ชนทั้งปวงร…

ในบทนี้เน้นถึงความสำคัญของความเรียบร้อยในกายสมาจาร วจีสมาจาร และมโนสมาจาร ภายใต้พระธรรมคำสอน ฟังธรรมและการฝึกฝนจิตเพื่อให้เกิดความเคารพและความตั้งใจในศาสนา ชี้ชัดว่าผู้นั้นต้องมีจิตใจที่เรียบร้อยเพื่อ

…ป็นตัวตัดมูลราก ของศีลทั้งหลายที่เจ้ารักษาเสีย ขอถามหน่อย ใคร โง่เหมือนเจ้าบ้างเล่า (๔) เจ้าโกรธว่า คนอื่นทำกรรมป่าเถื่อนให้ อย่าง ไรหนอ เจ้าจึงปรารถนาจะทำกรรมเช่นเดียวกัน นั้นเสียเองเล่า (๕) ถ้าคนอื่น …

ในบทนี้วิเคราะห์การละความโกรธซึ่งถือเป็นศัตรูที่ทำลายศีลธรรม ผู้เขียนตั้งคำถามว่า ทำไมเราจึงต้องให้ความโกรธมีอิทธิพลในชีวิต และทบทวนว่าการโกรธนั้นจะทำให้เราและผู้อื่นต้องทุกข์ไปด้วยกัน โดยชี้ให้เห็นถึ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 167 ทีนี้ เธอจึงพิจารณาให้เห็นความที่ตนและคนอื่น มีกรรมเป็นของ ๆ ตนต่อไป ใน ๒ ฝ่ายนั้น พึงพิจารณาฝ่ายตนก่อนดังนี้ "นี่แน่ะ พ่อเอ๊ย เจ้าโกรธเขาแล…

…ามโกรธนั้นส่งผลเสียต่อผู้ที่โกรธและเจ้าของกรรมเอง ที่แท้กรรมเป็นสิ่งที่ผู้ปฏิบัติต้องรับผล แม้จะโกรธคนอื่น ผู้ที่มีอารมณ์โกรธนั้นก็เหมือนกับทำร้ายตัวเอง ดังนั้นการเข้าใจกรรมและการพิจารณาตัวเองจึงเป็นสิ่…

…างหนึ่ง ให้สำเร็จแก่เขาก็หามิได้เลย ที่แท้กรรมนี้มีแต่จะยังเขาให้เคลื่อนจาก พระศาสนาแล้ว ยังภาวะแห่งคนเข็ญใจ มีความเป็นวิฆาสาทเป็นอาทิ และยังทุกข์ชั้นวิเศษทั้งหลายมีทุกข์ในนรกเป็นต้น ให้เป็นไปแก่เขา ตัว…

เนื้อหาส่วนนี้ว่าด้วยการทำร้ายผู้อื่นซึ่งไม่ควรทำและผลกรรมที่ย้อนกลับมาถึงผู้กระทำ โดยยกตัวอย่างของโทสะเป็นเหตุที่ทำให้เกิดความเสื่อมเสีย นอกจากนี้ยังพูดถึงกรรมที่มีผลต่อการเข้าถึงความรู้ต่างๆในทางธรร

…แต่ อาวุธ ซ้ำเมื่อถูกปฏิปักษ์ขุดดิน (ลึก) แค่คอ (จับพระองค์) ฝังไว้ ในป่าช้าดิบ กับพวกอำมาตย์ ๑,๐๐๐ คนเล่า ก็มิได้ทรงทำพระวิการ ๑. มหาฎีกาช่วยไขความว่า พิจารณาพระคุณส่วนบุพจริยาไป ปฏิฆะอาจระงับได้ด้วยคว…

เนื้อหาหลักคือการพิจารณาถึงบุพจริยาคุณของพระศาสดาที่ไม่มีการประทุษร้ายต่อศัตรู แม้ในสถานการณ์ที่ท้าทายต่างๆ เช่น เรื่องของพระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ที่ไม่ใช้ความรุนแรงในการปกป้องตนเองและราชอาณาเขต นำไปสู่ก

…ถให้กันและกันแล้วโปรดสถาปนา พระราชาปฏิปักษ์องค์นั้น ไว้ในตำแหน่งพระสหาย (ในที่สุด) ตรัส (อุทาน) ว่า คนฉลาดจึงมุ่งหวังอยู่นั่น ไม่พึงเบื่อหน่ายเสีย เรา ได้เห็นตัวเรา (เป็นพยานอยู่) ว่าเราได้เป็นตามที่ เร…

…รธ แม้จะถูกทำร้ายอย่างรุนแรง โดยมีพระราชากระทำอัตลักษณ์ตามทางพระพุทธศาสนา ซึ่งสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนเรียนรู้เรื่องการไม่โกรธและการให้อภัย ในการดำเนินชีวิตให้ดียิ่งขึ้นในทุกๆ วัน โดยเรื่องนี้สื่อสารถึง…

…ว (น้อม) ถวาย ระงับ ไปฉะนั้น อันชื่อว่าการให้นี่ มีอานุภาพมากอย่างนี้ สมคำ က (โบราณ) ว่า การให้ ปราบคนที่ใคร ๆ ปราบไม่ได้ (ก็ได้) การให้ ยังสิ่งประสงค์ทั้งปวงให้สำเร็จ (ก็ได้) ด้วย การให้กับการเจรจาไพเร…

…สู่การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและลดความตึงเครียดในจิตใจได้อย่างมหัศจรรย์ ไม่ว่าจะเป็นในความสัมพันธ์กับคนที่รักหรือแม้แต่ศัตรู ความหมายของการให้ถูกนำเสนอในมุมมองใหม่ โดยมองว่าเป็นเครื่องมือที่มีพลังในการสร…

…าค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 182 เมื่อใด พระโยคาวจรผู้มีจิตคิดเกื้อกูลแก่สัตว์ ทั้งหลาย ยังเห็นความต่างกันในคน ๔ คน คือใน ตน ในคนที่เกื้อกูล (คือรัก) กัน ในคนกลาง ๆ กัน และในคนไม่เกื้อกูล (คือเกลียด) กันอยู่ เม…

ข้อความดังกล่าวกล่าวถึงการพัฒนาจิตใจผ่านเมตตาฌานของพระโยคาวจร การแผ่เมตตาไปยังสัตว์โลกทั้งสี่ ประการที่ควรพิจารณาและการบรรลุอัปปนาเพื่อการเจริญจิต โดยกล่าวถึงองค์ประกอบหลายประการที่จะนำไปสู่การปฏิบัติ

…ง (กลาง) โดยพระราชบัญชาว่า จงฆ่ามันเสีย ให้ประหาร (เฆี่ยน) ๑๐๐ ที ๆ ทุกที่สี่แพร่ง นำไปสู่ ตะแลงแกง คนทั้งหลาย (สงสารมัน) ให้ของเคี้ยวบ้าง ของกินบ้าง ดอกไม้ของหอมเครื่องไล้และ (หมาก) พลูบ้างแก่มัน มันขบ…

เนื้อหานี้จัดการกับการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับคนที่มีความสุขแต่ทำบาป โดยใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบกับราชบุรุษที่มีความกรุณาต่อโจร เพื่อเน้นถึงความสำคัญข…

… แล้วหวาดกลัว และไม่อยากมองฉะนั้น อนึ่ง แม้อุปมา (อื่นอีก) มีอุปมาด้วยสุนัขที่ถูกสุกร (ป่า) ขวิด และคนกลัวผีเป็นต้น ก็ควร (นำมา) กล่าว ในความข้อนี้ได้ พระโยคาวจรนั้น หน่ายจากกสิณรูปอันเป็นอารมณ์ของจตุตถ…

…เห็นโทษในรูปาวจรจตุตถฌานว่าเป็นอารมณ์ที่มีลักษณะหยาบและมีการประมวลด้วยอุปมาของสุนัขที่ถูกสุกรขวิดและคนที่กลัวผี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความวิตกกังวลและความเกิดความกลัวในสถานการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตจริง พร้อมทั้งแ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 263 ไม่สะอาด คนหนึ่ง (มา) อาศัย (เกาะ) บุรุษ ผู้นั้น คนหนึ่ง (มา) ไม่อาศัย (เกาะ) ผู้นั้น (ยืนอยู่) ข้างนอก และอีกค…

ในบทนี้กล่าวถึงอุปมาเกี่ยวกับการเกาะอิงในที่ไม่สะอาด โดยมีบุรุษสองคนที่เกาะมณฑปและคนที่ยืนอยู่ข้างนอกซึ่งไม่อาศัยในความไม่สะอาด เมื่อมีความรู้สึกว่าการเกาะอิงนั้นอาจนำไ…

…พราะเกลียดที่ไม่สะอาด วิญญา ณัญจายตนะอันปรารภอากาสานัญจายตนะที่มีอากาศเป็นอารมณ์เป็นไป พึงเห็นเหมือนคนที่อาศัย (เกาะ) บุรุษผู้เกาะมณฑป อากิญจัญญา ยตนะอันไม่ทำอากาสานัญจายตนะให้เป็นอารมณ์ มีความไม่มีวิญญ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำความเข้าใจเกี่ยวกับอากิญจัญญายตนะและเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยเน้นว่าสิ่งเหล่านี้มีความสำคัญในกระบวนการคิดและการดำรงอยู่ ลักษณะของบุรุษที่เกาะมณฑปถูกใช้เป็นอุทาหรณ์เพื่ออธิบายความไม่

…นี้ เมื่อทำอย่างนั้น ก็ย่อมเกาะ (อากิญจัญญายตนะ) ฌานนั้น เป็น ไป (เพราะไม่มีอะไรจะเกาะ) เหมือนอย่าง คนขึ้นบันไดยาว (ถึงขั้นบนแล้ว) ก็ย่อมยึดหัว (แม่) บันได (เพราะไม่มีอะไรจะยึด) และ เหมือนคนขึ้นเขา (ดิน…

เนื้อหานี้พูดถึงความจำเป็นของประชาชนในการอาศัยพระราชาที่ไม่ทรงสำรวมและมีความประพฤติหยาบคาย รวมถึงการทำอากิญจัญญายตนะเมื่อขาดอารมณ์ที่ดีกว่าผ่านการเปรียบเทียบกับการขึ้นบันไดและเขา ซึ่งให้เห็นถึงการเกาะ

…รปฏิกูลสัญญา นั้น พึงเรียนเอากรรมฐานได้แล้ว (จำไว้) มิให้ผิดจากที่เรียกมา แม้แต่บทเดียว ไปในที่ลับ (คน) เร้นอยู่ (คนเดียว) แล้วจึง พิจารณาดูความปฏิกูลในกพฬิงการาหารอันแยกเป็นของกิน ของดื่ม ของเคี้ยว ของ…

บทนี้กล่าวถึงความเข้าใจในกพฬิงการาหารที่มีภัยเฉพาะในประเด็นต่างๆ ของอาหาร ผ่านการสื่อสารด้วยพระโอวาท ทั้งยังชี้แนะแนวทางในการพิจารณาความปฏิกูลในอาหาร ๔ ประเภท เช่น ของกิน ของดื่ม และอื่นๆ โดยยกตัวอย่า

…กล้ช่องทางเข้าหมู่บ้าน ก็จะพึงได้เจอซากต่างๆ เช่นซากช้างบ้าง ซากม้าบ้าง ซากโคบ้าง ซากกระบือบ้าง ซาก คนบ้าง ซากงูบ้าง ซากสุนัขบ้าง" ใช่แต่จะพึงได้พึงได้เจอก็หาไม่ แม้ กลิ่นของซากเหล่านั้นที่มากระทบจมูก ก…

ในบทนี้พูดถึงการเดินทางของผู้ที่ประสบกับทางที่มีปัญหาในหมู่บ้าน ซึ่งเต็มไปด้วยซากสัตว์และกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ ผู้เดินทางต้องเผชิญกับอุปสรรคมากมาย เช่น ตอไม้ หนาม และซากต่างๆ เมื่อเข้าใกล้หมู่บ้าน พวก