ควร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 113 / 223

…อสิ้นอาสวะทั้งหลาย ต่อเมื่อ ภิกษุผู้ประกอบอธิจิต มนสิการสมาธินิมิต ปัคคหนิมิต อุเบกขานิมิต ตามกาลอันควร จิต (ของเธอ) นั้นจึงจะเป็นจิตอ่อน ควรแก่การ เป็นจิตผ่องใสและไม่แตก ตั้งมั่นถูกทางเพื่อสิ้นอาสวะทั้ง…

…อาสวะได้ นอกจากนี้ยังเปรียบเทียบกับการทำทองเพื่อให้เห็นถึงความจำเป็นในการปรับแต่งและดูแลจิตตามกาลอันควร การทำมากหรือน้อยอาจส่งผลต่อคุณภาพของจิตได้ โดยเชื่อมโยงกับกระบวนการทำทองตามหลักพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็…

…ค์นั้นก็ย่อม สำเร็จแก่เขาแล ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบอธิชาติ (ต้อง มนสิการนิมิต ๓ ตามกาลอันควร) ฯลฯ (จิตของเธอจึงจะ) ตั้ง มันถูกทางเพื่อสิ้นอาสวะทั้งหลาย แม้นเธอน้อมจิตไปเพื่อทำให้แจ้ง ด้วยปัญญา…

ในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุที่มีอธิจิตต โดยมีธรรม ๖ ประการ ที่ช่วยในการเข้าถึงสีติภาวะอันยอดเยี่ยม จิตของภิกษุต้องถูกตั้งอย่างถูกต้องเพื่อห่างไกลจากอาสวะ และเพื่อให้สาม

…อกาโส ประโยค ๑ เข้าใจว่าคลาดเคลื่อน เพราะตรงนี้กำหนดหนังซึ่งเป็นโอกาส คือที่ตั้งของผม ไม่ใช่กำหนดผม ควรแก้ ปริจฺฉินนา เป็น ปริจฺฉินน์ ให้เป็นวิเสสนะของ----จมุม ๒. ตอนวิสภาคปริเฉทนี้ ปาฐะก็วุ่น ๆ อย่างไรอ…

เนื้อหานี้อธิบายการกำหนดและแยกแยะลักษณะของผมและโกฏฐาสในมิติที่แตกต่างกัน โดยระบุถึงส่วนประกอบและลักษณะที่ทำให้ผมมีความปฏิกูล รวมถึงการวิเคราะห์ คำอธิบายเกี่ยวกับความเข้าใจในวิสาขปริเฉทและการกำหนดโอกาส

…จนฺติ นั้น เป็นสากังขคติของประโยคข้างหน้า หาใช่เป็นคู่ ย. ต. กับ เต ในประโยคข้างหลังไม่ เพราะฉะนั้น ควรถอนเครื่องหมายหัวตาปู หลัง โอติณณา มาไว้หลัง วุจจนติ รวมเป็นประโยคเดียวกันจึงจะถูก

เนื้อหาในบทนี้วิเคราะห์การตัดตอนโครงสร้างของร่างกาย โดยชี้ให้เห็นถึงส่วนต่างๆ ของเนื้อเยื่อและเอ็นที่ประกอบกันเป็นร่างกาย รวมทั้งการมีอยู่ของกระดูกที่ไม่ได้กล่าวถึง รวมถึงการวิเคราะห์วิธีการและชื่อนิย

…พระภาคเจ้านั้นก็ฉันนั้นเหมือนกัน ทรงตรวจดู เสนาสนะอันเหมาะแก่พระโยคาวจรแล้วจึงทรงชี้บอกว่า "กรรมฐาน ควรประกอบในสถานที่นี้" แต่นั้น ครั้นพระอรหัตผล อันพระโยคี ผู้ประกอบกรรมฐาน ณ ที่นั้นได้บรรลุโดยลำดับแล้…

ในบทนี้กล่าวถึงการสร้างเมืองและเลือกสถานที่สำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยเชื่อมโยงกับประสบการณ์ของพระพุทธเจ้าและการเป็นผู้บรรลุธรรมของพระโยคี โดยเปรียบเปรยถึงการประพฤติของพระภิกษุเหมือนเสือเหลืองที่ซุ่มอ

…ได้แก่ผล และบทว่า เตสํ ปฏิปสฺสนา ก็คือปัจจเวกขณ์ [คณนา-วิธีนับ] ในวิธีเหล่านั้น อาทิกัมมิกกุลบุตรนี้ควรมนสิการกรรมฐานนี้ ด้วยวิธีนับก่อน ก็แลเมื่อนับ ไม่พึงหยุดได้ ๕ ไม่พึงนำไปเหนือ ๑๐ ไม่พึงแสดงความ (นั…

ในบทนี้อธิบายถึงการนับกรรมฐานอย่างถูกต้องเพื่อให้จิตไม่ดิ้นรนและพะวง รวมถึงวิธีการนับที่ช้าและมีระเบียบ โดยมีความสำคัญในการทำให้จิตไม่หวั่นไหวและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรม หากมีการนับขาดหรือด่วนจะนำไปสู

…า ปธาน เป็นต้น ถามว่า ปธาน เป็นไฉน ? แก้ว่า ทั้งกายทั้งจิตของภิกษุผู้ปรารภความเพียร เป็น (กัมมนิยะ) ควรแก่การ (ภาวนา ด้วยความเพียรใด ความเพียร อันเป็นเหตุควรแก่การแห่งกายและจิต) นี้ เรียกว่า ปธาน ถามว่า …

…แก่ ปธาน ประโยค และธรรมวิเศษ จะช่วยให้ภิกษุสามารถพัฒนาตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยความเพียรนั้นไม่ควรเป็นอารมณ์จิตเดียวดีกว่า แต่ทุก ๆ การทำสมาธิและการปฏิบัติจะต้องประกอบไปด้วยความมุ่งมั่นเพื่อลดละความ…

…ง ๆ กัน เพราะความที่เธอทั้งหลายมีสัญญาต่างกัน ฉะนั้น ด. มหาฎีกาว่า อุปมาทั้งหลาย มีเม็ดมณีเป็นต้นไป ควรจะเป็นปฏิภาคนิมิต ๒. เรื่องอุปมาด้วยภิกษุหลายรูปสาธยายพระสูตรเดียวกัน ปรากฏความรู้สึกต่าง ๆ กันนี้เข…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการใช้เปรียบเทียบในการอธิบายพระสูตรต่าง ๆ ผ่านการเปรียบเหมือนสิ่งต่าง ๆ เช่น สายน้ำใหญ่ แนวป่า และต้นไม้ที่มีผลดกเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในประสบการณ์การรับรู้ของพระภิกษุในข

…นิสงส์ที่ตนทราบ แล้วอย่างนี้ (ต่อไป) [บุคคลที่เป็นโทษแก่ภาวนา ๖] ก็แล เมื่อจะเริ่ม เบื้องต้นทีเดียว ควรทราบบุคคลโทส (บุคคล ที่เป็นโทษแก่ภาวนา) ว่า ในบุคคลเหล่านี้ไม่ควรเจริญเมตตาไปเป็น ปฐม ในบุคคลเหล่านี…

…นหนังสือเล่มนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้ขันติเป็นกำลังเพื่อพัฒนาจิตใจและเมตตาภาวนาในการลดโทสะ เน้นว่าไม่ควรเจริญเมตตาในบุคคลที่มีความสัมพันธ์เชิงลบในสี่ประเภท โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้น. การฝึกฝนขันติจะช่วยให้สา…

…รู้ความที่อาจารย์ถึงมรณภาพแล้ว ก็ทำเมตตาถึงผู้อื่นต่อไป จึงยังสมาบัติให้แน่วแน่ได้ เพราะเหตุนั้น ไม่ควรเจริญไปในคนที่ทำกาลกิริยาแล้วเลยทีเดียว [ให้เจริญเมตตาในตนเองก่อน] แต่ว่าก่อนอื่นหมด ควรเจริญในตนเอง…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าเมตตาฌานและความสำคัญของการพัฒนาตนเองก่อนการแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยมีพระมหาเถระแนะนำให้หานิมิตและศึกษาเกี่ยวกับการเข้าเมตตาฌาน เพื่อไม่ให้เกิดการเบียดเบียนและสร้างความสุขให้กั

…กลาง ๆ กัน ต่อ บุคคลที่กลาง ๆ กัน พึงเจริญไปในบุคคลที่เป็นศัตรูกัน และเมื่อเจริญ ไป จึงจำจิตให้อ่อน ควรแก่การในแต่ละส่วน นำ (ภาวนาจิต) ไปในลำดับ ๆ กัน (ให้ได้) ส่วนว่าโยคาวจรภิกษุใด บุคคลที่เป็น ศัตรูกัน…

ในเนื้อหานี้กลุ่มความสำคัญของการเจริญเมตตาจิตที่จำแนกตามประเภทของบุคคล ทั้งในสหายรัก คนกลาง และศัตรู โดยเริ่มจากการเข้าใจความสำคัญของเมตตา เพื่อบรรเทาปฏิฆะและสร้างความสงบในจิตใจ เรียนรู้ว่าความเมตตาสา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 164 ต้องการธรรมส่วนใด ๆ ของเขา ก็พึงระลึกเอาธรรมส่วนนั้น ๆ เถิด อนึ่ง เพื่อจะยังความข้อนี้ว่า "การเจริญเมตตา (นั้น) มิใช่เป็นการที่บุคคลทั้งหลายเช่นนั้นจ

…ีแต่ทำให้ตนเองทุกข์ และการรักษาใจให้สงบเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม เมื่อเจอการทำทุกข์จากศัตรู ควรหันมามองที่ใจของตนให้ดี เพราะอาการโกรธจะส่งผลเสียในจิตใจของเราเองไม่ใช่คนอื่น สถาบันศาสนาจึงสอนให้เร…

…่า "นายจ๋า นายอย่าทำกะข้าซิ น่าติ : ท่านทำกรรม ! เช่นนี้ได้ (ลงคอ) ท่านก็ได้ชื่อว่าเป็นผู้มีอายุยืน ควรแต่จะห้ามคนอื่น (มิให้ทำร้ายกัน แต่นี่ท่าน กลับทำร้ายเสียเอง)"" ไม่ยังจิตให้คิดร้ายในบุรุษนั้น ไม่คิ…

เนื้อหาที่นำเสนอเป็นการสนทนาเกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อชีวิตและการเห็นคุณค่าของการดำรงอยู่ โดยอธิบายถึงบุรุษที่คิดจะฆ่าลิงเพื่อเป็นอาหารและความขัดแย้งภายในใจที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารถึงความสำคั

…ยในเรือนนั้น โดย นัยว่า "ขอสัตว์ทั้งหลายในเรือนนี้จงเป็นผู้ไม่มีเวรเถิด" ดังนี้เป็นต้น ทำจิตให้อ่อน ควรแก่การในภาวนา เฉพาะเรือนหลังหนึ่งนั้นแล้ว จึงกำหนด ๒ หลัง ต่อนั้นจึงกำหนด ๓-๔-๕-๖-๗-๘-๘-๕-๑๐ หลัง (แ…

บทความนี้นำเสนอการเจริญอุเบกขาในบริบทของพรหมวิหาร โดยอธิบายถึงกระบวนการขยายอารมณ์และความสำคัญของการมีจิตใจที่อ่อนโยนในการภาวนา หลักการปฏิบัติถูกเปรียบเทียบกับแนวทางการทำสวนของชาวนา ซึ่งเริ่มจากการกำหน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 228 สุภปรมาเป็นอาทิอย่างนี้แล้ว ควรทราบต่อไปอีกว่า อัปปมัญญา ทั้งปวงนั่นเป็นภาวนาที่ทำกัลยาณธรรมทั้งสิ้น มีทางเป็นต้นให้บริบูรณ์ แท้จริ…

…ความประสงค์ร่วมกันในการทำความดีและผลประโยชน์ของทุกชีวิต. สำหรับคนที่มีจิตใจอยากช่วยเหลือและทำความดี ควรพิจารณาคุณธรรมในทุกการกระทำ.

…จ้า ผู้มีพระรูปไม่มีใครเทียมถึง ตรัส อารูป ๔ ประการอันใจใดไว้ บัณฑิตได้ทราบอารูป ๔ นั้นอย่างนี้แล้ว ควรเข้าใจปกิณณกกถาในอารูป นั้นอีกบ้าง อารูปเลื่อนชั้นโดยล่วงอารมณ์ มิใช่ล่วงองค์ ก็อารูปสมาบัติทั้งหลาย…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับอารูป ๔ และการเข้าใจปกิณณกกถาที่มีนัยตลอดจนการสัมผัสกับอารมณ์ในการฝึกสมาธิ มีกล่าวถึงตัวอย่างของพราหมณ์ที่ขอภาชนะที่มีสุราและการไม่สามารถได้สิ่งที่ต้องการ ทั้งนี้มีกา

…ัยคือปฏิสนธิ ย่อมมีในเพราะวิญญาณาหาร ก็แลในอาหารทั้งหลาย อันมีภัยจำเพาะอย่างนี้นั่น กพฬิงการาหาร จึงควรชี้แจงด้วยพระโอวาท ที่เปรียบอาหารด้วยเนื้อบุตร ผัสสาหาร ควรชี้แจงด้วยพระโอวาทที่ เปรียบผัสสะด้วยโคถู…

บทนี้กล่าวถึงความเข้าใจในกพฬิงการาหารที่มีภัยเฉพาะในประเด็นต่างๆ ของอาหาร ผ่านการสื่อสารด้วยพระโอวาท ทั้งยังชี้แนะแนวทางในการพิจารณาความปฏิกูลในอาหาร ๔ ประเภท เช่น ของกิน ของดื่ม และอื่นๆ โดยยกตัวอย่า

…อัตภาพสมบูรณ์ และยินดีในโยคภาวนา จนสามารถทำอุปจาร สมาธิให้เกิดขึ้นได้ ชื่อว่าเธอได้สิ่งที่ได้โดยยาก ควรเป็นที่ตั้งแห่งความสังสารทุกข์ เสียโดยเร็ว เพราะฉะนั้น แม้การเจริญอุปจารสมาธิของเธอผู้นี้ ก็ชื่อว่าม…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญฌานธรรมและการมีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ ทั้งการเจริญอัปปนาสมาธิและการทำวิปัสสนา โดยสมาธิถือเป็นปทัฏฐานหลักที่นำไปสู่การรู้ตามความเป็นจริง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้สอนให้ภิกษุทั้งหลายพึง

…นิสงส์ ด้วยอำนาจแห่งโลกิยอภิญญาทั้งหลายใด พระโยคีผู้ได้ จตุตถฌานในกสิณทั้งหลายมีปฐวีกสิณเป็นต้นแล้ว ควรทำโยคะ (ต่อไป) เพื่อยังอภิญญาทั้งหลายนั้นให้ถึงพร้อม ด้วยว่า เมื่อทำได้อย่างนั้น การ เจริญสมาธินั้นข…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิซึ่งเสริมสร้างอภิญญาและอานิสงส์จากการทำโยคะ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงจตุตถฌานและอบรมปัญญาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการทำสมาธิที่มีอานิสงส์จะช่วยให้การพัฒนาปัญญาเกิดขึ้

… ๒ - หน้าที่ 98 ความในอนังคณสูตร และวัตถุสูตรเถิด" ชื่อว่า เป็นจิตอ่อน เพราะ ถึงความเป็นวสี ชื่อว่า ควรแก่การ เพราะเข้าถึงความเป็นบาทแห่งอิทธิ ชื่อว่า ตั้งอยู่ ถึงความไม่หวั่นไหว หมายความว่า ตั้งอยู่อย่า…

การศึกษาความหมายของอิทธิในบริบทของจิตอ่อนและการตั้งอยู่ นำเสนอว่าจิตที่เต็มเปี่ยมด้วยการฝึกฝนสามารถนำไปสู่ความเป็นอิทธิ โดยการทำให้เกิดความไม่หวั่นไหวและความประณีตในภาวนา ทั้งนี้ได้มีการอ้างถึงบาลีสูต