หน้าหนังสือทั้งหมด

บทสนทนาเกี่ยวกับเทพเจ้าและปุโรหิต
225
บทสนทนาเกี่ยวกับเทพเจ้าและปุโรหิต
…าคือไม่ค่ำบูชาหลายผู้สงบแล้ว คือ บุญบุญเป็นนิรันดติประกอบ แล้วด้วยคุณมีสังเป็นต้น. บางว่า ยอวาทีว่า คำว่า ยอมพูดสิงใด ด้วยวาจา ยอมทำสิ่งนั้นนั้นแหละด้วยกาย. [๒๒๗] ก็ในเวลาจาบคาบแห่งเทพฤธนั้น ๆ ปุโรหิต คิด…
ในเนื้อหานี้พูดถึงเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการบูชาของบรรดามนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการกล่าวถึงปุโรหิตซึ่งมีบทบาทสำคัญ การบูชาด้วยดอกไม้และการพยายามเสาะหาแนวทางในการให้เทวดาได้รับสิ่งที่ควรสมควรผ่านปุโรหิ
ธรรมเทศนาเกี่ยวกับความสุขและทรัพย์สมบัติ
232
ธรรมเทศนาเกี่ยวกับความสุขและทรัพย์สมบัติ
…เหมือนนักลงทำลายหม้อแล้ว ย่อมเตือนร้อนใน ภายหลัง ฉะนั้น..." [๒๒๔] บรรดาบทเหล่านี้ ว่า สุพพบก์ ท์ คำว่า ซึ่งหม้ออันสามารถจะให้วัสดุกันปวง. บทว่า ภูมิ เป็นไวพจน์ ของหม้อ. บทว่า ยาว ได้แก่ ตลอดกาลมีประมาณเ…
พระศาสดาได้ตรัสเกี่ยวกับการใช้ทรัพย์สมบัติและการมีปัญญาในการดำเนินชีวิต โดยยกตัวอย่างนักลงที่มีความรอบคอบในการใช้และรักษาทรัพย์สิน ว่าความสุขนั้นตราบใดที่เขามีการใช้จ่ายอย่างมีสติและประมาณ บุคคลมีปัญญ
การไม่ประมาณในพุทธศาสนา
251
การไม่ประมาณในพุทธศาสนา
…าการ. สัพพว่า มงจิตตุตต์ เป็นศัพท์แสดงกว.] [๒๔๓] อรรถกา*วิจารณ์คุณว่า "ความเดินเล่า ชื่อว่า ประมาณ. คำว่า โย เอวรูป มมโตก นี้ ชื่อว่าเป็นคำแสดงอาการ เพราะความไม่สิ้นสุดแห่งกระบวนวรรณและกระบวนพัชชนะ. พระผู้…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดแห่งการไม่ประมาณในพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความเป็นผู้ใฝ่รู้ท้อถอยและความไม่มีความตั้งอยู่ในกิจกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับกุศลธรรม โดยอ้างอิงถึงศัพท์เฉพาะที่แสดงอาการของการไม่ผสมและ
ความเข้าใจในอคุลิและกุศลธรรม
252
ความเข้าใจในอคุลิและกุศลธรรม
…ธรรมทั้งหลายที่เกิดขึ้นแล้วอ่อนเสื่อมไป." [๒๔๕] อรรถกาถึงสุดตรง ๒ นั้น ว่า "ความประมาณนี้วิจินฉันในคำว่า ยถูมิท ภิกขเว ปาโท นี้ ดังต่อไปนี้:- บทว่า ภิกขเว เป็นอปลนฺนะ ความว่า "ความประมาณนี้ ฉันใด." อาการ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความเกี่ยวเนื่องระหว่างการประมาณอ้อมและการเกิดขึ้นหรือเสื่อมไปของอคุลิและกุศลธรรม ในพระธรรมคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค กล่าวถึงว่าการประมาณอ้อมทำให้เกิดอคุลิในขณะที่การไม่ประมาณสามา
ความไม่ประมาทในธรรม
253
ความไม่ประมาทในธรรม
…ธรรมอันมิใช่ธรรมเป็นเหตุวุ่นวา) คือธรรมอันเป็นปฏิบัติพึงต่อความประมาท ได้แก่ความไม่อยู่ปราศจาก สติ. คำว่า ไมประมาทนั่น โดยเนื้อความ เป็นชื่อแห่งคำถั่งตั้งมั่น อยู่เป็นนิตย์. ส่วนความประมาท บัญฑิตพึงเห็นว่า…
…้าใจถึงความสำคัญของการมีสติในการดำเนินชีวิตและการหลีกเลี่ยงความประมาท พระอรรถกถาอธิบายถึงความหมายของคำว่าความไม่ประมาทว่าเป็นหลักหรือฐานที่แข็งแกร่งในการปฏิบัติธรรม เพื่อไม่ให้จิตใจหลงลืม หรือตกอยู่ในสภาพท…
ความไม่ประมาทในธรรมะ
259
ความไม่ประมาทในธรรมะ
…าง หาเป็นศัพท์บอกประเทศอันใกล้ซึ่งมิได้ปรากฏ ไม่ด้วยเหตุนี้ พระอรรถกถาจึงกล่าวว่า "ปรสิลสมฺภูรินี." คำว่า สปาทกุปปานี พระอรรถกถาจึงกล่าวให้พิเจอออกไป เพราะท่านกำลังกล่าวถึงรอยเท้าอยู่. บทว่า สมธาน คือ ซึ่ง…
บทความนี้พูดถึงความไม่ประมาทในธรรมะ โดยยกตัวอย่างจากคัมภีร์โบราณที่อธิบายถึงรอยเท้าและฤทธิ์ของผู้ที่มีความไม่ประมาท ผลดีจากการไม่ประมาทนำไปสู่การบรรลุคุณธรรมที่สำคัญในชีวิต ทำให้ผู้คนมีความกล้าหาญในกา
ปรอทคดี- มังคลัตถปีนี้แปล
4
ปรอทคดี- มังคลัตถปีนี้แปล
…ความเกี่ยวรั้นรั้น. บรจาความสำรวมนิทธ์และความเพียรทั้ง 2 นั้น ความ สำรวมนิทธ์ คือว่า อินทรียังสัง. คำว่าสำรวมนิทธ์นั้น โดย ความก็ถือว่าตี ด้วยเหตุนี้ ในฏุกฏวนปฏิปทาสก จนจึงกล่าวว่า "คุณอเทืองสำรวมนิทธิ ชื…
เอกสารนี้พูดถึงความสำคัญของธาตุในกลุ่มประเภทต่าง ๆ เช่น วาตะ และ ตป โดยเน้นถึงการสำรวมนิทธ์ที่ถือว่ามีความสำคัญในการช่วยรักษานิทธ์ ว่าควรเผชิญหน้ากับอิทธิผลทางจิตใจและความเครียด ในการพัฒนาจิตใจอย่างต่
มังคลัตถทีนี้แปลเล่น
8
มังคลัตถทีนี้แปลเล่น
…สัมปน ด้วยประกาศพรรณามะนั้น. ด้วยเหตุนัน พระพุทธโฆษาจึงกล่าวว่า ”ซึ่งนิิมิตอันเป็นที่ตั้งแห่งกิเลส” คำว่า ทิฏฐุมุตตะโย สญฺญาติ ความว่า หยุดอยู่ในอายตนะคือรูปลักษณ์ว่า จักษุวิญญาณ และวิจิติจิตจับแล้วเท่านั้…
เนื้อหาพูดถึงการเข้าถึงความรู้และการวิเคราะห์กิเลสในมุมมองของพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงอำนาจแห่งความเพ่งเพ่งอารมณ์และการเชื่อมโยงกับราคะ โทสะ และโมหะ รวมถึงความสำคัญของสัมปนในขบวนการนี้ และการทำความเข้
การไม่สำรวมอินทรีย์และผลกระทบ
9
การไม่สำรวมอินทรีย์และผลกระทบ
…ระโยชน์แก่การปิดอินทรีย์คืออัญชะนั้น" ด้วยบรรประคูอศสัด ไม่กว่าว่า "เพื่อประโยชน์แก่การปิดอัศจรรย์" คำว่า เพื่อประโยชน์ แก่การปิดอินทรีย์คืออัญชะนั้นด้วยบรรประคูอศสัดนี้นั้น ท่านกล่าวไว้ ก็เพราะทำอธิบายว่า…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการไม่สำรวมอินทรีย์โดยเฉพาะอัญชะและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการไม่สำรวมดังกล่าว เช่น ความซ่านไปของอิทธิมาที่เกิดขึ้น พระผู้มีพระภาคทรงแสดงให้เห็นเหตุแห่งการไม่สำรวมอินทรีย์อัญชะและเชื่อม
มังกี่คลำ เล่ม ๕ หน้า ๑๙
19
มังกี่คลำ เล่ม ๕ หน้า ๑๙
… แม้มหาชนก็ร้องขึ้น คาบสนให้ฟังเสียง นั้นแล้วถึงความสดใส แลดูชูฎาเป็นต้นของตน เป็นผู้มีความเด็ดร้อน คำว่า “กรรมอำลามก ไม่สมควรแก่นเราหนอ” ดังนี้แล้ว ยังหิริและโอตตัปปะให้กลั้นดิ้นในขณะนั้นเอง พิจารณาคลื่นแ…
เนื้อหาในหน้าที่ ๑๙ ของมังกี่คลำ เล่ม ๕ สื่อถึงพระนางจันทวดีที่ทำให้สมณะผู้มติสูงมีความรู้ โดยการที่พระนางตระหนักถึงความสำคัญของการแสวงหาคุณและความเป็นผู้นำ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ความหมายของวิริยะในพรหมจรรย์
41
ความหมายของวิริยะในพรหมจรรย์
…น ตรัสว่า ประกอบด้วยองค์ ๔. เพราะพรหมจรรย์ ๔ อย่างทำยา ได้จาก อันพระองค์ทรงทำแล้ว ในอดี photographs คำว่า สุทา ในคำ ว่า ตปิสุ สุท ฯ โฉม เป็นเพียงนิมิต. ความว่า เราย่อมเป็นผู้ อาศัยนะ." ภูฏามหาสนาหสูตรนั้นว…
เนื้อหาบทเรียนนี้กล่าวถึงความหมายของวิริยะหรือความเพียรในพรหมจรรย์ โดยการอ้างอิงจากคำสอนในพระสูตรหลายแห่ง เช่น มหาสนาหสูตร และโลมาหงส์สูตร ซึ่งแสดงให้เห็นว่า วิริยะเป็นองค์ที่สำคัญในการประพฤติพรหมจรรย
มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๕ หน้าที่ ๔๗
47
มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๕ หน้าที่ ๔๗
…่อไม่สมด้วยอรรถกถาความนิชchod ในปฐมวรรค เอกนิมต. [แก้ฮรร] ก็คืออรรถกถานั้น พระอรรถกถาจักรกล่าวว่า "คำว่า อัชฌาสัย" สักวาเป็นนิบ腿 บทว่า อตรมานะ ความว่า ผู้ลี้งอยู่ในโอวาทของบัณทิตทั้งหลาย ไม่รีร้อน คือไม่ป…
…ได้กล่าวถึงการปฏิบัติทางใจที่ประเสริฐและการวิเคราะห์ของพระอรรถกถาจักรในอรรถกถาสามัญสูตร การอธิบายถึงคำว่า 'อัชฌาสัย' ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเป็นผู้ปฏิบัติตามโอวาทและความสำเร็จในทางธรรมซึ่งสำเร็จตามความปรารถนา…
ความหมายและความสำคัญของอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
60
ความหมายและความสำคัญของอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
…้ว กล่าวแก้ไว้ก่อน ในอรรถถาถว่าว่า "อีกอย่างหนึ่ง จะซ้อนทั้งหมดเป็นอธิ เหตุนั้น จึ่งชื่อว่า อธิษฐาน คำว่า อธิษฐาน คืไม่ผิด อธิษฐานว่า เป็นของไม่คาดเคลื่อน" ฤทิวามังกล่าวว่า "บันฑิตพึงเห็นการบอกเท็จเบื้องปล…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของอธิษฐานในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าคำนั้นคืออะไรและมีความหมายอย่างไรในมุมมองของพระพุทธเจ้าซึ่งได้กล่าวถึงอธิษฐานว่าเป็นของที่ไม่ผิด และเป็นธรรมชาติที่ทำให้สัตว์โลกบรรลุ และกล
มังคลัตถทีปนี: อริสัจจ์
61
มังคลัตถทีปนี: อริสัจจ์
…็นต้น ย่อมแท้งตลอดซึ่งจะจะเหล่านั้น นั่น สัจจะเหล่านั้น บัญฑิตจึงเรียกว่า อริสัจจัง" ฤทธิวังก็ว่า" คำว่า พุทธกโย ในคำว่า พุทธกโย อริยาปริญญาณุด นี้ พระอรรถกถาจารย์ ยกโวหารว่าพระ ซึ่งเป็นไปในกาลที่แทดดลอดแ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรยายเกี่ยวกับอริสัจจ์ซึ่งหมายถึงความจริงที่พระอริยเจ้าทั้งหลายประกาศถึง พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพระพุทธเจ้า และพระสาวกเป็นผู้แท้งตลอด การบรรยายแสดงความเข้าใจในความสำคัญของอริยธรร
มงคลแห่งความก้าวล่วงสังสารทุกข์
65
มงคลแห่งความก้าวล่วงสังสารทุกข์
…ั้งทุกข์ ทั้งความดับทุกข์." * บาลีวัคโปลิตสูตร โนติตวรรณแห่งสังสัจ.* [๔๐] อรรถกถาวิมปฏิสุตรนั่นว่า "คำว่า โย ภูกวา ทุกข์ ปสติ ทุกสมุทยามิ โส ปสติ เป็นต้น พระผู้มีพระ ภาคตรัสไว้ด้วยสามารถความแทนตลอดด้วยอำนา…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสังสารทุกข์และมงคลแห่งการเห็นทุกข์ ความดับทุกข์และข้อปฏิบัติที่นำไปสู่ความดับทุกข์ ซึ่งพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถึงความสำคัญของการเข้าใจเหตุของทุกข์และการดับทุกข์ในบทพระสูตรต
การท่องเที่ยวและความรู้ในพระธรรม
68
การท่องเที่ยวและความรู้ในพระธรรม
…ด้แก๋เรานั่น ต้นหาในภาพพังหลาย ชื่อว่า ภวคุณหา ต้นหาเพียงดังเชื่อกผูกสัตว์ ไว้ในภาพ ชื่อว่า ภวนฺตติ คำว่า ภวนฺตติ นั้น เป็นชื่อแห่งต้นหา นั่นเอง จริงอยู่ หมู่อัฐฺฐัตต้นนั้นผูกแล้วไปสู่พ้น ๆ ปนดัง ว่า ฝูงโค…
เนื้อหาในหน้าที่ ๖๘ ของเล่ม ๕ เกี่ยวกับการเชื่อมโยงระหว่างการท่องเที่ยวและความรู้ในพระธรรม ท่านผู้มีพระภาคย้ำถึงความสำคัญของความรู้และการปฏิบัติเพื่อการเข้าถึงความจริง ความสามารถในการเข้าใจทั้งสองด้าน
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
85
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
…' โดยปริญาสูตร ว่า 'ลิงค์ว่าข้ามเจ้าสั่งไว้และลงไว้ เพราะไม่ผิดแต่คำของพระจ้าเจ้า นัน' บทว่า นิพพาน คำว่า ย่อมเข้าไปลง เป็นคำสนิท ด้วย ความดับ โดยส่วนเดียว. บทว่า เเตน โยค เปนฯลฯ ว่า ด้วย บทนัน พระภิกษา ย่…
บทนี้สำรวจความหมายและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่านิพพานคือการดับทุกข์ที่เกิดจากการหลุดพ้นจากภพน้อยและ ใหญ่ การเชื่อมต่อกับความเจริญของธรรมชาติในบริบทของสมมติและอรรถธรรม นอกจากน
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
86
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
…งในอรรถว่า เข้าไปสงบ เพราะท่านศัพท์าศาสตราจารย์ เมื่อท่านมักกล่าวว่า ‘วา ฎ ฑา เป็น ไปในความไปและผูก คำว่า ว่า’ เพราะว่า ธาตุทั้งหลายมีอรรร เป็นอนุฯ ส่วน นิพุทธาน ศัพท์ เป็นกรณาสัญญนะ:.” [๕๕๗] ก็มีมาก ๑ แห่…
ในบทความนี้เสนอศึกษาความหมายของโทสะ โมหะ ชาติ ชรา มรณะ และนิพพาน โดยอ้างอิงจากการศึกษาและคำสอนของพระพุทธเจ้า ท่านพระสารินบุตรได้กล่าวถึงการเข้าถึงนิพพาน ความหมายของพระอรหัต และธรรมที่สั้นและเข้าถึงได้
มังคลัตถา เล่ม ๕ หน้า 92
92
มังคลัตถา เล่ม ๕ หน้า 92
… ด้วยประการฉะนั้น เพราะฉะนั้น อรรถทั้ง ๓ มีธรรมเป็นที่สิ้นรากเป็นต้น เป็นชื่อเมืองของพระอรหัตนะ ใด, คำว่า "นิพพาน" นั่นนี่พูดว่า เป็นชื่อของพระอรหัต ฉันนั้น. การบรรลุคือ ความพิสดารกดี ซึ่งนิพพานนั้น ชื่อว่…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของนิพพานซึ่งเป็นที่สุดแห่งสภาวะ โดยอรรถกถาได้อธิบายว่า พระอรหัตนั้นย่อมเกิดขึ้นเมื่อโทษะและโมหะสิ้นไป ธรรมถือเป็นที่สิ้นสุดของทุกสิ่ง และนิพพานยังถือเป็นการบรรลุที่มงคล ซึ่งนำไป
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
102
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
…อาความโดย ประกายนั้น ๆ ในที่นั้น ๆ เพราะเหตุนี้ ธรรมชาติใด ย่อมสังสม โดยความเป็นอภิบาทและธรรมชาติดี คำว่า จิต เพราะเป็น ธรรมชาตินันธรรมกตกแต่ง ธรรมชาตินั้น ท่านก็เรียกว่า จิต โดย อาการนั้น ส่วนธรรมชาติดี ไ…
ข้อความนี้สำรวจความหมายของจิตและธรรมชาติในบริบททางธรรม โดยอธิบายถึงจิตในแง่มุมที่มีความสัมพันธ์กับอารมณ์และปัญญา การสำรวจนี้รวมถึงการศึกษาเรื่องความคิด การรับรู้ และภาวะจิต โดยมีการอ้างอิงถึงแหล่งที่ม