คน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 340 / 579

…ลดี สุนทร์ กุล นปุ๋. ชายนั้น โส ปุริโส ที่เป็น สัพพนาม หญิงนี้ อย อิตถี อิต. ทรัพยอน อญฺญ์ ธน นปุ๊. คนยืน นโร จิโต ที่เป็น กิริยา เด็กหญิงเดิน ทาริกา คจฺฉนฺติ อิต. หญ้างอก ติณ์ รุฬห์ นปุ๋. ตัวอย่างข้างบ…

เนื้อหานี้อธิบายการใช้วิเสสนะในภาษาไทยและภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างการใช้คำวิเสสนะในทั้งสองภาษา เช่น การจัดลำดับคำ การใช้คำกิริยาที่มีเนื้อความแตกต่าง ตลอดจนการเรียกศัพท์ที่ใช้ประกอบก

…ิ ตรงกัน ดัง ตัวอย่างต่อไปนี้ :- สา อาวุโส เทวี ปริปทุกคพฺภา อตฺตโน นิวาสนฏฐานภูติ က ๒ ๔ ៨ ය เทวทห์ คนตุกามา ฯลฯ แปลว่า ดูก่อนผู้มีอายุ อันว่าพระนางเทวี ๖ ๕ ๒ พระองค์นั้น มีพระครรภ์แก่ ใคร่เพื่อจะเสด็จไ…

ในหน้าที่ 85 ของบทเรียนนี้ มีการอธิบายการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะการสร้างประโยคผ่านการรวมศัพท์ต่างๆ เข้าด้วยกัน เช่น นิบบาต และการใช้กิริยาวิเสสนะ การแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์

…่ใช้ประกอบบทนามนาม คือ บุรุษ ให้เห็นว่าอยู่ไกลจาก ผู้กล่าวถึงไปหน่อย และกำหนดแน่นอนด้วยว่า เป็นบุรุษคนนั้นไม่ใช่ คนอื่น หรือคนนี้ ส่วนคำว่า "ดี" เป็นคุณนามโดยตรง เพราะ แสดงลักษณะบุรุษ ซึ่งเป็นนามนาม ให้…

บทความนี้นำเสนอการศึกษาวิธีการและลักษณะการใช้งานของนามนามและวิเสสนสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการแจกแจงตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจความแตกต่างกันได้ชัดเจนขึ้น เช่น การใช้คำว่าบุรุษเป็นนามนาม และการระบ

…์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 88 แปลว่า " ใค อื่น อญฺญ อญ ตร อญฺญตม ปร อปร กตร กตม " " " เอก " เอกจจ คนใดคนหนึ่ง คนใดคนหนึ่ง อื่น " อื่นอีก " " สพฺพ คนไหน คนไหน คนหนึ่ง, พวกหนึ่ง บางคน, บางพวก ทั้งปวง หร…

…่า "ใด" ในวิเสสนสัพพนามที่ใช้ประกอบคำว่า บุคคลเพื่อให้มีความหมายกว้าง. คำนี้ไม่เฉพาะเจาะจงในสิ่งหรือคนใดคนหนึ่ง นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการใช้ศัพท์บาลีในภาษาไทย. โดยเฉพาะการอธิบายถึงหน้าที่และความสำคัญของน…

…วิธีสนธิข้อ ๓๒ ในอักขรวิธี ส่วนการแปลก็ต่างจากที่กล่าวมาแล้ว คือใน ปุ๋. กับ อิต. เอกวจนะ ให้แปลว่า "คนใดคนหนึ่ง, แห่งใดแห่งหนึ่ง, อย่างใด อย่างหนึ่ง." ง." พหุวจนะ ให้แปลว่า "พวกใดพวกหนึ่ง, เหล่าใดเหล่า …

บทความนี้ทำการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ โดยให้ความเข้าใจในการใช้คำและกฎการสนธิ ในเอกและพหุวจนะ และการแปลคำที่ใช้ในบริบทต่าง ๆ รวมถึงศาสตร์การตั้งคำถามในภาษาบาลี อาทิเช่น การใช้ 'ปุ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 3 (คน) เร้นอยู่ (ในเสนาสนะอันสมควร) แล้วยังมนสิการให้เป็นไป โดยแยบคายว่า "มรณ ภวิสฺสติ ชีวิตินทรีย์ อุปจฺ…

บทความนี้เน้นถึงการพิจารณาเรื่องความตายด้วยสติ โดยให้ผู้ศึกษาได้ตรวจสอบว่า การมีสติในการรับรู้ถึงความตายจะช่วยลดความโศกเศร้าจากการมองเห็นการตายของบุคคลที่รักหรือเป็นเวร การมีสติส่งผลให้เกิดการยอมรับแล

…้นก็เป็นอยู่สัก ๑๐๐ ปี เกินนั้นไปก็มีบ้าง แต่ (เป็นส่วน) น้อย" [นิคมคาถา] อายุของมนุษย์ทั้งหลายน้อย คนดีพึงดูหมิ่นมันเสีย พึงประพฤติดังคนที่ศีรษะถูกไฟไหม้เถิด ไม่มีละ ที่มฤตยูจะไม่มา ตรัสไว้อื่นอีกว่า "…

เนื้อหาเน้นความจริงเกี่ยวกับอายุของมนุษย์ที่สั้น และให้ข้อคิดว่าเมื่อชีวิตมีเวลาน้อย ควรใช้เวลาในการทำความดีและประพฤติพรหมจรรย์ โดยมีการยกตัวอย่างเหมือนหยาดน้ำค้างที่ไม่คงอยู่ สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่

…ยคาวจรจึงก้าวล่วงเสียซึ่งบัญญัตินั้นแล้วจึงตั้งจิตไว้ แต่ว่า "ปฏิกูล" เหมือนอย่างว่า ในคราวน้ำหายาก คนทั้งหลาย พบบ่อน้ำในป่าแล้ว ผูกสิ่งอะไร ๆ มีใบตาลเป็นต้นเป็นเครื่องหมายไว้ ในที่นั้นแล้ว มาตามเครื่อง…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกระบวนการมนสิการของพระโยคาวจร โดยเริ่มจากการไม่ฟุ้งซ่านและการเลิกทำตามบัญญัติ การนำน้ำในป่าเป็นตัวอย่าง เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการตั้งจิตไว้ในความเป็นปฏิกูล การปล่อยลำดับในก

…น อันผมนั้น แม้โดยสีก็ปฏิกูล แม้โดยสัณฐาน แม้โดยกลิ่น แม้โดยที่อาศัย แม้โดยโอกาส ก็ปฏิกูล อธิบายว่า คนทั้งหลายเห็น ๑. ตอนกำหนดโดยโอกาสนี้ ปาฐะแยกเป็น ๒ ประโยค คือโอกาสโต--- ปริจฺฉินนา ประโยค ๑ สีสกฎาห--…

เนื้อหานี้อธิบายการกำหนดและแยกแยะลักษณะของผมและโกฏฐาสในมิติที่แตกต่างกัน โดยระบุถึงส่วนประกอบและลักษณะที่ทำให้ผมมีความปฏิกูล รวมถึงการวิเคราะห์ คำอธิบายเกี่ยวกับความเข้าใจในวิสาขปริเฉทและการกำหนดโอกาส

…พึงใจ ก็จะเกลียดขึ้นมา บอกว่า "นี่มันปนผม นำมันไปเสีย" ผมทั้งหลายเป็นของปฏิกูลแม้โดยสี ดังนี้ อนึ่ง คนทั้งหลายกินอาหารกลางคืนอยู่ แม้นถูก (ใย) เปลือก รัก หรือเปลือกปออันมีสัณฐานดังผมเข้า ก็จะเกลียดขึ้นม…

ในบทนี้กล่าวถึงความน่ารังเกียจของผมและสิ่งต่าง ๆ ที่มีลักษณะคล้ายผมในอาหาร รวมถึงกลิ่นของผมที่ไม่งดงาม การเปรียบเทียบระหว่างสีและสัณฐานของสิ่งของต่าง ๆ ที่ดูเหมือนจะไม่ปฏิกูล แต่กลับมีความน่ารังเกียจจ

ๆ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 58 คล้าที่ถูกบุบ กระดูกข้อโคนนิ้วมือ สัณฐานดังบัณเฑาะว์ กระดูก ข้อกลางนิ้ว สัณฐานดังเมล็ดขนุนไม่เต็มเม็ด กระดูกข้อปลายนิ้ว สัณฐาน…

ข้อความในตอนนี้กล่าวถึงสถาปัตยกรรมของกระดูกในร่างกายมนุษย์ โดยเริ่มจากกระดูกข้อโคนนิ้วมือ ไปจนถึงกระดูกศีรษะ รวมถึงการจัดเรียงและลักษณะเฉพาะของกระดูกแต่ละชิ้นในโครงสร้าง ซึ่งมีการเปร…

…ลมะม่วงแฝด ติดอยู่ในขั้วเดียวกัน โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส มันเป็น ก้อนเนื้อที่เอ็นใหญ่ซึ่งโคนเป็นเส้นเดียว (แล่น) ออกจากหลุมคอไป หน่อยแตกเป็น ๒ เส้น รัดไว้ โอบเนื้อหัวใจตั้งอยู่ โดยตัดตอน ไต ก็…

ในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับหัวใจ ซึ่งมีลักษณะและสีของโลหิตที่สัมพันธ์กับอารมณ์และจริตของบุคคล สรุปฝากบทวิเคราะห์ถึงโครงสร้างของหัวใจและบทบาทในร่างกาย โดยอธิบายถึงตำแหน่งและหน้าที่ของไตในสรีรวิทยา เ

…นร้อนไฟ ร้อนแดด และความผันแปรแห่งฤดู เมื่อนั้นมันจึงไหลออกตามช่องขุมผมและขนทั้งปวง ดุจกำสายบัวที่พอ คนถอนขึ้นจากน้ำ มีเง่าและรากขาดไม่เสมอกัน (น้ำไหลออกไม่เสมอ กัน) ฉะนั้น เพราะฉะนั้น แม้สันฐานของเสโทนั…

…สโทได้ผ่านการมโนสำนึกในตำแหน่งที่เสโทนั้นระบายออก ในรายละเอียดมีการเปรียบเทียบระหว่างสัณฐานของเสโทในคนอ้วนและคนผอม และการไหลออกของเหงื่อจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย คล้ายกับการที่น้ำไหลจากที่สูงและต่ำเมื่อม…

…่น ๆ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 75 ว่าเป็นมัน (แต่) เพราะมันเป็นของน่าเกลียดนัก คนทั้งหลายจึงไม่ ถือเอาใช้เป็นน้ำมันทา (ผม) ที่ศีรษะ ไม่ถือเอาใช้เป็นน้ำมันอย่าง มีเป็นน้ำมันสำหรับ (น…

ในบทนี้มีการพูดถึงน้ำตา อสสุ ซึ่งหมายถึงน้ำที่ไหลออกจากดวงตา และมีรายละเอียดเกี่ยวกับสีและสัณฐานของน้ำตา การเกิดน้ำตาจากความรู้สึกต่างๆ เช่น ความดีใจหรือความเสียใจ พร้อมทั้งอธิบายลักษณะการอยู่ของน้ำตา

…่มรสอารมณ์มี รูปารมณ์เป็นต้นมาเสียนาน ก็พึ่งพราก (มัน) เสียจากอารมณ์มีรูปเป็น อาทิ เข้าไปสู่ป่าหรือโคนไม้หรือเรือนว่างก็ตาม แล้วผูก (มัน) ไว้ที่หลักคือลมหายใจออกและลมหายใจเข้านั้นด้วยเชือกคือสติ เมื่อถู…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการฝึกจิตใจที่สามารถเปรียบเทียบได้กับการฝึกลูกโกโกง โดยสอนให้ผูกจิตของตนกับอารมณ์กรรมฐานด้วยสติ เช่นเดียวกับวิธีการฝึกลูกโคโกงให้พร้อมต่อการเป็นโคที่ดี ซึ่งช่วยให้สามารถดำเนินชีวิตไ

…่การบำเพ็ญ ๑. ขุ. ป. ๓๑/๒๖๔ ๒. วิ. มหา. ๒/๑๔๖ ๓. หมายความว่า คำว่า รุกขมูล นั้น มิได้จำกัดเอาที่ตรงโคนไม้เท่านั้น เพราะฉะนั้น มหาฎีกา จึงชักเอาคําอธิบายมากล่าวไว้ว่า "ในเวลาเที่ยง เงาไม้แผ่ออกไปเท่าใด ใ…

…นั่งกรรมฐาน พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงชี้เสนาสนะอันเหมาะสม โดยระบุว่าความหมายของรุกขมูลไม่จำกัดอยู่เพียงโคนไม้เท่านั้น แต่มีการตีความในหลาย ๆ ลักษณะ อย่างเช่น แสงที่แผ่ออกไปในเวลาที่ไม่มีลม การอ้างอิงถึงสถาน…

…พราะฉะนั้น จึงนับเว้นโทษเหล่านั้นเสีย (นับช้า] อันอาทิกัมมิกะผู้จะนับ ควรนับโดยวิธีนับช้าคือนับอย่างคนตวง ข้าวเปลือกก่อน จริงอยู่ คนตวงข้าวเปลือกตักเต็มทะทานแล้วร้องว่า '๑' เทลงไป ตักอีก เห็นมูลฝอยอะไร …

ในบทนี้อธิบายถึงการนับกรรมฐานอย่างถูกต้องเพื่อให้จิตไม่ดิ้นรนและพะวง รวมถึงวิธีการนับที่ช้าและมีระเบียบ โดยมีความสำคัญในการทำให้จิตไม่หวั่นไหวและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรม หากมีการนับขาดหรือด่วนจะนำไปสู

…่อย่างนั้น ลมอัสสาสะปัสสาสะที่ออกและเข้าอยู่ย่อมปรากฏ [นับเร็ว] ทีนี้ เธอพึงละวิธีนับช้า คือนับอย่างคนตวงข้าวเปลือกนั้นเสีย แล้ว นับโดยวิธีนับเร็ว คือนับอย่างโคบาล จริงอยู่ โคบาลผู้ฉลาด พกก้อนกรวด ถือเช…

บทนี้กล่าวถึงการนับลมอัสสาสะและปัสสาสะในระหว่างการฝึกสมาธิ โดยใช้แนวทางการนับแบบลมที่ออกและเข้าซึ่งมีความสำคัญในกระบวนการทำสมาธิ เพื่อให้ดำเนินการได้อย่างชัดเจนและรวดเร็ว โดยเสนอการนับที่มีประสิทธิภาพ

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 119 กระดานชิงช้า) ฉันใดก็ดี ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ยืนที่โคนเสา อันเป็นที่ผูก (จิต คือปลายจมูก) ด้วยอำนาจแห่งสติ ไกวชิงช้าคือ ลมอัสสาสะปัสสาสะแล้ว นั่งลงที่นิมิ…

…รยายเกี่ยวกับการฝึกจิตโดยใช้ความหมายของลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอุปมาให้เข้าใจได้ง่าย โดยนำเอาอุปมาของคนรักษาประตูมาใช้ในการอธิบายว่าภิกษุไม่ควรสนใจสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับลมที่เข้ามาและออกไป ซึ่งจะช่วยให้…

…วยนี้ ก็เพราะว่าถ้าพื้นไม่ราบ ขอนไม้ก็กระโดกกระเดก เลื่อยยาก ๓. เป็นอุปนิพนธน....ก็มี ๔. มหาฎีกาว่า คนจมูกยาว ใช้ปลายจมูกเป็นที่หมาย คนจมูกสั้นใช้ริมฝีปากบน ซึ่งเรียกว่า มุขนิมิต (เพราะคนจมูกสั้น ลมถูกร…

ในบทนี้มีการอธิบายธรรม ๓ อย่างที่สำคัญต่อการสำเร็จในภาวนา โดยกล่าวถึงวิธีการที่ภิกษุตั้งสติในการนำธรรมเหล่านี้มาใช้ในการฝึกจิต โดยเปรียบว่าเหมือนการเลื่อยไม้ที่ต้องตั้งใจอยู่ที่จุดที่ฟันเลื่อยกระทบไม้